İçeriğe atla

Gambiya Kolonisi ve Protektorası

Gambia Colony and Protectorate
Gambiya Kolonisi ve Protektorası
1821
-1965
bayrağı
Bayrak
{{{arma_açıklaması}}}
Arma
BaşkentBathurst
Yaygın dil(ler)İngilizce
Tarihçe 
• Kuruluşu
1821
• Himaye bölgesi
17 Ekim 1821
• Bağımsızlık
18 Şubat 1965
• Dağılışı
1965
Para birimiİngiliz Sterlini (1912'ye kadar)
Batı Afrika Sterlini (1912-1965)
Ardıllar
Gambiya (Commonwealth bölgesi)

Gambiya Kolonisi ve Protektorası, Afrika kıtasının batısında Büyük Britanya'nın 1821 ile 1965 yılları arasında idari olarak yönetiminde bulundurduğu koloni ve himaye bölgesi. Bölge günümüzde Gambiya devletini oluşturmaktadır.

1815-1816 yılları arasında bölgede varlıklarını hissettirmeye başlayan Britanyalılar, ilk olarak James Adası ve Bathurst'ta yerleşim sağlamışlar ve zaman içerisinde bölge üzerinde hakimiyet sağlamışlardır.

Bölgenin Bathurst ve çevresinde yer alan kısımlar koloni bölgesi olarak sınıflandırılmış, 1894 yılından itibaren Gambiya Nehri civarı ile iç kısımlarda kalan kırsal alanlar himaye bölgesi olarak konumlandırılmıştır.

Belli dönemlerde Sierra Leone Kolonisi ve Protektorası'na bağlanan bölge, 1888 yılından itibaren tek başına bir koloni bölgesi olarak değerlendirilmiş ve daimi bir vali atanmıştır.

Bölge konumu gereği Fransa hakimiyetinde bulunan Fransız Senegali ile tamamen çevrili olduğu için sınır çizgileri zaman zaman Fransız ve İngiliz yetkililer arasında anlaşmazlıklara neden olmaktaydı.[1] Ayrıca Britanya hükûmeti bu bölgeyi başta Nijer Nehri'nin üst kısımlarında kalan bölgelere karşılık birçok kez başka bölgeler ile takas yapabilmek adına Fransa hükûmetine teklif etmiştir.[2]

1889 yılında her iki ülkenin de sınır konusunda anlaşmış ve sınırların nehrin kuzey ve güney kıyılarından altı mil açığından başlaması konusunda fikir birliğine varmıştır.

Bölge 1965 yılında Gambiya adı ile başbakan Dawda Jawara önderliğinde İngiliz Milletler Topluluğu üyesi olarak bağımsızlığını elde etmiştir.

Kaynakça

  1. ^ "Hansard HC Deb 18 August 1887, vol 319, cols 944–955". 11 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Eylül 2017. 
  2. ^ Thomas Pakenham (1991), The Scramble for Africa. Londra: Abacus. Sayfa 675

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Gambiya</span> Batı Afrikada bir devlet

Gambiya, resmî adı ile Gambiya Cumhuriyeti, Batı Afrika'da bir ülkedir. Yüzölçümü bakımından Afrika anakarasının en küçük ülkesidir. İsmini aldığı Gambiya Nehri'nin her iki kıyısı boyunca kurulmuş olan ülke Atlas Okyanusu kıyısı hariç, tamamen Senegal ile çevrilmiştir. Yüzölçümü 10.689 km² ve nüfusu 2013 verilerine göre 1.857.181 kişidir. Başkenti Atlas Okyanusu kıyısında bir ada üzerine kurulu olan Banjul'dur. En büyük şehirleri ise Serekunda ve Brikama'dır.

<span class="mw-page-title-main">Britanya Batı Afrikası</span>

Britanya Batı Afrikası, Afrika kıtasının batı kesimlerinde Britanya İmparatorluğu'nun sömürge döneminde sahip olduğu bölgeler. Bu bölgelerde günümüzde Sierra Leone, Gambiya, Nijerya ve Gana (o dönem Altın Sahili yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Britanya Denizaşırı Toprakları</span> Birleşik Krallıkın hâkimiyetindeki on dört bölge

Britanya Denizaşırı Toprakları ya da Birleşik Krallık Denizaşırı Toprakları, Birleşik Krallık'ın bir parçasını oluşturmamakla birlikte Birleşik Krallık hâkimiyeti altında bulunan on dört bölgedir.

<span class="mw-page-title-main">Cape Kolonisi</span> Hollandanın Güney Afrikadaki ilk göçmen kolonisi

Cape Kolonisi, Hollanda'nın Güney Afrika'daki ilk göçmen kolonisi, daha sonra Birleşik Krallık egemenliğine geçmiştir. Merkezi bugünkü Cape Town'du.

<span class="mw-page-title-main">Gambiya bayrağı</span> Ulusal Bayrak

Gambiya bayrağı, Gambiya devletine ait 18 Şubat 1965 tarihinde göndere çekilerek ülkenin resmî bayrağı olarak kullanılmaya başlanan bayrak.

<span class="mw-page-title-main">Fransız Ginesi</span> Afrika kıtasının batı bölümünde kurulu olan Fransa koloni bölgesiydi

Fransız Ginesi, Afrika kıtasının batı bölümünde kurulu olan Fransa koloni bölgesiydi. Fransa bölge üzerindeki hakimiyetini 1894 yılında 1958 yılına kadar sürdürmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Basutoland</span> Afrika kıtasının güneyinde Büyük Britanyanın 1868 yılından itibaren himaye bölgesi olarak bulunduğu, 1884 yılından itibaren de direkt olarak Kraliyete bağlı koloni bölgesi olarak ilan ettiği ülke

Basutoland, Afrika kıtasının güneyinde Büyük Britanya'nın 1868 yılından itibaren himaye bölgesi olarak bulunduğu, 1884 yılından itibaren de direkt olarak Kraliyete bağlı koloni bölgesi olarak ilan ettiği ülke. Günümüzde aynı sınırlar içerisinde Lesotho bulunmaktadır.

Yeni Zelanda Kolonisi, 1841'den 1907'ye kadar var olmuş bir Britanya kolonisidir. 1853 e kadar koloni valilerini Birleşik Krallık atamış, 1853 yılında ise koloni kendi kendini yönetmeye başlamıştır. 1907'de koloni, Yeni Zelanda Dominyonu olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Nyasaland</span> Afrika kıtasının güney kesiminde Büyük Britanya protektorası olarak 1907 ile 1964 yılları arasında Birleşik Krallık denetimindeki koloni bölgesi

Nyasaland, Afrika kıtasının güney kesiminde Büyük Britanya protektorası olarak 1907 ile 1964 yılları arasında Birleşik Krallık denetimindeki koloni bölgesi.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey Nijerya Protektorası</span> Afrika kıtasının orta batı kesiminde Büyük Britanya protektorası olarak 1900 ile 1914 yılları arasında Birleşik Krallık denetimindeki koloni bölgesi

Kuzey Nijerya Protektorası, Afrika kıtasının orta batı kesiminde Büyük Britanya protektorası olarak 1900 ile 1914 yılları arasında Birleşik Krallık denetimindeki koloni bölgesi. Bölge günümüzde Nijerya devletinin bir parçası halindedir.

<span class="mw-page-title-main">Güney Nijerya Protektorası</span> Afrika kıtasının orta batı kesiminde Büyük Britanya protektorası olarak 1900 ile 1914 yılları arasında Birleşik Krallık denetimindeki koloni bölgesi

Güney Nijerya Protektorası, Afrika kıtasının orta batı kesiminde Büyük Britanya protektorası olarak 1900 ile 1914 yılları arasında Birleşik Krallık denetimindeki koloni bölgesi. Bölge günümüzde Nijerya devletinin bir parçası halindedir.

<span class="mw-page-title-main">Britanya Orta Afrika Protektorası</span>

Britanya Orta Afrika Protektorası, Afrika kıtasının güney kesiminde Büyük Britanya protektorası olarak 1893 ile 1907 yılları arasında Birleşik Krallık denetimindeki koloni bölgesi.

<span class="mw-page-title-main">Uganda Protektorası</span> Afrika kıtasının doğu kesiminde Büyük Britanya protektorası olarak 1894 ile 1962 yılları arasında Birleşik Krallık denetimindeki koloni bölgesi

Uganda Protektorası, Afrika kıtasının doğu kesiminde Büyük Britanya protektorası olarak 1894 ile 1962 yılları arasında Birleşik Krallık denetimindeki koloni bölgesi. Bölge günümüzde Uganda devletini oluşturmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Lagos Kolonisi</span> Afrika kıtasının batısında Benin Körfezinde 1862 ile 1906 yılları arasında Büyük Britanya tarafından koloni bölgesi olarak yönetilen bölge

Lagos Kolonisi, Afrika kıtasının batısında Benin Körfezi'nde 1862 ile 1906 yılları arasında Büyük Britanya tarafından koloni bölgesi olarak yönetilen bölge.

<span class="mw-page-title-main">Kenya Kolonisi</span> Afrika kıtasının doğusunda 1920-1963 arasında Büyük Britanyarın yönettiği koloni bölgesi

Kenya Kolonisi ve Protektorası, Afrika kıtasının doğusunda 1920 ile 1963 yılları arasında Büyük Britanya tarafından koloni bölgesi olarak yönetilen bölge.

<span class="mw-page-title-main">Britanya Mauritiusu</span> 1810 ile 1968 yılları arasında Büyük Britanya Kraliyet kolonisi olarak Büyük Britanya tarafından yönetilen koloni bölgesi

Britanya Mauritiusu, 1810 ile 1968 yılları arasında Büyük Britanya Kraliyet kolonisi olarak Büyük Britanya tarafından yönetilen koloni bölgesi.

<span class="mw-page-title-main">Nijerya Kolonisi ve Protektorası</span> Afrika kıtasının batısında 1914 ile 1960 yılları arasında Büyük Britanya tarafından koloni bölgesi olarak yönetilen bölge

Nijerya Kolonisi ve Protektorası, Afrika kıtasının batısında 1914 ile 1960 yılları arasında Büyük Britanya tarafından koloni bölgesi olarak yönetilen bölge.

<span class="mw-page-title-main">Britanya Rodezyası</span> Afrika kıtasının güneyinde bir kısmın 1889 ile 1923 yılları arasında British South Africa Company(BSAC) tarafından kiralanarak işletilen bölgenin adı

Britanya Rodezyası, Afrika kıtasının güneyinde bir kısmın 1889 ile 1923 yılları arasında British South Africa Company(BSAC) tarafından kiralanarak işletilen bölgenin adı.

<span class="mw-page-title-main">Britanya Seylanı</span> günümüzde Asya kıtasına bağlı bir ada konumunda Sri Lankada 1815 ile 1948 yılları arasında kurulu olan Büyük Britanya koloni bölgesi

Britanya Seylanı, günümüzde Asya kıtasına bağlı bir ada konumunda Sri Lanka'da 1815 ile 1948 yılları arasında kurulu olan Büyük Britanya koloni bölgesi.

Kendi kendini yöneten koloni, Britanya İmparatorluğu'nda seçilmiş yöneticilerin koloninin temsili kontrolüne sahip olup, kolonyal güce başvurmadan çoğu kararı alabildiği seçilmiş bir hükûmete sahip bir idari bölünüş biçimidir. Birleşik Krallık hükûmetinin atanmış bir Vali aracılığıyla, atanmış bir Konsey'in yardımıyla veya yardımı olmaksızın yönettiği bir Kraliyet kolonisinin aksine bu koloniler kendi yönetim organlarını oluşturmaktaydı. Kendi kendini yöneten kolonilerin çoğunda "halka sorumlu hükûmet" vardı.