İçeriğe atla

Gence Kapısı

Gence Kapısı
Şuşa Kalesi parçası
Şuşa, Azerbaycan
Gence Kapısı 2021'de
Koordinatlar46°44′58″K 39°45′55″D / 46.74944°K 39.76528°D / 46.74944; 39.76528
Yapı bilgisi
İdareAzerbaycan Silahlı Kuvvetleri
Yapı tarihçesi
İnşa1750
Muharebe/savaşlarŞuşa'nın işgali
Şuşa Muharebesi (2020)

Gence Kapısı (AzericeGəncə qapısı) Azerbaycan'ın Şuşa şehrinde Şuşa kalesinin dört giriş kapısından biridir.[1] Kale ve şehir, 8 Mayıs 1992'den itibaren Ermeni kuvvetlerinin işgali altındaydı,[2] ancak üç günlük bir müharebenin ardından 8 Kasım 2020'de Azerbaycan kuvvetleri tarafından geri alınmıştır.[3]

Kapı

Şuşa Kalesi'nin surları dört kapılı olarak yapılmıştır. Ana kapı kuzeye, Gence şehrine giden yola bakıyordu ve bu nedenle Gence Kapısı olarak adlandırılmıştır. Batı kapısı, Erivan Hanlığı da dahil olmak üzere batı bölgelerine bakıyordu ve bu nedenle Erivan Kapısı olarak adlandırılmıştır. Diğer iki kapı ise çevredeki yayla köylerine açılıyordu. Şuşa'nın iç kalesi, Gence Kapısı yakınında bir tepe üzerindeydi.[4] Gence Kapısı mimari öneme sahiptir ve Şuşa Devlet Tarihi ve Mimari Koruma Alanı'nın bir parçasıdır.[5][6][7] Gence Kapısı, Niyazi caddesinde yer almaktadır.[8]

Kaynakça

  1. ^ "ДРЕВНИЙ ГАРАБАГ" (Rusça). 22 Mart 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ağustos 2021. 
  2. ^ de Waal, Thomas (10 Mayıs 2002). "Shusha Armenians Recall Their Bittersweet Victory". Institute for War and Peace Reporting (İngilizce). 5 Ekim 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ağustos 2021. 
  3. ^ Osborn, Andrew; Hovhannisyan, Nvard; Bagirova, Nailia (10 Kasım 2020). "Russian peacekeepers deploy to Nagorno-Karabakh after ceasefire deal". Reuters (İngilizce). 29 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ağustos 2021. 
  4. ^ "Karabakh Foundation - Shusha" (İngilizce). 4 Ekim 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ağustos 2021. 
  5. ^ "Ministry of Culture - Shusha city" (İngilizce). 5 Ekim 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ağustos 2021. 
  6. ^ "Abidələrin siyahısı (Şuşa)" (Azerice). 6 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ağustos 2021. 
  7. ^ "Gündəm - İctimai-siyasi təşkilatlar qara ildönümlə bağlı tədbirlər keçirəcək" (Azerice). 9 Mayıs 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ağustos 2021. 
  8. ^ Imranly, Kamala (2007). War Against Azerbaijan: Targeting Cultural Heritage (İngilizce). Heydar Aliyev Foundation. ISBN 978-9952-8091-4-5. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Şuşa</span> Azerbaycanda şehir

Şuşa, Azerbaycan'ın Karabağ bölgesinde yer alan bir şehir. Azerbaycan'ın kültür başkenti. Şuşa rayonunun idarî merkezi olan yerleşim, 1992'de Ermenistan Silahlı Kuvvetleri tarafından işgal edildi ve hiçbir ülke tarafından tanınmayan Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin de facto yönetimi altına girdi. 8 Kasım 2020'de ise şehir Şuşa Muharebesi sonucunda Azerbaycan kuvvetlerince ele geçirildi ve 28 yıllık fiili yönetim son buldu.

<span class="mw-page-title-main">Füzuli</span> Azerbaycanda şehir

Füzuli, Azerbaycan Cumhuriyeti'nde bir şehirdir. Füzuli Rayonu'nun idarî merkezidir. 1993'te Ermenistan Silahlı Kuvvetleri tarafından işgal edilmiş ve Varanda (Վարանդա) adı konulmuştur. Daha sonra 2020 yılında İkinci Karabağ Savaşı ile yine Azerbaycan kontrolüne geçmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Şuşa Devlet Tarih ve Mimari Koruma Alanı</span>

Şuşa Devlet Tarihi ve Mimari Koruma Alanı, bir Azerbaycan devlet koruma alanıdır. Azerbaycan'ın Karabağ bölgesinin Şuşa Rayonu sınırları içinde yer alan koruma alanı Azerbaycan'ın geçici Dünya Mirası listesinde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Saatli Camii, Şuşa</span> Azerbaycanın Şuşa şehrinde camii

Saatli Camii Şuşa'da yer alan bir camidir.

Çöl Kale Camii, Azerbaycan'ın Şuşa şehrinde bulunan bir camidir.

Cıdır Ovası aynı zamanda Cidir Ovası olarak da bilinir, Azerbaycan'ın Karabağ bölgesindeki Şuşa kentinin güney kesiminde yer alan bir ovadır. Adı kelimenin tam anlamıyla Karabağ Hanlığı zamanlarında at yarışı oyunları tutma geleneğine atıfta bulunarak Azerice at yarışı alanı anlamına gelmektedir.

<span class="mw-page-title-main">İkinci Dağlık Karabağ Savaşı</span> Azerbaycan ve Ermenistan arasında yaşanan savaş

İkinci Dağlık Karabağ Savaşı, 2020 Dağlık Karabağ Savaşı veya 44 Günlük Savaş Dağlık Karabağ'da Türkiye destekli Azerbaycan ile Ermenistan ve onun desteklediği tanınmayan Dağlık Karabağ Cumhuriyeti arasında yaşanmış silahlı çatışmalardır.

<span class="mw-page-title-main">Şuşa Muharebesi (2020)</span>

Şuşa Muharebesi veya Azerbaycanlılar tarafından dile getirildiği şekilde Şuşa'nın Kurtuluşu, 4-7 Ekim 2020 tarihleri arasında de jure Azerbaycan'ın Şuşa rayonunun parçası olan ancak de facto olarak artık Azerbaycana ait olan Şuşa şehrinde gerçekleşen muharebe.

<span class="mw-page-title-main">Zafer Bayrağı (Azerbaycan)</span>

Zafer bayrağı, 8 Kasım 2020 tarihinde Ermenistan işgalinden kurtarıldıktan sonra Azerbaycan Özel Kuvvetleri tarafından Şuşa Valiliği binası üzerinde kaldırılan bayraktır. Bu bayrak Azerbaycan'ın 2020 tarihli Karabağ Savaşında Zafer Bayrağı ilan edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Gündüz Seferli</span> Azerbaycan askeri subayı

Gündüz Ağemmed oğlu Seferli, Azerbaycan Silahlı Kuvvetlerinin özel kuvvetlerinde görev yapan bir Azeri askeri subayıdır. 2020 Dağlık Karabağ Savaşı sırasında Şuşa Muharebesi zamanı Azerbaycan özel kuvvetlerinin komutanlarından biri oldu ve faaliyetine göre Vatan Savaşı Kahramanı unvanını aldı.

<span class="mw-page-title-main">2020 Gazançetsots Katedrali bombardımanı</span>

2020 Gazançetsots Katedrali bombardımanı, 8 Ekim'de Gazançetsots Katedrali olarak da bilinen Şuşa Kutsal Kurtarıcı Katedrali'nin füzelerle iki kez vurulması sonucu binanın çatısının bir kısmının çökmesiyle sonuçlandı. Ermenistan bu saldırı için Azerbaycan Silahlı Kuvvetlerini suçladı.

<span class="mw-page-title-main">1992 Azerbaycan Mil Mi-8 helikopterinin düşürülmesi</span>

28 Ocak 1992'de Azerbaycan Hava Kuvvetleri'ne ait bir Mil Mi-8, Şuşa şehrinin yakınlarında kızılötesi güdümlü bir füze ile vuruldu.

<span class="mw-page-title-main">Hoca Mercanlı Camii</span> Azerbaycanın Şuşa şehrinde camii

Hoca Mercanlı Camii Azerbaycan'ın Şuşa şehrinde bulunan bir camidir. Başkent Bakü'ye yaklaşık 350 km uzaklıkta, Şuşa'nın Hoca Mercanlı mahallesinin Mirza Alakber Sabir caddesinde yer almaktadır. Sovyet döneminde Dağlık Karabağ Özerk Oblastı'nın bir parçası olan Şuşa, 8 Mayıs 1992'de Ermeni kuvvetleri tarafından işgal edilmiştir. 8 Kasım 2020'de Azerbaycan kuvvetleri, üç günlük bir muharebenin ardından şehri geri almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Merdinli Camii</span>

Merdinli Camii, Azerbaycan'ın Şuşa şehrinde yıkılmış camidir. Azerbaycan'ın başkenti Bakü'ye yaklaşık 350 km uzaklıktadır. Cami Şuşa'nın Merdinli mahallesinde bulunuyordu. Merdinli Camii, 19. yüzyılın sonunda Şuşa'da faaliyet gösteren 17 camiden biriydi. Cami, Şuşa Devlet Tarihi ve Mimari Koruma Alanı'nın Dünya Miras Alanı'nda bulunuyordu.

Hacı Yusuflu Camii, Azerbaycan'ın Şuşa ilinde yerleşen tarihi camidir.

Mir Muhsin Nevvab'ın mezar taşı, Azerbaycan'ın Şuşa şehrinde bulunan ve Şuşa Devlet Mimari Rezervi'ne ait cumhuriyet ölçeğinde öneme sahip anıt. 1960'de UNESCO aracılığıyla Mir Muhsin Nevvab'ın mezarı üzerinde imar çalışmaları yapılmıştır. Mezar taşı, Azerbaycan Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından ülkenin önemli tarihi ve kültürel anıtı olarak tescil edilmiştir. Şuşa şehrinin 1992'de işgal edilmesinden sonra Ermeni Silahlı Kuvvetleri tarafından yıkılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Revan kapısı (Şuşa)</span>

Revan kapısı veya Xelfeli kapısı Şuşa kalesinin üç ana kapısından biridir ve kalenin batı tarafında yer alır. Kalenin diğer iki kapısı Gence ve Ağoğlan kapılarıdır.

<span class="mw-page-title-main">Üzeyir Hacıbeyovun ev müzesi (Şuşa)</span> Şuşada müze

Üzeyir Hacıbeyov'un ev müzesi Azerbaycanlı besteci, müzikolog-bilim adamı, yayıncı, oyun yazarı, pedagog modern Azerbaycan profesyonel müzik sanatının ve ulusal operasının kurucusu Üzeyir Hacıbeyov'un Şuşa'da bulunan ev müzesi. Müze 1959'dan 1992'ye kadar işletilmiştir. 1992 yılında Şuşa şehrinin Ermeni Silahlı Kuvvetleri tarafından işgal edilmesinden sonra müze faaliyetini durdurmuş ve müze binası yıkılmış, sergiler yağmalanmıştır. Müzenin 1.700 sergisinden sadece 136'sı korunabildi.

Elturan Veli oğlu Avalov Azerbaycanlı ressam, Azerbaycanın Emekdar Sanatçısı (1991), Profesör (2003). Doğu Ülkeleri Uluslararası Mimarlık Akademisinin, Uluslararası Ekoenerjetik Akademisinin, Azerbaycan Mimarlar Birliğinin ve Azerbaycan Sanatçılar Birliği'nin tam üyesidir.

<span class="mw-page-title-main">Laçın Kürt Cumhuriyeti</span> Azerbaycanın Laçın Rayonunda kurulmaya çalışılmış varolmayan bir devlet

Laçın Kürt Cumhuriyeti, Ermeni güçleri tarafından 20 Mayıs 1992'de Vekil Mustafayev önderliğinde Laçın rayonu arazisinde Laçın Koridoru'nun işgalini yasallaştırmak amacıyla kurulan tanınmayan bir devlettir. Laçın'ın işgali sırasında Azerbaycan Türkleri gibi Kürtler de bölgeden sürülmüştü, böylece 22 Mayıs'ta devlet yıkılmıştı.