İçeriğe atla

Güney Bug Nehri

Koordinatlar: 46°59′K 31°58′D / 46.983°K 31.967°D / 46.983; 31.967
Güney Bug UkraynacaПівденний Буг, Pivdennyi Buh
Güney Bug Nehri, Vinnıtsya, Ukrayna civarında
Güney Bug Nehri, Vinnıtsya, Ukrayna civarında
Ukrayna boyunca Güney Bug Nehri
Ukrayna boyunca Güney Bug Nehri
Genel bilgiler
Uzunluk806 km (501 mi)
Debi108 m3/s (ort.)
Bu Alman haritasında nehir Bog Fl[uss] olarak adlandırılmıştır.

Güney Bug, ayrıca Güney Buh[1] (UkraynacaПівденний Буг, Pivdennyi Buh; RusçaЮжный Буг, Yuzhny Bug; RumenceBugul de Sud ya da sadece RumenceBug),[1] ve bazen Boh Nehri (UkraynacaБог, LehçeBoh),[2] Ukrayna'da bulunan taşımacılık yapılabilen bir nehirdir. Ukrayna'nın en uzun ikinci nehridir.

Nehrin kaynağı Ukrayna'nın batısında, Polonya sınırından yaklaşık 145 kilometre (90 mil) uzaklıkta Volyn-Podillia Yaylası'dır; buradan güneydoğu istikametinde güney bozkırlarından geçerek Bug Estuary'ye (Karadeniz havzası) ulaşır. 806 kilometre (501 mil) uzunluğundadır ve 63.700 kilometrekare (24.600 sq mi) bir alanı sular.[3]

Güney Bug üzerindeki büyük şehirler Hmelnitski, Khmilnyk, Vinnıtsya, Haivoron, Pervomaisk, Voznesensk ve Mikolayiv'dir. (akış yönünde listelenmiş, yani güneye doğru).[3]

1941 ve 1944 yılları arasında II. Dünya Savaşı sırasında Güney Bug, Alman işgali altındaki Ukrayna ile Ukrayna'nın Romanya tarafından işgal edilen Transdinyester adı verilen kısmı arasındaki sınırı oluşturdu.

İsimlendirme, etimoloji ve tarih

(UkraynacaПівденний Буг, Pivdennyi Buh; LehçeBoh; RusçaЮжный Буг; Osmanlıca TürkçeAksu)

Herodot (c. 484–425 BCE) nehri Grekçe adını kullanarak ifade eder: Hypanis.[4] MS 5. yüzyıldan 8. yüzyıla kadar olan Kavimler Göçü boyunca, Güney Bug bölgedeki tüm göç eden halklar için büyük bir engel teşkil ediyordu.

Nehrin uzun süredir devam eden yerel Slav adı Boh (Kiril alfabesi: Бог),[2] "zengin" anlamına gelen bir kökten türemiş olabilir (Ukraynacaбaгата, bahata).[] 17. yüzyıl Fransız askeri mühendisi ve coğrafyacı Guillaume Le Vasseur de Beauplan nehrin adını Bog olarak kaydetmiştir.[5]

16. yüzyıldan 18. yüzyıla kadar Ukrayna'nın güneyinin çoğu kısa süreli ve geçici olarak Osmanlı İmparatorluğu egemenliği altındaydı ve nehri "Beyaz Nehir" anlamına gelen Ak-su olarak yeniden adlandırdılar. Yerel Slav yer adları, Karadeniz-Hazar steplerinin 17. ve 18. yüzyıllarda geri alınmasından sonra yeniden kullanılmaya başlandı.

6 Mart 1918'de, Ukrayna Merkez Konseyi (Ukrayna Halk Cumhuriyeti'nin meclisi Tsentralna Rada), Ukrayna'yı çok sayıda bölgeye bölen "Ukrayna'nın idari-bölgesel bölünmesi için" yasayı kabul etti. Nehrin üst kısmındaki bu topraklardan birine "Boh ülkesi" (UkraynacaПобожжя, Pobozhia) adı verildi. Daha önce 18. yüzyılda Bohogard falanks (UkraynacaБoгоґардівська паланка, Bohogardivska palanka) Gard şehri (bugün - Yuzhnoukrainsk yakınlarında bir alan) merkezli Zaporizhian Sich'in bir parçası olarak mevcuttu.

Kolları

Güney Bug Nehri'nin ana kolları, kaynaktan ağza (parantez içinde uzunluk):

  • Sol: Buzhok (75), Ikva (57), Snyvoda (58), Desna (80), Sob (115), Udych (56), Synytsia (78), Synyukha (111), Velyka Korabelna (45), Mertvovid (114), Hnylyi Yelanets (103), Inhul (354)
  • Sağ: Vovk (71), Zghar (95), Riv (104), Silnytsia (67), Dokhna (68), Savran (97), Kodyma (149), Bakshala (57), Chychyklia (156)

Galeri

Kaynakça

  1. ^ a b "Encyclopædia Britannica: Southern Buh (River)". Encyclopædia Britannica. 14 Mayıs 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mayıs 2011. 
  2. ^ a b Boh River 3 Ağustos 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. at the Encyclopedia of Ukraine
  3. ^ a b Южный Буг 4 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Büyük Sovyet Ansiklopedisi
  4. ^ Herodotus (30 Ekim 2009). The Histories, Herodotus p.165. ISBN 9781596258778. Erişim tarihi: 5 Ocak 2013. []
  5. ^ Le Vasseur de Beauplan, Guillaume (1651). Golitsyn, Avgustin Petrovich (Ed.). Description de l'Vkranie depvis les confins de la Moscovie jvsqu'avx limites de la Transylvanie [Description of the Ukraine from the borders of Muscovy to the limits of Transylvania]. Bibliothèque russienne (Fransızca). Paris: J. Techener (1861 tarihinde yayınlandı). s. 57. 5 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ekim 2014. A trois lieues audessus de Douczakow [Ochakiv] est l'emboucheure du Bog où se trouve vne isle en forme de triangle, viron de demi lieue de long le trauers de Semenwiruk. [...] Au dessus de Semenwirut, il y a sur le Bog Winaradnakricza, qui est vne fontaine sur vn précipice, lieu beau et propre à habiter, tant pour le bois qui est à commodité que pour les moulins qui s'y pourraient faire. 

Dış bağlantılar


İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Karadeniz</span> Avrupa ve Asya arasında yer alan bir iç deniz

Karadeniz, güneydoğu Avrupa ile Anadolu yarımadası arasında yer alan, kuzeyinde Ukrayna, kuzeydoğusunda Rusya, doğusunda Gürcistan; güneyinde Türkiye, batısında Romanya ve Bulgaristanla çevrili, Atlas Okyanusu'na Akdeniz, Ege Denizi ve Marmara Denizi aracılığıyla bağlanan bir iç denizdir. İstanbul Boğazı vasıtasıyla Marmara, Kerç Boğazı vasıtasıyla ise Azak Denizi'ne bağlanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Tuna</span>

Tuna, Almanya'nın güneyinde Kara Orman bölgesinde Donaueschingen kasabasında Brigach ve Breg nehirlerinin birleşmesiyle meydana gelen nehir.

<span class="mw-page-title-main">Dinyeper</span> Rusya ile Ukrayna içinde akan 2290 kmlik bir nehir

Dinyeper veya Özi, Rusya ile Ukrayna topraklarının bir kısmını sulayan bir nehir. İdil ve Tuna'dan sonra Avrupa'nın üçüncü uzun nehridir. 2290 km uzunluğundaki bu nehir, Valday Dağları yaylasının güneyinden doğar, Smolensk'e ulaşır, Belarus'a girer, bu cumhuriyetin doğu kısmından geçerek Ukrayna'ya ulaşır. Soldan Desna Irmağı ile birleşen nehir, Kiev'e geçer. Daha sonra Dinyeper Yaylası'nı bir eğri çizerek dolaşır ve kıyı dilinin kısmen kapattığı bir haliç meydana getirerek Odessa'nın doğusundan Karadeniz'e dökülür. Dinyeper, Volhıya kütlesinin sert kayalıklardan meydana gelmiş bir bölgesini aşar.

<span class="mw-page-title-main">Donetsk</span> Ukraynadaki bir şehir

Donetsk (Ukraynaca: Донецьк, Rusça: Донецк), 1928'deki Harkiv yazımına göre Donetske (Ukraynaca: Донецьке) olarak da adlandırılan, eskiden Aleksandrovka, Yuzivka (Hughesovka) ve Stalino olarak bilinen, Ukrayna'nın doğusunda Donetsk Oblastı'nda Kalmius Nehri üzerinde bulunan bir sanayi şehridir. Nüfusun şehir merkezinde 901.645, metropolitan alanda ise 2 milyonun üzerinde olduğu tahmin edilmektedir. Donetsk, 2001 nüfus sayımına göre Ukrayna'nın en büyük beşinci şehridir.

<span class="mw-page-title-main">Kiev</span> Ukraynanın başkenti

Kiev, Ukrayna'nın en büyük kenti ve başkenti. Avrupa'nın en kalabalık 7. kenti.

<span class="mw-page-title-main">Karpatlar</span> Doğu Avrupada bir sıradağ

Karpat Dağları, Doğu Avrupa'da bir dağ silsilesi. Viyana yakınlarında Bratislava'da başlayıp kuzeydoğuya doğru bir yay biçiminde uzanarak Polonya'nın güneyinden ve Ukrayna'nın güneybatı kesiminden geçip güneydoğuya, Romanya topraklarında Ramnicu Sarat yakınlarında batıya kıvrılır ve Tuna üzerinde Demirkapı denilen bölgede son bulur. Macaristan'ı çok geniş ve açıktan çevreleyen bir yay biçimindedir.

<span class="mw-page-title-main">Tiraspol</span> Moldovada şehir

Tiraspol, Moldova'nın en büyük ikinci şehri ve Transdinyester Cumhuriyeti'nin başkentidir. Şehir Dinyester nehrinin doğusunda bulunmaktadır. Tiraspol, mobilya ve elektrik üretimi gibi hafif sanayinin bölgesel merkezidir.

<span class="mw-page-title-main">Dinyeper-Karpatlar Taarruzu</span>

Dinyeper-Karpat Taarruzu, 24 Aralık 1943 - 14 Nisan 1944 tarihleri arasında, II. Dünya Savaşı sırasında Doğu Cephesi'nde 1., 2., 3. ve 4 Ukrayna Cepheleri ile 1. Belarus Cephesi tarafından yürütülen bir stratejik taarruz harekâtıdır. Bu harekât, Alman Merkez ve Güney ordu gruplarına karşı, Ukrayna'nın tümünü ve Moldova'yı Alman işgalinden geri almayı hedeflemektedir.

<span class="mw-page-title-main">Uman-Botoşani Taarruzu</span>

Uman-Botoşani Taarruzu, Kızıl Ordu'nun, Doğu Cephesi'nin güney kesiminde 1944 yılı başlarında gerçekleştirdiği Dinyeper-Karpatlar Taarruzu'nun bir bölümüdür. Harekât, Ukrayna'nın batısında, Alman Güney Ordular Grubu'na karşı yürütülmüştür. Yaklaşık 1,5 ay süren muharebelerle Kızıl Ordu kuvvetleri, Güney Ordular Grubu'nu ikiye bölerek Romanya'nın doğusunda Dinyester ve Prut'a ulaştı.

Lublin-Brest Taarruzu, Kızıl Ordu'nun Belarus Stratejik Harekâtı kapsamında sürdürdüğü bir taarruz harekâtıdır. Harekât, 18 Temmuz - 2 Ağustos 1944 tarihleri arasında yapılmış olup Alman kuvvetlerini merkez ve doğu Polonya'dan çıkarmayı amaçlamaktadır. Genellikler Bagration Harekâtı olarak bilinir. 1. Belarus Cephesi'nin güney kanadı (sol) tarafından Alman Güney Ukrayna Ordular Grubu'na ve Merkez Ordular Grubu'na karşı icra edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Kolumbiya Nehri</span>

Kolumbiya Nehri ya da Columbia Nehri, Kuzey Amerika'da Pasifik Kuzeybatısı'nın en büyük nehridir ve uzunluğu 2,000 km'dir. ABD'nin dördüncü en büyük nehridir. Kanada'nın Britanya Kolumbiyası eyaletindeki Rocky Dağlarında doğan nehir, Amerika Birleşik Devletleri'nin Washington eyaletine geçer ve Oregon eyaletiyle sınır oluşturduktan sonra Büyük Okyanus'a dökülür. Drenaj havzası kabaca Fransa büyüklüğündedir ve Amerika Birleşik Devletleri'nin yedi eyaletine ve bir Kanada eyaletine kadar uzanır. Hacim bakımından Amerika Birleşik Devletleri'nin dördüncü büyük nehri olan Kolumbiya, Pasifik'e dökülen Kuzey Amerika nehirleri arasında en büyük debiye sahip olanıdır. Kolumbiya, dünyadaki nehirler arasında 36. en büyük debiye sahiptir.

Dinyeper Akanakları, Ukrayna Kalkanı'nın granit, gnays ve diğer anakaya türlerinden oluşmuş mostranın bulunduğu Dinyeper Nehri üzerindeki tarihi akanaklarıdır, nehrin güneye döndüğü bugünkü Dnipro şehrinin sonrasında başlarlar, 66 km'de her 50 metrede bir yer alırlar ve bugünkü Zaporijya kentinden önce sona ererler.

<span class="mw-page-title-main">Aşağı Mezopotamya</span> tarihi bölge

Aşağı Mezopotamya, Irak'ın tarihi bir bölgesidir. Orta Çağ'da sadece güney alüvyon ovasını kesin bir şekilde ifade eden Sawad ve "Irak-ı Acem" olan Cibal'in aksine el-Irak el-Arabi olarak da biliniyordu. Aşağı Mezopotamya, Sümer ve Babil'e ev sahipliği yapmıştır.

Ukrayna Rusları, (Ukraynaca: Росіяни в Україні, romanize: Rosiyany v Ukrayini, Rusça: Россияне в Украине, romanize: Rossiyane v Ukraine, ülkedeki en büyük etnik azınlıktır ve bu topluluk, dünyadaki en büyük tek Rus diasporasını oluşturur. 2001 Ukrayna nüfus sayımında, 8,334,100 kişi etnik Rus olarak tanımlanmıştır, bu, Ukrayna dışından gelen kişiler ile Rus etnik kökenini beyan eden Ukrayna doğumlu nüfus için birleşik rakamdır.

<span class="mw-page-title-main">Vahşi Ovalar</span>

Vahşi Ovalar, 16.ve 18. yüzyıllar arasında, Polonya-Litvanya belgelerinde, Karadeniz ve Azak Denizi'nin kuzeyinde, modern Ukrayna topraklarında Karadeniz-Hazar steplerine atıfta bulunmak için kullanılan tarihi bir terimdir. Ukraynalı tarihçi Vitaliy Shcherbak'a göre bu terim 15. yüzyılda Dinyester ile Orta Volga arasındaki bölgeye Zaporojya Kazakları tarafından baskınlar başladığında ortaya çıktı. Shcherbak, Michalo Lituanus, Blaise de Vigenère ve Józef Wereszczyński gibi çağdaş yazarlar bozkırların ve Dinyeper havzasının büyük doğal zenginlikleri hakkında yazdıklarını belirtmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Mikolayiv Muharebesi</span> 2022 Rusyanın Ukraynayı işgalinde muharebe

Mıkolayiv Muharebesi, Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sırasında Güney Ukrayna Taarruzu'nun bir parçası olarak 26 Şubat 2022 gecesi başlayan devam eden bir askerî çatışmadır.

<span class="mw-page-title-main">Ohtırka</span> Ukraynada bir şehir

Ohtırka (Ukraynaca: Охтирка; Ukrayna'nın Sumı Oblastı'nda küçük bir şehirdir. Nüfus: 47,216

Voznesensk Muharebesi, Mart 2022'nin başlarında Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sırasında Güney Ukrayna Taarruzu'nun bir parçası olarak Rusya ile Ukrayna arasında gerçekleşen bir dizi askeri çatışmaydı.

<span class="mw-page-title-main">Yedisan</span>

Yedisan, bugünkü Güney Ukrayna'da Dinyester ile Güney Bug (Boh) arasında yer alan, 17. ve 18. yüzyıllarda Osmanlılar tarafından Nogay Ordası'nın kontrolüne verilen ve adını Nogay Ordularından birinden alan Silistre Eyaleti'ne bağlı Özi [Paşa] Sancağı'nın şartlı adıydı. Rus İmparatorluğu'nda Ochakov Oblastı olarak anılırken, Osmanlı Türkleri idari merkez olarak hizmet veren Ochakiv şehrinden sonra sadece Özü olarak adlandırdı. Kullanılan bir diğer isim de Batı Nogay idi.

<span class="mw-page-title-main">Pereyaslav</span>

Pereyaslav, Ukrayna'da Kiev Oblastı'nda yer alan tarihi bir şehirdir. Başkent Kiev'in yaklaşık 95 km güneydoğusunda, Alta ve Trubizh nehirlerinin birleştiği yerin yakınında yer almaktadır. Orta Çağ döneminde önemli bölgesel güç merkezlerinden biriydi ve bir prensliğin başkenti olmuştu. Nüfusu 2022 itibarıyla yaklaşık 26.273'tür.