İçeriğe atla

Gorno-Altay Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti

Gorno-Altay ÖSSC
Горно-Алтайская Автономная Советская Социалистическая Республик
Gorno-Altay Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti
1990-1992
Gorno-Altay ÖSSC'nin Sovyetler Birliği'ndeki yeri.
Gorno-Altay ÖSSC'nin Sovyetler Birliği'ndeki yeri.
BaşkentGorno-Altaysk
HükûmetSovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin özerk cumhuriyeti
Tarihçe 
• Kuruluşu
1990
• Dağılışı
1992
Para birimiSovyet rublesi
Öncüller
Ardıllar
Gorno-Altay Özerk Oblastı
Altay Cumhuriyeti

Gorno-Altay Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti (RusçaГорно-Алтайская Автономная Советская Социалистическая Республик), Sovyetler Birliği'nin özerk bir cumhuriyetidir.[1] 1 Haziran 1922 tarihinde Oyrot Özerk Bölgesi olarak kurulmuş, 7 Ocak 1948 tarihinde Gorno-Altay Özerk Oblastı olmuştur. 25 Ekim 1990 tarihinde Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyetliğine yükseltilmiş ve 3 Temmuz 1991 tarihinde Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti olarak ilan edilmiştir.[2] 31 Mart 1992 tarihinde Altay Cumhuriyeti olmuştur. Başkenti Gorno-Altaysk şehridir.[2] Tarım, ahalinin büyük çoğunluğunun ana uğraşıdır.[3] Modern Altay Cumhuriyeti, Gorno-Altay ÖSSC gibi Çin ile uluslararası sınırı paylaşmaktadır.

Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti ve bazı diğer Sovyet Cumhuriyetleri, milliyet ya da dile göre sınırları çizilmiş idari alt bölümler içeriyordu. Böyle üç çeşit alt bölüm vardı: yirmi tane özerk cumhuriyet, sekiz özerk oblast ve on tane özerk okruga.[4]

Tarih

Komünistler 1917 yılında gücü ele geçirdiler. 1922 yılından 1947 yılına kadar Gorno-Altay, Oyrot Özerk Oblastı ismini aldı. 1948 yılında adı Gorno-Altay Özerk Oblastı, 1990 yılında ise Gorno-Altay Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti oldu. 3 Temmuz 1991 tarihinde Gorno-Altay Cumhuriyeti ve 31 Mart 1992 tarihinde ise Altay Cumhuriyeti ismini aldı. Şimdi Rusya Federasyonu içinde federal yapılanmasının bir parçasıdır.[1]

Bölge 1922 yılında Oyrot Özerk Oblastı olduğunda, başkentine başlangıçta Ulala denilmekteydi. 1928 yılında Ulala'nın ismi Oyrot-Tura oldu. Fakat 1948 yılında devlet bölgenin adını Gorno-Altay Özerk Oblastı olarak değiştirdiğinde Ulala'nın adı tekrar değişti ve bu sefer Gorno-Altaysk oldu.[1]

Eğitim

Gorno-Altay Devlet Üniversitesi[5] 1949 yılında 10 öğretmen ile kurulmuştur. 1993 yılında klasik bir üniversite olmuştur.[6]

Nüfus

Etnik gruplar

1989 nüfus sayımına göre Gorno-Altay nüfusunun % 60,4'ünü oluştururlarken, Altaylar % 33.5'ini, Kazaklar % 5.6'sını, kalan gruplar ise toplam nüfusta % 5'ten daha az yer tutuyorlardı. 2002 nüfus sayımına göre ise etnik Altaylar önemli ölçüde artmıştır.

1989 nüfus sayımı 2002 nüfus sayımı[7]
Altaylar59,130 (31.0%) 67,745 (33.5%)
Ruslar115,188 (60.4%) 116,510 (57.4%)
Kazaklar10,692 (5.6%) 12,108 (6.0%)
Diğer 5,821 (3.1%) 6,443 (3.2%)

Din

Bazı Altaylılar Hristiyan olmuşlardır fakat 1904 yılında yeni bir din Burhancılık ("Ak Yang"), yerli Altay ahalisi arasında yayılmıştır.[8] Burhancılık, Rus karşıtlığını artırmış ve sonunda 1930'larda Komünist Parti tarafından yasaklanmıştır.[9]

Hükümet

Bu tablo, Gorno-Altay'ın ÖSSC olduğu dönemde başkanlarını içerir.

Pozisyon Dönem Kişi
Gorno-Altay Komünist Parti Birinci Sekreteri 1990–1991 Valery Chaptynov
Yüksek Sovyet Prezidyumu Başkanı 1990–1991 Valery Chaptynov
İcra Komitesi Başkanı 1990–1992 Vladimir Petrov

Kaynakça

  1. ^ a b c "Altai Republic :: official portal". 17 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Haziran 2011. 
  2. ^ a b "Russian S.F.S.R. Administrative Divisions". 15 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Haziran 2011. 
  3. ^ "Altai Assistance Project - About the Altai". 26 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2011. 
  4. ^ Kamu Malı Bu madde bu kaynaktan gelen kamu malı içermektedir. Soviet Union: A country study. Federal Research Division. 
  5. ^ "Ozarka Enters Agreement with Russian University Ozarka College". 30 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2011. 
  6. ^ "Gorn-Altaisk State University GASU". 30 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2011. 
  7. ^ "Всероссийская перепись населения 2002 года". 31 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2011. 
  8. ^ "Altai Culture". 6 Şubat 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2011. 
  9. ^ "Altai Republic". 26 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2011. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Grigori Gurkin</span>

Grigori Gurkin, , Rus Türkolog, etnograf ve ressam.

<span class="mw-page-title-main">Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti</span> Sovyetler Birliğinin nüfus ve yüzölçümü bakımından en büyük ve kurucu cumhuriyeti

Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti (RSFSC) (Rusça: Росси́йская Сове́тская Федерати́вная Социалисти́ческая Респу́блика; Rossiyskaya Sovetskaya Federativnaya Sotsialistiçeskaya Respublika), Sovyetler Birliği'nin nüfus ve yüzölçümü bakımından en büyük ve kurucu cumhuriyetidir.

<span class="mw-page-title-main">Türkistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti</span>

Türkistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti veya Türkistan ÖSSC, Rusya SFSC içinde 30 Nisan 1918'de kurulan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti. Orta Asya'da ilk olarak kurulmuş Sovyet devleti, ayrıca "Türkistan" ismiyle kurulmuş SSCB'ye bağlı ilk büyük Türk devletidir. Başkenti Taşkent'tir.

<span class="mw-page-title-main">Türkistan Komünist Partisi</span>

Türkistan Komünist Partisi veya TKP, Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nin Türkistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ndeki bir şubesi. Haziran 1918 tarihinde kurulmuştur. 1918'den 1924'e kadar Türkistan ÖSSC içinde önde gelen parti olmuştur. 1924 yılında Türkistan ÖSSC'nin yıkılması ile kaldırılmıştır. Partinin üyeleri ise Türkmenistan ve Özbekistan Komünist Partisi'ne katılmıştır.

Sovyetler Birliği Özerk Cumhuriyetleri, Sovyetler Birliği içindeki bazı halklar için oluşturulan yönetim birimleridir. Bu özerk cumhuriyetlerin statüsü ülkeyi oluşturan cumhuriyetlerden düşük olup, ülkedeki özerk oblastlardan ve özerk okruglardan daha yüksektir.

<span class="mw-page-title-main">Gorno-Altaysk</span> Rusyada şehir

Gorno-Altaysk veya Dağlık Altay Rusya Altay Cumhuriyeti'nde bir yönetim merkezidir. Moskova'nın 3,641 km doğusunda yer almaktadır. Nüfus: 53.538. Gornoaltaysk Altay Cumhuriyeti'nin başkenti'dir.

<span class="mw-page-title-main">Koş-Ağaç ilçesi</span>

Koş Ağaç ilçesi, Rusya'da Altay Cumhuriyeti güney kesiminde Koşağaç rayonu adıyla oluşturulmuş ilçe.

<span class="mw-page-title-main">Çoya ilçesi</span>

Çoya ilçesi — Rusya Altay Cumhuriyetinde ilçe.

<span class="mw-page-title-main">Volga Alman Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti</span>

Volga Alman Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Sovyetler Birliğine bağlı olan bir özerk cumhuriyetti. Başkenti İdil Irmağı'nın kıyı şehirlerinden olan Engels.

<span class="mw-page-title-main">Mari Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti</span>

Mari Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Mari Özerk Oblastı'nın ardılıdır. Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra, Mari ÖSSC Rusya Federasyonu içinde federal yapılanma çerçevesinde Mari El Cumhuriyeti olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Dağıstan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti</span> Sovyet özerk cumhuriyeti

Dağıstan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti ,Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlı özerk sovyet cumhuriyeti. "Dağlar ülkesi" olarak tanımlanan bölgede otuzdan fazla etnik grup yaşamaktadır. Ekim Devrimi'nden sonra bölgede ortaya çıkan pan-Türkist ve pan-İslamcı hareketleri bastırılmasının ardından kurulmuştur. Başkenti Mahaçkala olan Dağıstan ÖSSC'deki diğer önemli şehirler Derbent, Kızılyar, İzberbaş ve Buynak'tı.

<span class="mw-page-title-main">Mordovya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti</span>

Mordovya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti, Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlı özerk sovyet cumhuriyeti.

<span class="mw-page-title-main">Udmurtya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti</span>

Udmurtya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti, Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlı özerk sovyet cumhuriyeti. Adını bu topraklarda yaşayan Udmurtlardan alır.

<span class="mw-page-title-main">Kırgız Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti (1920-25)</span>

Kırgız Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti, 1920'den 1925'e kadar Rusya Sosyalist Federatif Sovyet Cumhuriyeti içinde Kazak Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti adıyla adlandırılmış geleneksel Kazak toprakları üzerinde kurulu Sovyetler Birliği'nin özerk bir cumhuriyeti idi. Orta Asya Rus valileri, Kazak ve Kırgız etnik kökenlerini karıştırmaya eğilimli olmuşlar ve bu da bölgenin yanlış biçimde adlandırılmasına neden olmuştu. O zamanlar Kırgız toprakları ve Kazak toprakları, aslında Türkistan ÖSSC'nin bir parçasıydı.

<span class="mw-page-title-main">Kazak Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti</span>

Kazak Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1925'ten 1936'ya kadar var olan Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti (RSFSC) içindeki Sovyetler Birliği'nin özerk bir Cumhuriyeti idi.

<span class="mw-page-title-main">Kalmukya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti</span>

Kalmukya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti, Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlı özerk cumhuriyet. Başkenti Elistadır. İlk kez 20 Ekim 1935'te özerk cumhuriyet statüsü kazandıysa da, 1943 yılında statüsünü kaybetti. 29 Temmuz 1958'de tekrar özerk cumhuriyet olması kararlaştırıldı ve Sovyetler Birliği'nin dağılması sürecine kadar varlığını sürdürdü. 1992'de Kalmukya'ya dönüştü.

Sovyetler Birliği Özerk Oblastları birkaç küçük millet için yaratılmış idari birimlerdi.

Gorno-Altay Özerk Oblastı, Sovyetler Birliği'nde RSFSC içinde yer alan 1948-1990 yılları arasında hüküm sürmüş özerk bir cumhuriyettir.

<span class="mw-page-title-main">Karakurum-Altay Yönetimi</span>

Karakurum-Altay Yönetimi Rus İç Savaşı sırasında Altay halkının devlet oluşumudur. Temmuz 1917'de Biysk şehrinde Altay Türkleri, Kuznetsk şehrinde ise Şor Türkleri Teleüt Türkleri yerli halklar kongresi yapıldı. Kongre, Altay Dağları'nı ayrı bir idari birime ayırmaya karar verdi ve Biysk şehrinde bulunan Altay Dağı Duması'nı oluşturdu. Altay Dağı Duması ayrı bir özerk yönetimin oluşturulmasına hazırlanması, milli eğitim, Altay tarihinin araştırılması konularını ele almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Karakalpak Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Bayrağı</span>

Karakalpak Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti bayrağı 1954 yılında Karakalpak Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti hükûmeti tarafından kabul edildi. Bayrak, Özbek Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin bayrağıyla aynıdır. Eski Karakalpak ÖSSC'nin 1934'ten 1992'de dağılmasına kadar kendi bayrağı vardı ve Özbek SSC'ninkine benzer şekilde gelişti. Bayrağın temel tasarımı her zaman üzerinde yazı bulunan kırmızı bir kumaştı.