İçeriğe atla

Gizik Duran

Gizzik Duran, Çukurova yöresindeki Kuvayi Milliye hareketine katılarak Adana, Kayseri ve Kahramanmaraş yörelerinin düşman işgalinden kurtuluşunda katkı göstermiş bir direnişçi.[1]

1897 yılında bugünkü Adana'nın Saimbeyli ilçesine bağlı Cumhurlu köyünde doğdu. Feke'de 30-40 kişilik bir grupla eşkiyalık yapmaktayken, 1920li yılların başında, Fransız işgali üzerine Türk halkını saldırılardan korumak üzere başlayan silahlı mücadeleye katılıp Aydınoğlu Tufan Bey (Osman Nuri Tufan), Kozanoğlu Doğan Bey (Kemal Doğan), Develi Kaymakamı Atıf Bey gibi yetkililerin talimatları doğrultusunda çalıştı. İşgal edilen Feke, Saimbeyli, Şarköy, Tufanbeyli, Doğanbeyli'nin geri alınmasında yararlılık gösterdi. Saimbeyli'nin geri alınmasının ardından ona Pağnık Jandarma Karakol komutanlığı görevi verildi.

Kurtuluş Savaşı sonrasında başlayan Cumhuriyet Döneminde çiftçilik ile uğraştı. Köylüleri ile çıkan bir kavgada bir kişiyi öldürüp kaçtı ve kendisini yakalamakla görevli Jandarma onbaşı Osman Yazar komutasındaki müfreze tarafından 29 Haziran 1929'da öldürüldü.

Milli Mücadele yıllarında silah arkadaşları Yırtlaz iİsmail, Deli Bayram, Arap Ali(Yıldırım), Yerebakanlı Hasan, Yavuz Ali, Halil İbrahim, Mahya Murtaza Vezir Ali, Gür Ali ve diğerleri ile birlikte gösterdiği fedakârlık ve başarıları Adana yöresinde ve Kayseri'nin güney ilçelerinde halk tarafından halen hatırlanmaktadır. Ölümü üzerine anası, eşi ve oğlu tarafından yakılan ağıtlar yöre halkınca günümüzde de söylenmektedir.

Kaynakça

  1. ^ "Adana'nın Kurtuluşu ve Unutulmaz Kahramanlar". Bölge Gazetesi. 3 Ocak 2021. 18 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Kasım 2023. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Türk Kurtuluş Savaşı</span> Mustafa Kemal Paşa önderliğindeki direniş hareketinin işgal kuvvetleri ve iş birlikçilerine karşı verdiği siyasi ve askerî mücadele

Türk Kurtuluş Savaşı, I. Dünya Savaşı'ndan yenik çıkan Osmanlı İmparatorluğu'nun İtilaf Devletleri'nce işgali sonucunda Mîsâk-ı Millî sınırları içinde ülke bütünlüğünü korumak için 1919-1922 yılları arasında gerçekleştirilen çok cepheli siyasi ve askeri mücadeledir. Batı Anadolu'da İtilaf Devletleri'nin harekete geçirdikleri Yunan ordusuna; güneyde Fransız ordusuna; doğuda Ermenistan'ın kuvvetlerine; İstanbul rejimine sadık milislere, feodal güçlere ve ayrılıkçılara karşı savaşılmıştır. Bu mücadelenin Batı Cephesi Yunan millî belleğine "Küçük Asya Felaketi" adıyla kazınmıştır. Savaş sırasında Yunan ve Ermeni kuvvetleri, bir etnik temizlik harekâtı olarak, Türk halkına karşı katliamlar, yağmalar ve tecavüzler gerçekleştirmiştir. Savaş, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla sonuçlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Feke</span> İlçe, Adana, Türkiye

Feke, Adana ilinin bir ilçesidir. Adana'ya 122 km uzaklıkta olup deniz seviyesinden 620 m yüksekliktedir.

<span class="mw-page-title-main">Saimbeyli</span> Adananın ilçesi

Saimbeyli, Adana ilinin nüfus bakımından en küçük ilçesidir. Eski adı Haçin olup, ilçeyi Fransız işgalinden kurtaran Saim Bey'in hatırasına, ismi Saimbeyli'ye çevrilmiştir. İlçe merkezinin nüfusu 2021 yılı nüfusu ADNKS'e göre 14.030 kişidir. Adana'ya uzaklığı 157 km'dir ve Saimbeyli'ye bağlı 33 mahalle bulunmaktadır. Ekonomik olarak Kozan'a bağlıdır.

<span class="mw-page-title-main">Ali Çetinkaya</span> Türk asker ve siyasetçi

Ali Çetinkaya , Türk asker, siyasetçi ve devlet adamı. Kel Ali lakabı ile anılır.

<span class="mw-page-title-main">Refet Bele</span> Türk asker ve siyasetçi

İbrahim Refet Bele, Türk asker ve siyasetçi. Kurtuluş Savaşı'na katılan ilk beş generalden birisidir. Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş yıllarında İçişleri Bakanlığı, Millî Savunma Bakanlığı görevlerinde bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Arslan Toğuzata</span> Türk -Osmanlı polis ve siyasetçi

Arslan Toğuzata, TBMM 1. Dönemi için yapılan milletvekilliği seçimlerinde Maraş milletvekili seçilen Mehmet Hacıhaliloğlu'nun istifası üzerine milletvekili seçilmiş, fakat Maraş ve Antep bölgesindeki millî savunmaya katılması ve millî kuvvetlerin komutanlığını yapması dolayısı ile Meclis'te önemli bir faaliyet gösterememiş polis kökenli bir milletvekilidir.

<i>Son Osmanlı Yandım Ali</i> Suat Yalaz’ın aynı adlı çizgi romanından uyarlanmış sinema filmi

Son Osmanlı Yandım Ali, Suat Yalaz’ın aynı adlı çizgi romanından uyarlanmış sinema filmi. İstanbul’un işgal altında olduğu yıllarda Osmanlı külhanbeyi Yandım Ali’nin, Mustafa Kemal Paşa’yla yolunun kesişmesiyle başlayan Kurtuluş Savaşı macerasını anlatıyor. Yönetmenliğini Mustafa Şevki Doğan’ın üstlendiği filmin başrollerinde Kenan İmirzalıoğlu, Cansu Dere, Engin Şenkan ve Ukraynalı Anna Babkova rol almaktadır.

İhsan Sağlam, Kurtuluş Savaşı'nda görev almış Türk subay, Osmanlı Meclis-i Mebûsan III. Dönem Mardin Mebusluğu ile I. Dönem Siverek ve II. Dönem Ergani milletvekilliği yapmış siyaset adamıdır.

Antep Kuşatması, Kuvâ-yi Milliye ile Fransa arasında gerçekleşen, Kuvâ-yi Milliye'nin 10 ay süren direnişinin ardından 9 Şubat 1921 tarihinde şehrin Fransızların eline geçmesiyle sonuçlanan kuşatma. Kuşatma sırasında Fransız ordusunun 70.000-80.000 kadar top mermisi ile şehri bombardımana tutması sonucu 8.000 bina harap oldu ve bir o kadar bina da hasar gördü. 6.000 üzerinde Türk öldü.

Osman Nuri Tufan,, İstanbul, Türkiye) Türk Tuğgeneral, Türk Kurtuluş Savaşı boyunca Fransızların işgali altında bulunan Kilikya Cephesi 'ndeki hizmetleri ile bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Osman Coşkun (1892 doğumlu siyasetçi)</span>

Osman Coşkun, Türk siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Karboğazı Baskını</span>

Karboğazı Baskını, 27-28 Mayıs 1920 tarihlerinde, Türk Kurtuluş Savaşı esnasında Kuvâ-yi Milliye ile Fransızlar arasında Toros Dağları'nın eteğinde çıkan çatışma.

Edip Bey Kurtuluş Savaşı yıllarında İzmit'te Jandarma Yüzbaşı olarak görev yapan ve sonrasında Gazi Paşa'ya karşı girişilen suikast girişimi sonrası İstiklal Mahkemesi'nin kararıyla asılarak idam edilen Türk komitacı.

Varsaklar, adını Varsak adlı bir Türkmen beyinden alan, geçmişte Tarsus Sancağı'nde, güney Anadolu'da Mersin iline bağlı Tarsus ilçesinde ve Adana ile Osmaniye illerinde,Tunceli (Nazimiye) Aydın ve Kayseri'de yaşayan Türkmenlerdir. 14. yüzyıla ait bir Memlûk (Devletü't-Turkiyye) kaynağında Tarsus Türkmenleri tabiri kullanılan Varsaklar Oğuz (Türkmen) boylarından biri olarak zikredilmiştir. 14-15. yüzyıllarda büyük bir kısmı Tarsus'un kuzeybatı ve Silifke'nin kuzeydoğusundaki dağlık bölgede olmak üzere, bir kısmı da Taş-İli'nde yaşamaktaydı. 16. yüzyılda büyük kısmı Çukurova ve Konya Ovalarına iskan edilmiştir.

Rasim Bey, Türk asker. Türk Jandarması'nın ilk Jandarma Genel Komutanı. Mekteb-i Erkân-ı Harbiye mezunu olan Rasim Bey, 1917-1918 yılları arasında Jandarma Genel Komutanlığı yapmış, 31 Mart Vakası'nda muhafız komutanı olarak bulunmuş ve Balkan Harbi'nde görev almış ve Türk Kurtuluş Savaşı'na katılmıştır. 31 Mart Vakası'nın akabinde meclis Abdülhamit'in yerine kardeşi Veliaht V. Mehmed'i padişahlığa getirmiş, Rasim Bey Jandarma Genel Komutanlığı görevine Mehmet Reşat döneminde atanmıştır.

Balıkesir'in Kurtuluşu, Türk ordusunun Balıkesir'e girmesi ile 6 Eylül 1922 tarihinde, Balıkesir'in Yunan işgalinden kurtulması olayıdır.

Sinan Tekelioğlu, İstiklâl Madalyası sahibi Türk askeri ve siyasetçi.

Saim Bey, Milli Mücadele sırasında, Kozan ile Kadirli’nin kurtuluşunda büyük hizmeti olmuş asker, Kuvay-i milliye kahramanı.

<span class="mw-page-title-main">İbo Osman (Bekir Ağa)</span>

İbo Osman , Çukurova yöresinde gösterdiği başarılı silahlı mücadele ile bilinen Kuvayı milliyeci.

Ali Osman Efe, Bergama yöresinin Afro-kökenli Kuvayı Milliye kahramanı.