İçeriğe atla

Gazi Ferhad Paşa

Gazi Ferhad Paşa
Bosna Beylerbeyi
Görev süresi
1573-1588
Hükümdar II. Selim
III. Murad
Yerine geldiğiYok
Budin Beylerbeyi
Görev süresi
1588-1590
Hükümdar III. Murad
Kişisel bilgiler
Doğum 1530
Sokoloviçi, Vişegrad, Bosna Hersek, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm 1590
Budin, Osmanlı İmparatorluğu

Gazi Ferhad Paşa, Osmanlı devlet adamı. Bosna ve Budin Beylerbeyilikleri yaptı.

Sokullu Mehmed Paşa’nın da memleketi olan Sokol köyündendir. Sokullu ailesinden olup, ünlü Osmanlı tarihçisi İbrahim Peçevî'nin de dayısıdır.[1] Sokullu Ferhad Paşa olarak da bilinmektedir.

Bosna Sancakbeyliği ve Beylerbeyiliği

16. yüzyılın sonunda Bosna Eyaleti
Kırım Seferi (1584)

Sokollu Mehmed Paşa sadrazam olduktan bir yıl sonra Kilis sancakbeyi oldu. 1573'e kadar bu görevde kaldıktan sonra Bosna sancakbeyliği görevine getirildi. 1575'ten sonra Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu'na bağlı Hırvat Krallığı'nın sınır kalelerini hedef almaya başladı. 1575 Eylül'ünde Budaçki Muharebesi'nde Herbard VIII von Auersperg komutasındaki Alman-Hırvat ordusunu yenilgiye uğrattıktan sonra, Una Nehri'nin sol yakasındaki Bila Stina kalesini ele geçirdi.

1576 Haziran'ında Bužim, 18 Temmuz'da ise Cazin kalelerini zaptetti. Bu sayede, Una ile Glina nehirleri arasındaki bölge Osmanlı hakimiyetine girdi.

Kutsal Roma Cermen İmparatoru II. Maximilian'ın 1576 yılında ölümünün ardından tahta geçen II. Rudolf ile Osmanlı Padişahı III. Murad arasında 25 Aralık 1576'da (sekiz yıllığına) yenilenen barış antlaşması Bosna-Hırvatistan sınırındaki çatışmaları önleyemedi. Gazi Ferhad Paşa, Hırvat Krallığı'nın kuvvetlerine karşı Gvozdansko Kuşatması'nda (3 Ekim 1577-13 Ocak 1578) zafer kazandı.

Bunun üzerine Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu'nun başkenti Viyana'da toplanan Savaş Konseyi'nde Hırvatistan sınırının korunması Hırvat beylerinden alınarak doğrudan İmparatorluk kuvvetlerine verildi. Avusturya Arşidükü II. Karl'ın emriyle 1578 Ağustos'unda Una vadisine George Khevenhüller komutasında ve Karintiya, Karniyola ve Gorizia vilayetlerinden gelen 12.000 asker ve 18 topla başlatılan taarruz başlangıçta başarılı oldu ve İmparatorluk kuvvetleri Cazin, Ostrožac, Zrin, Novi ve Gvozdansko kalelerini kaybettiyse de, Gazi Ferhad Paşa Eylül sonunda karşı taarruza geçerek İmparatorluk ordusunu durdurduktan sonra kaybedilen kaleleri geri aldı. Bu kaleleri geri alma umudunu kaybeden Avusturya Arşidükü II. Karl sınırın daha gerisinde kendi adıyla anılan Karlovac kalesini inşa ettirdi.

Osmanlılar ise 1580'de Bosna Sancağı'nı Beylerbeyilik seviyesine çıkararak Bosna Eyaleti'ni kurdu ve Gazi Ferhad Paşa da eyaletin ilk beylerbeyi oldu.

Kırım Seferi

1584 yılında azledilen Kırım Hanı Mehmed Giray'ın idamının ardından; tahta çıkarılan II. İslam Giray'ı devirmek için harekete geçen Saadet Giray'ın başlattığı karışıklığı bastırmakla görevli Sadrazam Özdemiroğlu Osman Paşa, birlikleriyle Kastamonu'da kışlayan orduya katılan Gazi Ferhad Paşa'yı Kılıç Ali Paşa komutasındaki donanmayla Sinop'tan Kefe'ye gönderdi. II. İslam Giray aldığı bu takviyeyle asi Hanzâdelere karşı üstünlük sağladı ve kardeşi Kalgay Alp Giray’la beraber Saadet Giray'ın komuta ettiği Nogayları Kefe yakınında Andal sahrasında mağlup etti. Bu sayede Kırım Hanlığı'ndaki taht buhranı sona ererken, Hanlık üzerindeki Osmanlı etkisi daha da arttı.[2]

Budin Beylerbeyiliği

1584 yılında Budin beylerbeyi görevine getirildi. Bu görevdeyken 1590 yılı sonlarında yaşanan isyanda yeniçeriler tarafından öldürüldü. 1579'da Banyaluka'da yaptırdığı camideki türbeye defnedildi.

Kaynakça

  1. ^ Banarlı, N.S., "Resimli Türk Edebiyatı Tarihi II". URL:https://books.google.com.tr/books?id=0TeJDQAAQBAJ&pg=PA693&lpg=PA693&dq=ferhad+pa%C5%9Fa,budin&source=bl&ots=xh1sfDIjq3&sig=wnrq90sRM-ogOARNPXFmLUNNGzU&hl=tr&sa=X&ved=0ahUKEwiPv-zNz_vQAhWChywKHYIeCAUQ6AEIHzAB#v=onepage&q=ferhad%20pa%C5%9Fa%2Cbudin&f=false 20 Aralık 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Erişim: 16 Aralık 2016
  2. ^ "Habeşistan'dan Kafkasya'ya Bir Osmanlı Paşası: Özdemiroğlu Osman Paşa", Çetin Sungur, Hacettepe Üniversitesi, Ankara (2012), s.121-124

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">III. Murad</span> 12. Osmanlı padişahı (1574–1595)

III. Murad, divan edebiyatındaki mahlasıyla Muradi, 12. Osmanlı padişahı ve 91. İslam halifesi. Saltanatı sırasında Osmanlı İmparatorluğu en geniş sınırlara ulaşmasına rağmen, devletteki yozlaşma yine saltanatı sırasında başlamıştır. Saltanatı boyunca sefere gitmemiştir.

<span class="mw-page-title-main">Özdemiroğlu Osman Paşa</span> 41. Osmanlı sadrazamı

Özdemiroğlu Osman Paşa, III. Murad saltanatı döneminde, 1584-1585 yılları arasında sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamı. Kızıl Deniz çevresinde beylerbeyi olmuştur. Kafkasya'da elde ettiği başarılar ile Kafkas Fatihi unvanını almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Serdar Ferhat Paşa</span> 43. Osmanlı sadrazamı

Serdar Ferhat Paşa, III. Murad saltanatı döneminde 1 Ağustos 1591-4 Nisan 1592 tarihleri arasında yaklaşık sekiz ay, 16 Şubat 1595-7 Temmuz 1595 tarihleri arasında da yaklaşık dört ay sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır.

Esmehan Sultan, II. Selim'in Nurbanu Sultan'dan doğma kızlarıdır. Veziriazam Sokullu Mehmed Paşa'nın eşidir ve III. Murad'ın kız kardeşidir. İsmi bazı kaynaklarda İsmihan Sultan olarak da geçmektedir.

<span class="mw-page-title-main">1593-1606 Osmanlı-Avusturya Savaşı</span> 1593-1606 yıllarında Osmanlı Devleti ile Kutsal Roma Imparatorluğu arasında yaşanan savaş

1593-1606 Osmanlı-Avusturya Savaşı ya da genel tarih kaynaklarındaki kullanımlarda Long Turkish War, Osmanlı Devleti ile Kutsal Roma İmparatorluğu arasında sınır çatışmalarının artması ve Bosna Beylerbeyi Telli Hasan Paşa'nın 1593 yılında Kulpa'da ağır yenilgiye uğraması sonucunda başlayan savaş.

III. Mehmed Giray 1584—1629 yılları arasında yaşayan Kırım Hanıdır. II. Saadet Giray'ın oğludur. 1623—1628 seneleri arasında saltanat sürmüştür. Saltanatı Sultan I. Mustafa ve IV. Murad dönemine rastlar.

<span class="mw-page-title-main">II. Mehmed Giray</span>

II. Mehmed Giray veya Semiz Mehmed Giray, 1577 ila 1584 yılları arasında hüküm süren Kırım hanı.

II. İslam Giray, 1584 ila 1588 yılları arasında hüküm süren Kırım hanıdır.

<span class="mw-page-title-main">1578-1590 Osmanlı-Safevî Savaşı</span> Osmanlı İmparatorluğu ile Safevi Devleti arasında 1578-1590 yılları arasında yapılmış savaş

1578-1590 Osmanlı-Safevî Savaşı, Osmanlı İmparatorluğu ile Safevî Devleti arasında tüm Kafkaslar ile Güney Azerbaycan'da cereyan eden ve Osmanlıların zaferiyle sonuçlanan savaş.

<span class="mw-page-title-main">Budin (eyalet)</span>

Budin Eyaleti, Budin Beylerbeyliği veya Budin Paşalığı, Osmanlı İmparatorluğu'nun bir eyaleti. 1526'daki Mohaç Muharebesi sonrasında Osmanlı İmparatorluğu'na bağlanan Macaristan Krallığı'nın başkenti Budin'e 1530, 1540 ve 1541 yıllarında Habsburg Hanedanı'nın kontrolündeki Avusturya Arşidüklüğü tarafından gerçekleştirilen ve başarısızlıkla sonuçlanan kuşatmalar sonrasında kurulmuştur. 1552'de Temeşvar ele geçirilmiş ve Temeşvar ve çevresinde Temeşvar Eyaleti kurulmuştur. 1606'da Zitvatorok Antlaşması'yla Eğri ve Kanije şehirleri de alınarak Eğri (1596) ve Kanije (1600) Eyaletleri kurulmuştur. 17. yüzyılda II. Viyana Kuşatmasının başarısızlığından sonra 2 Eylül 1686'da Habsburg ordusu Budin şehrini düşürdü ve eyalet de düşmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Eğri Kuşatması (1552)</span>

Eğri Kuşatması, 1552 yılında Osmanlı Devleti tarafından Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu'nun elindeki Eğri kalesine yönelik düzenlediği askerî harekât.

<span class="mw-page-title-main">Gvozdansko Kalesi</span>

Gvozdansko Kalesi, orta Hırvatistan'ın Sisak-Moslavina ilçesinde, Dvor ve Glina kasabaları arasında ve Zrin Kalesi'ne yakın Gvozdansko köyünde bir kaledir.

<span class="mw-page-title-main">Gvozdansko Kuşatması</span>

Gvozdensko Kuşatması, Habsburg Monarşisi içindeki Hırvatistan Krallığı'nın topraklarında yer alan Gvozdansko Kalesi'nin Osmanlı ordusu tarafından kuşatılmasıdır.

<span class="mw-page-title-main">1540-1545 Osmanlı-Alman Savaşı</span>

1540-1545 Osmanlı-Alman Savaşı, Osmanlı İmparatorluğu ve Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu arasında Macaristan'ın hakimiyeti konusundaki çekişme nedeniyle başlayan ve gerek Macaristan gerek Akdeniz'deki kesintisiz Osmanlı zaferleri üzerine 1545'teki ateşkesin ardından 1547 yılında İstanbul Antlaşması'yla sonuçlanan savaştır.

<span class="mw-page-title-main">Kırım Seferi (1584)</span>

Kırım Seferi, Osmanlı İmparatorluğu'nun isyan eden Kırım Hanı II. Mehmed Giray'ı cezalandırmak, Kırım Hanlığı'nda hakimiyetini tesis etmek ve yeni Han II. İslam Giray'ı tahta çıkarmak amacıyla 1584 yılında düzenlediği iki askerî harekât.

<span class="mw-page-title-main">Budaçki Muharebesi</span>

Budaçki Muharebesi, Osmanlı İmparatorluğu'nun Bosna Sancakbeyi Gazi Ferhad Paşa komutasındaki Türk birliğinin Herbard VIII von Auersperg komutasındaki Alman-Hırvat kolordusunu 22 Eylül 1575 tarihinde Budaçki önlerinde kesin bir yenilgiye uğrattığı askerî çarpışma.

<span class="mw-page-title-main">Estergon Kuşatması (1605)</span>

Estergon Kuşatması, 1593-1606 Osmanlı-Avusturya Savaşı'nda evre.

<span class="mw-page-title-main">Budin Kuşatması (1598)</span>

Budin Kuşatması, 1593-1606 Osmanlı-Kutsal Roma İmpratorluğu Savaşı'nda evre.

<span class="mw-page-title-main">Yanıkkale Kuşatması (1594)</span>

Yanıkkale Kuşatması ya da Györ Kuşatması, 1593-1606 Osmanlı-Avusturya Savaşı'nda evre.

<span class="mw-page-title-main">Hatvan Kuşatması (1594)</span>

Hatvan Kuşatması, 1593-1606 Osmanlı-Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu Savaşı'nda evre.