İçeriğe atla

George Sarton

George Alfred Leon Sarton
George Sarton, 1941
Doğum31 Ağustos 1884(1884-08-31)
Gent, Belçika
Ölüm22 Mart 1956 (71 yaşında)
Cambridge, Massachusetts
Defin yeriMount Auburn Mezarlığı[1]
VatandaşlıkABD
Mezun olduğu okul(lar)Gent Üniversitesi
Tanınma nedeniIntroduction to the History of Science
EvlilikMabel Eleanor Elwes
Çocuk(lar)May Sarton
ÖdüllerHaskins Medal (1949)
George Sarton Medal (1955)
Kariyeri
DallarıBilim tarihi
Çalıştığı kurumlarCarnegie Bilim Enstitüsü
Harvard Üniversitesi
Tez'Les principes de méchanique de Newton' (1911)
Doktora öğrencileri
Kurucu:
* Isis (dergi)
* Osiris (dergi)
* Bilim Tarihi Derneği

George Alfred Leon Sarton (/ˈsɑːrtən/; 31 Ağustos 1884 - 22 Mart 1956) Belçika doğumlu Amerikalı kimyager ve tarihçiydi. Bağımsız bir çalışma alanı olarak bilim tarihi disiplininin kurucusu olarak kabul edilir. En etkili çalışmaları, üç cilt ve 4.296 sayfadan oluşan Introduction to the History of Science ve Isis dergisiydi. Sarton, nihayetinde, bilimler ve beşeri bilimler arasında bir bağlantı sağlayan ve "yeni hümanizm" olarak adlandırdığı bütünleşik bir bilim felsefesi elde etmeyi amaçladı.[2] Ona göre bilim bize düşüncemizi sorgulamayı, kendini beğenmişlikten kurtulmayı, boş umutlara kapılmamayı ve başarı yolunda uğraş vererek sessizce ilerlemeyi öğretir.

Türkiye'de bilim tarihçiliğinin yerleşmesini sağlamış olan ve 5 TL'lik banknotların arka yüzünde resmi görülen bilim insanı Ordinaryüs Profesör Aydın Sayılı (1913-1993), Sarton'un öğrencisiydi.

Amerikalı yazar May Sarton, George Sarton'un kızıdır.

Sarton'un yaşamı ve çalışmaları

George Alfred Leon Sarton, 31 Ağustos 1884'te Gent, Doğu Flandre, Belçika'da Léonie Van Halmé ve Alfred Sarton'un çocuğu olarak doğdu. Ancak, doğumundan bir yıl sonra Sarton'un annesi öldü.[2] İlk önce memleketinde okula gitti, daha sonra Chimay kasabasında dört yıl boyunca okula gitti. Sarton, 1902'de Gent Üniversitesi'ne felsefe okumak için kaydoldu, ancak konunun ilgi alanlarına uymadığını fark etti ve ardından çalışmalarını bıraktı. 1904'te, bir düşünme ve kendini anlama döneminden sonra, doğa bilimleri okumak için üniversiteye yeniden kaydoldu.[3] Gent Üniversitesi'nde geçirdiği süre boyunca, Sarton birkaç onur ödülü aldı. 1908'de dört Belçika üniversitesi ona kimya dalında altın madalya verdi ve Gent şehri de yazdığı bir anı için ona gümüş bir defne ödülü verdi.[4] Doktorasını 1911'de gök mekaniği konusundaki teziyle bitirdi. Mezuniyetinden kısa bir süre sonra, 22 Haziran 1911'de Sarton, sanatçı ve seçkin mobilya tasarımcısı olan Elanor Mabel Elwes ile evlendi. Çift, Wondelgem'de bir eve taşındılar ve burada 1912'de tek çocukları olan kızları Eleanore Marie veya May doğdu.[3]

Birinci Dünya Savaşı sırasında, Ağustos 1914'te Alman ordusu Belçika'yı işgal etti. O sıralarda Sarton artık Belçika'nın Sivil Muhafız yapılanmasının resmi bir üyesi değildi. Yine de, işgal gerçekleştiğinde, rapor verdi ve yakındaki demiryolu kavşağında devriye gezmekle görevlendirildi, ancak o gece hiçbir Alman askeriyle karşılaşmadı. Alman işgali altında, Sivil Muhafız üyelerine casus muamelesi yapıldı ve Sarton, Sivil Muhafız paltosunu bahçeye gömdü, böylece bir casus olarak tutuklanıp vurulmasını önledi. İşgal sırasında evine yirmi altı Alman askeri kondu ve askerlerin güvenliğinden sorumlu tutuldu. Evinde kalan erlerden herhangi biri sokağa çıkma yasağına uymamış olsaydı, Sarton vurulacaktı.[2] Alman işgalinden kısa bir süre sonra, Sarton ailesi İngiltere'ye göç etti,[3] önce Hollanda'ya sonra da Londra'ya gitti.[5] Yanlarına pek çok şey alamamışlardı, bu yüzden Sarton'un bilim tarihi notları ceketiyle birlikte gömülü kaldı. İngiltere'de Sarton Savaş Ofisi'nde çalıştı, ancak maaşıyla üç kişilik bir aileyi geçindiremedi. Ailesini geçindirecek ve bilim tarihi hayalini tamamlamasına izin verecek bir pozisyon arayışı içinde Amerika'ya gitti. Karısı ve kızı Eylül 1915'te onu Amerika'ya kadar takip etti.[3]

Sarton, 1915 yazında Illinois Üniversitesi'nde ders verdi ve bilim tarihindeki çalışmaları nedeniyle Paris'teki Académie des Sciences Prix Binoux ödülünü aldı.[5] Carnegie Uluslararası Barış Vakfı için çalıştı ve 1916-18'de Harvard Üniversitesi'nde ders verdi.[6] Harvard Üniversitesi'ndeyken, Sarton 1916-1917 akademik yılında felsefe ve 1917-1918 akademik yılında bilim tarihi dersleri verdi.[5] Sarton ayrıca 1917 yazında Columbia Üniversitesi'ndeki Teachers College'da ders verdi.[5] Harvard'da 1920'de öğretim görevlisi oldu ve 1940'tan 1951'de emekli olana kadar bilim tarihi profesörü olarak görev yaptı. Ayrıca 1919'dan 1948'e kadar Carnegie Institution of Washington'un araştırma görevlisiydi. Araştırma görevlisi olarak atandıktan sonra Sarton, Isisin yeniden dirilişini planlamaya başladı.[5]

Sarton, Introduction to the History of Science başlıklı dokuz ciltlik kapsamlı bir bilim tarihi kitabını tamamlamayı amaçladı.[5] İkinci cildin hazırlanması sırasında Arapça öğrendi ve araştırmasının bir bölümü için Orta Doğu'yu dolaşarak İslam bilim adamları'nın orijinal el yazmalarını inceledi. Ortadoğu'da bulunduğu süre içinde İspanyol Arabistler okulunun kurumsallaşmasına yardımcı oldu.[7] Sarton, 1928'de İspanyol Arabist Okulu ile çalışmaya başladı, okul onun ardından Julian Ribera y Tarrago ve Miguel Asin Palacios. tarafından yönetildi.[7] İspanyol Arabistler, Isis'e katkıda bulundular ve Sarton bazı makalelerini Isis'te yayınladı.[7] Sarton, diğer bilim tarihçileriyle olduğundan daha fazla ortak görüşü İspanyol Arabistlerle paylaştı. Bilimin ne olduğu konusunda benzer görüşlere sahiptiler. Sarton ve İspanyollar da difüzyon konusunda benzer görüşleri paylaştılar. İspanyollara patronluk yapan bir grup bilim insanına önderlik etti.[8] Sarton, Julian Ribera'nın önde gelen İspanyol Arabist olduğunu kabul etti. Sarton ayrıca Ribera'nın Doğu müziğinin Batı'ya geçişi üzerine yaptığı araştırmalarla ilgilendi ve makaleler yazdı. Sarton daha sonra bilimsel yayılmaya olan ilgisini Ribera'nın müziğin aktarımına olan ilgisiyle ilişkilendirdi çünkü Orta Çağ'da müzik genellikle matematikle ve [quadrivium]'un bir parçasıyla ilişkilendirildi. Sarton, İslam'ın bilime katkısının Orta Çağ öğreniminde en "ilerici" unsur olduğuna inanıyordu ve Batılı Orta Çağ araştırmaları bunu görmezden geldiğinde öfkelendi.[8] Öldüğü zaman, yalnızca ilk üç cildi tamamlamıştı: I. From Homer to Omar Khayyam; II. From Rabbi Ben Ezra to Roger Bacon, pt. 1-2; ve III. Science and learning in the fourteenth-century, pt. 1-2. Sarton projesi için Leonardo da Vinci üzerine yaptığı çalışmadan ilham almıştı, ancak tarihte bu döneme ölmeden önce ulaşamamıştı. Bununla birlikte, Sarton'un Harvard'daki ilk yılında verdiği bir dizi konferans da Vinci'yi tartıştı ve Science and Civilization in the Time of Leonardo da Vinci, Scientist and Artist (Leonardo da Vinci'nin Zamanında Bilim ve Medeniyet, Bilim Adamı ve Sanatçı) başlığını taşıyordu.[5]

Ölümünden sonra (22 Mart 1956, Cambridge, Massachusetts), Sarton'un makalelerinden temsili bir seçki Dorothy Stimson tarafından düzenlendi. Harvard University Press tarafından 1962'de yayınlandı.[9]

Bilim Tarihi Derneği

Sarton'un başarılarının onuruna, Bilim Tarihi Derneği, George Sarton Madalyası olarak bilinen ödülü vermeye başladı. Bu, Bilim Tarihi Derneği'nin en prestijli ödülüdür. Uluslararası bilimsel topluluktan seçkin bir bilim tarihçisine 1955'ten beri her yıl verilmektedir. Madalya, ömür boyu bilimsel başarı için bir akademisyeni onurlandırmaktadır. Sarton, bu derneğin ve bilim ve kültür üzerine makaleler yayınlayan Isis ve Osiris dergilerinin kurucusuydu. George Sarton, 1913'ten emekli olduğu 1952'ye kadar dergisi Isis'in editörüydü ve daha sonra Bernard Cohen derginin editörlüğünü kendisinden devraldı.[3][10]

Seçilmiş yayınları

Makaleler

  • 1924: Sarton, George (1924). "The New Humanism". Isis. 6 (1): 9-42. doi:10.1086/358203. JSTOR 223969. 
  • 1927-48: Introduction to the History of Science (3 v. in 5), Carnegie Institution of Washington Publication # 376, Baltimore: Williams and Wilkins, Co.
  • 1951: "The Incubation of Western Culture in the Middle East: a George C. Keiser Foundation Lecture", March 29, 1950, Washington, D.C.

Kitaplar

  • 1927: Introduction to the History of Science (I. From Homer to Omar Khayyam)
  • 1931: Introduction to the History of Science (II. From Rabbi Ben Ezra to Roger Bacon, pt. 1-2)
  • 1931: The History of Science and the New Humanism, New York: Henry Holt & Company
  • 1936: The Study of the History of Mathematics & The Study of the History of Science, 1954 Dover reprint from Internet Archive
  • 1947/8: Introduction to the History of Science (III. Science and learning in the fourteenth-century, pt. 1-2, 1947-48). Baltimore: Williams & Wilkins.
  • 1948: The Life of Science: Essays in the History of Civilization. Edited by Max H. Fisch. New York: Henry Schuman.
  • 1952: A History of Science. Ancient science through the Golden Age of Greece, Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press
  • 1959: A History of Science. Hellenistic science and culture in the last three centuries B.C., Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press
  • 1965: The Study of the History of Science (German: Das Studium der Geschichte der Naturwissenschaften, Frankfurt am Main: Klostermann)

Kaynakça

  1. ^ Find a Grave'de George Sarton
  2. ^ a b c Garfield, E. (1985). "George Sarton: The Father of the History of Science. Part 1. Sarton's Early Life in Belgium" (PDF). Essays of an Information Scientist. 8: 241-247. 16 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 29 Temmuz 2022. 
  3. ^ a b c d e Garfield, Eugene (April 1985). "The Life and Career of George Sarton: The Father of the History of Science". History of Behavioral Sciences. 21 (2): 107-117. doi:10.1002/1520-6696(198504)21:2<107::AID-JHBS2300210202>3.0.CO;2-K. PMID 11608761. 
  4. ^ "George Sarton's European Roots" (PDF). University of Ghent. 3 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 29 Temmuz 2022. 
  5. ^ a b c d e f g Bernard, Cohen (1957). "George Sarton". Isis. 48 No. 3 (The George Sarton Memorial Issue): 286-300 – JSTOR vasıtasıyla. 
  6. ^ Sarton, G. (1952). A Guide to the History of Science. Waltham, MA: Chronica Botanica
  7. ^ a b c Glick, Thomas (December 1985). "George Sarton and the Spanish Arabists". Isis. 67: 489. 
  8. ^ a b Glick, Thomas (1985). "George Sarton and the Spanish Arabists". Isis. 76 (4): 493. doi:10.1086/353959. JSTOR 233023. 
  9. ^ Dorothy Stimson) ((Ed.)). "Review: Sarton on the History of Science" (PDF). Nature. 29 Temmuz 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 29 Temmuz 2022. 
  10. ^ Holton, Gerald (March 2009). "George Sarton, His Isis, and the Aftermath". Isis. 100: 79-88. doi:10.1086/597571 – JSTOR vasıtasıyla. 

Konuyla ilgili yayınlar

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Harvard Üniversitesi</span> ABD, Massachusettste kurulu vakıf üniversitesi

Harvard Üniversitesi, Amerika Birleşik Devletleri'nde Massachusetts eyaletinin Cambridge şehrinde bulunan ve alanında dünyanın en önde gelen üniversitelerinden biri olarak tanınan özel bir yükseköğretim kurumudur. 1636 yılında kurulan ve Ivy League üyesi olan Harvard Üniversitesi, ABD'de hâlâ eğitim vermekte olan en eski yükseköğretim kurumudur.

<span class="mw-page-title-main">Gent Üniversitesi</span> Belçikanın Flaman Bölgesindeki Gent şehrinde bulunan devlet üniversitesi

Gent Üniversitesi, eskiden Rijksuniversiteit Gent Belçika'nın Flaman Bölgesindeki Gent şehrinde bulunan devlet üniversitesidir.

<span class="mw-page-title-main">Câbir bin Hayyân</span> Fars bilim gıbı

Ebû Mûsa Câbir bin Hayyân (Arapça: ابو موسی جابربن حیان, Latince: "Geber" ya da "Geberus"; , Batıda daha ziyâde Geber olarak tanınan, Abbâsîler döneminde yaşamış ve İslâmiyet'te fen bilimlerinin temelini atmış olan Farsî çok yönlü bir fen bilgini; simyacı, kimyacı ve eczacı; fizikçi, astronom ve astrolog; tıp ve fizik tedavi uzmanı; mühendis, coğrafyacı, filozof ve sûfi.

<span class="mw-page-title-main">Orta Çağ İslam dünyasında astronomi</span>

İslam astronomisi, özellikle İslam'ın Altın Çağı sırasında, İslam dünyasında yapılan astronomik gelişmeleri kapsar ve çoğunlukla Arapça yazılmış eserlerden oluşur. Bu gelişmeler özellikle Uzak Doğu ve Hindistan'da daha sonra Orta Doğu, Orta Asya, Endülüs ve Kuzey Afrika'da gerçekleşti. Orta Çağ İslam astronomisi, yabancı dildeki kaynakların özümsenmesi ve bu kaynakların birbiriyle benzeşmeyen unsurlarının İslami özelliklere sahip bir bilim yaratmak için birleştirilmesi gibi yönleri nedeniyle diğer İslami bilimlerin doğuşuyla paralellik gösterir. Bu kaynaklar özellikle Arapça diline tercüme edilmiş ve üzerine çalışmalar gerçekleştirilmiş Yunan, Sasani ve Hint eserlerinden oluşuyordu.

<span class="mw-page-title-main">Laura Bassi</span>

Laura Maria Caterina Bassi fizik alanında çalışmalarda bulunmuş İtalyan akademisyen. 1732 yılının mayıs ayında mezunu olduğu Bologna Üniversitesinde doktorasını tamamlamış ve doktor unvanını almıştır. Bassi, Avrupa'nın ilk kadın fizik profesörüdür. Ayrıca Bassi bilimsel bir alanda bir üniversite kürsüsüne atanan ilk kadındır. Çalışmaları genellikle klasik Newton mekaniği üzerine yoğunlaşmıştır.

Annals of Science, bilim ve teknoloji tarihini kapsayan hakemli bir akademik dergidir. Taylor & Francis tarafından yayınlanır. 1936'da kuruldu. Kurucu baş editör Kanadalı bilim tarihçisi Harcourt Brown'du.

Isis, Chicago Press tarafından yayınlanan üç aylık akran denetimli bir akademik dergidir. Bilim tarihi, tıp tarihi ve teknoloji tarihinin yanı sıra kültürel etkilerini de kapsar. Orijinal araştırma makaleleri ve kapsamlı kitap derlemeleri ve derleme yazıları içerir. Ayrıca, belirli bir konuya ayrılmış bölümler açık erişimde her sayıda yayınlanmaktadır. Bu bölümler Odak bölümü, Bakış açısı bölümü ve İkinci Bakış bölümünden oluşur.

Susan Faye Cannon, evlenmeden önceki soyadı Walter Faw Cannon Amerikalı bilim tarihçisiydi.

<span class="mw-page-title-main">Janet Browne</span> İngiliz bilim tarihçisi

Elizabeth Janet Browne, İngiliz bilim tarihçisidir. Özellikle 19. yüzyıl biyoloji tarihi üzerine yaptığı çalışmalarla tanınmaktadır. Harvard'da çalışmaya başlamadan önce önce Londra'daki University College London'da Wellcome Trust Tıp Tarihi Merkezi'nde dersler verdi. Günümüzde Harvard Üniversitesi'nde Aramont Bilim Tarihi Profesörüdür.

<span class="mw-page-title-main">Mary Jo Nye</span> Amerikalı akademisyen

Mary Jo Nye, Amerikalı bilim tarihçisi ve akademisyen. Bilimsel keşif ile sosyal ve politik olgular arasındaki ilişkiler üzerine yaptığı çalışmalarla tanınır.

<span class="mw-page-title-main">Angela N. H. Creager</span> Amerikalı biyokimyager

Angela N. H. Creager, biyokimya uzmanı ve bilim tarihçisidir. Princeton Üniversitesi'nde bilim tarihi bölümünde profesördür ve Shelby Collum Davis Tarih Araştırmaları Merkezi'nin müdürüdür.

Clarisse Doris Hellman Pepper, "Amerika Birleşik Devletleri'ndeki ilk profesyonel bilim tarihçilerinden biri" olarak gösterilen Amerikalı bir bilim tarihçisiydi. 16. ve 17. yüzyıl astronomisinde uzmanlaştı, 1577 Büyük Kuyruklu Yıldızı hakkında bir kitap yazdı ve Johannes Kepler'in biyografisi olan başka bir kitabın çevirisini yaptı. Pratt Enstitüsü'nde ve daha sonra New York Şehir Üniversitesi, Queens Koleji'nde profesör oldu ve çeşitli seçkin akademik toplulukların üyeliği ile tanındı.

<span class="mw-page-title-main">Bilim tarihi yazıcılığı</span> Bilim Tarihi Tarihi

Bilim tarihi yazımı, bilim tarihi olarak bilinen tarih alt disiplininin tarih ve metodolojisinin, disipliner yönleri ve uygulamaları ile kendi tarihsel gelişiminin incelenmesidir.

Carl Benjamin Boyer, özellikle matematik tarihi üzerine çalışmalar yapan Amerikalı bir bilim tarihçisiydi. Romancı David Foster Wallace ona "matematik tarihinin Gibbon"u adını verdi. "Çağdaş bilim tarihi ile aleni bağları korumak" için zamanının birkaç matematik tarihçisinden biri olduğu yazılmıştır.

George Holland Sabine ya da halk arasında bilinen ismiyle Sabine, felsefe profesörü, Enstitü dekanı ve Cornell Üniversitesi'nin rektör yardımcısıydı. Politik düşüncenin Platon zamanından modern faşizm ve nazizme kadar gelişiminin izini süren A History of Political Theory adlı eseriyle tanınır. George Sabine aynı zamanda marangoz, demirci, aşçı ve bahçıvandı. Ayrıca litografi ve gravürler de topladı. Leland Jenks, A History of Political Theory üzerine yaptığı incelemede, "Sabine, Hoffding, Lanson, Cassirer ve Hendel'in de sunduğu gibi Rousseau'nun son araştırmalarının ayak izlerini takip eden tek ders kitabı yazarıdır" dedi.

<span class="mw-page-title-main">Bilim Tarihi Derneği</span> Akademik bilim tarihi çalışmaları için birincil profesyonel topluluk

Bilim Tarihi Derneği, Akademik bilim tarihi çalışmaları için birincil profesyonel topluluktur. 1924'te George Sarton, David Eugene Smith ve Lawrence Joseph Henderson tarafından, öncelikle Sarton'un 1912'de yayınına başladığı bir bilim tarihi dergisi olan Isis'in yayınlanmasını desteklemek için kuruldu. Topluluğun dünya çapında 3.000'den fazla üyesi vardır. Topluluk, üç ayda bir yayımlanan Isis ve her yıl yayımlanan Osiris dergisini çıkarmaya devam ediyor, IsisCB: Bilim Tarihi İndeksi'ne sponsorluk yapıyor ve yıllık bir bilim tarihi konferansı düzenliyor.

Osiris, bilim tarihi alanındaki araştırmaları kapsayan yıllık bir akran değerlendirmeli akademik dergidir. George Sarton derginin 1936'daki kuruluşundan 1968'e kadar on beş sayının yayınlanmasını denetledi. 1985'te Bilim Tarihi Derneği dergiyi yeniden canlandırdı ve o zamandan beri her yıl yayımladı. Şimdi University of Chicago Press tarafından yayınlanmaktadır.

George Sarton Madalyası, Bilim Tarihi Derneği tarafından verilen en prestijli ödül olup 1955'ten beri her yıl verilmektedir. Bu alanda "ömür boyu bilimsel başarı" ile öne çıkan uluslararası topluluktan bilim tarihçilerine verilir.

John Emery Murdoch, Amerikalı bir akademisyendir. Wisconsin-Madison Üniversitesi'nde felsefe eğitimi alan Murdoch, kariyerinin çoğunu Harvard Üniversitesinde geçirdi. Harvard'da 1966'dan 1971'e ve 1974'ten 1975'e kadar Bilim Tarihi Profesörü ve Bölüm Başkanıydı. Antik ve Orta Çağ tıbbı ve felsefesinde uzmanlaştı ve konuyla ilgili çok sayıda materyal yayımladı. Murdoch, akademik çalışmalarından dolayı 2009 yılında George Sarton Madalyası ile ödüllendirildi.

Elisabeth Anne Lloyd, biyoloji felsefesinde uzmanlaşmış Amerikalı bilim filozofudur. Indiana Üniversitesi, Bloomington'ta Blim ve Tıp Tarihi ve Felsefesi alanında Seçkin Profesör ve aynı zamanda biyoloji alanında Yardımcı Profesörken; Hayvan Davranışının Bütünleştirici Çalışması için Kinsey Cinsiyet, Toplumsal Cinsiyet ve Üreme Araştırmaları Enstitüsü'ne bağlı öğretim üyeliği yapmıştır.