İçeriğe atla

Gorno-Altaysk

Gorno-Altaysk veya Dağlık Altay (RusçaГо́рно-Алта́йск; Altayca: Туулу Алтай, Tuulu Altay (manası: Dağlı Altay)) Rusya Altay Cumhuriyeti'nde bir yönetim merkezidir. Moskova'nın 3,641 km doğusunda yer almaktadır. Nüfus: 53.538 (2002 sayımı). Gornoaltaysk Altay Cumhuriyeti'nin başkenti'dir.

Gorno-Altaysk şehrinden bir görünüm

Bu şehir Altay Dağları eteklerinde yer alan Mayma vadisinde yer almaktadır. Rus Hristiyan misyonerler tarafından yöredeki Türk topluluklarını Hristiyanlaştırmak için merkez olarak bu şehri seçtiler. 1830 yılında Ulala, olarak biliniyordu. Sonraki yıllarda Hristiyan Ruslar buralara göç etmeye ve etnik yapıyı bozmaya başladılar. Altay Türklerini nüfusu azınlığa düşmeye başladı.

1922 yılında kurulan Oyrot Özerk Bölgesinin başkenti Ulala olmuştur. 1928 yılında bu yerleşim gelişmeye başlamış ve daha sonra 1932 yılında şehrin adı Oyrot-Tura olarak değiştirilmiştir. 1948 yılında ise Altay Türklerinin söylediği şekliyle burayı adlandırmaya başladılar. Dağlık Altay Özerk Bölgesi olarak değişmiştir.

Gorno-Altaysk'ta sanayi gelişmeye başlamıştır. Gorno-Altaysk Havalimanı adında hava limanı, tiyatrosu, Gorno-Altaysk Devlet Üniversitesi ve bir yöresel müzesi vardır. Tren istasyonu Biy'e 96 km kadar bir mesafede yer almaktadır.

Eski Türklere ait çok sayıda kurgan yani büyük mezarları Ruslar yağmalayıp zengin olmuşlardır. Altay Türklerinin kültüründe ataların mezarlarından bir şey almak günah olduğu için asırlardan beri bir küçük altın bile eksilmemişti. Türk hanına ait bir höyükte mumya bulunmuş ve günümüzde Dağlı-Altay Milli Müzesi ek binasına konulmuştur.

Rusya haritası ve Altay Cumhuriyeti
Altay Cumhuriyeti ayrıntılı harita

Nüfus

1 Ocak 2010 yılı sayımına göre Gorno-Altaysk'ta yaşayan kişi sayısı toplamı 56.000 kişidir.

Yıllara göre Gorno-Altaysk nüfusu (bin)
1939 1959 1970 1989 2002 2008 2009 2010
24,0 27,5 34,4 46,4 53,5 54,3 55,2 56,0

Yönetim

  • Belediye başkanı ve şehir yöneticisi: Oblogin Viktor Aleksandraoviç Александрович 8-38822-2-23-40, 8-913-999-20-73;
  • Şehrin yatırım politikası ilk başkanı yardımcısı: Tatin Ecer Georgiyeviç;
  • Şehir yönetimi ilk başkan yardımcısı: Kolesniçeko Nikolay Semonoviç ;
  • Yönetim Mali konular başkan yardımcısı: Yemelyanov Viktor Germanoviç;
  • Meclis kurulu başkanı: Şevçenko Yuriy Aleksandroviç 8-38822-2-25-63;
  • İdari Yönetim müdürü: İlinıh Vladimir Ageyeviç 8-38822-2-26-66.

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Yakutistan</span> Rusyada özerk bir Türk cumhuriyeti

Yakutistan ya da Saha Cumhuriyeti, Rusya'yı oluşturan federe cumhuriyetlerden biri ve yüz ölçümü açısından en büyüğüdür. Nüfusun çoğunluğunu oluşturan Yakutlar bir Türk halkıdır.

<span class="mw-page-title-main">Altay Krayı</span> Rusyanın Sibirya bölgesinde idarî birim

Altay Krayı, Rusya'nın Sibirya Federal Bölgesi'nde yer alan ve Altay-Sayan Dağları bölgesinde Obi, Abakan-Yenisey civarında bulunan kraydır. Kuruluşu 28 Eylül 1937'dir.

<span class="mw-page-title-main">Altay Cumhuriyeti</span> Rusyanın en güneyinde yer alan, federasyona bağlı bir özerk cumhuriyet

Altay Cumhuriyeti, Rusya'nın en güneyinde yer alan, federasyona bağlı bir özerk cumhuriyet.

<span class="mw-page-title-main">Semerkant</span> Özbekistan şehri

Semerkant, Özbekistan'ın 12 ilinden biri olan Semerkant ilinin yönetim merkezi olan şehir. Zerefşan Nehri vadisinde, başkent Taşkent'in 275 km güneybatısında yer alır. Nüfus açısından Özbekistan'ın en büyük ikinci şehri, tarihi ve sosyo-kültürel açıdan en önemli şehridir. 2500 sene öncesine dayanan tarihiyle dünyanın en eski şehirleri arasında yer alan Semerkant, İpek Yolu'nun önemli bir kavşağında yer almasından dolayı tarih boyunca siyasi, ekonomik ve kültürel açıdan önemli bir yerleşim yeri oldu.

<span class="mw-page-title-main">Grigori Gurkin</span>

Grigori Gurkin, , Rus Türkolog, etnograf ve ressam.

<span class="mw-page-title-main">Sevilla</span> İspanyanın Sevilla ilinde belediye

Sevilla, İspanya'nın güneybatı kesiminde Endülüs (Andalucía) özerk bölgesinin merkezi ve en büyük şehridir. Toplam nüfusu şehir merkezi ve kasabalar ile beraber 1.758.720'dir.

<span class="mw-page-title-main">Kazan, Tataristan</span>

Kazan, Rusya'ya bağlı Tataristan'ın en büyük şehri ve başkentidir. Volga ve Kazanka Nehirlerinin birleştiği noktada yer alan şehir, 425,3 kilometrekarelik bir alanı kaplamakta olup, nüfusu 1,3 milyonun üzerinde ve büyük metropol bölgesinde yaklaşık 2 milyona ulaşmaktadır. Kazan, Volga Federal Bölgesi'nin yanı sıra Volga üzerindeki en kalabalık şehir olarak Rusya'nın beşinci büyük şehridir.

<span class="mw-page-title-main">Süleymaniye</span> Irakta bir şehir

Süleymaniye, Irak'ın Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin Süleymaniye İline bağlı şehir ve ilin yönetim merkezidir.

Tubalar, Rusya'da Altay Cumhuriyetinde Altay Türkleri arasında bir Türk boyudur. Rusya'da 2002 yılında yapılan nüfus sayımına göre sayıları 2000'e yakın Tuba Türkleri yaşarlar. Tubaların en fazla yoğun nüfusu Artıbash, Iogach, Novotroitsk, Tuloi, Tondoshka, Kebezen, Ust-Pyzha, Biyka, Yailu, Chuyka, Torochak, Paspaul, Salganda, Karakoksha, Tunzha, Krasnoselskoye, Uskuch, Uimen ve Karasuk gibi kasaba ve köylerdir.

Biy Rusça: Бия)— Altay Cumhuriyeti ve Altay krayında, Ob akarsuyunun büyük kollarından biridir.

<span class="mw-page-title-main">Şebalin</span>

Şebalin — Rusya Federasyonu'ndaki özerk Türk cumhuriyetlerinden Altay Cumhuriyeti içindeki idari bölünüşte Şebalin rayonunun yönetim merkezi. Nüfus — 4924 kişi (2010).

Arjan Adar Dağ Altay'ın Onguday ilçesinin Kayarlık köyü(şimdi «Şairler ovası» diye anılır) doğmuş olduğu yerdir. Yazar, şair, nesir ustası.

<span class="mw-page-title-main">Ondoy</span> Rusya, Altay Özerk Cumhuriyeti, Ondoy Rayonu, Ondoy muhtarlığına bağlı köy

Ondoy köyü — Rusya'da Altay Cumhuriyeti Ondoy rayonunda Ondoy muhtarlığına idaresine bağlı olan köy.

<span class="mw-page-title-main">Koş-Ağaç ilçesi</span>

Koş Ağaç ilçesi, Rusya'da Altay Cumhuriyeti güney kesiminde Koşağaç rayonu adıyla oluşturulmuş ilçe.

<span class="mw-page-title-main">Çamal ilçesi</span> Rusya, Altay Cumhuriyetinde bir ilçe

Çamal ilçesi — Rusya Altay Cumhuriyetinde ilçe.

<span class="mw-page-title-main">Çoya ilçesi</span>

Çoya ilçesi — Rusya Altay Cumhuriyetinde ilçe.

<span class="mw-page-title-main">Gorno-Altay Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti</span> Gorno-Altay Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti

Gorno-Altay Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti, Sovyetler Birliği'nin özerk bir cumhuriyetidir. 1 Haziran 1922 tarihinde Oyrot Özerk Bölgesi olarak kurulmuş, 7 Ocak 1948 tarihinde Gorno-Altay Özerk Oblastı olmuştur. 25 Ekim 1990 tarihinde Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyetliğine yükseltilmiş ve 3 Temmuz 1991 tarihinde Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti olarak ilan edilmiştir. 31 Mart 1992 tarihinde Altay Cumhuriyeti olmuştur. Başkenti Gorno-Altaysk şehridir. Tarım, ahalinin büyük çoğunluğunun ana uğraşıdır. Modern Altay Cumhuriyeti, Gorno-Altay ÖSSC gibi Çin ile uluslararası sınırı paylaşmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Karakurum-Altay Yönetimi</span>

Karakurum-Altay Yönetimi Rus İç Savaşı sırasında Altay halkının devlet oluşumudur. Temmuz 1917'de Biysk şehrinde Altay Türkleri, Kuznetsk şehrinde ise Şor Türkleri Teleüt Türkleri yerli halklar kongresi yapıldı. Kongre, Altay Dağları'nı ayrı bir idari birime ayırmaya karar verdi ve Biysk şehrinde bulunan Altay Dağı Duması'nı oluşturdu. Altay Dağı Duması ayrı bir özerk yönetimin oluşturulmasına hazırlanması, milli eğitim, Altay tarihinin araştırılması konularını ele almıştır.

Gorno-Altaysk Devlet Üniversitesi, Rusya Federasyonu'nun Altay Cumhuriyeti'nde, Gorno-Altaysk şehrinde bulunan bir devlet üniversitesidir. Üniversite, 1949 yılında Pedagoji Enstitüsü olarak kurulmuş olup 1993 yılında üniversite unvanını almış, Altay Cumhuriyeti'nin önde gelen eğitim kurumlarından biridir.