İçeriğe atla

Giorgi Şervaşidze

Giorgi Şervaşidze
გიორგი შერვაშიძე
Abhazya Prensi
Doğum17 ya da 25 Eylül 1846
Sohum
Ölüm19 Şubat 1918
Sohum
DefinLihni ya da Mokvi
Eş(ler)iElene (Elo) Andrevskay
HanedanŞervaşidze Hanedanı
BabasıMiheil Şervaşidze
AnnesiAleksandra Dadiani
MeslekAbhaz ve Gürcü şair
Tiyatro senaristi
Yayıncı
Kamusal figür

Giorgi Şervaşidze (Çaçba) (d. 17 Eylül ya da 25 Eylül 1846 — ö. 19 Şubat 1918) Abhazya'nın son prensi, büyük prens Miheil Şervaşidze (Hamit Bey) ve Prenses Aleksandra Dadiani'nin oğlu, Abhaz ve Gürcü şair, tiyatro senaristi, yayıncı, kamusal figür ve Tergdaleuli.

Giorgi Şervaşidze, Gürcistan'ın kültürel mirası, Abhazya'nın tarihi ve folkloru hakkında büyük bilgiye sahipti. Abhazca, Gürcüce ve Rusça olmak üzere üç dilde yazdı. Dünya görüşü Gürcü, Rus ve Avrupa düşüncesinin kalbinde şekillendi.

İlia Çavçavadze, Akaki Tsereteli, Sergei Meshi ve diğer Tergdaleulilerin yakın dostuydu. Ulusal kimliğin korunması, ulusal değerlerin, dil ve kültürün geliştirilmesi, Gürcü ve Abhaz halklarının tarihinin tahrir edilmesi, iki kardeş halkın ulusal köklerinin ve ilişkilerinin korunması için onlarla birlikte mücadele etti.

Yaşamı

Giorgi Şervaşidze hala çocuk yaştayken (01.01. 1847 ) Preobrajenskiy alayı Rus İmparatorluk Muhafızı praporşiği (rütbesi) ile ödüllendirildi. 10 Haziran 1863'te Kafkas Birlikleri Başkomutanı I. Nikolay'ın oğlu Romanov'un emir subayı oldu. 24 Nisan 1864'te Kafkasya Valisi'nin emri ile Miheil Şervaşidze ve mirasçıları prenslik üzerindeki haklarından mahrum bırakıldı, Abhazya Prensliği fesh edildi ve Abhazya'da doğrudan doğruya Rus idaresi kuruldu (Sohum Askeri İdaresi). Şervaşidzelerin sahip olduğu tüm mülkler Abhaz karşıtı yetkililere dağıtıldı. 1866 yılı Nisan ayında Rus yetkililerin Abhazya'daki başına buyrukluğu zirveye çıktığında Köylü reformu hazırlıkları sırasında büyük bir ayaklanma patlak verdi (26 Temmuz). Ayaklanan Abhazlar o zamanlar 20 yaşındaki Giorgi Şervaşidze'yi prens ilan etti. Ancak aynı yılın Ağustos ayında, Dimitri Sviatopolk-Mirsky liderliğindeki Ruslar, Abhazların toplu olarak Türkiye'ye sürgün edilmesine yol açan ayaklanmayı acımasızca bastırdı. Bu olay tarih yazımında "Muhacirlik" olarak bilinir.

Şervaşidze, Rus hükûmetinin politikasını şiddetle eleştirdi, taktiklerin değiştirilmesini ve halkın geleneklerine saygı gösterilmesini belirtti. Bu nedenle, Kafkasya'ya dönme hakkı olmaksızın ayaklanmaya katılan entelektüel bir katılımcı olarak Rusya'nın Orenburg kentine sürgün edildi.

Rusya'ya sürgünü sırasında, Odessa Askeri Bölgesi, Orenburg Kazak Alayı'nda görev yaptı. 1872-1875 yıllarında askerlikten emekli oldu. Abhaz ayaklanmasıyla ilgili soruşturma sonucunda, dokuz yıl sonra beraat etti ve sürgünden Gürcistan'a dönmesine izin verildi, ancak 1905'e kadar Abhazya'ya girmesi yasaklandı.

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Abhazya</span> Güney Kafkasyada kısmen tanınan devlet

Abhazya, Gürcistan'ın kuzeybatısında, Karadeniz'in doğusunda yer alan tarihsel bölgedir. Abhazya adı, tarihsel bölge dışında, de facto Abhazya Cumhuriyeti ile Gürcistan'a bağlı Abhazya Özerk Cumhuriyeti'ni de ifade etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Abhazlar</span> Güney Kafkas halkı

Abhazlar Abhazya’da yaşayan Kuzeybatı Kafkasya halkı. Abhazya dışında en büyük Abhaz nüfusu Türkiye’dedir. Türkiye’deki Abhazların ataları 19. yüzyılda diğer Kafkas halklarıyla birlikte Ruslar tarafından sürgün edilmiştir. Ayrıca Rusya, Kazakistan ve Ukrayna’da da Abhaz nüfusu vardır. Kuzey Kafkasya’da yaşayan Abazalar ile Abhazların aynı kökenli olduğu kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Gürcistan tarihi</span>

Gürcistan tarihi, Gürcistan'da tarih öncesi dönemlerden günümüze kadar uzanan dönem boyunca yaşanan olayları kapsar.

<span class="mw-page-title-main">Megrelya</span>

Megrelya, Gürcistan'ın batısında, tarihsel bölgelerden biridir. Eskiden Odişi olarak adlandırılıyordu. Bölgenin yerli halkı Megreller, Güney Kafkasya halklarından biridir ve Megrelce konuşurlar; ama yazı dili Gürcüce'dir. Yönetim bölgesi olarak Megrelya, kuzeyindeki Svaneti bölgesiyle birlikte Samegrelo-Zemo Svaneti bölgesini oluşturur ve bu bölgenin yönetsel merkezi Zugdidi kentidir.

<span class="mw-page-title-main">Sohum</span> Abhazya Cumhuriyetinin başkenti

Sohum, Karadeniz kıyısında bulunan bir şehir. Abhazya Özerk Cumhuriyeti'nin de başkentidir. Osmanlı dönemindeki adı Sohumkale'ydi.

<span class="mw-page-title-main">Svaneti</span> Gürcistanda tarihsel bir bölge

Svaneti, Gürcistan’ın tarihsel bölgelerinden biridir ve ülkenin kuzeybatı bölümünde yer alır. Svanlar bölgenin yerli halkıdır.

<span class="mw-page-title-main">Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti</span> 1918 - 1921 yılları arası var olmuş ülke

Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti, Gürcistan'ın 1918-1921 arasında bağımsız olduğu dönemdeki adıdır.

<span class="mw-page-title-main">Abhazya Özerk Cumhuriyeti</span>

Abhazya Özerk Cumhuriyeti, Gürcistan tarafından Abhazya'nın tek ve yasal hükûmeti olarak tanınan yönetimdir. Abhazya, uluslararası alanda tanınırlığı sınırlı da olsa, 1990'ların başından beri de facto olarak Gürcistan'dan bağımsızdır. Abhazya Savaşı nedeniyle Tiflis'te olan sürgün hükûmetinin başkanı, Mayıs 2019'da seçilen Ruslan Abashidze'dir.

<span class="mw-page-title-main">Gürcistan İç Savaşı</span>

Gürcistan İç Savaşı, Gürcistan içindeki azınlıkları ve özerk bölgelerin Güney Osetya'daki (1988-1992) ve Abhazya'daki (1992-1993) sıcak çatışmalarını; 21 Aralık 1991 ile 6 Ocak 1992 arası demokratik bir seçimle iktidar gelen Zviad Gamsahurdia'ya yapılan darbe süreçlerini ve ardından tekrar demokrasiye dönme (1993) süreçlerini kapsar. Bu sürecin sonunda Zviad Gamsahurdia ve taraftarları tamamen yenilmiş, Güney Osetya ve Abhazya de-facto bağımsızlıklarını kazanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Guria Prensliği</span> Devlet

Guria Prensliği, Gürcistan'da tarihi bir devlettir. Guria kelimesi Megrelce ve Lazca kökenli bir kelime olup kalp ya da merkez anlamına gelmektedir. Gürcistan'ın güneybatı bölgesi Guria'da - Karadeniz ve Küçük Kafkas sıradağları arasında - yer alır. 1463 yılından 1829 yılına kadar Gurieli hanedanı'nın 22 prensi tarafından yönetilmiştir. Gürcistan Krallığı'nın dağılmasından sonra ortaya çıkmış, sınırları Osmanlı İmparatorluğu ile çıkan sürekli çatışmalar sebebiyle değişken olmuş, 1829 yılında Çarlık Rusyası tarafından ilhak edilene kadar farklı derecelerle özerk olarak hüküm sürmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Abhazya Krallığı</span> 780lerden 1088e feodal bir devlet

Abhazya Krallığı, ayrıca Abasgia ya da Egrisi-Abhazya olarak da bilinir, 780 yılından 1008 yılında birleşmiş Gürcistan Krallığı çatısı altında hanedan verasetiyle Tao-Klarceti Krallığı ile birleşmesine kadar Kafkasya'da hüküm sürmüş Orta Çağ feodal devletiydi. Bizans kaynaklarına göre Abhazya Krallığı 10. yüzyılın başlarında, Haldia Thema'sı sınırlarından Nikopsis Irmağı ağzına kadar Karadeniz kıyısında üç bin Antik Yunan mili boyunca uzanan ve arkadan Kafkas Dağları ile çevrili bölgeye hakimdi.

<span class="mw-page-title-main">Megrelya Prensliği</span> Eski bir devlet

Megrelya Prensliği ya da Samegrelo Prensliği, Dadiani hanedanı tarafından Gürcistan'ın Megrelya bölgesinde kurulmuş eski bir devlettir. Bazı kaynaklarda adı Odişi Prensliği olarak da geçer.

<span class="mw-page-title-main">Abhazya Prensliği</span>

Abhazya Prensliği, Gürcistan Krallığı içerisinde devam eden iç karışıklıklar içerisinde ortaya çıkmış feodal karakterli eski bir devlettir. Bağımsızlığını kaybetmesinden sonra önce Osmanlı İmparatorluğu tarafından sonra da Çarlık Rusyası tarafından belli ölçüde otonomi elde edip varlığını sürdürse de, 1864 yılında Rusya tarafından tamamen ele geçirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Giorgi Mazniaşvili</span>

Giorgi Mazniaşvili, Gürcü general ve Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti'nin (1918–1921) önde gelen askeri şahsiyetlerinden biridir. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Bolşeviklerle birlikte hareket ederek Türkleri Batum'dan çıkarmış ve kenti Kızıl Ordu güçlerine teslim etmiştir. 1937'de Büyük Temizlik sırasında Stalin rejimi tarafından kurşuna dizilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Mikâil Hamud</span> Son Abhazya Prensi

Mikâil Şervaşidze veya Hamudbey Çaçba, Abhazya Prensliği'nin son hükümranı. Seferbey Çaçba ve Tamara Dadiani'nin oğlu. 1823-1864 yılları arasında hüküm sürdü.

<span class="mw-page-title-main">Soçi çatışması</span> Rus iç savaşı

Soçi çatışması her biri Karadeniz kenti Soçi üzerinde kontrol kurmaya çalışan karşı devrimci Rus Beyaz Ordu, Bolşevik Kızıl Ordu ve Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti arasındaki üç taraflı bir sınır çatışmasıydı. Temmuz 1918'den Mayıs 1919'a kadar değişen başarılarla süren çatışma, Rus İç Savaşı'nın bir parçasıydı ve İngiliz arabuluculuğuyla Rusya ile Gürcistan arasındaki mevcut resmi sınırın oluşması ile sonuçlandı.

Aslan Bey Çaçba; 1808-1810 yılları arasında Abhazya prensi, Keleş Bey'in en büyük oğlu.

VI. Bagrat Bagrationi Hanedanı'nın İmereti kolunun temsilcisi, 1463'ten itibaren İmereti ve 1465'ten itibaren ölümüne kadar Gürcistan kralıydı.

Sefer Ali Bey Şervaşidze-Çaçba 1810-1821 yıllarında Abhazya prensidir. Keleş Bey Çaçba'nın en genç oğludur.

Batı Gürcistan Seferi (1703), Osmanlı İmparatorluğu tarafından Batı Gürcistan'daki haraç devletlerine karşı gerçekleştirilen askeri bir seferdi. Görünüşte İmereti'deki güç mücadelesini padişahın adayı lehine sonuçlandırmak için yapılan bu önemli askerî harekât Kafkasya'daki değişken sınır bölgesinde Osmanlı politikasına yansıyan bir değişikliğin habercisiydi ve huzursuz Gürcü tebaası arasında imparatorluk otoritesini sağlamlaştırmayı amaçlıyordu. Maliyetli sefer İstanbul'daki hoşnutsuz birliklerin isyanını kışkırtarak Sultan II. Mustafa'nın tahttan indirilmesine katkıda bulundu. Yeni Osmanlı hükûmeti seferi durdurdu ve Batı Gürcistan'ın iç kesimlerinin büyük bir kısmından çekildi. Osmanlı, Karadeniz kıyı şeridini ve kıyıya yakın birçok kaleyi elinde tutuyordu.