İçeriğe atla

Gojoseon

고조선 (古朝鮮)
Gojoseon
MÖ 2333?-MÖ 180
MÖ 108 yılında Kore
MÖ 108 yılında Kore
BaşkentWanggeom
Yaygın dil(ler)Eski Korece
HükûmetMonarşi
Tarihçe 
• Kuruluşu
MÖ 2333?
• Dağılışı
MÖ 180
Ardıllar
Buyeo
Samhan
Han'ın Dört Komutanlığı

Gojoseon (Korece고조선, 古朝鮮), antik bir Kore devletiydi.

Samguk Yusa (1281) ve diğer Orta Çağ'dan kalma Kore kitaplarında Gojoseon'un MÖ 2333 yılında Dangun tarafından kurulduğunu ve cennetten inildiğini belirmektedir.[1] Her ne kadar gerçeği destekleyen bir kanıt bulunmamakla birlikte[2], Kore ulusal kimliğinin geliştirilmesinde önemli bir rol oynamıştır.

MÖ 12. yüzyılda, Çin'in Shang Hanedanı'ndan bir prens olan Gija, Gija Joseon'u kurdu. Bununla birlikte, arkeolojik kanıt eksikliği yüzünden, varlığı 20. yüzyıldan beri tartışmalıdır ve günümüzde artık bu döneme ait ana akım anlayışı oluşturmamaktadır.

Çin kayıtlarında ise ilk kez MÖ 7. yüzyılda belirtilmiştir.[3] Erken döneminde Gojoseon'un başkenti Liaoning civarında yer almış olup MÖ 400 civarında ise Pyongyang'a taşındı. Yarımadanın güneyindeki Jin devleti M.Ö. 3. yüzyılda ortaya çıktı.[4]

MÖ 108'de Han Hanedanı Wiman Joseon'u fethetti ve Gojoseon bölgesini yönetmek için dört komutanlık kurdu.

Kaynakça

  1. ^ Hwang 2010, s. 2.
  2. ^ Connor 2002, s. 10.
  3. ^ Peterson & Margulies 2009, s. 6.
  4. ^ "Timeline of Art and History, Korea, 1000 BC – 1 AD". Metropolitan Museum of Art. 7 Şubat 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mart 2017. 

Bibliyografi

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Güney Kore</span> Doğu Asyada bir ülke

Güney Kore, resmî adıyla Kore Cumhuriyeti, Doğu Asya'da Kore Yarımadası'nın güney kısmını oluşturan ve Kuzey Kore ile kara sınırını paylaşan, Doğu Asya'daki bir ülkedir. Kore adı, eskiden Doğu Asya'nın güçlü krallıklarından biri olan ve Büyük Gwanggaeto altında Kore Yarımadası, Mançurya'nın büyük bölümünü, Rus Uzak Doğusu ve İç Moğolistan'ın bazı bölgelerini yönetmiş olan Goguryeo'dan gelmektedir. Başkenti Seul, büyük bir küresel şehirdir ve Güney Kore'nin 51 milyondan fazla insanının yarısı, dünyanın dördüncü en büyük metropol ekonomisi olan Seul Ulusal Başkent Bölgesi'nde yaşamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Han Hanedanı</span> çinde M.Ö. 206 - M.S. 220 tarihleri arasında hüküm sürmüş hanedan

Han Hanedanı, Çin'de MÖ 206 – MS 220 tarihleri arasında hüküm sürmüş hanedanıdır. Dönemin önemli klanlarından Liu tarafından kurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Koguryo</span> Korenin eski krallığı

Goguryeo veya Koguryo eski bir Kore krallığıdır. Günümüz Kore yarımadasında, Çin doğusunda güney Mançurya ve güney Rusya Denizi'nin kuzeyinde ve güneyinde bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Hança</span>

Hanja veya Hanca, Korecenin yazımı için geleneksel Çince karakterleri kullanan bir yazı sistemi. Yazı, Kore'de MÖ 400'lere tarihlenen Gojoseon döneminden bu yana kullanılmaktadır. Çince karakterler, Korece telaffuz edilmektedir. Hanja-mal veya hanja-eo, hanja ile yazılabilen sözcükler için; hanmun ise Klasik Çince yazılar için kullanılsa da çoğu zaman bu iki olgu için de kullanılan terim hanjadır.

<span class="mw-page-title-main">Dangun</span> ilk Kore kraliyeti Gojoseonun efsanevi kurucusu

Dangun Vanggeom bugünkü Liaoning, Mançurya ve Kore Yarımadasının topraklarını kaplayan ilk Kore kraliyeti Gojoseon'un efsanevi kurucusu. Söylemlere göre göklerin efendisi Hvanin torunuydu ve Gojoseon'u MÖ 2333 senesinde kurdu. Dangun sözü Gojoseon'un kurucusu ile bağdaştırılsada, bazı araştırmacılar Dangun'un "baş rahip" demek olduğunu söylüyorlar ve bu unvanın Gojoseon'un bütün hükümdarları tarafından kullanıldığını iddia ediyorlar ve Vanggeom'un kraliyetin gerçek kurucusu olduğu yönünde düşüncelerini aktarıyorlar. Dangun efsanesi hakkındaki en eski doküman 13. yüzyıldan kalma Samguk Yusa'dan. Samguk Yusa Vei kitabından ve Kore'nin tarihi metinleriyle kaybolan Gogi'den (古記) alıntılarla hazırlanmış bir koleksiyon.

Yemaek veya Yamaek (Korece:예맥, IPA: [jemɛk]), Mançurya'da yaşamış olan Koreli bir kabiledir. Ye ve Maek adlı iki kabilenin birleşimidir. Çin kaynaklarına göre Ye "kaplan" Maek ise "ayı" anlamına gelmektedir. Günümüzdeki Korelilerin atası sayılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Japonya'nın Kore'yi istilaları (1592-1598)</span> Japonların Koreyi ele geçirmek için düzenlediği iki istila

Imjin Savaşı, 1592-1598 yılları arasında Japonya'nın Kore'ye karşı gerçekleştirdiği iki ayrı istiladan oluşan bir savaştır.

<span class="mw-page-title-main">Kore tarihi</span> Kore Yarımadasında Yaşanan Olaylar

Kore tarihi, Kore Yarımadası'nda var olan ve genellikle Kore olarak adlandırılan devletlerin tarihidir. Diğer Doğu Asya uygarlıkları gibi bir dizi dönemlere ayrılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Gojong</span> Joseon Krallığının 26. kralı ve Korenin ilk imparatoru

Gojong veya İmparator Gwangmu, Joseon Krallığı'nın 26. kralı ve Kore'nin ilk imparatorudur. Saltanatı 13 Aralık 1863'ten 21 Ocak 1907 tarihine kadar sürmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Jin (Kore devleti)</span>

Jin ), MÖ 4. ve 2. yüzyıllar arasında Kore Yarımadası'nın güneyinde bulunan bir devletti. Başkenti Han Nehri'nin güneyinde yer almaktaydı. Her birinin Jin devletinin halefi olduğunu ilan eden Samhan konfederasyonlarının selefidir.

<span class="mw-page-title-main">Okjeo</span>

Okjeo, Kore Yarımadası'nda, MÖ 2. yüzyıldan MS 5. yüzyıl arasında varlığını sürdüren bir Kore kabile devletidir.

<span class="mw-page-title-main">Samhan</span>

Samhan, Kore tarihinde MÖ son yüzyıllarda ve MS ilk yüzyıllarda Kore Yarımadası'nın orta ve güneyinde Mahan, Jinhan ve Byeonhan konfederasyonlarını kapsayan dönemdir. Samhan dönemi genelde Üç Krallık Dönemi'nin bir alt bölümü olarak da kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Mahan Konfederasyonu</span>

Mahan, MÖ 1. yüzyıl ile MS 3. yüzyıl arasında Kore Yarımadası'nın güneyinde Chungcheong ve Jeolla bölgelerinde var olan devletlerden oluşan gevşek bir konfederasyondu. Gojoseon ile Jin devletinin birleşmesinden ortaya çıkan Mahan, Byeonhan ve Jinhan ile birlikte üç Samhan'dan biriydi. Baekje, bu federasyonu üye bir devlet iken daha sonra tüm Mahan'ı geçerek Üç Kore Krallığı'ndan biri oldu.

Wiman Joseon eski Kore tarihinin Gojoseon döneminin bir parçasıydı. Wiman'ın Gojoseon Kralı Jun'dan tahtı ele geçirmesiyle başladı ve Wiman'ın torunu olan Kral Ugeo'nun ölümüyle sona erdi. Arkeolojik veriler dışında, Kore tarihinin bu dönemindeki ana kaynak Sima Qian'ın Shiji'sinin 115. bölümünden geliyor. Wiman aslen Han Hanedanlığı altında Yan Krallığından bir Çin askeri lideriydi.

<span class="mw-page-title-main">Seowon</span>

Seowon, orta ila geç Joseon Krallığı döneminde Kore'nin en yaygın eğitim kurumlarıydı. Özel kurumlardı ve Konfüçyüs tapınağı ile hazırlık okulu işlevlerini birleştirdiler. Eğitim açısından, seowon öncelikle öğrencileri ulusal kamu hizmeti sınavlarına hazırlamaya çalışmaktaydı. Çoğu zaman, seowon sadece aristokrat yangban sınıfının öğrencilerine hizmet etmekteydi. 6 Temmuz 2019'da UNESCO, dokuz seowon alanını Dünya Mirası Alanı olarak listeledi.

<span class="mw-page-title-main">Jizi</span>

Jizi, Gojoseon'u yönettiği söylenen Çin kökenli efsanevî bir hükümdardır. Saltanatı, MÖ 2233'ten MÖ 2184'e kadar sürmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Çin-Güney Kore ilişkileri</span>

Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) ile Kore Cumhuriyeti arasındaki diplomatik ilişkiler 1992 yılında resmen kuruldu. Bundan önce, ÇHC, yalnızca Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti'ni, Güney Kore ise yalnızca Çin Cumhuriyeti'ni (Tayvan) tanırdı. Güney Kore, Çin Halk Cumhuriyeti ile ilişkiler kurmuş en son Asya ülkesidir. Son senelerde Çin ile Güney Kore, farklı alanlarda aralarındaki stratejik ve kooperatif ortaklıklarını arttırmaya ve üst düzey bir ilişki kurmaya çaba göstermiştir. Bilhassa ticaret, turizm ve çok kültürlülük, bu iki ülke arasındaki kooperatif ortaklığı güçlendirmekteki en önemli etkenleri teşkil etmiştir. Buna rağmen, tarihî, siyasî ve kültürel anlaşmazlıklar, Güney Kore ile Çin arasındaki ilişkiyi şekillendirmeye devam etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Sonraki Jin'in Joseon'u işgali</span>

Sonraki Jin'in Joseon'u işgali, Ocak-Mart 1627 tarihleri arasında Sonraki Jin'in Kore'deki Joseon Hanedanı'na karşı düzenlediği bir işgal hareketiydi. Savaş, üç ay sonra Sonraki Jin'in kendisini Joseon üzerinde egemen bir haraçgüzar devlet kurmasıyla sona erdi.

<span class="mw-page-title-main">Çing'in Joseon'u işgali</span>

Çing'in Joseon'u işgali, Aralık 1636-Ocak 1637 tarihleri arasında Çing Hanedanı'nın Kore'deki Joseon Hanedanı'na karşı düzenlediği bir işgal hareketiydi. Savaşın nedeni Çing Hanedanı'nın Joseon üzerindeki hegemon statüsünü kurmak ve Joseon'un Ming Hanedanı ile olan ilişkisini koparmaktı.

Yejong, Kore'de Koryo Hanedanı'nın 16. kralıdır. Saltanatı 1105'ten 1122 yılında ölümüne kadar sürmüştür.