İçeriğe atla

Gerçek zamanlı saat

Dallas marka bir gerçek zamanlı saat

Gerçek zamanlı saat (GZS), güncel zamanı gösteren bilgisayar saati. Genellikle tümleşik devreler biçiminde tasarlanan bu saatler; kişisel bilgisayarlar, sunucular ve gömülü sistemler başta olmak üzere hemen tüm elektronik aygıtta bulunmaktadır.

Avantajları

Gerçek zamanlı saat kullanımı zamanı tutmak için bir koşul olmamasına karşın[1] bazı avantajlara sahiptir:

  • Düşük güç tüketimi
  • Süre kısıtlamasına sahip işlemlere öncelik tanınmasına yardımcı olması
  • Diğer yöntemlerden daha kesin sonuç vermesi

Bir GPS alıcısı, GZS'yle geçerli bir sinyal aldığı son zamanı karşılaştırarak açılış süresini kısaltabilmektedir. Aradaki farkın birkaç saatten az olduğu durumlar için önceki eşlem hala kullanılabilir durumdadır.

Güç kaynağı

Gerçek zamanlı saatler genellikle ayrı bir güç kaynağından beslenirler. Böylece, sistem kapalı olsa bile saat çalışabilir. Önceleri lityum pilden yapılan bu güç kaynakları daha sonra süperkapasitör kullanılarak tasarlanmaya başlamıştır.[2] Bunlar şarj edilebilir ve lehimlenebilirler. Bellek destekli RAM'i de besleyebilmektedirler.

Zaman ölçümü

Gerçek zamanlı saatlerin büyük bölümü kristal osilatör kullanmaktadır.[3][4] Öte yandan, güç frekansı kullanan saatler de bulunmaktadır.[5] Osilatör frekansı genellikle 32.768 kHz olarak alınmaktadır.[3] Bu, kuvars saatlerde kullanılan değerle aynıdır.

Örnekler

Dallas GZS'sine eşdeğer ODIN marka bir yonga

Intersil, Maxim, Philips, Texas Instruments ve STMicroelectronics'in de aralarında bulunduğu birçok tümleşik devre üreticisi GZS tasarımı yapmaktadır. GZS'nin PC dünyasına girişi 1984 tarihinde IBM PC/AT ile gerçekleşmiştir. Daha sonra Dallas Semiconductor tarafından üretilen GZS'ler o dönemde piyasaya sürülen kişisel bilgisayarlarda kendine yer bulmuştur. Eski sistemlerde anakart üzerine oturtulan GZS daha sonra southbridge ile birlikte kullanılmaya başlamıştır.[6]

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ Ala-Paavola, Jaakko (16 Ocak 2000). "Software interrupt based real time clock source code project for PIC microcontroller". 5 Şubat 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mayıs 2011. 
  2. ^ Application Note 3816, Maxim/Dallas Semiconductor, 2006, 10 Mart 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 2 Mayıs 2011 
  3. ^ a b Application Note 10337, ST Microelectronics, 2004, s. 2, 11 Mart 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 2 Mayıs 2011 
  4. ^ Application Note U-502, Texas Instruments, 2004, s. 13, 5 Mayıs 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 2 Mayıs 2011 
  5. ^ Application Note 1994, Maxim/Dallas Semiconductor, 2003, 22 Kasım 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 2 Mayıs 2011 
  6. ^ "ULi M1573 Southbridge Specifications". AMDboard.com. 11 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mayıs 2011. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">RAM</span> herhangi bir sırada okunabilen ve değiştirilebilen bir tür geçici veri deposu

Rastgele erişimli hafıza veya rastgele erişimli bellek mikroişlemcili sistemlerde kullanılan, genellikle çalışma verileriyle birlikte makine kodunu depolamak için kullanılan herhangi bir sırada okunabilen ve değiştirilebilen bir tür geçici veri deposudur. Buna karşın diğer hafıza aygıtları saklama ortamındaki verilere önceden belirlenen bir sırada ulaşabilmektedir, çünkü mekanik tasarımları ancak buna izin vermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Anakart</span>

Anakart, modern bir bilgisayar gibi karmaşık bir elektronik sistemin birincil ve en merkezî baskılı devre kartıdır. Apple bilgisayarlardaki muadiline logic board denir ve bazen mobo olarak kısaltılır. Fiziksel yapı olarak anakartlar özel alaşımlı bir blok üzerine yerleştirilmiş ve üzerinde RAM yuvaları genişleme kartı slotları devreler ve yongalar bulunan kare şeklinde bir plakadır. Bu plaka çalışma sistemini organize eder. Bu organizasyon anakart üzerindeki yonga setleri sayesinde olur.

<span class="mw-page-title-main">Merkezî işlem birimi</span> bir bilgisayar programının talimatlarını, talimatlar tarafından belirtilen temel aritmetik, mantıksal, kontrol ve giriş/çıkış (G/Ç) işlemlerini gerçekleştirerek yürüten ve diğer bileşenleri koordine eden bir bilgisayar içindeki elektro

Merkezî işlem birimi, dijital bilgisayarların veri işleyen ve yazılım komutlarını gerçekleştiren bölümüdür. Çalıştırılmakta olan yazılımın içinde bulunan komutları işler. Mikroişlemciler ise tek bir yonga içine yerleştirilmiş bir merkezî işlem birimidir. 1970'lerin ortasından itibaren gelişen mikroişlemciler ve bunların kullanımı, günümüzde MİB teriminin genel olarak mikroişlemciler yerine de kullanılması sonucunu doğurmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Dallas</span>

Dallas, ABD'nin dördüncü en kalabalık nüfuslu Dallas–Fort Worth metropolitan alanının en büyük şehri olup Teksas eyaletinde yer almaktadır. Şehir nüfus bakımından ABD'nin en büyük dokuzuncu, Teksas'ın ise Houston ve San Antonio'dan sonra üçüncü en büyük şehridir. Şehir, tarihi boyunca petrol ve pamuk sanayisi ile çok sayıdaki demir yolu hattının geçtiği bir yerde olması sebebiyle öne çıkmıştır. 2010 yılı ABD Nüfus Sayımı'na göre Dallas'ın nüfusu 1.197.816 kişidir. ABD Sayım Bürosu'nun 2014 verilerine göre ise şehrin nüfusu 1.281.047 kişiye yükselmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Mikroişlemci</span> ana işlem biriminin fonksiyonlarını tek bir yarı iletken tümdevrede birleştiren programlanabilir sayısal elektronik bileşen

Mikroişlemci, işlemci olarak da bilinen, merkezî işlem biriminin (CPU) fonksiyonlarını tek bir yarı iletken tüm devrede (IC) birleştiren programlanabilir bir sayısal elektronik bileşendir.

<span class="mw-page-title-main">Texas Instruments</span> merkezi Dallasta bulunan ABDnin en büyük teknoloji firmalarından biri

Texas Instruments (TI), merkezi Dallas'ta bulunan ABD'nin en büyük teknoloji firmalarındandır.

<span class="mw-page-title-main">Jack Kilby</span> Amerikalı elektrik mühendisi (1923–2005)

Jack St. Clair Kilby Nobel Fizik Ödülü sahibi Amerikalı elektrik mühendisi, elektronik mühendisi, bilim insanı ve mucit.

<span class="mw-page-title-main">Entegre devre</span> genellikle silikondan yapılmış yarı iletken maddeler ile tasarlanmış metal bir levha üzerine yerleştirilen elektronik devreler grubu

Entegre devre, entegre, tümdevre, yonga, kırmık, çip, mikroçip ya da tümleşik devre; genellikle silisyumdan yapılmış yarı iletken maddeler ile tasarlanmış, metal bir levha üzerine yerleştirilen ve bir muhafaza ile kaplanan elektronik devreler grubudur. Entegreler, komponentleri ayrık olan elektronik devrelerden genellikle daha küçük boyutludur. Entegre devreler çok küçük bir alanda milyarlarca transistör ve elektronik devre elemanı içerecek kadar küçültülebilir. Bir devre içerisindeki her bir iletken sıranın genişliği teknolojinin elverdiği ölçüde küçültülebilir. Entegre devreler küçük boyutu, hafifliği ve kullanım kolaylığı ile günümüzün modern elektronik sektöründe çok önemli bir yer tutmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Giyilebilir bilgisayar</span>

Giyilebilir bilgisayar, vücuda giyilen bilgisayarlardır. Giyilebilir bilgisayar teknolojisi etkin bir araştırma alanıdır ve insan bilgisayar etkileşimi, giyilebilir teknoloji, taşınabilir teknolojiler ve kablosuz teknolojilerden yararlanır. 2010 yıllarından sonra popüler olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Saat</span> zamanı ölçmeye yarayan alet

Saat, zamanı ölçmeye yarayan alettir. İki farklı zaman arasındaki farkı insanlar tarafından oluşturulan ölçüler dahilinde ölçmeyi sağlar. Saatin rakamları arasındaki açılar 30 derecedir.

<span class="mw-page-title-main">Uçuş göstergesi</span>

Uçuş göstergeleri; çoğu uçağın borda paneli üzerinde yer alan; istikamet, yatış, yunuslama, kayış, hız ve yükseklik gibi uçağın yere nazaran durumu ve hareketleri ile ilgili bilgi veren saatler. Uçuş göstergeleri vakumla, pito-statik olarak, cayroskobik olarak veya manyetik esaslara göre çalışırlar. Standart bir uçakta bulunan uçuş göstergeleri şunlardır:

<span class="mw-page-title-main">Gömülü sistem</span> Belli bir fonksiyonu yapmaya yönelik bilgisayar sistemi

Gömülü sistem, bilgisayarın kendisini kontrol eden cihaz tarafından içerildiği özel amaçlı bir sistemdir. Genel maksatlı, örneğin kişisel bilgisayar gibi bir bilgisayardan farklı olarak, gömülü bir sistem kendisi için önceden özel olarak tanımlanmış görevleri yerine getirir. Sistem belirli bir amaca yönelik olduğu için tasarım mühendisleri ürünün boyutunu ve maliyetini azaltarak sistemi uygunlaştırabilirler. Gömülü sistemler genellikle büyük miktarlarda üretildiği için maliyetin düşürülmesinden elde edilecek kazanç, milyonlarca ürünün katları olarak elde edilebilir.

<span class="mw-page-title-main">Akıllı saat</span>

Akıllı saat bir bilgisayar sistemi ile entegre edilmiş kol saati ve giyilebilir bilgisayardır. Akıllı saat halen giyilebilir teknoloji ürünlerinin en iyisi olarak bilinmektedir. İlk modelleri basit hesap makinesi, çeviri ve oyun gibi ekstralara sahip olan akıllı saatlerin modern modelleri daha çok "giyilebilen bilgisayarlar" olarak tanımlanmaktadır. Modern akıllı saatler günlük kullanım için yerel bir dokunmatik ekran arayüzü, ilişkili bir akıllı telefon uygulaması yönetimi ve telemetri sağlar.

<span class="mw-page-title-main">Kol saati</span> saate daha kolay ulaşabilmeleri için tasarlanmış, saat kadranına sahip ve bileğe takılan bir araç

Kol saati, insanların saate daha kolay ulaşabilmeleri için tasarlanmış, saat kadranı'na sahip ve bileğe takılan bir araç. Kol saatleri kendi aralarında üçe ayrılır: Analog saat, dijital saat ve akıllı saatler.

<span class="mw-page-title-main">Kuvars saat</span> zamanı belirlemek için bir kuvars kristali tarafından düzenlenen elektronik bir osilatör kullanan saat

Kuvars saat, zamanı belirlemek için bir kuvars kristali tarafından düzenlenen elektronik bir osilatör kullanan saattir. Bu kristal osilatör çok hassas frekanslı bir sinyal oluşturur ve böylece kuvars saatler mekanik saatlerden en az bir derecede daha doğru ölçmektedir. Genellikle, bazı dijital mantık türleri bu sinyalin döngülerini sayar ve genellikle saat, dakika ve saniye birimleri ile sayısal bir zaman görüntüsü sağlar.

<span class="mw-page-title-main">Motorola 68000</span>

Motorola 68000, 16/32 bitlik CISC mikroişlemcisidir ve 1979'da Motorola Semiconductor Ürünleri Bölümü tarafından üretilmiştir

Hassas Zaman Protokolü (PTP), bilgisayar ağı içerisinde bulunan saatleri eş zamanlama için kullanılan bir protokoldür. Yerel alan ağlarında mikro saniyenin altındaki bir doğrulukla saatlerin eş zamanlanmasını mümkündür, bu durum protokolü ölçüm ve kontrol sistemleri için son derece uygun hale getirir. PTP sıklıkla finansal işlemlerin, mobil haberleşme baz istasyonlarının, deniz altı akustik anten dizilerinin ve hassas zamanlama gerektiren ancak uydu navigasyon sinyallerine erişimi olmayan ağların eş zamanlanması için kullanılmaktadır.

National Semiconductor, Amerika Birleşik Devletleri merkezli bir yarı iletken şirketiydi. Şirket, 27 Mayıs 1959 tarihinde kurulmuş olup güç yönetimi entegre devreleri, ekran sürücüleri, ses gücü amplifikatörü, işlemsel kuvvetlendiriciler ile iletişim arabirim ürünleri üretmekte ve veri dönüştürme çözümleri sunmaktaydı. Şirketin merkezi Kaliforniya'nın Santa Clara kentinde yer almaktaydı.

Transistör-transistör mantığı (TTL), iki kutuplu bağlantı transistörlerinden oluşturulmuş bir mantık ailesidir. Adı, transistörlerin direnç-transistör mantığı (RTL) veya diyot-transistör mantığının (DTL) aksine hem mantık işlevini hem de yükseltme işlevini yerine getirdiğini belirtir.

<span class="mw-page-title-main">Saat üreteci</span>

Saat üreteci, bir devrenin çalışmasını senkronize etmek için saat sinyali üreten elektronik bir osilatördür. Sinyal, basit simetrik kare dalgalarla daha karmaşık düzenlemeler arasında değişkenlik gösterebilir. Tüm saat üreteçlerinde bulunan temel parçalar, rezonans devresi ve yükselticidir.