İçeriğe atla

Gifford Palgrave

William Gifford Palgrave
1865'e kadar Cizvit rahip
Doğum24 Ocak 1826(1826-01-24)
Westminster, İngiltere
Ölüm30 Eylül 1888 (62 yaşında)
Uruguay
Meslekgezgin ve oryantalist

William Gifford Palgrave (/ˈpælɡrv, ˈpɔːl-/; 24 Ocak 1826 - 30 Eylül 1888)[1][2] İngiliz Cizvit rahip, gezgin ve oryantalist. Arabistan'ın iç bölgelerini gezen ilk Avrupalıdır.

İlk yılları ve eğitimi

Palgrave, 1826'da Westminster'da doğdu. Bankacı Dawson Turner'ın kızı Elizabeth Turner ve Sir Francis Palgrave'ın oğluydu. Charterhouse School'da eğitim gördü. Okulunda klasik şiir alanında altın madalya da dahil olmak üzere birçok ödül aldı. Lisans eğitimini başarı bursu kazandığı Oxford Trinity College'da aldı ve 1846'da mezun oldu.

İlk yurtdışı seyahatleri ve Katolik oluşu

Üniversiteyi bitirdikten sonra Hindistan'a gitti ve Bombay Yerli Piyade Alayı'nda çalıştı. Hindistan'a geldikten kısa süre sonra Roma Katolik oldu ve Cizvitlerin tarikatına katıldı. Hindistan, Roma ve Suriye'de tarikat görevlisi olarak çalıştı ve bu sürede Arapça öğrendi.[3]

Arabistan'ın iç kesimlerine yapacağı geziye destek vermeleri için üstlerini ikna etti. O dönemde Arabistan'ın iç kesimleri dünyanın geri kalanı için keşfedilmemiş topraklardı. Arabistan'ın iç kesimlerine yapacağı gezi için Fransa İmparatoru III. Napolyon'un desteğini de aldı. İmparatora Arabistan'ı daha detaylı bilmenin, Fransa'nın Afrika ve Orta Doğu'daki emperyalist planları için faydalı olacağını söylemişti.

Suriye ve Orta Doğu seyahatleri

Daha sonra Suriye'ye dönen Palgrave, burada Suriyeli bir doktorun kimliğini aldı.[3] Çantalarını ilaç ve küçük ticari mallarla doldurarak bir hizmetçinin eşliğinde, Arabistan'ın Necid şehrine doğru yola çıktı. Hristiyan olduğu belli olursa kabile üyelerince öldürüleceğini düşünen Palgrave, yolculuğu boyunca Müslüman kılığına girerek seyahat etti. İsa Cemiyeti ve Fransa İmparatorluğu için yapacağı gezi, misyonerlikten ziyade casusluk amacı güdüyordu.

Palgrave, Necid'deyken Faisal bin Turki bin Abdullah Al Saud ile dost oldu. Faysal'ın oğlu olan Abdurrahman bin Faysal bin Türkî el-Suud, Palgrave'den kendisine striknin vermesini istedi. Palgrave, Abdul'un babasını zehirlemek istediğini düşünüyordu. Daha sonra casusluk yapmakla suçlanan Palgrave, neredeyse Hristiyan olduğu için idam edilecekti.[3]

Sonraki yılları ve ölümü

Bir yıl boyunca Necid, Bahreyn ve Umman'a seyahat ettikten sonra Avrupa'ya döndü ve seyahatlerini yazıya geçirdi. Yazdığı anlatı en çok satanlar listesine girdi ve birçok kez yeniden basıldı. Yolculuğunun gizli nedenlerinden yazılarında bahsetmedi.

Bu kitabı yazdıktan sonra, Palgrave Cizvit tarikatını bıraktı.[4] Daha sonra İngiliz Dışişleri Bakanlığı için çalışmaya başladı ve 1866'da Sohum'a konsolos olarak atandı. 1867'de Trabzon'a taşındı. 1868'de Norwichli George Edward Simpson'ın kızı Katherine'le evlendi ve ondan üç oğlu oldu. 1873'te Saint Thomas ve Saint Croix'e, 1876'da Manila'ya ve 1878'de Bulgaristan'a başkonsolos olarak atandı. 1879'da Bangkok'a taşındı. 1884'te Uruguay'a Mukim Bakan ve Başkonsolos olarak atandı. Öldüğü 1888'e kadar Uruguay'da Başkonsolos olarak çalışmaya devam etti.

Palgrave'nin yolculuğu kırmızıyla gösterilmiş

Palgrave'nin İç Arabistan üzerine yaptığı çalışmaların yanı sıra Essays on Eastern Questions adlı kitabı, Hermann Agha adlı anlatısı, Dutch Guiana'nın taslağı ve Ulysses adlı bir makalesi yayımlandı.

Kaynakça

Dipnotlar

  1. ^ of 27 Mayıs 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  2. ^ e De 27 Mayıs 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  3. ^ a b c lopm 27 Mayıs 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "WDL" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: )
  4. ^ "Dictionary of National Biography, 1885-1900, Volume 43 - Palgrave, William Gifford". 30 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 

Kaynakça

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Suudi Arabistan</span> Orta Doğuda yer alan bir ülke

Suudi Arabistan veya Suudistan ya da resmî adıyla Suudi Arabistan Krallığı, Arap Yarımadası'nda bulunan en büyük ülkedir. Kuzeybatı'da Ürdün, kuzey ve kuzeydoğu'da Irak, doğuda Kuveyt, Katar, Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri, güneydoğuda Umman, güneyde Yemen, kuzeydoğusunda Basra Körfezi ve batısında Kızıldeniz ile çevrilidir. Buraya iki kutsal caminin arazisi de denir; çünkü İslam'a göre iki kutsal şehir olan Mekke ve Medine bu ülkededir. Suudi Arabistan, Orta Doğu'daki bütün körfez ülkelerinde olduğu gibi hızla gelişmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Fehd bin Abdülaziz Âl-i Suud</span> 5. Suudi Arabistan kralı

Fehd bin Abdülaziz Âl-i Suud, 13 Haziran 1982'den 2005'teki ölümüne kadar Suudi Arabistan kralı ve başbakanıydı. Bu görevlerinden önce 1975–1982 yılları arasında Suudi Arabistan veliaht prensi olarak görev yaptı. Modern Suudi Arabistan'ın kurucusu Abdülaziz el-Suud'un sekizinci oğluydu.

<span class="mw-page-title-main">Halid bin Abdülaziz Âl-i Suud</span> 4. Suudi Arabistan kralı

Halid bin Abdülaziz Âl-i Suud, Suudi Arabistanlı devlet adamı ve diplomat olup 25 Mart 1975'ten 1982'deki ölümüne kadar Suudi Arabistan kralı ve başbakanı olarak görev yapmıştır. Tahta çıkmadan önce 1965-1975 yılları arası Suudi Arabistan veliaht prensiydi.

<span class="mw-page-title-main">Faysal bin Abdülaziz Âl-i Suud</span> 3. Suudi Arabistan kralı

Faysal bin Abdülaziz Âl-i Suud, Suudi Arabistanlı devlet adamı ve diplomat olup 2 Kasım 1964'ten 1975'teki suikastına kadar Suudi Arabistan kralı olarak görev yapmıştır. Tahta çıkmadan önce 9 Kasım 1953'ten 2 Kasım 1964'e kadar Suudi Arabistan veliaht prensi olarak görev yapmış ve 1964'te kısa bir süre üvey kardeşi Kral Suud'un naipliğini üstlenmiştir. Faysal, modern Suudi Arabistan'ın kurucusu olan Kral Abdülaziz'in üçüncü oğluydu.

<span class="mw-page-title-main">Cizvitler</span> Katolik Kilisesinin erkek dinî cemaati

Cizvitler ya da İsa Cemiyeti, genel merkezi Roma'da olan, Katolik Kilisesi’nin erkek bir tarikatıdır. 1528’de Paris’te tanışan ve içinde Francisco de Xavier, Pierre Favre ve Tarikatın ilk lideri olan Loyolalı Ignatius’un da olduğu yedi arkadaş ve öğrenci tarafından kurulmuştur. Kendilerine Compañía de Jesús ve Amigos en El Señor yani ‘Rabbin Arkadaşları’ diyorlardı çünkü İsa tarafından bir araya getirildiklerini düşünüyorlardı. İsimdeki ‘Compania’ Latinceye societas (topluluk/cemiyet) olarak çevrilmiş bu sebeple de daha yaygın olarak ‘İsa Cemiyeti’ olarak tanınmışlardır.

<span class="mw-page-title-main">Suudi Arabistan'daki Yahudilerin tarihi</span>

Suudi Arabistan'daki Yahudilerin tarihi antik çağlardan bu yana bugün Suudi Arabistan'da bulunan topraklar üzerindeki Yahudi tarihi anlamına gelmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Necid Emirliği</span>

Necid Emirliği veya İkinci Suudi Devleti 19. yüzyılın başları ile sonlarında, 1818 ve 1891 yılları arasında var olan ikinci Suudi devletidir.

<span class="mw-page-title-main">İbn Suud</span> Suudi Arabistanın kurucusu ve ilk kralı

Abdülaziz bin Abdurrahman bin Faysal Âl-i Suud veya bilinen adıyla İbn Suud, Suudi Arabistan'nın kurucusu ve ilk kralı. Abdurrahman bin Faysal ile Sare bint Ahmed es-Sudeyri'nin oğlu olarak Riyad'ın yüksek taraflarındaki Necid bölgesinde doğan Abdülaziz 1953'te Taif kentinde öldü.

<span class="mw-page-title-main">Osmanlı Arabistanı</span>

Osmanlı Arabistanı, Arap Yarımadası'nın 1517-1918 yılları arasında Osmanlılar tarafından yönetildiği dönemdir. Osmanlı'nın bu bölgedeki kontrol gücü, 4 asır boyunca devlet otoritesinin gücüyle orantılı olarak değişmiştir.

Suudi Arabistan'ın birleşmesi 1902 ve 1932 yılları arasında İbni Suud'un liderliğinde günümüzdeki Suudi Arabistan Krallığının Arap Yarımadasında bulunan çeşitli kabile, emirlik ve krallıklarla birlikte Arap Yarımadasının büyük bir kısmını ele geçirdiği askeri ve politik süreç.

<span class="mw-page-title-main">Cebel-i Şemmer Emirliği</span> 1836-1921 Kuzey Arabistan devleti

Cebel-i Şemmer Emirliği, diğer adlarıyla Ha'il Emirliği yahut Âl-i Reşid Emirliği, Arabistan yarımadasının Necid bölgesinde kurulmuş ve 19. yüzyılın ortalarından 1921'e kadar yaşamış devlettir. Cebel-i Şemmer Türkçeye "Şemmer Dağı" olarak çevrilir. Şemmer'in başkenti Ha'il'dir. Reşidi ailesi ülkeyi monarşi ile yönetmiştir. Günümüzde toprakları Suudi Arabistan, Irak ve Ürdün'ün içindedir.

Suudi Arabistan'ın hukuk sistemi, hem Kur'an'dan hem de İslam peygamberi Muhammed'e atfedilmiş sünnetlerden türetilen İslamî Şeriat hukukuna dayanmaktadır. Muhammed'in ölümü sonrasında ortaya çıkan İslamî alim konsensüsleri ("icmâ") de Şeriat'ın kaynaklarından birini oluşturur. Suudi Arabistan'daki yargıçların yaptığı hukuksal yorumlar, İslam fıkhındaki literalist Hanbeli mezhebine ait Orta Çağ metinlerinden etkilenmektedir. Şeriat, Müslüman dünyasında eşsiz olarak kodifiye olmamış haliyle Suudi Arabistan'da kullanılmaktadır. Bununla birlikte hukuksal içtihatın yoksunluğu, ülkenin kanunlarının kapsamında ve içeriğinde büyük seviyede belirsizliklere neden olmuştur. Bu nedenle hükûmet, 2010'da Şeriat'ı kodifiye etmeye niyet ettiğini açıkladı; ancak bu konuda hâlâ bir ilerleme sağlanamamıştır. Şeriat ayrıca fikrî mülkiyet hukuku ve şirketler hukuku gibi modern sorunları kapsayan kraliyet kararnameleriyle dağıtılan düzenlemeler ile tamamlanmıştır. Buna rağmen Şeriat, özellikle ceza hukuku, aile hukuku, ticaret hukuku ve kontrat hukuku gibi dallarda hukukun ana kaynağını oluşturmaktadır ve Kur'an ile Sünnet ülkenin anayasası olarak ilan edilmiştir. Suudi devleti ne ait çok kapsamlı tescilli haklar, toprak hukuku ile enerji hukuku dallarının önemli bir özelliğini oluşturmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Aden Kolonisi</span> Eskiden Birleşik Krallıka ait olmuş, şu anki Yemen civarina denk gelen koloni

Aden Kolonisi 1937'den 1963'e kadar bir Britanya Kraliyet kolonisi idi. Koloninin yeri, şu anki çağdaş Yemen'in güneyine denk gelmektedir. Koloni, Aden Limanı ve yakın çevresinden oluşmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">James Theodore Bent</span> İngiliz arkeolog

James Theodore Bent İngiliz kâşif, arkeolog ve yazar.

<span class="mw-page-title-main">Hicaz Krallığı</span> Orta Doğuda Hicaz bölgesinde hüküm sürmüş bir devlet

Hicaz Haşimi Krallığı, Orta Doğu'da Hicaz bölgesinde Haşimi Hanedanlığı tarafından yönetilmiş bir devletti. Arap İsyanı esnasında Mekke Şerifi Hüseyin'in Osmanlı ordusunu Arabistan Yarımadası'ndan sürmek için Britanya İmparatorluğu güçleri ile ittifak içinde mücadele etmesi sonrasında Osmanlı İmparatorluğu I. Dünya Savaşı'nda Britanya İmparatorluğu'na yenilerek, bölgeyi tamamen kaybetmiş ve Hicaz millî bağımsızlığını kazanmıştır.

Sadakat Konseyi veya Biat Heyeti, Suudi Arabistan veliaht prensini tayin etmekten sorumlu organ. Kral Abdullah tarafından 7 Aralık 2007 tarihinde kuruldu. Kurulduğu zaman, Konsey'in amaçlanan görevi, yeni bir Kral tahtta geçince kendisinden sonra gelecek olan kralı veliaht prens olarak atamaktı.

<span class="mw-page-title-main">John Philby</span> John Bridger Philby

Harry St. John Bridger Philby, bilinen diğer adlarıyla Jack Philby, Şeyh Abdullah veya Abdullah Philby, İngiliz seyyah, yazar, istihbarat memuru, doğubilimci, kâşif ve siyaset adamı.

<span class="mw-page-title-main">Suudi Arabistan'da COVID-19 pandemisi</span> COVID-19 pandemi maddesi

Devam eden COVID-19 pandemisinin Suudi Arabistan'a sıçradığı 2 Mart 2020'de onaylandı. 8 Nisan'a kadar Suudi kraliyet ailesinin 150 kadar üyesinin testi pozitif çıktı. Kralın yeğeni Faysal bin Bandar Al Saud, yoğun bakım ünitesine koronavirüs komplikasyonları nedeniyle kaldırıldı. 14 Mayıs itibarıyla 46.869 doğrulanmış vaka var.

<span class="mw-page-title-main">Şerif Ordusu</span> Arap İsyanının ana ordusu

Arap Ordusu olarak da bilinen Şerif Ordusu veya Hicaz Ordusu, I. Dünya Savaşı'nın Osmanlı cephelerinin bir parçası olan Arap İsyanı'nın arkasındaki askerî güçtü. 1916'da "Arapların Sultanı" ilan edilen Hicaz Krallığı'ndan Şerif Hüseyin bin Ali, Arap halkını bağımsız bir hükûmet altında birleştirme nihai hedefiyle Osmanlı İmparatorluğu'na karşı bir isyanda Şerif Ordusu'na liderlik etti. İngilizler tarafından hem mali hem de askeri olarak desteklenen Hüseyin'in kuvvetleri Hicaz'dan kuzeye doğru yavaş yavaş ilerledi ve İngiliz kontrolündeki Mısır Seferi Kuvvetleri ile birlikte savaşarak sonunda Şam'ı ele geçirdi. Şerif Ordusu mensupları burada Şerif Hüseyin'in oğlu Faysal liderliğinde Suriye Arap Krallığı olarak bilinen kısa ömürlü bir monarşi kurdu.

Muhammed bin Abdülaziz Âl-i Suud, 1964'ten 1965'e kadar Suudi Arabistan veliaht prensi ve 1925'ten 1954'e kadar Medine Bölgesi'nin valisiydi. Öz kardeşi Halid'in veliaht prens olmasının önünü açmak için veliahtlık görevinden istifa etti. Prens Muhammed, Suud Hanedanı'nın en zengin ve en güçlü üyelerinden biriydi. Kardeşleri her konuda onun tavsiyesine başvurur ve onu dinlerdi.