İçeriğe atla

General Dynamics F-111 Aardvark

F-111
TürüTaktik avcı/bombardıman
Ulusal köken ABD
ÜreticiGeneral Dynamics
İlk uçuş21 Aralık 1964
Hizmete giriş18 Temmuz 1967
Hizmetten çıkışF-111F: 1996
EF-111A: 1998
F-111C: 2010
DurumuHizmet dışı
Üretim sayısı563

General Dynamics F-111, 1960'larda tasarlanmış orta menzilli stratejik bombardıman, keşif ve taktik saldırı hava aracı. Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri (USAF) modelleri resmi olarak Aardvark takma ismini taşımaktaydı. 1998'de USAF bu uçakları emekliye ayırdı. Avustralya F-111'lerinin takma adı "domuz"dur. Rus muadili Mikoyan-Gurevich MiG-23'dir.

1960'larda Robert McNamara'nın TFX Programı kapsamında General Dynamics tarafından geliştirilen F-111, değişken kanatlı kanatlara, art yanmalı turbofan motorlara ve düşük seviyeli, yüksek hızlı uçuş için otomatik arazi takip radarına öncülük etti. Tasarımı daha sonraki değişken kanatlı uçakları etkiledi. F-111, ilk geliştirme sırasında büyük ölçüde motorlarla ilgili sorunlar yaşadı. Amerika Birleşik Devletleri Donanması'na yönelik bir savaş uçağı çeşidi olan F-111B üretimden önce iptal edildi; uzun menzilli müdahalede de dahil olmak üzere uçak gemisi tabanlı roller için tasarlanmıştı. FB-111A stratejik bombardıman uçağı ve EF-111A savaş uçağı gibi çeşitli özel modeller de geliştirildi. Dizaynı özellikle Sovyet mühendisler için ilham verici oldu, dönemi için sıra dışı olan teknolojisi de günümüzde standartları belirledi.

USAF elindeki F-111'leri orta menzilli nokta bombardımanları için F-15E Strike Eagle modelleri ile, süpersonik bombardıman rolü için de B-1 Lancer'ler ile değiştirmiştir. Avustralya Kraliyet Hava Kuvvetleri (RAAF) ise elindeki F-111'leri 2010 yılında hizmet dışına çıkarmıştır.

Rosenquists F-111

Wikimedia Commons'ta General Dynamics F-111 Aardvark ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Heinkel He 111</span> Taktik bombardıman uçağı

Heinkel He 111 bir II. Dünya Savaşı bombardıman uçağıdır.

<span class="mw-page-title-main">General Dynamics F-16 Fighting Falcon</span> Amerikan Üretimi Tek Motorlu 4.Nesil Savaş Jeti

F-16 Fighting Falcon, çok amaçlı, tek jet motorlu, 4. nesil savaş uçağı. General Dynamics şirketi tarafından, ABD Hava Kuvvetleri için geliştirilmiştir. Hafif avcı uçağı olarak tasarlanmış olmasına rağmen birçok başka amaç için de kullanılmakta olan avcı uçağıdır. Geniş kullanım alanı ve yüksek manevra kabiliyeti sayesinde birçok ülkeye ihraç edilmiştir. Faal olarak çeşitli ülkeler tarafından kullanılmaktadır. II. Dünya Savaşı sonrası üretilen uçaklar içinde, MiG-21'den (10,000+) ve F-4 Phantom-II'den (5.195) sonra en çok üretilen 3'üncü savaş uçağıdır. Temmuz 2016 itibarıyla 4.573 adet üretilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">McDonnell Douglas F-4 Phantom II</span> Amerikan yapımı savaş uçağı

McDonnell Douglas F-4 Phantom II, McDonnell Douglas Firması tarafından ilk olarak Amerika Birleşik Devletleri Donanması için geliştirilmiş, tandem iki koltuklu, çift motorlu, tüm hava koşullarına uygun, uzun menzilli süpersonik, 3. nesil jet önleme ve avcı-bombardıman uçağıdır.

<span class="mw-page-title-main">Lockheed F-104 Starfighter</span> Amerikan bombardıman uçağı

F-104 Starfighter, Amerikan Lockheed firması tarafından tasarlanan bir bombardıman uçağıdır. Rus muadili Mikoyan-Gurevich MiG-21 süpersonik savaş uçağıdır.

<span class="mw-page-title-main">Askerî uçak</span> askeri amaçlar için yapılmış hava taşıtları

Askerî uçak ve helikopterler, savaşlarda kara ve su üstündeki hedefleri bombalamak, diğer uçakları tahrip etmek, keşif yapmak, personel ve mühimmat taşımak gibi amaçlarla silahlı kuvvetler tarafından kullanılan hava taşıtları. Özellikle av ve bombardıman görevlerinde kullanılanlar savaş uçağı ve saldırı helikopteri olarak adlandırılırlar. Askerî uçaklar av, bombardıman, av-bombardıman ve nakliye gibi kategorilere ayrılırlar.

<span class="mw-page-title-main">Grumman F-14 Tomcat</span> Amerikan yapımı hava üstünlük uçağı

F-14 Tomcat, Northrop Grumman tarafından üretilen süpersonik, çift motorlu ve değişken geometrik kanatlı bir av önleme ve hava üstünlük uçağıdır.

<span class="mw-page-title-main">Mikoyan-Gureviç MiG-17</span>

MiG-17 Fresco, 1949 yılında Mikoyan Gurevich bürosu tarafından geliştirilen tek motorlu, subsonik ve tek kişilik bir uçaktır. MiG-15'in geliştirilmiş versiyonudur. Bu uçakla ilk kez AAM füzeleri kullanılmıştır. Ayrıca 70lerin başında ilk süpersonik savaş uçaklarının geliştirilmesine kadar ABD savaş uçakları için ciddi bir tehditti, ancak süpersonik uçakların servise girmesiyle birlikte teknolojik geçerliliklerini kaybetmişlerdir.

<span class="mw-page-title-main">Sovyet Hava Kuvvetleri</span> SSCB hava kuvvetleri

Sovyet Hava Kuvvetleri veya VVS, Sovyetler Birliği'nin hava kuvvetlerinden biriydi. Diğeri Sovyet Hava Savunma Kuvvetleri'dir.

<span class="mw-page-title-main">Avcı uçağı</span> Savaş uçağı türü

Avcı uçağı veya av uçağı, öncelikli görevi diğer savaş uçaklarını avlamak olan savaş uçağı. Avcı uçakları genellikle küçük, hafif, hızlı ve manevra kabiliyeti yüksek uçaklardır. Pek çoğu aerobasi kabiliyetine sahiptir. Avcı uçakları, öncelikli görevi yer hedeflerini bombalamak olan bombardıman uçaklarına nazaran daha kısıtlı bombardıman kabiliyetine sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Convair B-36</span>

Convair B-36, Convair tarafından ABD Hava Kuvvetleri USAF için üretilen stratejik bombardıman uçağı. Kıtalararası görev yapabilecek menzile sahip ilk operasyonel bombardıman uçağıdır. Uçağın resmi olmayan takma adı “Peacemaker” (Barışçı) seçilmiştir. B-36, ilk termonükleer bomba taşıyıcısıdır. Seri üretime girmiş en büyük piston motorlu uçaktır. Ayrıca B-36, daha büyük kargo uçakları olmasına rağmen inşa edilmiş en büyük savaş uçağıdır. 10.000 km üzerinde menzili ve 32 tondan fazla bomba kapasitesiyle günümüzün B-52 Stratofortress ve B-1 Lancer gibi modern uzun menzilli bombardıman uçaklarının atasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Tupolev Tu-4</span> SSCB yapımı piston motorlu stratejik bombardıman uçağı

Tupolev Tu-4, Sovyet Hava Kuvvetleri'ne 1940 sonları ile 1960 ortaları arasında hizmet vermiş, piston motorlu stratejik bombardıman uçağı. ABD yapımı Boeing B-29 Superfortress uçağının ters mühendislikle geliştirilmiş bir kopyasıdır. Sovyetler Birliği'nin, 1945'li yıllarında uzun menzilli ağır bombardıman uçağı eksikliği üzerine üretilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">North American XB-70 Valkyrie</span> Savaş uçağı

North American XB-70 "Valkyrie", USAF Stratejik Hava Komutanlığı tarafından 1950'lerde yapılan ses hızının 3 katı hızla uçacak bir nükleer bombardıman uçağı isteği üzerine tasarlanmış uçak. Bu uçağın geliştirilmesinin Sovyetler'de yarattığı büyük telaş üzerine MiG-25 Foxbat programı oluşturulmuştur. Projenin önerilen maliyeti, üretilen iki prototipin 1960'larda başarılı uçuşlar gerçekleştirmesine rağmen programın iptal edilmesine yol açmıştır. Prototiplerden biri 1966'da bir hava kazası sonucu düşmüş, diğer prototip ABD Hava Kuvvetleri Ulusal Müzesi'ne sergilenmek üzere yerleştirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Seyir füzesi</span> Jet motorundan faydalanan güdümlü, antigemi füze sistemidir

Seyir füzesi kaldırıcı kuvvet olarak kanatçıklarının yardımıyla havanın dinamik yapısından, sürüklenmeyi dengelemek için de çekiş kuvvetlerinden bunun içinde jet motorundan faydalanan güdümlü bir füze sistemidir. Kruz füzesi genel olarak içerisinde klasik patlayıcı veya nükleer bomba bulunan savaş başlıklarını yüzlerce kilometre taşımak üzere tasarlanmıştır. Gelişmiş kruz füzeleri süpersonik veya yüksek sesaltı hızla ilerleyen, kendi kendine sevk edebilen, radara yakalanmamak için çok alçak irtifadan uçabilen araçlardır. Genel olarak bu araçlar savaş başlığı taşımaları ayrıca keşif veya gözetleme değil saldırı amacı taşıdıklarından insansız hava aracı sınıfına girmezler.

<span class="mw-page-title-main">Northrop YF-23</span> Advanced Tactical Fighter/ATF) yarışması için geliştirilen uçak

Northrop/McDonnell Douglas YF-23, Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri için tasarlanmış tek kişilik, çift motorlu hayalet avcı uçağı ve teknoloji göstericisidir. Tasarım, Lockheed YF-22 ile birlikte hava kuvvetlerinin Gelişmiş Taktik Avcı yarışmasında üretim sözleşmesi için iki finalistten biri oldu. Black Widow II ve Gray Ghost adlı iki YF-23 prototipi üretildi.

<span class="mw-page-title-main">Lockheed YF-22</span> ABD Hava Kuvvetleri için tasarlanmış tek kişilik, çift motorlu avcı uçağı ve teknoloji göstericisi

Lockheed/Boeing/General Dynamics YF-22, Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri için tasarlanmış tek kişilik, çift motorlu avcı uçağı ve teknoloji göstericisidir. Hava kuvvetlerinin düzenlediği Gelişmiş Taktik Avcı yarışmasının gösterim/doğrulama aşaması için iki prototipi üretilen tasarım, yarışmada finalist oldu. YF-22, Northrop YF-23'e karşı yarışmayı kazanarak Lockheed Martin F-22 Raptor adıyla üretime girdi. YF-22, üretim modeli olan F-22 ile benzer aerodinamik tasarıma ve düzene sahip olsa da; kokpit, dikey stabilizeleri, kanatların konumu ve tasarımı ile gövde iç yapısında birtakım farklılıklara sahipti.

<span class="mw-page-title-main">Pratt & Whitney TF30</span>

Pratt & Whitney TF30, aslen Pratt & Whitney tarafından ses altı F6D Füze filosu savunma avcı uçağı için tasarlanmış askeri bir düşük baypaslı turbofan motorudur, ancak bu proje iptal edilmiştir. Daha sonra süpersonik tasarımlar için bir afterburner ile uyarlandı ve bu formda, F-111 ve F-14A Tomcat'i çalıştırmanın yanı sıra A'nın ilk versiyonlarında da kullanılmaya devam eden dünyanın ilk yanma sonrası turbofan üretimi oldu. -7 Art yakıcı olmadan Corsair II. TF30'un ilk uçuşu 1964'te yapıldı ve üretim 1986 yılına kadar devam etti.

<span class="mw-page-title-main">General Electric J79</span>

General Electric J79, çeşitli savaş ve bombardıman uçaklarında ve süpersonik bir seyir füzesinde kullanılmak üzere inşa edilmiş eksenel akışlı bir turbojet motorudur. J79, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki General Electric Aircraft Engines tarafından ve dünya çapında birçok başka şirket tarafından lisans altında üretildi. Başlıca kullanımları arasında F-104 Starfighter, B-58 Hustler, F-4 Phantom II, A-5 Vigilante ve IAI Kfir vardı.

<span class="mw-page-title-main">B-21 Raider</span>

B-21 Raider, Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri (USAF) için Northrop Grumman tarafından geliştirilmekte olan bir Amerikan stratejik bombardıman uçağıdır. B-21, konvansiyonel ve nükleer silah taşıyabilen uzun menzilli, büyük ve ağır stratejik bir bombardıman uçağıdır. B-21 Raider, bombardıman uçağının 2026-2027 yılına kadar hizmete girmesi bekleniyor.

<span class="mw-page-title-main">Cessna 310</span> Bir Cessna Uçağı

Cessna 310, Cessna Şirketi tarafından 1954 ve 1980 yılları arasında üretilmiş, dört ila altı koltuklu, alçak kanatlı, çift motorlu bir Amerikan uçağıdır. Cessna'nın 2. Dünya Savaşı'ndan sonra üretime alınan ilk çift motorlu Pervaneli uçaktır.

Convair F-102 Delta Dagger Amerikalı uçak üreticisi Convair tarafından üretilen bir önleme uçağıdır. 20. Yüzyılda üretilen F-102, Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri (USAF) tarafından hizmete giren ilk operasyonel süpersonik delta kanatlı önleme uçağıdır.