İçeriğe atla

Gorcolo peyniri

Gorcolo peyniri
BölgesiGürcistan ve Türkiye
Türüpeynir
Ana malzemelerİnek sütü

Gorcolo peyniri, Gorcola olarak da bilinir, Türkiye ve Gürcistan'ın bazı bölgelerinde yağı alınmış sütten yapılan bir peynir çeşididir. Gorcolo (გორჯოლო), Gürcü dilinin Cavaheti diyalektinde düzgün almayan, eğri-büğrü taşa denir.[1]

Yaygın olduğu bölgeller

Gorcolo peyniri Gürcistan'da Cavaheti ve Acara bölgeleri ile Türkiye'de Artvin'in Şavşat ilçesinde ve Ardahan ile Kars yöresinde yapılmaktadır.[2][3][4]

Yapılışı

Gorcolo peyniri, peynir mayası kullanılmadan elde edilir. Bir kaba konan süt, peynir mayası dışında ekşitilir. Ekşitme süresi iki günden altı güne kadar uzayabilir. Peynir elde edilecek hale gelen süt bir kazana veya tencereye alınır ve kısık bir ateşte ısıtılır. Eşit biçimde ısınması için de süt tahta bir kaşıkla karıştırılır. Yaklaşık bir saat sonra peynir yüzeye çıkınca kazan veya tencere ateşten indirilir ve peynir bir süzgeçte süzülerek suyundan arındırılır. Bunun ardından peynir bir bez torbaya konur ve iyice süzülmesi sağlanır. Peynirin bu sırada aldığı biçimden dolayı "gorcolo" dendiği tahmin edilmektedir.[5]

Kaynakça

  1. ^ "Giorgi Zedginidze, Cavaheti Diyalekti Sözlüğü (Gürcüce), 2014, s. 370". 23 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2022. 
  2. ^ izmirburaya.com. "Ardahan Eritmelik Peynir 500 G". izmirburaya. 18 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Nisan 2021. 
  3. ^ Erke, Ebru. "Peynirin izinde Anadolu". Hürriyet. 18 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Nisan 2021. 
  4. ^ Gazetesi, Dünya (28 Şubat 2016). "Nuh'un Ambarı dolmayı bekliyor". www.dunya.com/yasam-keyfi/nuhun-ambari-dolmayi-bekliyor-haberi-309067. 20 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Nisan 2021. 
  5. ^ Gürcü Halkının Etnografya Sözlüğü: Acara (Gürcüce: „ქართველი ხალხის ეთნოლოგიური ლექსიკონი: აჭარა"), Batum, 2018, s. 128 1 Ekim 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 9789941802737

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Ardahan</span> Ardahan ilinin merkezi olan şehir

Ardahan, Türkiye'nin kuzeydoğu kısmında, Gürcistan sınırı yakında yer alan bir kenttir. 1992'den bu yana Türkiye'nin Karadeniz ikliminin Kafkaslar üzerinde hakim olduğu Ardahan ilinin merkezidir. 2012 yılı itibarıyla 19.075 olan nüfusuyla Türkiye'deki en küçük il merkezidir. Ardahan Merkez ilçesinin güneyinde Göle, kuzeyinde Hanak, doğusunda Çıldır ve batısında Artvin'in Şavşat ilçesi yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Çıldır (eyalet)</span>

Çıldır Eyaleti veya Çıldır Beylerbeyliği, tarihsel Gürcistan’ın güneybatı kesiminde, 16. yüzyılın sonlarına doğru kurulan Osmanlı eyaletidir. Yaklaşık olarak günümüzde Gürcistan’ın Acara Özerk Cumhuriyeti’nin bir bölümü ile Samtshe-Cavaheti bölgesini, Türkiye’de Artvin, Ardahan illeri ile Erzurum ilinin bir kısmını kapsamaktadır. 1578-1628 arasında Çıldır, 1628-1829 arasında Ahısha ve 1829-1845 arasında Oltu Çıldır Eyaleti’nin idari merkezleriydi.

<span class="mw-page-title-main">Tao-Klarceti</span>

Tao-Klarceti, çağdaş tarih yazıcıları tarafından eski Tao-Klarceti Krallığı'ndaki tarihi ve coğrafi bölgeleri tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Tao-Klarceti olarak ifade edilen yerler Gürcistan tarihi açısından önemli tarihsel bölgelerdi ve Gürcü Boğazı’ndan başlayıp Küçük Kafkaslar’a değin uzanıyordu.

<span class="mw-page-title-main">Ağıllı, Çıldır</span> Ardahan, Türkiyede bir köy

Ağıllı, Ardahan ilinin Çıldır ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Akçıl, Çıldır</span> Ardahan ilinin Çıldır ilçesine bağlı bir köy

Akçıl, Ardahan ilinin Çıldır ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Baltalı, Çıldır</span>

Baltalı, Ardahan ilinin Çıldır ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Altınemek</span>

Altınemek, Ardahan ilinin Hanak ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">İncedere, Hanak</span> Hanakta bir köy

İncedere, Ardahan ilinin Hanak ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Aşıküzeyir, Posof</span>

Aşıküzeyir, Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Gürarmut, Posof</span>

Gürarmut, Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Kaleönü, Posof</span>

Kaleönü, Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Sütoluk, Posof</span>

Sütoluk, Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Çeçil</span> Doğu Anadolu (Erzurum) ve Doğu Karadeniz (Trabzon) yörelerine özgü peynir

Çeçil veya civil peynir, Erzurum, Kars, Ardahan ve Iğdır genelinde üretilen yağı alınmış sütten yapılan ve iplik şeklinde olmasından dolayı tel peynir de denilen yumuşak, tuzlu bir peynir çeşididir. Bazı yörelerde "Çeçil, Sacak, Tel, Dil ve Örgü" Peynir olarak da anılır. Yağlı bir peynirdir. Sodyum oranı diğer peynirlere oranla daha yüksektir, küflendikten sonra da yenilebilir.

<span class="mw-page-title-main">Doğruyol, Arpaçay</span> Arpaçaya bağlı bir köy

Doğruyol, Kars ilinin Arpaçay ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Ardıçdere, Ardahan</span>

Ardıçdere, Ardahan ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Sulakyurt, Ardahan</span>

Sulakyurt, Ardahan ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Beşiktaş, Ardahan</span>

Beşiktaş, Ardahan ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Güzçimeni, Ardahan</span>

Güzçimeni, Ardahan ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Çimenkaya, Ardahan</span>

Çimenkaya, Ardahan ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Eruşeti</span>

Eruşeti, Gürcistan’ın tarihi ve coğrafi bölgelerinden biridir. Kura Nehri’nin yukarı havzasında yer alır. Bugün Türkiye sınırları içinde, Ardahan ilinin bir parçasıdır. Öte yandan Eruşeti, tarihsel Tao-Klarceti'yi oluşturan bölgelerden biridir.