İçeriğe atla

Geranium sylvaticum

Geranium sylvaticum
Biyolojik sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem:Plantae
Şube:Tracheophyta
Sınıf:Magnoliopsida
Takım:Geraniales
Familya:Geraniaceae
Cins:Geranium
Tür: G. sylvaticum
İkili adlandırma
Geranium sylvaticum
L., Sp. Pl.: 681 (1753).

Orman turnagagası, Orman ıtırı[1] veya bilimsel adıyla Geranium sylvaticum, turnagagasıgiller familyasından çiçekli bitki türüdür. Avrupa ve Türkiye'nin Doğu Karadeniz bölgesinde yaygındır. Ayrıca Türkiye'nin Bolu ve Bursa illerinde de bu türe rastlanmıştır.[2]

Tanımlama

75 cm uzunluğa ve 60 cm genişliğe ulaşabilen orman turnagagası, çok yıllık bir otsu bitkidir.[3] Yaz aylarında çiçek açar. Çiçeğin rengi toprak koşullarına bağlı olarak leylak renginden gök mavisine kadar değişim gösterir.[4] 10 stamenli ve glandüler tüylü meyvelere sahiptir.[5]

Yetiştirilmesi

G. sylvaticum, bahçede yetiştirilen birçok Sardunya türünden biridir. Ilıman iklimlerde, nemli ve hafif gölgeli konumlarda yetiştirme için uygundur. Özellikle yaprak döken ağaçların, güllerin, zambakların ve diğer yaz çiçeklerinin yanına dikilmesi tavsiye edilir. 'Album'[6] ve 'Mayflower'[7] kültivarları Kraliyet Bahçıvanlık Derneği'nin verdiği Garden Merit ödülünü kazanmıştır.[8]

Kullanımlar ve gelenekler

Birleşik Krallık'a bağlı Sheffield şehrinin çiçeğidir.

Bu çiçek türünde elde edilen mavi-gri boya Antik Avrupa'da savaş pelerinlerini boyamak için kullanılmaktaydı. Bu nedenle orman turnagagası Odin'in Lütfu olarak adlandırılıyordu.[9]

Kaynakça

  1. ^ "Magnoliophyta → Magnoliidae → Geraniaceae → Geranium". bizimbitkiler.org.tr. 21 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2021. 
  2. ^ "Geranium sylvaticum L". 194.27.225.161.com. 22 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2021. 
  3. ^ RHS A-Z encyclopedia of garden plants. United Kingdom: Dorling Kindersley. 2008. s. 1136. ISBN 978-1405332965. 
  4. ^ Marjorie Blamey and Richard Fitter, Collins Handguide to Wild Flowers of Britain and Northern Europe, Wiliam Collins Sons & Co. Ltd., London, 1979
  5. ^ Webb, D.A. Parnell, J. and Doogue, D. 1996. An Irish Flora. Dundalgan Press Ltd, Dundalk 0-85221-131-7
  6. ^ "RHS Plant Selector - Geranium sylvaticum 'Album'". 15 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Temmuz 2020. 
  7. ^ "RHS Plant Selector - Geranium sylvaticum 'Mayflower'". 13 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Temmuz 2020. 
  8. ^ "AGM Plants - Ornamental" (PDF). Royal Horticultural Society. July 2017. s. 42. 5 Ocak 2018 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mart 2018. 
  9. ^ Hilderic Friend, Flower Lore, Para Research, Inc., Rockport, Massachusetts 1981.

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Gilaburu</span> Ağaç türü

Gilaburu veya bilimsel adıyla Viburnum opulus; Caprifoliaceae familyasına mensup; Avrupa, Kuzey Afrika ve Orta Asya'ya özgü çiçekli bir bitki türüdür.

<span class="mw-page-title-main">Ortanca</span>

Anayurdu Japonya olan ortanca, 70-75 cinsiyle Asya ve Amerika'nın yerel bitkisi olup, gösterişli çiçekleri nedeniyle Dünyanın birçok yerinde yaygın olarak yetiştirilen, 1-3 metre arası boylanabilen, kışın yapraklarını döken, çalı gövdeli bir süs bitkisidir. En büyük tür çeşitliliği doğu Asya'da özellikle Kore, Çin ve Japonya'dadır.

<i>Lonicera</i>

Lonicera (Hanımeli), Caprifoliaceae familyasına ait, çalı ve/veya sarmaşık grubundan bir bitkidir. Yaklaşık 180 türü vardır, bunun 100 kadarı Çin'dedir. Avrupa ve Kuzey Amerika'da 20şer türü vardır. En çok bilinen türleri Lonicera periclymenum, Lonicera japonica ve Lonicera sempervirens dir.

<span class="mw-page-title-main">Turnagagası</span>

Turnagagası, turnagagasıgiller (Geraniaceae) familyasında Geranium cinsini oluşturan bahçecilikte çiçekleri için yetiştirilen dünyada geniş bir yayılışa sahip otsu bitkilerin ortak adı. Dünya üzerinde 400'den fazla türü bilinmektedir.

<i>Iris lazica</i>

Iris lazica, Iris cinsine bağlı çiçekli bir bitki türüdür. Kraliyet Bahçecilik Derneği'nin verdiği Garden Merit ödülünü kazanmıştır.

<i>Crocus speciosus</i>

Crocus speciosus, Crocus cinsine bağlı bir bitki türüdür. Bu bitki türü ve beyaz kültür bitkisi 'Albus', Birleşik Krallık Kraliyet Bahçe Bitkileri Derneğinin Bahçe Liyakati Ödülünü kazanmıştır.

<i>Ipomoea tricolor</i>

Ipomoea tricolor, Meksika gündüz sefası veya gündüz sefası, Yeni Dünya tropiklerine özgü olan ve başka yerlerde yaygın olarak yetiştirilen ve natüralize olmuş, Convolvulaceae ailesindeki çiçekli bir bitki türüdür. Otsu, tek yıllık veya çok yıllık tırmanıcı asmalardır ve 2-4 metre uzunluğa ulaşabilirler. Yapraklar spiral olarak düzenlenmiştir. Çiçekler trompet şeklindedir, 4–9 cm çapındadırlar, genellikle orta kısmı beyaz ila altın sarısı olan mavi renkli çiçeklerdir.

<span class="mw-page-title-main">Colchicum speciosum</span>

Vargit çiçeği, şepart veya bilimsel adıyla Colchicum speciosum, Colchicaceae familyasından, Kuzey Türkiye, Kafkasya ve Kuzey İran'ın dağlık bölgelerine özgü çiçekli bitki türüdür. 18 santimetre uzunluğa ve 10 santimetre genişliğe ulaşabilir. C. speciosum sonbaharda kırmızımsı/mor çiçekler açar. Kayış şeklindeki yapraklar ilkbaharda büyür, sonra sararır, yaz ilerledikçe solup ölür. Vargit çiçeği tüm kısımları yutulduğunda toksiktir.

<i>Campanula lactiflora</i>

Campanula lactiflora, Campanulaceae familyasından çok yıllık bir bitki türüdür. Kafkasya, Türkiye'nin Doğu Karadeniz bölgesi ve Iğdır'da görülmektedir. 1.2 metreye kadar büyüyebilen bitkinin yaprakları dar, dişli ve 5-12 santimetre uzunluğundadır. Çiçekler genellikle beyaz veya soluk mavidir. Temmuz ve Eylül ayları arasında çiçeklenir.

<i>Örümcek çiçeği</i> bitki türü

Cleome hassleriana, örümcek çiçeği veya havai fişek çiçeği olarak bilinir. Cleomaceae familyasından Cleome cinsinin bir türüdür. Güney Amerika'nın güney kısmı, Arjantin, Paraguay, Uruguay ve güneybatı Brezilya'ya özgüdür. Aynı zamanda Güney Asya ve Haor'da dahil olmak üzere Bangladeş'te de yetişir.

<span class="mw-page-title-main">Astrantia major</span>

Havaifişek çiçeği veya bilimsel adıyla Astrantia major, Apiaceae familyasından çok yıllık bir bitki türüdür. Bahçelerde yetiştirilen bu bitki, 90 cm uzunluğa ve 45 cm genişliğe erişebilir.

<span class="mw-page-title-main">Lomelosia caucasica</span>

Zarif uyuzotu veya bilimsel adıyla Lomelosia caucasica, hanımeligiller familyasından çok yıllık bir bitki türüdür. Kafkasya, Türkiye'nin kuzeydoğusu ve Kuzey İran'a endemiktir. 60 santimetreye kadar büyüyebilir. Temmuz veya Ağustos aylarında çiçeklenir.

<span class="mw-page-title-main">Brunnera macrophylla</span> bitki türü

Göğcegözü veya bilimsel adıyla Brunnera macrophylla, hodangiller familyasından Kafkasya ve Artvin'e özgü çok yıllık bir bitki türüdür. Dayanıklı ve köksaplı olan göğcegözü, 30 ila 45 santimetreye kadar büyüyebilir. Mart ve Mayıs ayları arasında çiçeklenir. Türün kültivarlarından 'Hadspen Cream' ve 'Jack Frost' Kraliyet Bahçıvanlık Derneği tarafından verilen Garden Merit Ödülü'nü kazanmıştır.

<i>Eryngium giganteum</i>

Eryngium giganteum, Carl Linnaeus tarafından tanımlanmış, Apiaceae (maydanozgiller) familyasından iki yıllık bir bitki türüdür. Kafkasya ve Türkiye'nin Karadeniz bölgesine endemik olan tür, 800 ila 2300 metre yükseklikteki orman açıklıkları, çalılıklar, kayalıklar ve çıplak yamaçlarda yetişmektedir. Temmuz ve Ağustos aylarında çiçeklenir.

<span class="mw-page-title-main">Traunsteinera sphaerica</span>

Yaylasalebi veya bilimsel adıyla Traunsteinera sphaerica, salepgiller familyasından çok yıllık bir bitki türüdür. Kafkasya ve Türkiye'nin kuzeydoğusuna endemik olan yaylasalebi, 1600 ila 2400 metre yükseklikteki alpin çayırlıklar, otlaklar ve orman kenarlarında yetişmektedir. Haziran ve Temmuz aylarında çiçeklenir. Bitkinin uzunluğu 25 ila 60 cm, mızraksı yaprakların uzunluğu ise 8 ila 13 santimetredir. Bitkinin internodu sarımsı yeşildir. Çiçeklerin rengi beyaz veya soluksu sarıdır. Yaylasalebi, Temmuz ve Eylül ayları arasında meyve verir.

<i>Cyclamen coum</i>

Cyclamen coum, çuhaçiçeğigiller familyasından çok yıllık bir bitki türüdür. 5 ila 8 cm uzunluğa erişebilen bitkinin, yuvarlağımsı kalp şeklinde yaprakları ve pembe kabuk şeklinde çiçekleri vardır. Bahçecilikte yer örtücü süs bitkisi olarak yetiştirilen Cyclamen coum, kışın ve Mart ayında çiçeklendiği için değerlidir.

<span class="mw-page-title-main">Geranium subcaulescens</span>

Sürmeli ıtırı veya bilimsel adıyla Geranium subcaulescens, İtalya, Türkiye ve Balkanlar'a endemik, turnagagasıgiller familyasından turnagagası cinsi çok yıllık bir bitki türüdür. 20 cm uzunluğa ve 28 cm genişliğe erişebilir. Grimsi yeşil renkli yuvarlağımsı ve loblu yaprakları vardır. Mayıs ve Ağustos ayları arasında, ortası siyah olan macenta pembesi çiçekler açar.

<span class="mw-page-title-main">Arabis caucasica</span>

Kafkas kazteresi veya bilimsel adıyla Arabis caucasica, turpgiller familyasından çok yıllık bir bitki türüdür.

<span class="mw-page-title-main">Lavandula angustifolia</span>

Lavandula angustifolia, eski adıyla L. officinalis, Akdeniz'e özgü Lamiaceae familyasındaki çiçekli bitkidir. Yaygın isimleri arasında lavanta, İngiliz lavantası ; ayrıca bahçe lavantası, ortak lavanta ve dar -yapraklı lavanta' vardır.

<i>Campanula glomerata</i>

Campanula glomerata, Campanulaceae familyasına ait Campanula cinsinden bir çiçekli bitki türüdür. Aynı zamanda İngiltere'nin Rutland bölgesinin resmi çiçeğidir.