İçeriğe atla

Geleceğin Zirvesi 2024

BM Geleceğin Zirvesi 2024, 20-21 Eylül 2024 tarihlerinde New York’taki Birleşmiş Milletler (BM) Genel Merkezi’nde düzenlenen üst düzey zirve.

Zirve, çoktaraflı sistemi yeniden canlandırıp, dünyayı Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına ulaşma yolunda ilerletmek üzere nasıl daha iyi işbirliği yapılabilir sorusuna yanıt aramak ve bir mutabakat sağlamak üzere dünya liderlerini bir araya getiren üst düzey bir etkinliktir.

Geçmişi

BM üyesi devletler 2020’de BM Sekreteri Antonio Guterres’e başvurarak devlet ve hükûmet başkanlarının "mevcut çok-taraflı sistemdeki boşlukları belirlemesini ve gelecekteki çözümler için önerilerde bulunmasını beklediklerini" iletmişti.[1] Guteres buna yanıt olarak 2021’de Ortak Gündemimiz başlıklı raporu sundu.[1] Rapor; siyasi, ekonomik ve sosyal sistemlerin herkese daha adil ve etkili bir şekilde hizmet sunabilmesi için temelden yeniden düşünülmesi gerektiğini ortaya koydu.[2] Ortak Gündem Raporu'nda kritik iyileştirmeler üzerinde mutabakata varılması için bir zirve düzenlenmesini, çok taraflı sistemin varılacak mutabakata uygun olarak yenilenmesini tavsiye etti.[2]

Üye Devletler, Zirvenin Eylül 2024'te düzenlenmesi ve küresel güçlüklerin çözümüne yönelik öncelikleri ve eylemleri tanımlamak amacıyla Zirve sonunda, bir “gelecek paktı” oluşturulması konusunda anlaştılar. Almanya ve Namibya Gelecek Paktı oluşturulması sürecine liderlik etme konusunda sorumluluğu üstlendi.[1] Zirvede ülkelerin kabul etmesi beklenen Gelecek Paktı, beş alanı kapsıyor: sürdürülebilir kalkınma ve ilgili finansman; uluslararası barış ve güvenlik; bilim, teknoloji, inovasyon ve dijital işbirliği; gençlik ve gelecek nesiller; küresel yönetişimin dönüştürülmesi.

Düzenleme Komitesi zirvenin amacının; İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi, 2030 Gündemi, Paris Anlaşması, Addis Ababa Eylem Gündemi ve birçok diğer anlaşma ve taahhüt ile belirlenmiş istek ve hedeflere ulaşmak için “nasıl daha iyi işbirliği yapılabilir” sorusuna ve”geleceğin zorluklarına hazırlanırken bir yandan da günümüzün ihtiyaçlarını nasıl daha iyi karşılayabiliriz?” sorusuna karşılık aramak olduğunu açıklamıştır.[2]

Uluslarası çerçeveler

Zirveden şu üç uluslararası çerçeve kabul edilmiştir:[3][4][5]

  • Gelecek Paktı. Zirvede kabul edilen Gelecek Paktı, beş alanı kapsamaktadır: sürdürülebilir kalkınma ve ilgili finansman; uluslararası barış ve güvenlik; bilim, teknoloji, inovasyon ve dijital işbirliği; gençlik ve gelecek nesiller; küresel yönetişimin dönüştürülmesi.
  • Küresel Dijital Mutabakat. Pakttan ayrı olarak müzakere edilen ve Pakt'a eklenen bir dokümandır. Mutabakatı oluşturmak üzere hükûmetler arası süreçleri yönetmek için Ruanda ve İsveç görevlendirilmiştir.
  • Gelecek Nesiller Bildirgesi. Pakttan ayrı olarak müzakere edilen ve Pakt'a eklenen bir dokümandır. Hükûmetler arası süreçleri yönetmek için Jamaika ve Hollanda görevlendirilmiştir.[6]

Kaynakça

  1. ^ a b c "Geleceğin zirvesi: Almanya ve BM Gelecek Zirvesi". www.deutschland.de. 7 Eylül 2023. 15 Mayıs 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Temmuz 2024. 
  2. ^ a b c Atilla, Nedim (Ocak 2024). "Dünyanın 2024Hedefleri ile Rotary'nin Hedefleri Örtüşüyor" (PDF). Rotary Dergisi. 9 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. 
  3. ^ "BM'nin daha adil bir gelecek için hazırladığı planın son tarihi 2030 yaklaşırken zaman daralıyor". BM Türkiye web sitesi. 8 Temmuz 2024. Erişim tarihi: 9 Temmuz 2024. []
  4. ^ "BM Geleceğin Zirvesi'nde "Gelecek Paktı" kabul edildi". BloombergHT. 22 Eylül 2024. 26 Eylül 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Eylül 2024. 
  5. ^ "Dünyanın geleceğini yapay zekâ şekillendirecek". Milliyet. 26 Eylül 2024. 28 Eylül 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Eylül 2024. 
  6. ^ "Summit of the Future 2024:What Will it Deliver?" (PDF). BM web sitesi. 13 Haziran 2024. 9 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 9 Temmuz 2024. 

İlgili Araştırma Makaleleri

Sürdürülebilir gelişme ya da Sürdürülebilir kalkınma, doğal sistemlerin, ekonominin ve toplumun dayandığı doğal kaynakları ve ekosistem hizmetlerini sağlama yeteneğini sürdürürken, insani gelişme hedeflerine ulaşmak için örgütlenme ilkesidir. Arzulanan sonuç, yaşam koşullarının ve kaynakların, doğal sistemin bütünlüğünü ve istikrarını baltalamaksızın insan ihtiyaçlarını karşılamaya devam etmek için kullanıldığı bir toplumsal durumdur. Sürdürülebilir gelişme, gelecek nesillerin yeterliklerinden ödün vermeden günümüzün ihtiyaçlarını karşılayan bir gelişme olarak tanımlanabilir.

<span class="mw-page-title-main">Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı</span> Birleşmiş Milletlerin küresel kalkınma ağı

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), Birleşmiş Milletler'in küresel kalkınma ağı oluşturmak için kurduğu bir programdır. Özellikle gelişmekte olan ülkelere odaklanarak, insanların daha iyi yaşam standartlarına sahip olmaları için gerekli olan bilgi, deneyim ve kaynakları sağlar. UNDP, bu amaç doğrultusunda hükûmetler, sivil toplum kuruluşları, akademi ve iş çevreleri ile iş birliği yaparak kalkınma çalışmaları yapar.

<span class="mw-page-title-main">Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği</span> Asya-Pasifik ülkeleri ekonomik forumu

Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği ya da APEC Büyük Okyanus kıyısındaki 21 ülkenin katıldığı, dünya ekonomisinin %60'ını temsil eden ve bölgesel ekonomik, iş birliği, ticaret ve yatırım konularının paylaşıldığı uluslararası bir örgüttür. Üye ülkelerin bakanlarının yıllık toplantıları da dahil olmak üzere örgütün tüm eylemleri APEC Sekreterliği tarafından yürütülür.

<span class="mw-page-title-main">Akdeniz için Birlik</span> Akdeniz havzası ülkelerini kapsayan kuruluş

Akdeniz için Birlik (AiB) Avrupa ve Akdeniz Havzası'ndan 43 ülkenin yer aldığı hükûmetler arası bir kuruluştur: Avrupa Birliği'nden 28 üye devlet ve Kuzey Afrika, Orta Doğu ve Güneydoğu Avrupa'dan 15 ortak Akdeniz ülkesini kapsar.

Yeryüzü Şartı adaletli, sürdürebilir ve huzurlu bir dünya için başlıca etik prensipleri ayarlayan, küresel dayanışma ve evrensel sorumluluk üzerine kurulmuş beyannamedir. Bu, yirmi birinci yüzyılda insanlığın yüzleştiği kritik sorunlar ve seçimleri tanımlamak için çalışır. Yeryüzü Şartının prensipleri: “Tüm bireyler, organizasyonlar, şirketler, hükümetler ve uluslararası kurumların işine kılavuzluk yapmak ve değerlendirmek için ortak bir standart gibi tasarlanmıştır." şeklinde dile getirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları</span> 2030 için Birleşmiş Milletlerin 17 küresel hedefi

Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (SKA), Birleşmiş Milletler üyesi ülkeler tarafından 2030 sonuna kadar ulaşılması amaçlanan hedefleri içeren bir evrensel eylem çağrısıdır.

<span class="mw-page-title-main">2016 G20 Hangzhou zirvesi</span>

2016 G20 Hangzhou zirvesi, Dünyanın en büyük 20 ekonomisini oluşturan G20 üyesi ülkelerin devlet ve hükûmet başkanlarının katıldığı yıllık olağan toplantıların onbirincisi. Dönem başkanlığını üstlenen Çin'in ev sahipliğinde, 4-5 Eylül tarihlerinde Hangzhou'da düzenlenmiştir. Ayrıca Çin'in ev sahipliğindeki ilk G-20 zirvesi olmuştur.

Brundtland Raporu olarak da bilinen Ortak Geleceğimiz, Ekim 1987'de Birleşmiş Milletler tarafından Oxford University Press aracılığıyla yayınlandı. Bu yayın, eski Norveç Başbakanı Gro Harlem Brundtland'ın Dünya Çevre ve Kalkınma Komisyonu (WCED) Başkanı rolünün tanınması adına düzenlendi.

<span class="mw-page-title-main">BM Kadın Birimi</span> BM kuruluşu

BM Kadın Birimi olarak da bilinen Birleşmiş Milletler Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ve Kadının Güçlenmesi Birimi, toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması ve kadınların güçlenmesi için çalışan bir Birleşmiş Milletler kuruluşudur.

Birleşmiş Milletler (BM), II. Dünya Savaşı'ndan sonra Türkiye dahil olmak üzere 51 ülke ile birlikte kurulmuştur. Türkiye örgütün kurucu üyesi olmasının yanı sıra örgütteki en aktif üyelerden birisidir.

<span class="mw-page-title-main">BM Küresel İlkeler Sözleşmesi</span>

Birleşmiş Milletler Küresel İlkeler Sözleşmesi, tüm dünyada sürdürülebilir, ortak bir küresel kalkınma kültürünü yaymak üzere; şirketleri sürdürülebilir ve sosyal sorumluluklarına uygun uygulamalar geliştirmeye teşvik eden, bağlayıcılığı olmayan bir Birleşmiş Milletler (BM) sözleşmesi ve bu sözleşmenin imzacılarını kapsayan bir oluşumdur.

<span class="mw-page-title-main">İklim aktivizmi</span> iklim değişikliğine karşı yapılan bireysel ve siyasal mücadele

İklim aktivizmi, iklim değişikliği sorununa dair farkındalık yaratmak, bu sorunun tanınması ve ele alınması için eylemler yapmak ve iklim mücadelesi vermektir.

<span class="mw-page-title-main">Birleşmiş Milletler ve Kazakistan</span>

Kazakistan Cumhuriyeti 2 Mart 1992'de Birleşmiş Milletler'e üye oldu. Kazakistan, 2017-2018 dönemi için BM Güvenlik Konseyi'nde görev yapmak üzere seçildi. BM Genel Sekreteri António Guterres, BMGK'ye yaptığı konuşmada, Kazakistan'ın dünyayı kitle imha silahlarından ve nükleer silahların yayılmasını önleme çabalarından kurtarma çalışmalarını tanıdı.

Mültecilere İlişkin Küresel Mutabakat, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından 17 Aralık 2018'de kabul edilmiş uluslararası mutabakattır.

<span class="mw-page-title-main">Küresel Göç Mutabakatı</span>

Güvenli, Sistemli ve Düzenli Göç için Küresel Mutabakat Metni, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından 19 Aralık 2018'de kabul edilmiş uluslararası belgedir.

<span class="mw-page-title-main">Birleşmiş Milletler Ekonomik ve Sosyal İşler Departmanı</span>

Birleşmiş Milletler Ekonomik ve Sosyal İşler Departmanı, Birleşmiş Milletler Sekreterliği'ne bağlı bir departmandır. Önemli Birleşmiş Milletler Zirveleri ve Konferanslarının takibinden ve Birleşmiş Milletler Ekonomik ve Sosyal Konseyine ve Birleşmiş Milletler Genel Kurulu İkinci ve Üçüncü Komitelerine verilen hizmetlerden sorumludur. UN DESA, dünyanın dört bir yanındaki ülkelere ekonomik, sosyal ve çevresel zorluklarını aşma amacıyla gündem belirleme ve karar alma süreçlerinde yardımcı olur. 25 Eylül 2015'te BM Genel Kurulu tarafından kabul edilen 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Gündemi ve 17 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefi (SKH) temelinde herkes için sürdürülebilir kalkınmayı teşvik etmek için uluslararası işbirliğini destekler. Geniş bir yelpazede analitik ürünler, politika tavsiyesi ve teknik yardım sağlayan UN DESA, ekonomik, sosyal ve çevresel alanlardaki küresel taahhütleri etkili bir şekilde ulusal politikalara ve eylemlere dönüştürür ve uluslararası düzeyde üzerinde anlaşmaya varılan ilerlemeye yönelik eylemlerin izlenmesinde kilit bir rol oynamaya devam eder. Aynı zamanda Birleşmiş Milletler Kalkınma Grubu üyesidir.

<span class="mw-page-title-main">Sürdürülebilir Kalkınma Amacı 17</span> Amaçlar İçin Ortaklıklar

Sürdürülebilir Kalkınma Amacı 17 "amaçlar için ortaklıklar" ile ilgilidir. Birleşmiş Milletler tarafından 2015 yılında belirlenen 17 Sürdürülebilir Kalkınma Amacından biri olan amaç için resmi ifade şu şekildedir: "Uygulama araçlarını güçlendirmek ve sürdürülebilir kalkınma için küresel ortaklığı canlandırmak". SKA 17, 2030 yılına kadar tüm hedeflerin peşinde, hegemonik olmayan ve adil olan sektörler arası ve ülkeler arası işbirliklerine olan ihtiyacı ifade etmektedir. Bu, ülkelere politikalarını uyumlu hâle getirme çağrısıdır.

<span class="mw-page-title-main">Sürdürülebilir Kalkınma Amacı 11</span> Sürdürülebilir Şehirler ve Topluluklar

" Sürdürülebilir şehirler ve topluluklar" başlıklı Sürdürülebilir Kalkınma Amacı 11, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından 2015 yılında oluşturulan 17 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefinden biridir. SDG 11'in resmi misyonu "Şehirleri kapsayıcı, güvenli, dayanıklı ve sürdürülebilir kılmak"tır. 17 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefi, bir alandaki eylemin diğer alanlardaki sonuçları da etkileyeceğini ve kalkınmanın sosyal, ekonomik ve çevresel sürdürülebilirliği dengelemesi gerektiğini dikkate alıyor.

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, 8 Eylül 2000'de New York'taki Birleşmiş Milletle merkezinde toplanan dünya liderlerinin katıldığı üç günlük Milenyum Zirvesi'nin ardından, barış, kalkınma, çevre, insan hakları, yoksulluk, açlar ve fakirler, Afrika ve Birleşmiş Milletler ile ilgili yaklaşık 60 hedefi kabul etti. Bu hedefler Milenyum Deklarasyonu olarak adlandırıldı. Kararın uygulanmasına rehberlik etmek için Genel Kurul tarafından 14 Aralık 2000'de bir takip kararı kabul edildi. Deklarasyonun uygulanmasındaki ilerleme, 2005 Dünya Zirvesi'nde liderler tarafından gözden geçirildi. Deklarasyon 8 bölüm ve 32 paragraftan oluşmaktadır.

Küresel Dijital Mutabakat, evrensel insan haklarına dayanan ve Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına ulaşılmasını sağlayan açık, özgür, güvenli ve insan merkezli bir dijital geleceğin sağlanmasına yönelik ilke, hedef ve eylemleri ortaya koymayı amaçlayan bir Birleşmiş Milletler (BM) mutabakatı oluşturma girişimidir.