İçeriğe atla

Gez ve arpacık

Bir tabanca gezi ve arpacığı

Gez ve arpacık, tabanca ve tüfek gibi balistik muharebe silahlarında isabet oranını artırmak için kullanılan elemanlar. Gez, atıcının gözüne yakın olan, genellikle "v ya da u" veya "çember" şeklindeki kısımdır. Arpacık ise silahın namlusunun ucuna yakın olan ve dikey bir tahıl tanesini andıran parçacıktır. Bazı silahlarda gez ve arpacık veya her ikisi de bir çemberin içinde bulunur.

Gelişmiş silahlarda gez üzerindeki ayar düğmeleri kullanılarak mesafe ve rüzgâr ayarlamaları yapılabilir. Gece atışlarında kolaylık sağlaması için gez ve arpacık fosforlu boya ile işaretlenmiş olabilir.

Etimoloji

Gez sözcüğü ok için kiriş üzerine açılan çentiğe verilen isimdir ve Eski Türkçedeki kert- (çentik açmak) fiilinden gelir.[1] Arpacık ise muhtemelen tahıl tanesine benzerliği nedeniyle bu ismi almıştır.

Çalışma prensibi

M16 tüfeğinin gez ve arpacığı.
Çeşitli gez ve arpacık kombinasyonları. Resimdeki gri noktalar hedefi temsil eder.

Merminin hedefi bulması için atıcının -sırasıyla- açık olan gözünü, gezi, arpacığı ve hedefi aynı hizaya getirmesi gerekir. Bu prensibi özetlemek için genellikle "göz, gez, arpacık" kavramı kullanılır. Eğer gezin mesafe ayarı yapılmadıysa (veya mesafe ayarı yoksa), yerçekimi nedeniyle mermi hedefin altına gidecektir. Mesafe ayarı olmayan silahlarda -mesafeye bağlı olarak- hedefin gerektiği kadar "üzerine" nişan alınması gerekir. Benzer şekilde rüzgâr ayarı olmayan silahlarda -özellikle uzun mesafelerde- atışın gerektiği kadar rüzgâr içine (rüzgârın geldiği tarafa) yapılması gerekir.

Kaynakça

  1. ^ "gez." 27 Ekim 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Nişanyan Sözlük. Erişim: 24 Ocak 2013.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">M1 Garand</span> yarı otomatik bir Amerikan piyade tüfeği

M1 Garand, bir II. Dünya Savaşı yarı otomatik bir Amerikan piyade tüfeğidir. 30 kalibrelik mermi kullanan bu tüfekler 1936'da resmi olarak Birleşik Devletler ordusunun standart servis tüfeği olan sürgülü Springfield M1903 tüfeklerinin yerini almıştır. M1 de 1958'de M14'lerle değiştirilmiştir. M1'lerin geliştirilmiş versiyonu olan M14'ler hala Amerikan ordusu tarafından kullanılmaktadır. 1963'e hala kadar çok sayıda olan M1 kullanımı, 1966 itibarıyla gitgide azaldı.

<span class="mw-page-title-main">Balistik</span>

Balistik veya atış bilimi, mermi ve füzelerin hareketlerini inceleyen bir bilim dalıdır. Uygulamalı mekaniğin bir kolu olarak düşünülebilir. Balistik üç bölüme ayrılır:

  1. Mermi veya füzenin, silahta veya tesir sahasındaki hareketini inceleyen iç balistik,
  2. Uçuş sırasındaki hareketini araştıran dış balistik,
  3. Hedefteki etkileri inceleyen terminal balistik.

Ateşli silahlar, barut gazının itici gücüyle mermi atan bütün silahların genel adıdır. Ateşli silah denince, genellikle bir kişi tarafından taşınabilen küçük çaplı silahlar akla gelse de ateşli silahlar kategorisi; büyük toplardan tüfeklere, av tüfeğine ve tabancaya kadar her türde ve boyuttaki silahları kapsar.

<span class="mw-page-title-main">Tanksavar</span> tank imha etmek üzere tasarlanan tahrip gücü yüksek silah

Tanksavar terimi her ne kadar tank türünü işaret etse de aslında tüm askeri amaçlı ZSA sınıf araçları kapsamaktadır. Bu terim bu türden araçların imhasını veya etkisiz hale getirilmesi için kullanılan tüm silah türlerini kapsar. Bunlar başlıca yüksek namlu çıkış hızına sahip topçu sistemleri, füzeler, değişik otomatik top ve tanksavar mayınlarını kapsar.

<span class="mw-page-title-main">Tabanca</span> Şarjörlü ve toplu olmak üzere ikiye ayrılan kısa namlulu ateşli silah

Tabanca; kısa namlulu, ateşli silah.

<span class="mw-page-title-main">Tank</span> Ateş gücü ve mobilitesi yüksek, ağır zırhlı araç

Tank; ana görevi doğrudan ateş gücü kullanımıyla düşman kuvvetlerine saldırmak olan, paletli ve zırhlı savaş aracı veya bu araçlardan oluşan birlikleri kapsayan askeri sınıf. Tankı diğer savaş araçlarından ayıran özellikleri ağır bir zırha, yüksek ateş gücüne ve her türlü arazide hızlı gidecek şekilde tasarlanmış sürüş takımlarına sahip olmasıdır. Her ne kadar masraflı ve lojistik açıdan çaba gerektiren araçlar olsa da, yer hedeflerine saldırma yeteneği ve piyadelerin moralini çökertmesi nedeniyle modern orduların vazgeçilmez unsurlarındandır.

<span class="mw-page-title-main">Körling</span> Buz üzerinde oynanan takım sporu

Körling, 42×4,3 metrelik buzdan bir pist (rink) üzerinde oynanan olimpik bir takım oyunudur. En basit tanımıyla oyunun amacı, granitten yapılmış dairesel taşı buz üzerinde kaydırarak hedefin merkezinde durdurmaktır.

<span class="mw-page-title-main">Mermi</span> ateşli silahlarda kullanılan fişeğin atış anında namludan fırlatılan bileşeni

Mermi, ateşli silahlarda kullanılan fişeğin atış anında namludan fırlatılan bileşenidir. Ateşli silahlar tarafından atılan delici, patlayıcı madde, kurşun. Küçük çaplı ateşli silahlar ile ağır ateşli silahların mermileri farklıdır. Tüfek, tabanca gibi küçük silahların mermisi çarpma etkisiyle hedefi deler. Büyük çaplı, ağır ateşli silahlar olan topların mermileri ise hedefi bulduğunda ya da havada patlar.

<span class="mw-page-title-main">Gülle atma</span> atletizm içinde yer alan bir spor dalı

Gülle atma, atletizm içinde yer alan bir spor branşıdır.

<span class="mw-page-title-main">Makineli tabanca</span>

Hafif makineli silah, tabanca mermisi kullanan, otomatik tüfeklerden daha küçük boyutlarda olan ve genellikle yakın çatışmalar ve baskınlar için tasarlanmış silah türüdür.

<span class="mw-page-title-main">Keskin nişancı</span>

Keskin nişancı, uzun namlulu silahlarla —genellikle— uzun mesafeden hassas atış yapmak üzere yetiştirilmiş kimsedir. Çoğunlukla polis, asker gibi silahlı bir birlikte görev alan bu kimselere keskin nişancı tüfekleri ile özel eğitim verilir. Keskin nişancılar hedeflere çok uzaktan isabet kaydetmek ya da çok küçük hedefleri vurmak için keskin nişancı ekipmanlarını kullanırlar. Ayrıca, düşman tarafından görülmemeleri için gizlilik ve kamuflaj eğitimi alırlar.

<i>Left 4 Dead</i> 2008 video oyunu

Left 4 Dead, Valve Corporation (PC) ve Certain Affinity tarafından geliştirilmiş, Electronic Arts tarafından Kasım 2008'de Xbox 360 ve PC platformları için dağıtılmış; dört oyuncuya kadar eşli oynanabilen bir hayatta kalma-korku türündeki birinci şahıs nişancı video oyunudur.

<span class="mw-page-title-main">.22LR</span>

.22 LR olarak adlandırılmakta ve kısaca .22LR olarak bilinmektedir. Metrik karşılığı 5.6x15mm'dir. .22 kalibre ilk olarak 1857 yılında amerikan Smith&Wesson firması tarafından "Smit&Wesson .22" fişeği olarak tasarlanmış olup daha sonra 1887'de J. Stevens Arms & Tool Company tarafından .22 Long fişeğinin kovanı ve .22 Extra Longın mermi çekirdeğinin kombinasyonu ile üretilmiştir ve Yüz yıldan fazladır bu kalibre, tabancanın yanı sıra revolver, yivli tüfek ve hatta av tüfeklerinde dahi kullanılmaktadır. .22LR Kenardan ateşlemeli sistem (Rimfire) özelliğine sahip olması ve çok küçük bir kalibre olması nedeniyle maliyeti çok düşüktür.

<span class="mw-page-title-main">Makineli silah</span>

Makineli silah, tam otomatik ve/veya portatif silahtır, genellikle şarjör, mermi kayışı veya büyük kapasiteli magazinlerden mermi alarak ve yine genellikle dakikada birkaç yüz mermi atma oranıyla tasarlanmışlardır. İlk makineli tüfekler bir el kolunun çevrilmesi gibi, manuel olarak kullanılıyordu. Birleşik Devletler kanunlarında terim olarak, özellik kullanılmamak suretiyle tam otomatik silahları tanımlar, örneğin medya haberlerinde veya yasal kodlarda.

<span class="mw-page-title-main">Hava savunma savaşı</span> saldırgan hava araçlarının etkinliğini azaltmak ya da tamamen yok etmek için alınan tedbirler

Hava savunma savaşı, saldırgan hava araçlarının etkinliğini azaltmak ya da tamamen yok etmek için alınan tedbirler bütünü olarak tanımlanabilir. Bu tedbirler hem hava hem de kara silah sistemlerini, ilgili algılayıcı sistemleri, komuta ve kontrol düzenlemelerini ve pasif önlemleri içermektedir. Bulundukları yer neresi olursa olsun, Deniz, Kara ve Hava Kuvvetlerini korumak olarak algılanabileceği gibi, ana vatan'ın savunması için de birçok ülke tarafından kullanılmaktadır. NATO, hava araçları ile yapılan hava savunmayı, karşı hava savunma, deniz ya da yerden yapılanı ise hava savunma savaşı olarak isimlendirmiştir. Füze ile savunma hava savunmanın bir kolu olarak kabul edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Muzzle braker</span>

Muzzle braker, özellikle ağır kalibrelerde namlu ağzına taklılara öncelikle fişeğin ateşlenmesinden doğan yüksek basıncın yaratacağı şiddetli geri tepme gücünü, namlu ağzından saliseler içinde çıkacak gazları daha önceden hesaplanmış yönlere dağıtarak azaltmayı hedefler. İkincil ve bazen en önemli yararı da namlunun gazın dışarı çıkması ve ayrıca geri tepmenin yaratacağı sarsıntı hareketini yine aynı gazları yönlendirerek azaltmak ve ateşlenen merminin transizyonel balistik değerlerini düzeltmektir. Böylece uzak mesafelere yönelik yapılan atışları daha iyi hale getirebilir.

Meskûn mahal savaşı (CQC/CQB) olan meskûn mahallerde gerçekleşen oldukça kısa mesafeden birden fazla asker veya paramiliter grup arasında yer alan ateşli silahlarla fiziksel bir mücadeleyi içeren taktik bir durumdur. Askeri birimler, polis / cezaevi görevlileri ve suç unsurları arasında ve diğer benzer durumlarda meydana gelebilir. Savaşta, genellikle 100 metreye kadar yakın mesafede, yakın el-göğüste çatışmadan yakın mesafe hedef müzakerelerine kadar, hedefe ateşli silahlarla saldıran personelce çeşitli büyüklükteki birimler veya ekiplerden oluşur. genellikle 5.56 mm çapındaki silahlar tercih edilir. Tipik yakın dövüş senaryosunda, saldırganlar, genellikle geri çekilmeleri için kolay bir yöntemi olmayan, savunanlar tarafından kontrol edilen bir aracı veya yapıyı çok hızlı, şiddetli bir şekilde ele geçirmeye çalışırlar. Saldırmak ve savunmak personele, rehinelere / sivile ve dost personele yakın bir şekilde birbirine karıştırılabildiğinden, yakın mesafeli muharebe, hızlı bir saldırı ve kesin bir ölümcül kuvvet uygulanmasını gerektirir. Operatörlerin silahları konusunda açık, yeterli uzmanlığa ve dost canlısı kayıpları sınırlandırmak ve operasyonel başarı olasılığını artırmak için hızlı kararlar alma yeteneğine ihtiyaçları vardır.

Valmet M82, Finlandiyalı şirket Valmet tarafından oluşturulan Valmet RK 62 76 iç tasarımına sahip bir bullpup piyade tüfeğidir.