İçeriğe atla

Galiçya Muharebesi

Galiçya Muharebesi veya Lemberg Muharebesi
I. Dünya Savaşı Doğu Cephesi

Doğu Cephesi (Eylül 1914)
Tarih26 Ağustos – 11 Eylül 1914
Bölge
Sonuç Rus zaferi
Taraflar
Rus İmparatorluğu Rus İmparatorluğuAvusturya-Macaristan İmparatorluğu Avusturya-Macaristan İmparatorluğu
Komutanlar ve liderler
Rus İmparatorluğu Nikolai Ivanov
Rus İmparatorluğu Baron Salza
Rus İmparatorluğu Alexei Evert
Rus İmparatorluğu Pavel Plehve
Rus İmparatorluğu Nikolai Ruzsky
Rus İmparatorluğu Aleksey Brusilov
Avusturya-Macaristan İmparatorluğu Conrad von Hötzendorf
Avusturya-Macaristan İmparatorluğu Viktor Dankl
Avusturya-Macaristan İmparatorluğu Moritz von Auffenberg
Avusturya-Macaristan İmparatorluğu Rudolf Brudermann
Güçler
1.200.000 950.000
Kayıplar
40.000 esir, 285.000 ölü 30.000 esir ve 90.000 asker saf değiştirdi, 40.000 ölü[1]

Galiçya Muharebesi veya Lemberg Muharebesi I. Dünya Savaşı'nın başlarında Rusya ve Avusturya-Macaristan İmparatorluğu arasında meydana gelen çatışma. Avusturya-Macaristan ordularının kesin yenilgisiyle sonuçlanan muharebenin ardından Ruslar Lemberg'i ele geçirmiş ve Doğu Galiçya'nın denetimini sağlamıştır.

Savaş öncesi durum

Ağustos ayı başında Rusya'yla savaşın hemen hemen kesinleşmesi üzerine Avusturya-Macaristan Genelkurmay Başkanı Conrad von Hötzendorf kuzey ordularıyla (1. ve 4. ordular) Lehistan Krallığı'na taarruz kararı almıştı. Rus ordusunun Doğu Cephesi'ne kısa süre içinde büyük bir güç toplayabilecek oluşundan çekinen von Hötzendorf tek çözümü ivedi bir harekâtta görmekteydi. Komutan, Almanya'nın da Polonya taarruzuna destek vereceğini ummuş, ancak bölgede bulunan sınırlı sayıda Alman birliğinin savunma öncelikli oluşu bu umudu boşa çıkarmıştır. Böylece, Polonya'ya tek başına girmek zorunda kalan 1. ve 4. Avusturya-Macaristan orduları 4. ve 5. Rus orduları tarafından karşılanmıştır. Öte yandan, Avusturya-Macaristan'ın Lemberg üzerinden harekete geçeceğini düşünen Rus Ordusu Güneybatı Cephesi Komutanı Nikolai Ivanov bu akına karşılık olarak 3. ve 8. ordularla Doğu Galiçya'ya saldırmayı planlamaktaydı.

Muharebe

Viktor Dankl komutasındaki 3. Avusturya-Macaristan Ordusu Lublin'de 4. Rus Ordusu'yla karşılaşmış ve Baron Salza yönetimindeki bu gücü geri çekilmek zorunda bırakmıştır. Kraśnik Muharebesi olarak anılan bu çatışmada 6.000 Rus askeri tutsak alınmıştır.

Dankl'ın hemen sağından Cholm'a doğru ilerlemekte olan 4. Avusturya-Macaristan Ordusu, Pavel Plehve komutasındaki 5. Rus Ordusu'na Komarów Muharebesi'nde üstünlük sağlamış ve 20.000 Rus askerini tutsak etmiştir. Buna karşın, Avusturyalıların Rus Ordusu'nu çevreleme çabası sonuçsuz kalmıştır.

Rusların kuzey bölgesinde geri çekildiklerini gözlemleyen Avusturya Ordusu Ivanov komutasındaki sol birliklere karşı taarruza geçmiştir. Nikolai Ruzsky yönetimindeki 3. ve Aleksei Brusilov komutasındaki 8. Rus ordularına sahip olan Ivanov Avusturya-Macaristan güçlerine karşı kesin bir zafer kazanmıştır. Bozuk yollar nedeniyle ilerleyişlerini iki gün boyunca durdurmak zorunda kalan Ruslar, Gnila Lipa Muharebesi olarak anılan bu saldırıda düşman güçlerine toparlanma fırsatı tanımamışlardır.

Bir önceki karşılaşmada Ruslara boyun eğmek zorunda kalan Avusturya Ordusu kuzeydeki birliklerini geri çekmeyi planlarken Ivanov, Plehve komutasındaki 5. Rus Ordusu'na taarruz emri vermiş ve Rava Ruska Muharebesi olarak anılan çatışmanın ardından Avusturyalıları geri püskürtmüştür. 2. Avusturya Ordusu Sırbistan tarafından güçlendirilmiş, ancak bu önlem Avusturya'nın Galiçya cephesinin çökmesini ve Rusların Lemberg'i ele geçirmesini önleyememiştir.

Sonuç

Avusturyalıların Slav askerleri geri çekmesi ters tepmiş ve bu askerlerden bir bölümü Rusların tarafına geçmiştir. Muharebesinin son bulduğu 11 Eylül günü itibarıyla 120.000 askeri tutsak alan Ruslar buna karşılık 40.000'i tutsak olmak üzere 324.000 asker yitirmiştir. Karpat Dağları'nın 100 mil içine dek ilerleyen Ruslar Przemyśl Şatosu'nun çevresini sarmış ve 100 günden fazla sürecek olan Przemyśl Kuşatması'nı başlatmıştır. Muharebe sonunda Avusturya-Macaristan Ordusu büyük zarara uğramış ve Avusturya toprakları savunmasız duruma gelmiştir. Tannenberg Muharebesi'nde ağır bir yenilgi almış olan Ruslar, Lemberg'de elde edilen bu zaferin ardından kötü anıları tarihe gömme fırsatı yakalamıştır.

Karşılıklı güçler

Rus gücü

Güneybatı Rus cephesi. Başkomutan – Nikolai Ivanov,Kurmay başkanı – Mikhail Alekseyev

  • 4. Ordu. Komutan — Anton von Saltza (Krasnik Muharebesi'nin ardından yerini Alexei Evert'e bırakmıştır).
    • El Bombacıları
    • XIV. Kolordu
    • XVI. Kolordu
  • 5. Ordu. Komutan — Pavel Plehve
    • V. Kolordu
    • XVII. Kolordu
    • XIX. Kolordu
    • XXV. Kolordu
  • 3. Ordu. Komutan — Nikolai Ruzsky - Kurmaylar: Vladimir Mikhailovich Dragomirov, Nikolay Dukhonin, Mikhail Bonch-Bruevich
    • IX. Kolordu
    • X. Kolordu
    • XI. Kolordu
    • XXI. Kolordu
  • 8.Ordu. Komutan — Aleksei Brusilov - Kurmay Anton Ivanovich Denikin (Levazım subayı)
    • VII. Kolordu
    • VIII. Kolordu
    • XII. Kolordu
    • XXIV. Kolordu

Avusturya-Macaristan gücü

  • Ordu grubu Kummer
    • 7. Süvari Alayı
    • Seferberlik birlikleri
  • 1.Ordu. Komutan — Viktor Dankl
    • I. Kolordu (Cracow) - 5. ve 46. Piyade Alayları
    • V. Kolordu (Bratislava) - 14., 33. ve 37. Piyade Alayları
    • X. Kolordu (Przemysl) - 2., 24. ve 45. Piyade Alayları
    • 12. Piyade Alayı
    • 3. Süvari Alayı
    • 9. Süvari Alayı
  • 4. Ordu. Komutan — Moritz von Auffenberg
    • II. Kolordu (Wien) - 4., 13. ve 25. Piyade Alayları
    • VI. Kolordu (Kaschau) - 15., 27. ve 39. Piyade Alayları
    • IX. Kolordu (Leitmeritz) - 10. ve 26. Piyade Alayları
    • XVII. Kolordu (savaş başladığında kurulmuştur) - 19. Piyade Alayı
    • 6. Süvari Alayı
    • 10. Süvari Alayı
  • 3. Ordu. Komutan — Rudolf Brudermann
    • XI. Kolordu (Lemberg) - 30. Piyade Alayı
    • XIV. Kolordu (Innsbruck) - 3., 8. ve 44. Piyade Alayları
    • 23. Piyade Alayı
    • 41. Piyade Alayı
    • 2. Süvari Alayı
    • 4. Süvari Alayı
  • Ordu grubu Kövess (2. Ordu'ya bağlı)
    • III. Kolordu (Graz) - 6., 28. ve 22. Piyade Alayları
    • XII. Kolordu (Hermannstadt) - 16., 35. ve 38. Piyade Alayları
    • 11. Piyade Alayı
    • 43. Piyade Alayı
    • 20. Piyade Alayı
    • 1. Süvari Alayı
    • 5. Süvari Alayı
    • 8. Süvari Alayı

Bibliyografya

Kaynakça

  1. ^ Conrad von Hötzendorff. Aus meiner Dienstzeit. Band IV. 28. Juni 1914 bis September 1914. Die politischen und militärischen Vorgänge vom Fürstenmord in Sarajevo bis zum Abschluß der ersten und bis zum Beginn der zweiten Offensive gegen Serbien und Rußland, Berlin 1924; s. 804

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Başkomutanlık Meydan Muharebesi</span> Dumlupınar yakınında 30 Ağustos 1922de Türk ve Yunan orduları arasında meydana gelen muharebe

Başkumandanlık Meydan Muharebesi ya da Dumlupınar Meydan Muharebesi, Kütahya'ya bağlı Dumlupınar yakınında 30 Ağustos 1922'de Türk ve Yunan orduları arasında meydana gelen savaştır. Başkumandan Mustafa Kemal Paşa tarafından şahsen yönetildiği için Başkumandanlık Meydan Muharebesi olarak anılır. İstiklal Savaşı'nın kesin bir Türk zaferiyle sonuçlanmasını sağlayan bu çarpışmanın yıl dönümü Türkiye'de ulusal bayram olarak kutlanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Yakup Şevki Subaşı</span> Türk asker

Yakup Şevki Subaşı, Türk asker. Balkan Savaşları, I. Dünya Savaşı ve Türk Kurtuluş Savaşı'nda görev aldı.

<span class="mw-page-title-main">Birinci Balkan Savaşı</span> Balkan Birliği ile Osmanlı Devleti arasında 7 Ekim 1912-30 Mayıs 1913 tarihleri arasında gerçekleşen savaş

Birinci Balkan Savaşı, 7 Ekim 1912-30 Mayıs 1913'te Bulgaristan Krallığı, Sırbistan Krallığı, Yunanistan Krallığı ve Karadağ Krallığı'ndan oluşan Balkan Birliği'nin Osmanlı Devleti'ne karşı başlattığı savaş. Bu savaş ile Balkan devletleri, Osmanlı Devleti'nin Balkanlardaki topraklarının büyük bir bölümünü ele geçirmiştir. Bu savaş sonucunda Osmanlı Devleti Edirne ve Kırklareli'ne kadar olan Midye-Enez Hattı'nın batısındaki tüm topraklarını Balkan devletlerine bırakmak zorunda kaldı.

<span class="mw-page-title-main">Kırım Seferi (1941-1942)</span> Wikimedia anlam ayrımı sayfası

Kırım Seferi, II. Dünya Savaşı'nın Doğu Cephesi'nde Alman ve Rumen ordularının Kırım Yarımadası'nın işgali ve Sivastopol'ün düşürülmesi için giriştikleri bir askeri seferdir. Barbarossa Harekâtı'nın başlarında Aşağı Dinyeper'e kadar ilerleyen Alman 11. Ordusu ve Rumen 3. Ordusu, Kırım'ı anakaraya bağlayan Perekop Kıstağı'nda Kızıl Ordu savunmasını 29 Ekim 1941'de aşmış, hızla Kırım işgal ederek Sivastopol'ü kuşatmıştır. Ancak Kızıl Ordu'nun Kırım Cephesi kuvvetlerinin Kerç Yarımadası'na 26 Aralık 1941'de bir çıkarma yapmaları üzerine Sivastopol taarruzu durdurulmuştur. Daha sonra Mihver kuvvetlerin Kerç Yarımadası'nda yerleşmiş olan Sovyet kuvvetlere taarruz etmiştir. Yenilgiye uğrayan Kızıl Ordu birlikleri geride tüm ağır silahlarını ve çok sayıda tutsak bırakarak denizden tahliye edilmiştir. Sivastopol'e ikinci taarruz 2 Haziran 1942 tarihinde başlatıldı ve bir aydan biraz fazla süren şiddetli çatışmalardan sonra 3 Temmuz 1942 tarihinde kent Alman-Rumen kuvvetlerinin eline geçti.

<span class="mw-page-title-main">Lüleburgaz Muharebesi</span>

Lüleburgaz Muharebesi veya Karaağaç Muharebesi ya da Pınarhisar Muharebesi, Birinci Balkan Savaşı'nda, 29 Ekim-2 Kasım tarihleri arasında; Bulgaristan Krallığı ile Osmanlı İmparatorluğu ordusu arasında yapılan ve Bulgar ordusunun kesin zaferi, Osmanlı ordusunun ağır yenilgisi ile sonuçlanan muhârebedir. Bu muhârebe de Kumanova Muharebesi, Kırkkilise Muharebesi ve İmroz Deniz Muharebesi ile birlikte, Osmanlı İmparatorluğu'nun Birinci Balkan Savaşı'nı kaybetmesine sebep en önemli muhârebelerden biri olarak görülmektedir. Ayrıca I. Balkan Savaşı'nın asker katılımı bakımından en büyük ve en geniş katılımlı muhârebelerinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">August von Mackensen</span>

Anton Ludwig August von Mackensen, Alman mareşal. Generaloberst Eberhard von Mackensen'in babasıdır. I. Dünya Savaşı sırasında başarılarından dolayı Alman İmparatorluğu'nun en önde gelen askeri liderlerinden biri hâline geldi.

<span class="mw-page-title-main">3. Kolordu (Osmanlı İmparatorluğu)</span>

3. Kolordu, İmparatorluk Ordularının en seçkin kolordularından birisidir. Balkan Savaşlarının başlangıcında Avrupa toprakları üzerinde bulunup da yenilmeyen tek kolordudur. Birinci Çatalca Muharebesi ve İkinci Çatalca Muharebesi'nde İstanbul'u başarıyla savunmuş ve şehre taarruz eden Bulgar kuvvetlerini püskürtmüştür. İkinci Balkan Savaşı sırasında 23 Temmuz 1913'te Edirne'ye girerek şehri Bulgar işgalinden kurtarmıştır. Birinci Dünya Savaşı'nda Gelibolu'da savaşarak payitaht İstanbul'un düşmesine engel olmuştur. Günümüzde İstanbul'da konuşlu bulunan aynı adlı 3. Kolordu (Türkiye),bu birliğin devamıdır.

<span class="mw-page-title-main">19. Piyade Tümeni (Osmanlı)</span>

19. Piyade Tümeni, Osmanlı Ordusu'nun tümenlerinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">XXXIX. Rezerv Birlikleri (Alman İmparatorluğu)</span>

XXXIX Rezerv (Yedek) Kolordu Birinci Dünya Savaşı'nda Alman Ordusu'nun kolordu düzeyinde bir ordusuydu.

<span class="mw-page-title-main">Brusilov Taarruzu</span>

Brusilov Taarruzu I. Dünya Savaşı sırasında Çarlık Rusyası Ordusu tarafından 4 Haziran - 20 Eylül 1916 tarihleri arasında Doğu Cephesinde gerçekleştirilen saldırıdır. Dünya askerî tarihindeki en kanlı çarpışmalardan olan taarruz Avusturya-Macaristan İmparatorluğu birliklerini çöküşün eşiğine getirmiştir. Güneybatı Cephesi komutanı Orgeneral Aleksey Brusilov tarafından planlanan ve komuta edilen saldırı başarılı olsa da tüm cephe genelinde diğer komutanlardan beklenen koordineli saldırılar gerçekleşmeyince Çarlık Ordularında da oldukça yüksek asker kayıpları yaşanmıştır. Taarruzun başlamasıyla birlikte Romanya Krallığı, İtilaf Devletleri saflarında savaşa katılma kararı almıştır.

21-23 Ekim 1912 Tarihleri arasında Yunan Epir Ordusunun birlikleri ile Yanya Kolordusu kuvvetleri arasında gerçekleşen muharebedir. Yanya kolordusunun Balkan Savaşı'nda girdiği ilk muharebe olup Osmanlı zaferi ile sonuçlansa da bu muharebedeki bazı hatalar hemen ardından girişilen Gribova Muharebesi'ndeki yenilgi bu başarının kullanılamamasına neden olmuştur.

Sırp Birinci Ordusu, I. Dünya Savaşı sırasında savaşan bir Sırp sahra ordusuydu.

<span class="mw-page-title-main">Külefçe Muharebesi</span>

Külefçe Muharebesi, 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı'nda evre.

<span class="mw-page-title-main">Masurya Gölleri Muharebesi</span>

Masurya Gölleri Muharebesi, I. Dünya Savaşı'nın ikinci ayında, 2-16 Eylül 1914 tarihleri arasında Doğu Cephesi'nde gerçekleşen bir Alman taarruzudur. Alman 8. Ordusu'nun Rus İkinci Ordusu'nu kuşatıp imha ettiği Tannenberg Muharebesi'nden sadece birkaç gün sonra gerçekleşmiştir. Doğu Prusya demiryolu ağının sağladığı hızlı hareket kabiliyetini kullanan 8. Ordu, dağılmış olan Rus 1. Ordusu'nun önünde yeniden toparlandı ve onları tüm cephe boyunca geri iterek sonunda Almanya'dan çıkardı. Rus 10. Ordusu'nun Almanların sağ kanadına ulaşması daha fazla ilerlemeyi engelledi.

<span class="mw-page-title-main">Stallupönen Muharebesi</span>

Stallupönen Muharebesi, Rus ve Alman orduları arasında 17 Ağustos 1914 tarihinde I. Dünya Savaşı'nın Doğu Cephesi'ndeki ilk muharebedir. Hermann von François komutasındaki Almanlar, kendilerinden sayıca üstün olan ancak birbirlerinden ayrılmış olan, 27. Piyade Tümeni ile 40. Piyade Tümeni arasında bir boşluk yaratan ve birbirleriyle çok az koordinasyona sahip olan farklı piyade kolordularından dört Rus piyade tümenine karşı başarılı bir karşı saldırı gerçekleştirdi. Bu küçük bir Alman başarısıydı ama Rusların harekât planını bozacak pek bir şey yapmadı.

<span class="mw-page-title-main">Kovel Muharebesi</span>

Kovel Muharebesi I. Dünya Savaşı sırasında 28 Temmuz - 8 Ağustos 1916 tarihleri arasında gerçekleşmiştir. Ukrayna'nın kuzeybatısındaki Volyn Oblastı'nda bulunan Kovel'in güneyinde Alexander von Linsingen tarafından gerçekleştirilen bir Avusturya karşı saldırısıyla başlamıştır. Linsingen, Aleksei Alekseevich Brusilov komutasındaki Rus taarruzunu durdurmayı amaçlıyordu.

<span class="mw-page-title-main">Komarów Muharebesi (1914)</span>

Komarów Muharebesi, I. Dünya Savaşı sırasında Doğu Cephesi'nde meydana gelen bir muharebedir. Avusturya-Macaristan kuvvetleri için bir zafer olacak, ancak savaşın ilerleyen aylarında tekrarlayamayacakları bir zafer olacaktı.

<span class="mw-page-title-main">Montebello Savaşı (1859)</span>

Montebello Muharebesi 20 Mayıs 1859 tarihinde günümüzde Lombardiya, Kuzey İtalya'da gerçekleşmiştir. İkinci İtalyan Bağımsızlık Savaşı'nın ilk büyük çarpışması olan bu savaş, Mareşal Karl von Urban komutasındaki Avusturya birlikleri ile Piyemonte süvarileri ve General Élie Foray komutasındaki Fransız piyadeleri arasında gerçekleşmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Łódź Muharebesi (1914)</span>

Łódź Muharebesi veya Lodz Harekâtı, 11 Kasım - 6 Aralık 1914 tarihleri arasında Polonya'nın Łódź şehri yakınlarında gerçekleşti. Alman Sekizinci Ordu, Dokuzuncu Ordu, Avusturya-Macaristan'ınBirinci Ordu'su ve Rus Birinci, İkinci ve Beşinci Orduları arasında sert kış koşullarında savaşlar yaşandı. Almanlar, Vistula Nehri Muharebesi'nden sonra Almanların geri çekilmelerinin ardından Rus kuzey kanadını tehdit etmek için Dokuzuncu Ordularını Thorn çevresine yeniden konuşlandırdılar. Almanların amacı, Rusları kuşatarak ve yok ederek Almanya'nın işgalini önlemekti; bunun sonucunda Almanlar da kuşatıldı ve aslında 2 kolordu kaybettiler; ancak Almanya'nın işgali önlendi. Savaş, hem Batı hem de Doğu cephelerinde güçlü bir etki yarattı. Savaş, Rus birliklerinin zaferiyle sonuçlandı; ancak planlanan Almanya işgali iptal edildi.

<span class="mw-page-title-main">Gorlice-Tarnów Taarruzu</span>

I. Dünya Savaşı sırasında ki Gorlice-Tarnów saldırısı başlangıçta Doğu Cephesi'nde güneydeki Avusturya-Macaristanlılar üzerindeki Rus baskısını hafifletmek için küçük bir Alman saldırısı olarak tasarlanmıştı, ancak İttifak Devletleri'nin 1915'teki başlıca saldırı çabasıyla sonuçlandı ve Rus hatlarının tamamen çökmesine, Rusya'nın içlerine doğru geri çekilmelerine neden oldu. Devam eden eylem dizisi, 1915'teki sefer sezonunun çoğunu kapladı ve Mayıs başında başladı; ancak kötü hava koşulları nedeniyle Ekim ayında sona erdi. Mackensen, bir atılım sağlamayı, daha sonra Rusların Dukla Geçidi'nden ve Vistül'ün kuzeyindeki mevzilerinden geri çekilmesine yol açacak bir operasyonun ilk aşaması olarak görüyordu.