İçeriğe atla

Geç Antik Çağ küçük ve parçalı tarihçileri

Geç Antik Çağ küçük ve parçalı tarihçileri (Kleine und fragmentarische Historiker der Spätantike, kısaltması KFHist), Geç Antik Dönem'de Yunanca veya Latincede yazılmış tarihî metinleri toplayan ve yayımlayan 15 yıllık (2012'den 2026'ya kadar) uzun vadeli bir proje ve aynı zamanda bu projede yayımlanan serinin adıdır.

Düsseldorf Üniversitesi inisiyatifinde gerçekleştirilen bu proje, eski tarih profesörü Bruno Bleckmann ve klasik filoloji profesörü Markus Stein tarafından yönetilmekte ve Kuzey Ren-Vestfalya Bilim ve Sanat Akademisi tarafından finanse edilmektedir.

Projenin amacı MS 3. yüzyıldan itibaren 6. yüzyıla kadar uzanan döneme ait yaklaşık 90 yazarın ya da anonim eserlerin küçük ve parçalı metinlerini, Almanca çevirilerini, hem filolojik hem tarihsel bir yorumla birlikte yayımlamaktır. Seride pagan ve Hristiyan eserler, kronikler, konsül listeleri ya da sadece fragman veya seçilmiş parça olarak kalan daha büyük eserler bulunmaktadır. Bir de 4. yüzyılda yazıldığı, ancak kaybolduğu tahmin edilen Enmann’lı imparatorlar tarihi (“Enmannsche Kaisergeschichte”) gibi yeniden yapılandırılabilir metinler de bu seride yer alır. Ciltleri Ferdinand Schöningh yayınevinde yayımlanmaktadır.

Philostorgius’un (Hristiyan) Kilise Tarihi’nin parçaları, serinin ilk cildi olarak 2015 yılı Ekim ayında ortaya çıkmıştır.[1]

Ciltler

  • Modül A. İmparatorluk Krizi’ndeki tarihçiler
    • A 1–4, 6–8: Bruno Bleckmann, Jonathan Groß: Historiker der Reichskrise des 3. Jahrhunderts. Band I, Paderborn 2016, 978-3-506-78490-2 (Asinius Quadratus, Trapezuslu Nikostratos, Atinalı Philostratos, Kymeli Küçük Ephoros, Eusebios, Nanteslı Eusebius, Onasimos/Onesimus).[2]
  • Modül B. 4. yüzyıldaki ve 5. yüzyılın başındaki imparatorlar tarihi ve toplama biyografisi (“Sammelbiographie”)
    • B 3: Bruno Bleckmann, Jonathan Groß: Eutropius, Breviarium ab urbe condita. Paderborn 2018, 978-3-506-78916-7.
    • B 5–7: Bruno Bleckmann, Jan-Markus Kötter, Mehran A. Nickbakht, In-Yong Song, Markus Stein: Origo gentis Romanorum · Polemius Silvius · Narratio de imperatoribus. Paderborn 2017, 978-3-506-78791-0 (Origo gentis Romanorum, Polemius Silvius: Nomina omnium principum Romanorum ve Breviarium temporum, Narratio de imperatoribus domus Valentinianae et Theodosianae).[3]
  • Modül C. 4. yüzyıldaki ve 5. yüzyılın başındaki methiyeli çağdaş tarihi
  • Modül D. 4. yüzyılın sonlarındaki laik tarihyazımı
  • Modül E. Kilise tarihçileri
    • E 7: Bruno Bleckmann, Markus Stein: Philostorgios, Kirchengeschichte. Band 1: Einleitung, Text und Übersetzung; Band 2: Kommentar. Paderborn 2015, 978-3-506-78199-4.[4]
  • Modül F. II. Theodosius'tan Anastasios'a kadarki laik Yunan tarihçiler
  • Modül G. 5. ve 6. yüzyılındaki kronikler ve kronik devamları
    • G 1–4: Maria Becker, Bruno Bleckmann, Jonathan Groß, Mehran A. Nickbakht: Consularia Constantinopolitana und verwandte Quellen. Consularia Constantinopolitana · Fastenquelle des Sokrates · Berliner Chronik · Alexandrinische Weltchronik. Paderborn 2016, 978-3-506-78210-6.
    • G 5–6: Maria Becker, Jan-Markus Kötter: Prosper Tiro. Chronik · Laterculus regum Vandalorum et Alanorum. Paderborn 2016, 978-3-506-78211-3.[5]
    • G 7–8: Jan-Markus Kötter, Carlo Scardino: Gallische Chroniken. Paderborn 2017, 978-3-506-78489-6 (452 yılın kroniği; 511 yılın kroniği).[6]
    • G 9-10: Jan-Markus Kötter, Carlo Scardino: Chronik des Hydatius. Fortführung der Spanischen Epitome. Paderborn 2019, 978-3-506-78915-0.
  • Modul H. 5. ve 6. yüzyılındaki laik Latin tarihçiler
  • Modul I. 6. yüzyılındaki laik Yunan tarihçiler

Dış bağlantılar

Kaynakça

  1. ^ Kitap incelemesi: Raphael Brendel, H-Soz-Kult, 25.07.2016 25 Eylül 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Almanca).
  2. ^ Kitap incelemesi: Udo Hartmann: H-Soz-Kult, 05.12.2016 12 Haziran 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Almanca); Philip Rance, BMCR 2017.08.47 25 Eylül 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce).
  3. ^ Kitap incelemesi: Raphael Brendel, Gymnasium 125 (2018), 391-392 (Almanca).
  4. ^ Kitap incelemesi: Raphael Brendel: H-Soz-Kult, 25.07.2016 25 Eylül 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Almanca); Görge K. Hasselhoff: BMCR 2016.10.38 17 Haziran 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Almanca).
  5. ^ Kitap incelemesi: Raphael Brendel: H-Soz-Kult, 10.10.2016 12 Haziran 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Almanca).
  6. ^ Kitap incelemesi: Raphael Brendel: H-Soz-Kult, 11.06.2018 12 Haziran 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Almanca).

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">İtalya</span> Güney Avrupada yer alan kısmi ada ülkesi

İtalya, resmî adıyla İtalyan Cumhuriyeti, Güney Avrupa'da, büyük ölçüde İtalya Yarımadası üzerinde yer alan bir ülke. Akdeniz'in en büyük iki adası Sicilya ve Sardinya da İtalyan topraklarıdır. Yüzölçümü 301.340 km2 olan ülkenin kuzeyde Alpler bölgesinde Fransa, İsviçre, Avusturya ve Slovenya'yla kara sınırı vardır. Bağımsız iki Avrupa ülkesi olan Vatikan ve San Marino da İtalya'nın yarımadadaki toprakları içine sıkışmış anklav ülkelerdir. İtalya'nın ayrıca biri İsviçre (Campione), diğeriyse Tunus (Lampedusa) tarafından kara ve deniz sınırlarıyla kuşatılmış iki eksklavı bulunur. Nüfusu 58 milyon olan İtalya, Avrupa Birliği'nin en kalabalık üçüncü ülkesidir. Başkenti ve en büyük şehri Roma, yüzyıllar boyunca Batı uygarlığının merkezi olmuş, mimaride barok üslûbunun doğuşuna tanıklık etmiş ve eskiden beri Katolik Kilisesi'nin merkezi olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">İngiltere</span> Batı Avrupadaki bir Birleşik Krallık ülkesi

İngiltere, Birleşik Krallık'ı meydana getiren dört ülkeden biridir. Ülke, kabaca %62'sini kapladığı Büyük Britanya adasında ve 100'den fazla küçük bitişik adada yer almaktadır. Kuzeyde İskoçya ve batıda Galler ile kara sınırı bulunmaktadır ve doğuda Kuzey Denizi, güneyde Manş Denizi, güneybatıda Kelt Denizi ve batıda İrlanda Denizi ile çevrilidir. Kıta Avrupası güneydoğuda, İrlanda ise batıda yer alır. Başkenti ve en büyük şehri Londra'dır.

<span class="mw-page-title-main">Rönesans</span> Orta Çağ ve Reformasyon arasındaki tarihi dönem

Rönesans, Orta Çağ ve Reform arasındaki tarihsel dönem olarak bilinir. 15 - 16. yüzyıl İtalya'sında batı ile klasik İlk Çağ arasında güzel sanatlar, bilim, felsefe ve mimarlıkta bağın tekrar kurulmasını sağlayan, Antik Yunan filozoflarının ve bilim insanlarının çalışmalarının çeviri yoluyla alındığı, deneysel düşüncenin canlandığı, insan yaşamı (hümanizm) üzerine yoğunlaşıldığı, matbaanın icat edilmesiyle bilginin geniş kitlelerle paylaşımının arttığı ve kökten değişimlerin yaşandığı bir dönemdir.

<span class="mw-page-title-main">Roma</span> Roma iline bağlı komün (Lazio, İtalya)

Roma veya Roma komünü, İtalya'nın, Lazio bölgesinin ve aynı zamanda Roma ilinin başkentidir. Roma hem şehir hem de özel komün statüsü taşır. Tiber ve Aniene nehirleri arasında ve Akdeniz'e yakındır. Yaklaşık 2,7 milyon nüfuslu şehirde, Katoliklerin ruhani lideri Papa'nın yaşadığı bağımsız devlet Vatikan da yer almaktadır. Bu sebeple Roma'ya bazı kaynaklar tarafından iki devletin başkenti de denilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Özbekistan</span> Orta Asyada bir ülke

Özbekistan, resmî adıyla Özbekistan Cumhuriyeti, Orta Asya'da bir ülkedir. Yedi bağımsız Türk devletinden biridir. Kuzeyde Kazakistan, kuzeydoğuda Kırgızistan, güneydoğuda Tacikistan, güneyde Afganistan ve güneybatıda Türkmenistan ile komşudur. Lihtenştayn ile birlikte sadece denize kıyısı olmayan ülkelere sınırı bulunan iki ülkeden biridir. Seküler ve üniter bir cumhuriyet olan Özbekistan 12 il ve bir özerk cumhuriyete (Karakalpakistan) ayrılmıştır. Başkenti Taşkent'tir. Ülke tarihî önemi ve stratejik konumu nedeniyle zengin bir kültürel mirasa sahiptir. Halkın %85'i Özbekçe konuşur. Rusça, yönetimde ve ülkenin farklı etnik grupları arasında ortak dil olarak kullanılmaktadır. Ayrıca Tacik ve Kazak azınlıklar bulunur. Ülkede İslam en yaygın dindir, bunu %5 ile Rus Ortodoksluğu takip eder. Müslümanların çoğu Hanefilik mezhebindendir.

<span class="mw-page-title-main">Bizans İmparatorluğu</span> Geç Antik Çağ ve Orta Çağ boyunca Roma İmparatorluğunun devamı şeklinde var olmuş devlet (395–1453)

Doğu Roma İmparatorluğu veya Bizans İmparatorluğu ya da kısaca Bizans, Geç Antik Çağ ve Orta Çağ boyunca Roma İmparatorluğu'nun devamı şeklinde var olan ve başkenti Konstantinopolis olan ülke. 5. yüzyılda Batı Roma İmparatorluğu'nun dağılışı ve çöküşü sürecinden sonra ayakta kalan imparatorluk, 1453'te Osmanlı'ya yenik düşünceye kadar yaklaşık bin yıl boyunca var olmaya devam etmiştir. Var olduğu sürenin başı ve ortalarını kapsayan çoğunda, Avrupa'da ekonomik, kültürel ve askerî bakımdan en güçlü ülkeydi. "Bizans İmparatorluğu" ve "Doğu Roma İmparatorluğu" terimleri ülkenin yıkılışından sonraki tarihçiler tarafından yaratılmış olup imparatorluk vatandaşları kendi ülkelerine Roma İmparatorluğu, veya Romania ; kendilerineyse "Romalılar" demekteydi.

<span class="mw-page-title-main">Orta Çağ</span> 5. yüzyıl – 15. yüzyıl arasını kapsayan tarihî dönem

Orta Çağ, tarihçiler tarafından 5. yüzyılın sonlarından 15. yüzyılın sonlarına kadar sürdüğü söylenen tarihî dönemi ifade eden kavramdır. Orta Çağ dönemine verilen bir diğer isim olan "Klasik Sonrası Dönem" terimi, "Klasik Antik Çağ" döneminin adından türetilmiş olsa da, daha geniş bir coğrafi tanıma sahiptir. Orta Çağ, tarihçiler tarafından ihtilaflar olmasıyla birlikte, genel olarak MS 500–1500 aralığındaki dönemi kapsamaktadır ve Antik Çağ ile modern zamanlar arasında ayrı bir dönem olarak görülmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Peçenekler</span> Batı Sibirya kökenli Türkî göçebe etno grup

Peçenekler veya Beçenekler, Göktürk Devleti'nin yıkılmasıyla birlikte ana yurtları olan Batı Sibirya'dan ayrılarak geldikleri Volga ve Ural Nehri arasındaki bölgeyi merkez edip oradan da Kuzey Kafkasya, Karadeniz, Doğu Avrupa ve Balkanlar'a akınlar düzenleyen göçebe Türk halkı.

<span class="mw-page-title-main">Otuz Yıl Savaşı</span> Avrupada 1618-1648 arası sürmüş savaş

Otuz Yıl Savaşı ya da Otuz Yıl Savaşları, çoğunlukla Kutsal Roma İmparatorluğu'nun sınırları içerisinde 1618'den 1648'e kadar sürmüştür. Avrupa tarihinin en yıkıcı savaşlarından birisi olan savaş sonucunda tahminen 4,5 ila 8 milyon arasında insan ölmüştür ve Almanya'nın bazı bölgelerinde %50'nin üzerinde nüfus düşüşü olmuştur. Seksen Yıl Savaşı, Mantova Veraset Savaşı, Fransız-İspanyol Savaşı ve Portekiz Restorasyon Savaşı da Otuz Yıl Savaşı ile bağlantılı savaşlardır.

<span class="mw-page-title-main">Kutsal Roma İmparatorluğu</span> Avrupada 962-1806 yılları arasında hüküm sürmüş bir devletçikler bütünü

Kutsal Roma Germen İmparatorluğu, 962-1806 yılları arasında 844 yıl boyunca Orta Avrupa'da hüküm sürmüş bir monarşi. Alman Krallığı temelinde olsa da, aslında bir devletçikler bütünüdür. Daha doğrusu imparatorluk toprakları tek bir hanedanın malı değildi. Ülke toprakları birçok federal hanedanlık tarafından yönetiliyordu. Kutsal Roma İmparatorluğu'nu oluşturan bu hanedanlıklar şunlardı:

<span class="mw-page-title-main">Çocuk Haçlı Seferleri</span>

Çocuk Haçlı Seferleri, 1212'de genellikle dinsel tabakalar tarafından Müslümanlara karşı kışkırtılan alt sınıftan halkın, özellikle genç çocukların, Haçlı Seferlerine giden şövalyeleri taklit ederek, Filistin'deki Kutsal Ülkelere giderek Kudüs'ün tekrar Hristiyanların eline geçmesini sağlamaya çalışma uğraşlarından biridir. Bu seferler hemen hemen 1212'de aynı dönemde, yani Dördüncü Haçlı Seferi ile Beşinci Haçlı Seferi arasındaki dönemde, Almanya ve Fransa'da başlayan iki büyük kalabalık çocuk ve halk grubunun Kudüs'e gitmek üzere karadan uzun yürüyüşlerle Avrupa'nın sahillerine gitmesidir.

Nasyonal sosyalizm döneminde tehdit altındaki yüzlerce kişi Nazi Almanyası'ndan Türkiye'ye sığınmacı olarak geldi. Naziler tarafından yurttaşlıktan atılanlar veya başka nedenlerle vatansız olanların pasaportlarına kısmen "heimatlos" damgası vuruldu. Bu da sığınmacı statüsüyle eş anlamlıydı ve Türkçeye "haymatlos" terimi olarak girdi.

<span class="mw-page-title-main">Osmanlı İmparatorluğu</span> Güneydoğu Avrupa, Güneybatı Asya ve Kuzey Afrikada hüküm sürmüş eski bir imparatorluk (1299–1922)

Osmanlı İmparatorluğu ya da Osmanlı Devleti, resmî olarak Devlet-i Aliyye ve yine resmî olarak antlaşmalarda ve uluslararası kullanımlarda Türkiye, Batı kroniklerindeki kullanımlarda ise Türk İmparatorluğu, 1299 yılında Oğuz Türklerinden Osman Gazi'nin kurduğu Osmanoğlu Hanedanı'nın hükümdarlığında Orta Çağ'dan Yakın Çağ'a kadar varlığını sürdürmüş bir imparatorluktur.

<span class="mw-page-title-main">Yahudiler</span> Orta Doğu kökenli etno–dinî grup ve antik millet

Yahudiler veya Yahudi milleti, tarihî İsrail ve Yehuda'nın İsrailoğulları ve İbranilerinden köken alan bir etno-dinî grup ve millettir. Yahudilik, Yahudi milletine özel etnik bir din olduğundan Yahudi etnisitesi, milleti ve inancı birbiriyle güçlü bir şekilde ilişki içerisindedir.

<span class="mw-page-title-main">Fareli Köyün Kavalcısı</span>

Fareli Köyün Kavalcısı, Orta Çağ'da Aşağı Saksonya Almanya'nın Hamelin (Hameln) kasabasında pek çok çocuğun evden ayrılarak daha sonra ölümü ile ilgili bir efsane konusudur. Tam anlatımında 16'ncı yüzyılda kasabada artan farelerden kurtulmak isteyen kasaba halkı, farelerin kasabadan temizlenmesi amacıyla bir kavalcıyla anlaşırlar. Vatandaşlar alınan bu hizmet için para vermeyi kabul etmediklerinde ise kavalcı rengârenk giysiler içerisinde kasabanın çocuklarını sihirli kavalıyla alıp kasabadan uzaklaştırır. Hikâyenin bu sürümü daha sonraki yıllar içerisinde bir masal gibi yayılmıştır. Hikâye bu haliyle Johann Wolfgang von Goethe, Grimm Kardeşler ve Robert Browning'in eserlerinde yer almıştır.

Ateistlere karşı ayrımcılık, diğer kişiler tarafından ateist olarak imlenerek zulüm görmek ve ayrımcılığa uğramaktır. 13 farklı ülkede ateist olanlar idam ile cezalandırılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">İstisnacılık</span> Bir halkın veya ülkenin özel statüye sahip olduğu algısı

İstisnacılık, bir türün, ülkenin, toplumun, kurumun, hareketin, bireyin veya zaman diliminin "istisnai" özel statüye ve yazgıya sahip olduğunu düşünme doktrini veya inancıdır. Terim, belirtilmiş olsun veya olmasın bir şekilde üstün olunduğu fikrini de taşır. Bu istisnayı Tanrı ya da kaderin tayin ettiği düşünülebilir. Her ne kadar ortaya atılan bu fikir bir döneme ilişkin olarak gelişmiş gibi görünse de, günümüzde özellikle belirli uluslara veya bölgelere ilişkin bağlamlarda kullanılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Tarihî İsa</span> Tarihsel bir kişilik olarak İsa

Tarihî İsa, Kristolojik tanımların ve İsa'nın diğer Hristiyan anlatımlarının aksine, İsa'nın yaşamının ve öğretilerinin eleştirel tarihsel yöntemlerle yeniden inşasıdır. Ayrıca İsa'nın yaşadığı tarihsel ve kültürel bağlamları da göz önünde bulundurur. Tarihî İsa veya Nasıralı İsa, MÖ 4-7 arasında, muhtemelen Nasıra'da doğmuş; MS 30-31'de Kudüs'te yaşamış bir Yahudi gezgin vaizdi. 28 yılından itibaren Celile ve Yahudiye'de halka vaaz vermeye başladı. Aradan geçen iki ila üç yıl sonra, Roma valisi Pontius Pilatus'un emriyle Roma askerleri tarafından çarmıha gerildi. Yeni Ahit, Hristiyanlık inancının ilk belgesi olarak, İsa hakkında yapılan tarihi araştırmaların en önemli kaynağıdır. İsa, havarilerini topladı ve Yahudilere Tanrı’nın Krallığı’nda krallığını ilan etti, bu nedenle halkını tövbe etmeye çağırdı. Havarileri, ölümünden sonra onu İsa Mesih, Mesih ve Tanrı'nın Oğlu olarak ilan ettiler. Bu olayın sonrasında, yeni bir dünya dini olan Hristiyanlık doğdu. İsa, Hristiyanlığın dışında da önemli hale geldi.

Philostorgius, 4. ve 5. yüzyıllarda Anomoean Kilisesi tarihçisiydi.

Ernst Klink, Nazi Almanyası ve II. Dünya Savaşı konularında uzmanlaşmış bir Alman askeri tarihçisidir. Almanya Askeri Tarih Araştırma Bürosu'nda (MGFA) uzun süre çalıştı. MGFA'da görev yapan akademisyenler tarafından 30 yıl içinde hazırlanan, 12.000 sayfa ve 13 ciltten oluşan Das Deutsche Reich und der Zweite Weltkrieg adlı esere katkıda bulunan Klink, Barbarossa Harekatı için Alman Ordusu Yüksek Komutanlığı tarafından bağımsız bir planlama yapıldığını tespit eden ilk kişidir.