İçeriğe atla

GNU LibreJS

GNU LibreJS
GNU LibreJS 6.0.9 İngilizce Wikipedia ana sayfasındaki engellenmiş unsurları gösteriyor.
Geliştirici(ler)Ruben Rodriguez, Nik Nyby
Güncel sürüm7.20.3 / 3 Aralık 2021 (2 yıl önce) (2021-12-03)[1]
Geliştirme durumuEtkin
TürTarayıcı eklentisi
LisansGNU Genel Kamu Lisansı sürüm 3 veya sonrası[2]
Resmî sitesignu.org/software/librejs/
Kod deposu Bunu Vikiveri'de düzenleyin

GNU LibreJS ya da kısaca LibreJS Mozilla Firefox tabanlı tarayıcılar için özgür yazılım web tarayıcısı eklentisidir. GNU Tasarısı tarafından oluşturulmuştur. Amacı kullanıcının web tarayıcısında özgür olmayan anlaşılması zor JavaScript programlarını engellemek ve özgür ya da anlaşılabilen programlara izin vermektir. Eklenti Richard Stallman'ın "JavaScript Tuzağı" olarak adlandırdığı sorunu[2] gidermek için oluşturulmuştur, bu sorun birçok kullanıcının web tarayıcılarında bilmeden özel mülk yazılım çalıştırması hakkındadır.[3]

Tanımlama

GNU LibreJS birçok web sitesinde bulunan özgür olmayan JavaScript programlarını engellemeyi hedeflemektedir. GNU Tasarısı'nın bir parçası olarak Ruben Rodriguez ve Nik Nyby tarafından geliştirilmiştir.[2] GNU IceCat tarayıcısında varsayılan olarak gelmektedir.[4] Ayrıca Tor ile birlikte çalışabilir.[5]

Eklenti siteleri beyaz listeye eklemeyi destekler ve bir e-posta saptama dizgesine sahiptir. Bu dizge kullanıcıların geliştiriciyle iletişim kurmalarını ve JavaScript kodlarını LibreJS ile uyumlu yapmaya ikna etmesini sağlar.[1] Özgür Yazılım Vakfına göre bu eklenti etkinken her yere nüfuz eden sahipli JavaScript kodlarından ötürü birçok web sitesi kullanılmaz hale gelmektedir.[6] Yine de programcı ve eylemci Richard Stallman GNU LibreJS kullanımını desteklemektedir.[3]

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ a b "GNU LibreJS 7.20.3 released". Savannah. 29 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mart 2019. 
  2. ^ a b c "GNU LibreJS". GNU.org. 31 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Temmuz 2015. 
  3. ^ a b Richard Stallman. "The JavaScript Trap". GNU.org. 2 Ekim 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Temmuz 2015. 
  4. ^ "GNUzilla and IceCat". Free Software Foundation. 27 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Nisan 2016. 
  5. ^ n8willis (3 Aralık 2014). "GNU LibreJS 6.0.6 released". LWN.net. 23 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Nisan 2016. 
  6. ^ wtheaker (23 Ekim 2013). "LibreJS reaches version 5.4". Free Software Foundation. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Nisan 2016. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Mozilla Firefox</span> yazılım

Mozilla Firefox, Mozilla Vakfı ve onun alt kuruluşu Mozilla Corporation tarafından geliştirilen, özgür ve açık kaynak kodlu bir web tarayıcısıdır. Firefox; Windows, macOS, Linux, Android ve iOS işletim sistemlerinde kullanabilir. Yazılımın Windows, macOS, Linux, Android sürümlerinde web sayfalarının oluşturulması için Gecko motoru kullanılır. Mozilla tarafından geliştirilen Gecko, mevcut ve planlanmış web standartlarıyla uyumludur. 2015'te çıkan iOS için Firefox uygulamasında ise Apple'ın getirdiği kısıtlamalar nedeniyle iOS'in bütünleşik WebKit motoru kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Özgür yazılım</span> belirli kullanıcı kullanım, kopyalama, değiştirme, yeniden dağıtma özgürlüğünün (değiştirilmiş dahil) mevcut olduğu yazılım

Özgür yazılım, kullanıcısına yazılımı herhangi bir amaç için çalıştırma, inceleme, değiştirme ve dağıtma özgürlükleri tanıyan yazılım türüdür. Tersi, özel mülk yazılımdır.

<span class="mw-page-title-main">GNU</span> bilgisayar işletim sistemi

GNU; çekirdeği, sistem araçlarını, açıcılarını, kütüphanelerini ve son kullanıcı yazılımlarını içeren, GNU Tasarısı kapsamında geliştirilen bir işletim sistemidir. İsminin açılımı "GNU's Not Unix" dir. Bu ismi almasındaki sebep de tasarımının Unix'e benzerken kendisinin özgür yazılım olması ve herhangi bir UNIX kodunu içermemesidir.

<span class="mw-page-title-main">JavaScript</span> programlama dili

JavaScript, HTML ve CSS ile birlikte World Wide Web'in temel teknolojilerinden biri olan programlama dilidir. Web sitelerinin %97'sinden fazlası, web sayfası hareketleri için istemci tarafında JavaScript kullanırlar ve kullanılan kodlar genellikle üçüncü taraf kitaplıkları içerir. Tüm büyük web tarayıcılarında, kaynak kodunu kullanıcıların cihazlarında yürütebilmek için özel bir JavaScript motoru bulunur.

<span class="mw-page-title-main">GNU Genel Kamu Lisansı</span>

GNU Genel Kamu Lisansı yaygın kullanılan bir özgür yazılım lisansı. İlk sürümü 1989 yılında Richard Stallman tarafından GNU Tasarısı için kaleme alınmıştır. Üçüncü ve son sürüm ise Richard Stallman'ın yöneticisi olduğu Özgür Yazılım Vakfı (FSF), Eben Moglen ve Yazılım Özgürlüğü Hukuk Merkezi tarafından kaleme alındı ve özgür yazılım topluluklarının çeşitli itiraz ve katkılarıyla son hâlini aldı.

Özgür Yazılım Vakfı, özgür yazılım hareketini ve GNU projesini desteklemek amacıyla 4 Ekim 1985 tarihinde Richard Stallman tarafından kurulmuş, kâr amacı gütmeyen bir sivil toplum kuruluşudur. FSF, dört temel yazılım özgürlüğünü savunmakta ve bu özgürlüklerin copyleft lisanslar aracılığıyla korunmasını tercih etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">GNOME</span> Unix benzeri işletim sistemleri için geliştirilen bir masaüstü ortamı

GNOME, açık kaynak kodlu, özgür masaüstü ortamı. GNU Tasarısı'na bağlı GNOME Projesi topluluğunca geliştirilmekte olan GNOME, Unix ve BSD tabanlı birçok işletim sistemine kurulabilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Emacs</span> genişletilebilirlik yönünden birbirine benzeyen ve ilişkili metin editörlerinin genel adı

Emacs, özellikle genişletilebilirlik yönünden birbirine benzeyen ve ilişkili metin düzenleyicilerin genel adıdır. Bu metin düzenleyicilerin en yaygını GNU Emacs olduğundan, sıklıkla GNU Emacs yerine kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Açık kaynak yazılım</span> açık kaynak lisansıyla yayınlanmış programlama kodu

Açık kaynak yazılım ya da açık kaynak kodlu yazılım, telif hakkı sahibinin kullanıcılara yazılımı ve kaynak kodunu herhangi bir amaç için kullanma, inceleme, değiştirme ve dağıtma haklarını verdiği bir lisans kapsamında yayınlanan bilgisayar yazılımıdır. Kullandıkları lisans gereğince isteyen kişi ve grupların yazılımı kendi kişisel ihtiyaçlarına uyarlamalarına ve sonunda değişikliği benzer tercihlere sahip kullanıcılar için bir çatal olarak yayınlamalarına olanak tanır.

<span class="mw-page-title-main">GNU Projesi</span> Özgür yazılım projesi

GNU Tasarısı, toplu işbirliğini temel alan bir özgür yazılım tasarısıdır. Richard Stallman tarafından Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nde 27 Eylül 1983 tarihinde kamuoyuna duyurulmuştur. Tasarının hedefi işbirliği yoluyla özgür yazılımlar geliştirip dağıtarak bilgisayar kullanıcılarının bilgisayarlarını ve benzeri araçlarını kendi istekleri doğrultusunda özgürce kullanmalarını sağlamaktır. Bu tasarının temelinde kullanıcıların yazılımı çalıştırma, paylaşma, inceleme ve değiştirme konularında özgür olmaları yatar. GNU yazılımları bu özgürlükleri dağıtıldıkları lisans ile yasal olarak güvence altına alır, dolayısıyla GNU yazılımları özgür yazılımlardır.

<span class="mw-page-title-main">Brendan Eich</span>

Brendan Eich, JavaScript programlama dilinin yaratıcısı olan Amerikalı teknoloji öncüsüdür. Mozilla Projesi'nin de yaratıcılarından biri olan Brendan Eich, Mozilla Vakfı'nın da kurucularından birisi oldu. Mozilla Corporation'ın önce CTO, sonrasında da CEO'luğunu üstlenen Brendan Eich, teknoloji dünyasını en çok etkilemiş geliştiricilerden biri olarak gösterilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Linux-libre</span>

Linux-libre, Linux çekirdeğinin değiştirilmiş sürümlerinden sağlanan bir GNU paketi ve işletim sistemi çekirdeğidir. Bu tasarının hedefi kaynak kodu olmayan, kod şaşırtması bulunan ve özgür olmayan her yazılımın Linux çekirdeğinden çıkarılmasıdır.

<span class="mw-page-title-main">GNU IceCat</span>

GNU IceCat ; Mozilla Firefox web tarayıcısının, marka haklarından arındırılmış özgür bir türevi. GNU Tasarısı tarafından dağıtılır. Linux, Windows, Android ve OS X'e uyumludur.

<span class="mw-page-title-main">GnuTLS</span>

GnuTLS TLS, SSL ve DTLS iletişim kurallarının uyarlaması olan özgür bir yazılımdır. Uygulamaların ağ taşıma katmanı üzerinde güvenli haberleşmesini, X.509, PKCS #12, OpenPGP ve diğer yapılara erişebilmesi için uygulama programlama arayüzü sağlar.

<span class="mw-page-title-main">GNU Chess</span> insana ya da bir bilgisayar programına karşı satranç oynayan özgür yazılım satranç motoru

GNU Chess bir insana ya da bir bilgisayar programına karşı satranç oynayan özgür yazılım satranç motorudur. GNU Chess'in hedefi araştırmalar için taban olmaktır. Çeşitli araştırmalar kapsamında kullanılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Copyleft</span>

Copyleft, insanlara özgün çalışmayı diledikleri gibi kopyalama, değiştirme ve yeniden dağıtma hakları veren bununla birlikte eserin özgün ve değiştirilmiş halinin yine aynı haklarla dağıtılmasını zorunlu tutan yasal bir tekniktir. Bir özgür yazılımın özgün hali ve değiştirilmiş türevlerinin özel mülke dönüşmesini önlemek yani daima özgür kalmasını sağlamak için kullanılır. Bu bakımdan copyleft özgür lisanslar copyleft olmayan özgür lisanslara göre daha koruyucu niteliktedir. Copyleft lisanslar başta bilgisayar yazılımları olmak üzere belgeler, sanat eserleri, bilimsel keşifler ve hatta belirli patentlere kadar uzanan çalışmalar için kullanılabilir.

<span class="mw-page-title-main">Yazılım kategorileri</span>

Yazılım kategorileri, yazılım gruplarıdır. Yazılımın bu kategoriler açısından anlaşılmasını sağlamaktadırlar. Farklı sınıflandırma şemaları, yazılımların farklı yönlerini dikkate alır.

<span class="mw-page-title-main">GNUzilla</span>

GNUzilla, Mozilla Suite'nin GNU tarafından tamamen özgürleştirilmiş sürümüdür. Yerini GNU'nun Mozilla Firefox çatallı web tarayıcısı olan ve sonradan GNU IceCat ismini alacak IceWeasel'e bırakmıştır.

LibrePlanet Özgür Yazılım Vakfı tarafından oluşturulan ve desteklenen bir topluluk projesidir. Hedefi yerel toplulukları ve kuruluşları bir araya getirerek yıllık bir konferans düzenlemek ve Özgür Yazılım'ın dünya çapında tanınmasını sağlamaktır.

JavaScript motoru, JavaScript kodunu yürüten bir yazılım bileşenidir. İlk JavaScript motorları yalnızca yorumlayıcılardı, ancak ilgili tüm modern motorlar ise gelişmiş performans için tam zamanında derlemeyi kullanır.