İçeriğe atla

Gizli Belgelerle Barış Gönüllüleri

Gizli Belgelerle Barış Gönüllüleri
Kitabın 1970 tarihli ilk baskısının kapağı
YazarMüslim Özbalkan
ÜlkeTürkiye Türkiye
DilTürkçe
KonuBarış Gönüllüleri
TürlerAraştırma, inceleme, yakın tarih
YayımŞubat 1970
YayımcıAnt Yayınları, İstanbul
Medya türü3. hamur kâğıt, karton kapaklı, ciltsiz
Sayfa280
Serinin 30. kitabı serisi
  1. 140x200 mm

Gizli Belgelerle Barış Gönüllüleri, Müslim Özbalkan'ın 1970 yılında Ant Yayınları'ndan çıkan araştırma, inceleme kitabıdır.

Kitabın yayımlandığı tarihte Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nin (bilinen adıyla "Mülkiye"nin) Şehircilik Kürsüsü'nde asistan olan Müslim Özbalkan, bu eserinde, Amerikan Hükümetinin 1961'den başlayarak tüm dünyada yürürlüğe koyduğu kapsamlı ve geniş çaplı bir gönüllü yardım programı olan Barış Gönüllüleri'ni derinlemesine incelemiştir. Kitapta, başta eğitim ve sağlık olmak üzere birçok farklı alanda faaliyet gösteren bu örgütün Türk Hükümeti ile yaptığı özel anlaşmalara dayanarak 1962 ilâ 1971 yılları arasında bu ülkede gerçekleştirdiği ve yazarın "barışçı görüntüsü altında Amerikan emperyalizminin ve militarizminin yeni bir misyonerlik faaliyeti" olarak tanımladığı çalışmaları ve başka gizli amaçlar taşıdığını düşündüğü için "ajan" olarak nitelendirdiği elemanlarıyla ilgili bilgiler, hem yerli kaynaklara hem de gizli ABD belgelerine dayanarak ayrıntılı bir biçimde kaleme alınmıştır.[1]

Yazar Müslim Özbalkan, sayfa altlarında yer alan dipnotları ve referanslarıyla, bölüm başlıklarının formatı, genel yapısı ve bilimsel tarzıyla adeta bir üniversite tezini andıran kitabını hocası, fakültenin dekanı Fehmi Yavuz'a ithaf etmiş, Profesör Yavuz da kitaba bir sunuş yazısı yazmıştır. Yavuz, bu sunuş yazısında "Barış Gönüllüleri" hakkındaki resmi yazışmaların gizlilik içinde yapılmış olmasının bu program hakkındaki kuşkuları güçlendirdiğini, programın geri kalmış ülkelerin değil sadece ABD'nin çıkarına hizmet ettiğini, "Birinci Beş Yıllık Plân" çerçevesinde uygulamaya sokulan "Köy Enstitüleri"ne bir alternatif olarak uygulandığını vurgulamıştır.[1]

Arka plan

Devlet ve toplum yapısı itibarıyla gönüllü sivil kuruluşlara açık bir ülke olan ABD, 19. yy'dan başlayarak misyonerler aracılığıyla, aralarında Türkiye'nin de bulunduğu birçok ülkede okullar açmış, kendi dünya görüşlerini, din ve uygarlık anlayışlarını kendilerinden daha düşük düzeyde gördükleri bu topluluklara aşılamaya çalışmışlardır. II. Dünya Savaşı'ndan sonra bu misyonlarına ayrıca geri kalmış ülkeleri Komünizm tehlikesinden koruma görevini de eklemişlerdir.[2]

1960'lardan önce kurulan devlet destekli gönüllü ABD kuruluşları başlangıçta belli başarılar kazanmış olsalar da, 1960'larda Sovyetler Birliği'nin uzay çalışmalarında ve toplumsal kalkınma programlarında öne geçmesi, az gelişmiş birçok ülkeyi bu bloğa yakınlaştırmıştı. Buna Amerikalı sivil kuruluş elemanlarının gittikleri ülkenin halkına küçümseyici bakışı, onların dilini ve kültürünü öğrenmeye yanaşmamaları da eklenince bu kuruluşların çalışmaları etkinliğini bir süre sonra kaybetmiştir. Bunun üzerine dönemin ABD başkanı John F. Kennedy ülkesinin dünya siyasetinde yeniden güçlü biçimde etkin olabilmesi için 1961 yılında ABD Kongresi'nden geçirttiği bir kanunla Barış Gönüllüleri örgütünü kurdu.[3] Buna göre Amerikalı gençler askere gideceklerine iki yıllığına geri kalmış ülkelere giderek orada ABD'nin barış ve kültür elçileri olacaklar, kendilerinden öncekilerin takındığı tepeden bakmacı tutumlarını terkederek dillerini de öğrendikleri yerel halklarla daha iyi ilişkiler kuracaklar, onlara özgürlük, demokrasiye inanç, eşitlik, pragmatizm, dinamizm ve bireycilik gibi Amerikan değerlerini aşılayacaklar, kendi ülkelerini diğer milletlere yakından tanıtacaklar, böylelikle de Soğuk Savaş'ta ABD için iyi birer silah olacaklardı. Ayrıca gönüllülerce tanıtılan albenili Amerikan ürünleri için yeni pazarlar da oluşturulmuş olacaktı. Gönüllülerin ikincil görevlerinden biri de demografik bilgiler toplamak ve bir nevi toplum mühendisliği yapmaktı.[4] Hattâ sol çevreler tarafından bu gönüllülerin CIA adına bilgi topladıkları iddiaları da ortaya atılırken,[1] milliyetçi çevreler onların Hristiyanlık propagandası yaptıklarını ileri sürmüşlerdir. Medyanın da yardımıyla çok iyi bir propagandası yapılan örgütün elemanları sağlıklı, zeki, atletik, enerjik ve düzgün görünümlü hatta güzel ve yakışıklı gençlerden seçiliyordu. Böylelikle ABD'ye karşı Üçüncü Dünya Ülkelerinde duyulan kuşku ve güvensizlik daha kolay giderilecekti.[2]

1961 yılından bu yana 200.000'den fazla Amerikalı 139 ülkede Barış Gönüllüsü olarak çalışmıştır. 27 Ağustos 1962 tarihinde yapılan ikili anlaşma ile Türkiye'ye gelmeye başlayan Barış Gönüllüleri'nin bu ülkedeki faaliyetleri 1971 yılına kadar devam etmiş, bu süre içinde Türkiye'de 1460 Barış Gönüllüsü görev almıştır.[5] Birçok ülkede faaliyetleri halâ devam eden bu kuruluşun Türkiye programı halen kapalı gözükmektedir. Ağırlıklı olarak eğitim alanında yer alan gönüllülerin %67'si İngilizce öğretim programlarında görev almışlardır. Bunların önemli bir bölümü de 1975 yılına kadar eğitim vermiş olan Maarif Bakanlığı Kolejleri'nde çalışmışlardır. Gönüllülerinin dörtte birinden fazlası Ankara'da görev yapmıştır. Başta Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerine gönderilmeyeceğinin belirtilmesine rağmen, bunların %10'u da bu bölgelerde görev yapmıştır.[2] Güney Doğu'da terörün ilk tohumlarının “Barış Gönüllüleri” eliyle atıldığı da ileri sürülmüştür[6] Barış Gönüllüleri eğitimden sonra, o kadar yoğun olmamakla birlikte sağlık, sosyal hizmetler[7] ve turizm gibi alanlarda da çalışmalar yapmışlardır.

Uğur Mumcu'nun yazısı

Araştırmacı gazeteci ve yazar Uğur Mumcu'nun, ölümünden sonra 1997'de yayımlanan ve "1 Ocak-17 Haziran 1975 Yazıları" alt başlığını taşıyan Çağın Suçu adlı kitabında yer alan ve 16 Ocak 1975 tarihli Yeni Ortam dergisinde çıkmış makalesinde bu kitaptan ve yazarından da bahsedilmektedir. Mumcu söz konusu makalesinde/kitapta, Amerikan Büyükelçiliğine atanan CIA Türkiye uzmanı George S. Harris'in "Troubled Alliance" adıyla yayımlanan ve ABD Dışişleri Bakanlığı (State Department)'na "rapor" olarak sunulan incelemesinde Müslim Özbalkan'ın "Gizli Belgelerle Barış Gönüllüleri" adlı incelemesine geniş yer ayırdığını, ayrıca bu raporda Barış Gönüllüleri'nin Türkiye'deki faaliyetlerine son verilmesinde bu kitabın büyük etkisi olduğu kanaatine varıldığını belirtir.

Mumcu'nun yazdığına göre, bu kitap dışında hiçbir siyasi faaliyette bulunmamış olan Mülkiye asistanı Müslim Özbalkan, 12 Mart 1971'deki askeri müdahaleden sonra askerlik görevini yapmak için İzmir'de Ulaştırma Yedek Subay Okulu'na asteğmen olarak atanacağı gün "Kötü düşünce sahibidir..." gerekçesiyle Bayburt'a "er" olarak yollanmıştır. Uğur Mumcu'ya göre Özbalkan, "barış gönüllüleri" konulu kitabından dolayı cezalandırılmış ve tıpkı Mumcu'nun da bir yıl sonra başına geleceği gibi "sakıncalı piyade eri" yapılmıştır.[8]

İçeriği

Kitap üç ana bölüme ayrılmıştır. İlk bölümde Barış Gönüllüleri'nin genel amaçları, yapısı ve faaliyet alanları incelenmiş, ikinci bölümde ise teşkilâtın Türkiye'deki faaliyetleri ele alınmıştır. Son olarak "Ekler" bölümünde de kitaptaki savları destekleyen belgelere yer verilmiştir. Kitabın aşağıda özetlenmiş ana yapısına göz atıldığında içeriği hakkında genel bir fikir sahibi olmak mümkündür. Bölüm başlıklarının imlâsı kitaptaki şekli korunarak buraya aktarılmıştır.

Bölüm Bir: «Barış Adına Oyun»

1- Az Gelişmiş Ülkelere «Gönüllü Amerikalı» Yardımı

2- Barış Gönüllüleri Örgütünün Kuruluşu

«Barış Gönüllüleri» Fikrinin Gelişimi
Örgütün Kurulmasını Gerektiren Koşullar
Örgütün Kuruluşu

3- Barış Gönüllüleri Örgütünün «Üç Amacı»

4- Barış Gönüllüleri Örgütünün Yönetsel Yapısı

Genel Yönetim Biçimi
Milli Danışma Konseyi
İşbirliği Yapılan Amerikan Örgütleri
Barış Gönüllüleri ve CIA
Örgütün Personel ve Mali Durumu

5- Barış Gönüllüleri

A) Barış Gönüllülerinin Genel Nitelikleri
1. Barış Gönüllüsü olacaklarda aranan nitelikler
2. Gönüllülerin yaş ve cinsiyet durumu
3. Gönüllülerin öğrenim ve eğitim durumu
B) Niçin Barış Gönüllüsü Oluyorlar?
1. Amerikalı gençlerin içinde bulunduğu koşullar
2. Gönüllülere sağlanan olanaklar
C) Barış Gönüllüleri ile Amerikan dış politikası arasındaki ilişkiler

6 — Barış Gönüllülerinin Çalıştıkları Ülkeler ve Bugüne Kadarki Gelişim

A) Latin Amerika Bölgesi
B) Afrika Bölgesi
C) Doğu Asya Pasifik Bölgesi
Ç) Kuzey Afrika - Yakın Doğu - Güney Asya Bölgesi
D) Bugüne Kadarki Gelişimin Değerlendirilmesi

Bölüm İki: «Türkiye'de Barış Gönüllüleri Çıkmazı»

1- «İkili Antlaşma» ve Barış Gönüllülerinin Türkiye'ye Gelişi

A) Antlaşmanın kabul edilmesi
B) Antlaşmanın Şartları
C) Anayasa'ya Aykırılık
Ç) Millet Meclisinde Antlaşmanın Görüşülmesi

2- Bugüne Kadarki Gelişim

A) Türkiye'ye gelen Gönüllü sayısındaki gelişim
B) Barış Gönüllülerine Karşı Tepkiler ve etkisi
C) Gönüllülerin Türkiye'deki çalışma alanları

3- Köy Enstitülerinin Yerine Amerikan Barış Gönüllüleri

A) Barış Gönüllülerinin Toplum Kalkınması Programı
1. Programın Kabul Edilişi
2. Gönüllülerin işbirliği Yaptığı Örgütler
3. Programın Amaçları
B) Barış Gönüllülerinin Toplum Kalkınması Anlayışı
C) Barış Gönüllülerinin Köy Kalkınması Çalışmalarına Genel Bakış
1. Gönüllülerin eğitim ve tecrübe durumları
2. Gönüllülerin ele aldıkları projeler
Ç) Barış Gönüllülerinin Köy Kalkınması Çalışmalarının Değerlendirilmesi

4- Barış Gönüllüsü İngilizce Öğretmenleri

A) Banş Gönüllülerinin İngilizce Öğretimi Programı
B) Programın Amacı ve Kapsamı
C) Programın Değerlendirilmesi

5- Barış Gönüllülerinin Öteki Programları

A) Çocuk Bakımı Programı
B) Sağlık Programı
C) Tüberküloz Kontrol Programı
Ç) Turizm Programı

6- «Türk Barış Gönüllüleri»

7- Bugünkü Durum

A) 1968 Yılı Sonundaki Durum
B) 1969 Yılı Sonundaki Durum
C)Teknik Yardım Programı
1. Programın kapsamı
2. İleri sürdükleri şartlar
3. Programın sakıncalı yönleri ve yükleyeceği yeni külfetler

8- Sonuç

Ekler

  1. Ek- 1 : Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti ile Amerika Birleşik Devletleri Hükûmetleri arasında 27 Ağustos 1962 tarihinde yapılan Antlaşmaya ait mektupların Türkçe metinleri
  2. Ek- 2 : Antlaşmanın onaylanmasının uygun bulunduğuna dair kanun tasarısının gerekçesi, Dışişleri ve Plân komisyonları raporları
  3. Ek- 3 : Türkiye'de bulunan Barış Gönüllülerinin listesi
  4. Ek- 4 : Türkiye'ye gelen gönüllülerin illere göre dağılımı
  5. Ek- 5 : Amerikan Barış Gönüllülerinin yerleştirildikleri köyler
  6. Ek- 6 : Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesinin Barış Gönüllüleri ile ilgili görüşü

Bibliyografya

Ayrıca bakınız

Dış bağlantılar

Kaynakça

  1. ^ a b c Özbalkan, Müslim (1970). Gizli Belgelerle Barış Gönüllüleri. Ant Yayınları. ss. sayfa:281 (arka kapak). 
  2. ^ a b c Oktay Akbaş. "Amerikan Gönüllü Kuruluşları: Barış Gönüllüleri'nin Dünyada ve Türkiye'deki Çalışmaları" (PDF). Gazi Üniversitesi. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2012. []
  3. ^ Gönül Kanat. "Amerikan Barış Gönüllüleri'nin Türkiye'deki Faaliyetleri". egitisim.gen.tr. 10 Ocak 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2012. 
  4. ^ Bülent Pakman. "Barış Gönüllüleri". bpakman.wordpress.com. 11 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2012. 
  5. ^ "Explore Eastern Europe and Central Asia" (İngilizce). peacecorps.gov. 16 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2012. 
  6. ^ Ahmet Fidan. "ABD Elçisi ve Gafları". Türkiye Yazarlar Birliği. 24 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2012. 
  7. ^ "Barış Gönüllüleri". Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu. 3 Şubat 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2012. 
  8. ^ Mumcu, Uğur (1997). Çağın Suçu, "1 Ocak-17 Haziran 1975 Yazıları". um:ag Yayınları/Uğur Mumcu Bütün Yazıları Dizisi. ss. sayfa 40-42. 
  9. ^ Soysal, Murat (28 Mart 2015). "BARIŞ GÖNÜLLÜLERİ VE TÜRKİYE'DEKİ FAALİYETLERİ". Atatürk Yolu Dergisi. 14 (56): 113-146. doi:10.1501/Tite_0000000424. ISSN 1303-5290. 28 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ekim 2022. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Uğur Mumcu</span> Türk araştırmacı-gazeteci, yazar, Kemalist ve sosyalist aydın

Uğur Mumcu, Türk gazeteci, araştırmacı ve yazar.

<span class="mw-page-title-main">Dışişleri Bakanlığı (Türkiye)</span> Türkiyede bir bakanlık

Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı bağlı olarak çalışan, dışişlerinden sorumlu olan bakanlık. Türkiye'nin diğer ülkeler ve uluslararası örgütlerle olan ilişkilerinin yürütülmesinden sorumlu olan bakanlığın başında şu an Hakan Fidan bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Birleşmiş Milletler</span> toplumsal, ekonomik ve kültürel bir iş birliği oluşturmak amacıyla kurulan bir örgüt

Birleşmiş Milletler (BM), 24 Ekim 1945'te kurulmuş; dünya barışını, güvenliğini korumak ve uluslararasında ekonomik, toplumsal ve kültürel bir iş birliği oluşturmak için kurulan uluslararası bir örgüttür. Birleşmiş Milletler kendini "adalet ve güvenliği, ekonomik kalkınma ve sosyal eşitliği uluslararasında tüm ülkelere sağlamayı amaç edinmiş küresel bir kuruluş" olarak tanımlamaktadır. Uluslararası ilişkilerde kuvvet kullanılmasını evrensel düzeyde yasaklayan ilk antlaşma 26 Haziran 1945'te 50 ülke tarafından imzalanan Birleşmiş Milletler Antlaşması'dır.

<span class="mw-page-title-main">Uluslararası Çalışma Örgütü</span>

Uluslararası Çalışma Örgütü ya da ILO, ülkelerdeki çalışma yasalarında ve bu alana ilişkin uygulamalarda standartları geliştirmek ve ileriye götürmek gibi bir amaçla kurulan kuruluştur. Merkezi İsviçre'nin Cenevre kentinde bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Bahriye Üçok</span> Türk akademisyen ve siyasetçi

Bahriye Üçok, Türk tarihçi, ilahiyat akademisyeni ve siyasetçidir. Türkiye'nin ilk kadın ilahiyatçısı olan Üçok, Türkiye'de İslam tarihi, İslam'da kadınların yeri ve laiklik gibi konular üzerine çalışmalar yürüttü ve çeşitli kitaplar yayımladı. Siyasete girdiği 1971 yılından itibaren 1990 yılına kadar cumhuriyet senatörlüğü, milletvekilliği gibi görevler üstlendi. Aktif siyaset yaptığı dönemde hem mecliste hem senatoda laiklik, irtica ve Türkiye'deki dinî konularla ilgili konuşmalar yaptı ve çözüm önerileri sundu.

Uluslararası Göç Örgütü (İngilizce: International Organization for Migration - IOM) acil durumlarda yardım, mültecilerin yeni bir ülkeye yerleştirilmesi, gönüllü geri dönüşlere yardım, göçmen sağlığı, para gönderme ve yasal göç seçeneklerinin desteklenmesi gibi alanlarda faaliyet gösteren uluslararası bir örgüttür. Merkezi İsviçre’nin Cenevre şehrinde bulunan ve hükûmetler arası bir kuruluş olan IOM, toplam 173 üye devletten oluşmaktadır. 1951 yılında Intergovernmental Committee for European Migration (ICEM) adıyla II. Dünya Savaşı'ndan etkilenerek göç eden insanlara yardım etmek amacıyla kurulan örgüt daha sonra isim değiştirerek bugünkü halini aldı. Örgütün resmi dilleri İngilizce, Fransızca ve İspanyolcadır. Genel sekreterliğini 2018 yılında beri Portekizli bir avukat, sosyalist parti üyesi ve 1995-1997 yılları arasında Savunma Bakanı olarak hizmet etmiş António Vitorino yapmaktadır. IOM, 2016 yılının Aralık ayında tam olarak Birleşmiş Milletler çatısı altına girmiştir. Birleşmiş Milletler Göç Ajansı ismi ile de anılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">TEMA</span> Türk sivil toplum örgütü

Türkiye Erozyonla Mücadele Ağaçlandırma ve Doğal Varlıkları Koruma Vakfı ya da kısaca TEMA, 11 Eylül 1992 tarihinde İstanbul'da kurulmuş olan çevreci bir vakıftır.

<span class="mw-page-title-main">Antlaşma</span> iki ya da daha çok devleti bağlayıcı nitelikteki anlaşma

Antlaşma, iki ya da daha çok devleti bağlayıcı nitelikteki anlaşmalara denir. Eski dilde antlaşmalara muâhede ya da ahidnâme de denirdi. Lozan muahedesi gibi. Modern diplomaside antlaşma terimi, özel önemi olan uluslararası antlaşmalar için kullanılır. Daha öz önemli antlaşmalara ise, sözleşme (mukavele), tenkihname (düzenleme), protokol, senet, konvansiyon ve anlaşma gibi adlar verilir. Günümüzde antlaşmayla sonuçlanan görüşmeler, Birleşmiş Milletler gibi uluslararası kuruluşların gözetiminde yürütülmektedir. Antlaşmaların barış, mütareke, ateşkes, tenkihname (düzenleme), dostluk, yardımlaşma, saldırmazlık, ittifak ve konvansiyon (ticaret) resmî, gayriresmî gibi çeşitleri vardır.

Dünya Doğayı Koruma Birliği veya tam adıyla Dünya Doğayı ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği doğal kaynakların korunması amacı ile kurulmuş uluslararası bir organizasyondur. Merkezi Gland, İsviçre'de bulunur. IUCN dünya çapında 160 ülkeden 1.400'ün üzerinde devlet kuruluşu ve sivil toplum örgütünü aynı çatı altında toplamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Maarif Bakanlığı Kolejleri</span>

Maarif Bakanlığı Kolejleri ya da kısaca Maarif Kolejleri, 1955 yılında dönemin Maarif Vekâleti tarafından yabancı dille eğitim yapmak üzere kurulmuş ve sınavla öğrenci alan yedi yıllık ortaöğretim kurumlarının adıdır. Sayıları altı adet olan bu okullar Eskişehir, İzmir (Bornova), İstanbul (Kadıköy), Konya, Samsun ve Diyarbakır şehirlerinde bulunuyordu.

<span class="mw-page-title-main">Barış</span> toplumlar, küçük zümreler ve insanlar arasındaki ilişkilerin uyumlu ve iki tarafa da zarar vermeyecek şekilde olması durumu, huzur içinde yaşanılması

Barış kelimesi genel anlamda düşmanlığın olmaması anlamında kabul görülür. Başka bir anlatımla kötülükten, kavgalardan, savaşlardan kurtuluş, uyum, birlik, bütünlük, sükûnet, sessizlik, huzur içinde yaşamak olarak da tanımlanabilir.

<span class="mw-page-title-main">Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı</span> Birleşmiş Milletlerin küresel kalkınma ağı

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), Birleşmiş Milletler'in küresel kalkınma ağı oluşturmak için kurduğu bir programdır. Özellikle gelişmekte olan ülkelere odaklanarak, insanların daha iyi yaşam standartlarına sahip olmaları için gerekli olan bilgi, deneyim ve kaynakları sağlar. UNDP, bu amaç doğrultusunda hükûmetler, sivil toplum kuruluşları, akademi ve iş çevreleri ile iş birliği yaparak kalkınma çalışmaları yapar.

<span class="mw-page-title-main">Gönüllü</span> çıkar beklemeksizin bir iş yapmayı üstlenen kişi

Gönüllü, içinde bulunduğu toplulukta herhangi bir karşılık ya da çıkar beklemeksizin bir işi yapmayı kendiliğinden üstlenen kişidir.

Gizli servis, istihbarat teşkilatları için kullanılan bir tanımlamadır.

<span class="mw-page-title-main">CENTO</span> Soğuk Savaş askeri ittifakı (1955-1979)

CENTO (Central Treaty Organization; Merkezi Antlaşma Teşkilatı; önceki adı ile Bağdat Paktı, Türkiye, İran, Irak, Pakistan ve Birleşik Krallık arasında, Sovyetler Birliği'nin Ortadoğu'da nüfuz kurmasını önlemeye yönelik olarak kurulan eski karşılıklı güvenlik ve savunma örgütü.

<span class="mw-page-title-main">İnsan Hakları Derneği</span> Sivil toplum kuruluşu

İnsan Hakları Derneği (İHD), genel merkezi Ankara'da bulunan bir sivil toplum kuruluşudur.

<span class="mw-page-title-main">Barış Gönüllüleri</span> ABD gönüllü uluslararası kalkınma programı

Barış Gönüllüleri, ABD Hükûmeti ve aynı isimli devlet kuruluşu tarafından yürütülen bir Amerikan gönüllü programıdır. Barış Gönüllüleri için üç amaç belirlenmiştir: Teknik yardım sağlamak, Amerika Birleşik Devletleri dışındaki halkların Amerikan kültürünü anlamasını sağlamak ve Amerikalıların diğer ülkelerin kültürlerini anlamasına yardımcı olmak. 1961 yılından bugüne (2010), 200.000'den fazla Amerikalı Barış Gönüllülerine katılarak 139 ülkede çalışmışlardır.

Kolluk kuruluşu, ülkelerdeki rejime göre değişmekle birlikte; genel anlamda, bir devlette emniyet ve asayiş ile ilgili yasaları uygulamaktan sorumlu genellikle silahlı devlet kuruluşlarıdır.

<span class="mw-page-title-main">John Mott</span>

John Raleigh Mott, Amerikalı bir metodisttir. Genç Hristiyan Erkekler Birliği (YMCA) ve Dünya Hristiyan Öğrenci Federasyonu (WSCF) adlı kuruluşların uzun dönem liderliğini yapmış olan barış gönüllüsü. Barış için çalışan uluslararası Protestan öğrenci örgütlerinin kurulması ve güçlendirimesi konusunda yaptığı çalışmalar dolayısıyla 1946 yılında Nobel Barış Ödülüne layık görüldü.

Birleşmiş Milletler (BM), II. Dünya Savaşı'ndan sonra Türkiye dahil olmak üzere 51 ülke ile birlikte kurulmuştur. Türkiye örgütün kurucu üyesi olmasının yanı sıra örgütteki en aktif üyelerden birisidir.