İçeriğe atla

Gevont Alişan

Ghevont Alishan
Doğum06 Temmuz 1820(1820-07-06)
İstanbul, Osmanlı imparatorluğu
Ölüm09 Kasım 1901 (81 yaşında)
Venedik, İtalya Krallığı
MeslekTarihçi, şair, coğrafyacı, çevirmen
İkametSan Lazzaro degli Armeni
MilliyetOsmanlı ve İtalyan
Önemli ödülleriLégion d'honneur

Gevond Alişan ya da Gevond Alişan Baba, (Ermenice: Ղեվոնդ Ալիշան) (d. 6 Temmuz 1820 - ö. 9 Kasım 1901) Ermeni asıllı Katolik papaz, tarihçi ve şairdir.

Hayatı

1885 yılında Paris Ermeni Öğrenciler Vakfı, Gevont Alişan'a Ermenistan'ı temsil eden bir bayrak tasarlanması için başvuruda bulundu. Tasarladığı ilk bayrak biçim olarak bugünkü Ermenistan bayrağı ile benzer olsa da taşıdığı renkler farklıydı. Daha sonra tasarladığı bir başka bayrakta ise Gevont, Fransa bayrağından esinlenerek bir tasarım ortaya koydu. Bu bayraktaki renkler: inanca göre Nuh'un karaya çıktığında sırayla gördüğü üç renk olan kırmızı, yeşil ve maviden oluşuyordu.

Son günlerinde Gevont Alişan

Bazmavep dergisinin kurucu editörüdür.[1]

Kaynakça

  1. ^ Hacikyan, Agop Jack; Gabriel Basmajian; Edward S. Franchuk (2005). The Heritage of Armenian Literature: From the eighteenth century to modern times. Wayne State University Press. s. 57. ISBN 978-0-8143-3221-4. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Ermenistan</span> Güney Kafkasyada bir ülke

Ermenistan, resmî adıyla Ermenistan Cumhuriyeti, Avrasya'nın Güney Kafkasya bölgesinde bulunan, denize kıyısı olmayan bir ülkedir. Batı Asya'daki Ermeni Yaylaları üzerinde yer alan ülke, batısında Türkiye, kuzeyinde Gürcistan, doğusunda Azerbaycan, güneyinde ise İran ve Azerbaycan'ın bir parçası olan Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti ile sınır komşusudur.

<span class="mw-page-title-main">Dağlık Karabağ</span> Güney Kafkasyada bölge

Dağlık Karabağ, Güney Kafkasya'da, Küçük Kafkas Sıradağları'nda Azerbaycan'a ait ancak uzun yıllar Ermeni işgali altında kalmış tarihi bölge. 2020 yılında Dağlık Karabağın bir bölümü 2. Dağlık Karabağ Savaşı sırasında Azerbaycan tarafından geri alınırken kalan kısmı Rus barış güçleri denetiminde Ermeni kontrolünde bırakan 10 Kasım 2020 tarihli ateşkes anlaşması ile Ermenistan hükûmeti yenilgiyi resmen kabul etmiştir. Günümüzde Anti Terör Operasyonu sonrası Ermeni kontrolünde kalan kısımlar da Azerbaycan kontrolüne geçmesiyle bölgenin tamamı Azerbaycan hakimiyeti altındadır. 2. Dağlık Karabağ Savaşı sonrası, 90'lı yılların başında bölgeden zorla göç ettirilen Azerbaycanlıların dönüşü peyderpey sağlanırken aynı savaş ve 2023 yılındaki Anti Terör Operasyonu sonrası bölgede yaşayan Ermenilerin neredeyse hepsi Ermenistan'a göç etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Ermeniler</span> anayurdu Ermeni Yaylaları olan bir halk

Ermeniler, anayurdu Batı Asya'daki Ermeni Yaylaları olan etnik grup ve millettir.

<span class="mw-page-title-main">Hankendi</span> Azerbaycanda şehir

Hankendi veya Stepanakert Azerbaycan'ın Dağlık Karabağ bölgesinde bir hayalet şehirdir. 2023 Azerbaycan harekâtına kadar şehir, ayrılıkçı Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin kontrolü altındaydı ve başkenti olarak işlev görüyordu. Şehir, Karabağ dağ sırasının doğu yamaçlarında, Karkar Nehri'nin sol kıyısında, bir vadi içinde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti</span>

Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti ya da kısaca Ermenistan SSC, Sovyetler Birliğini oluşturan Sovyet cumhuriyetlerinden biriydi. Bu dönemden önce bağımsız Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti bazen "Birinci Ermeni Cumhuriyeti" olarak adlandırıldığı için Ermenistan SSC bazen "İkinci Ermeni Cumhuriyeti" olarak adlandırılır. 37 rayondan oluşan ve başkenti Erivan olan Ermenistan SSC, Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nin Ermenistan kolu olan Ermenistan Komünist Partisi tarafından yönetiliyordu.

<span class="mw-page-title-main">Ermenistan bayrağı</span> Ulusal bayrak

Ermenistan bayrağı, takma adıyla üç renkli, Ermenistan'ın resmî bayrağıdır. Kırmızı, mavi ve turuncu üç eşit genişlikli yatay şeritten oluşan bayrak 24 Ağustos 1990'da Ermenistan Yüksek Sovyet'i tarafından kabul edilmiş ve 15 Haziran 2006'da Ermenistan Ulusal Bayrağı Kanunu ile Ermenistan Millî Meclisi tarafından onaylanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Ermeni Devrimci Federasyonu</span> Ermenistan’da bir siyasi parti

Ermeni Devrimci Federasyonu, Ermeni siyasi partisi. Ermenistan'ın bağımsızlığını sağlamak amacıyla 1890'da kuruldu. Hâlen gerek Ermenistan Cumhuriyeti'nde gerek diasporadaki Ermeniler arasında aktif bir siyasi partidir. Doğu Ermenice adıyla Daşnaktsutyun olan örgütün adı Türkçeye Batı Ermenice'den bir takım ses değişikliklerinden sonra Taşnaksutyun olarak geçmiştir ve kısaca Taşnak adıyla da bilinir. Ermenicede Federasyon anlamına gelir; çünkü örgüt özellikle Rusya'daki Ermeni örgütleri başta olmak üzere birçok örgütün birleşmesinden oluştuğundan bu adın verilmesi uygun görülmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Andorra bayrağı</span> Ulusal bayrak

Andorra bayrağı, Andorra Prensliği'nin resmi devlet bayrağıdır.

<span class="mw-page-title-main">Dağlık Karabağ Cumhuriyeti bayrağı</span>

Dağlık Karabağ Cumhuriyeti bayrağı, Güney Kafkasya'da yer alan de facto bir devlet olan Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin 2 Haziran 1992 tarihinde kabul edilen resmî bayrağı. Azerbaycan'ın 19 Eylül 2023'teki operasyonunun ardından Dağlık Karabağ Cumhuriyeti, 1 Ocak 2024'e kadar kendisini feshetmeyi kabul etti.

<span class="mw-page-title-main">Monte Melkonyan</span> Ermeni asıllı ASALA üyesi (1957-1993)

Monte Melkonyan, Karabağ Savaşı sırasında Ermenistan Silahlı Kuvvetleri'nin desteğindeki Ermeni güçlerin komutanı ve 1980'li yıllarda ASALA silahlı terör örgütünün liderlerinden biri olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Büyük Ermenistan</span> Ermeni Yaylasındaki bölgelere atıfta bulunan etno-milliyetçi ve irredantist kavram

Büyük Ermenistan veya Birleşik Ermenistan, Ermenilerin anavatanı olarak kabul edilen, tarihsel olarak Ermenilerin çoğunlukta olduğu ve bir kısmında hâlâ Ermenilerin çoğunluk olarak yaşadığı Ermeni Yaylası'ndaki bölgelere atıfta bulunan etno-milliyetçi ve irredantist kavramdır. Ermenilerin tarihi topraklarının birleştirilmesi olarak görülen ve 20. yüzyıl boyunca Ermeni düşünürlerce yaygın olan fikir başta Ermeni Devrimci Federasyonu, ASALA ve Miras olmak üzere çeşitli milliyetçi örgüt ve partilerce savunuldu.

<span class="mw-page-title-main">Ermenistan Krallığı</span>

Ermenistan Krallığı, aynı zamanda Büyük Ermenistan Krallığı, veya basitçe Büyük Ermenistan, bazen Ermeni İmparatorluğu olarak da anılır, Antik Çağ'da bir monarşiydi. Hristiyanlığı devlet dini olarak kabul eden ilk devlettir. MÖ 321'den MS 428'e kadar varlığını sürdürmüştür. Tarihi, üç kraliyet hanedanı tarafından birbirini takip eden saltanatlara bölünmüştür: Orontid, Artaxiad ve Arsacid (52-428).

<span class="mw-page-title-main">İsrael Ori</span> Ermeni milli özgürlük hareketinin önde gelen isimlerinden (1658–1711)

Israel Ori (1658–1711) Ermeni milli özgürlük hareketinin önde gelen isimlerinden biri ve Ermenistan'ın Safevi ve Osmanlı egemenliğinden kurtulmasını amaçlayan bir Ermeni milliyetçisi.

<span class="mw-page-title-main">Ermeni pasaportu</span>

Ermeni Pasaportu, Ermenistan dışına seyahat için Ermeni vatandaşlarına verilen belgedir.

<span class="mw-page-title-main">Orta Afrika Cumhuriyeti bayrağı</span> Ulusal bayrak

Orta Afrika Cumhuriyeti bayrağı ülkenin bağımsızlığını kazanmadan önce, 1 Aralık 1958 tarihinde göndere çekilerek kullanılmaya başlanmıştır.

LGBT bayrağı ya da sık kullanılan adıyla gey bayrağı, cinsel eylemleri takiben LGBT haklarının gelişmesiyle birlikte 1970'lerden bu yana gay ve lezbiyen tarafından kullanılan benzeri; gökkuşağı bayrağından ayrı anlamlar ifade eden bayrak. İlk olarak Amerika Birleşik Devletleri'nde kutlanılan LGBT Onur Yürüşüetkinliklerinde kullanılan şekliyle bayrak günümüze dek gelmiştir. Eşcinsel bayrağı günümüzde birçok LGBT aktivisti ve savunucularının hakları, LGBT bireyleri ve LGBT destekçileri tarafından dünya genelinde özel gün ve etkinliklerde sıkça kullanılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti bayrağı</span>

Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti bayrağı, Ermenistan SSC tarafından 17 Aralık 1952 tarihinde kullanılmaya başlanmıştır. Ortasında tüm yüzeyin 1/4 kısmı kadar yatay mavi şerit olan düz kırmızı bayrağın sol üst köşesinde orak ve çekiç, onların üstündeyse Kızıl yıldız tasvir edilmiştir. Kırmızı, "çalışan kitlelerin devrimci mücadelesini", çekiç ve orak köylülerin ve işçi birliğini temsil eder. Kızıl yıldız ise komünist partinin sembolüdür.

1965 Erivan gösterileri, Ermeni Kırımı'nın 50. yıl dönümünde 24 Nisan 1965'te Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin başkenti Erivan'da gerçekleşmiştir. Bu olay, 1915 Ermeni Soykırımı'nın tanınması mücadelesinin ilk adımı olarak kabul edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Eurovision Şarkı Yarışması'nda Azerbaycan-Ermenistan ilişkileri</span>

Ermenistan 2006 yılından beri, Azerbaycan ise 2008 yılından beri Eurovision Şarkı Yarışması'na katılmaktadır. Birleşmiş Milletler tarafından Azerbaycan'ın de jure bir parçası olarak tanınan fakat 1993 yılından beri Ermenistan'ın desteklediği Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin de facto yönetimi altında duran Dağlık Karabağ bölgesi üzerinde iki ülke arasında henüz sona ermemiş çatışmalar, Eurovision Şarkı Yarışması'nı birçok durumda etkilemiştir.

<i>Bazmavep</i>

Bazmavep Ermeni araştırmalarına yer veren bilimsel dergidir. İtalya'da Mıhitarist manastırı tarafından yayımlanır. Robert H. Hewsen'e göre ilk Ermenice bilimsel dergidir. Dergi aynı zamanda hâlâ yayında olan en eski Ermenice dergidir. Kapriyel Ayvazyan ve Gevont Alişan tarafından Mayıs 1843'te kuruldu. Sahak Chemchemean derginin mevcut baş editörüdür.