İçeriğe atla

Fujian (Çin Cumhuriyeti)

Fujian ili
福建省
İl
Fujian ili
Fujian ili arması
Arma
Tayvan'ın Tayvan'daki konumu.
Tayvan'ın Tayvan'daki konumu.
Ülke Tayvan
İdare
 • ValiLin Chu-chia
Yüzölçümü
 • Toplam180.4560 km²
Nüfus
 (2014)
 • Toplam133.456
 • Yoğunluk740/km²
Zaman dilimi[[UTCUTC+8]] (NST)
Resmî site
www.fkpg.gov.tw

Fujian ili (Çince: 福建省; pinyin: Fújiàn Shěng), Çin Cumhuriyeti'nin iki ilinden biridir. İl Çin'in güneydoğu kıyısında yer alan Kinmen ve Matsu Adaları'ndan oluşmaktadır. Yüzölçümü 180,4560 km² olan ilçenin nüfusu Aralık 2014 tarihi itibarı ile 133.456'dır. İlin merkezi Jincheng beldesidir.

Günümüzde Çin Cumhuriyeti'nin kontrolündeki Fujian ili, anakara ile bazı adalardan oluşan daha büyük Fujian eyaletinin bir parçasıydı. 1949 Çin İç Savaşı'ndan sonra eyaletin büyük çoğunluğu Çin Halk Cumhuriyeti'ne kalırken kalan % 0.5'lik bir bölümü ise Çin Cumhuriyeti'nde kalmıştır.

İdari bölümler

Fujian ili, Kinmen ve Lienchiang olmak üzere iki ilçeye ayrılmaktadır.

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

Tayvan, Doğu Asya'da Çin'in ve Japonya'nın güneyinde, Filipinler'in kuzeyinde bir adadır. Günümüzde Tayvan adı, Tayvan (Formoza) adasıyla birlikte Büyük Okyanus'undaki Lanyu ve Lüdao adaları, Tayvan Boğazı'ndaki Penghu, Matzu ve Kinmen adaları gibi Çin Cumhuriyeti yönetimi altındaki topraklara işaret etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Tayvan</span> Doğu Asyada bir ülke

Tayvan ya da resmî adıyla Çin Cumhuriyeti, Tayvan Adası ile Penghu, Kinmen, Matsu ve bazı diğer adacıklarda yerleşik bir Doğu Asya ada ülkesi. Tayvan resmî olarak, Çin'i yöneten Çin Komünist Partisi'ni Çin anakarasında işgalci güç olarak kabul eder. 1949 yılından günümüze kadar sık sık Çin Halk Cumhuriyeti ile olan rekabetiyle gündeme gelen Tayvan yönetimi, Çin anakarasında kontrol ve yönetim hakkı iddia ederek kendini gerçek Çin olarak tanımlar.

<span class="mw-page-title-main">I. Tayvan Boğazı Krizi</span>

I. Tayvan Boğazı Krizi, Çin ile Tayvan arasında 3 Eylül 1954 - 1 Mayıs 1955 arasında yaşanan kısa süreli bir silahlı çatışmadır.

<span class="mw-page-title-main">Guangdong</span> Güney Çin denizi kıyısında bulunan, Çinin en kalabalık eyaleti.

Guangdong, Güney Çin'de, Güney Çin Denizi'nin kuzey kıyısında Çin'in 23 eyaletinden (sheng) biridir. Eyalet başkenti Guangzhou'dur. Toplam yaklaşık 179,800 km2 (69,421 sq mi), alanda 126,84 milyon nüfusuyla Guangdong, Çin'in en kalabalık eyaleti ve bölgeye göre 15'inci en büyük ve aynı zamanda dünyanın en kalabalık üçüncü ülke alt bölümüdür.

Çin'in büyük nüfusu ve yüzölçümü nedeniyle idarî bölümleri antik çağlardan beri çeşitli düzeylere ayrılmıştır. Çin'in anayasasına göre üç de jure idarî bölüm olmasına rağmen günümüzde beş de facto idarî bölüm bulunmaktadır: eyalet, il, ilçe, belde ve köy.

<span class="mw-page-title-main">Fujian</span>

Fujian'in büyük bir kısmı Çin Halk Cumhuriyeti tarafından idare edilmektedir. Ancak Kinmen ve Matsu olmak üzere iki takım ada Çin Cumhuriyeti'nin (Tayvan) idaresi altındadır. Bu nedenle Çin Cumhuriyeti idari bölümlenmesinde de bir Fujian eyaleti bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Tayvan'ın siyasi durumu</span>

Tayvan'ın siyasal durumu, Çin İç Savaşı’nın sonucu olarak Çin Halk Cumhuriyeti ile Çin Cumhuriyeti arasında ortaya çıkan çatışma ile ilgilidir. Bu çatışma Tayvan adası, Tayvan’a ait olan adalar ve tarihi olarak Fujian, Guangdong ve Hainan eyaletlerine ait olan adaların statüsü hakkındadır.

<span class="mw-page-title-main">Tayvan Boğazı</span>

Tayvan Boğazı, Çin kontrolü altındaki Çin anakarası ile Çin Cumhuriyeti kontrolü altındaki Tayvan adasını birbirinden ayıran 180 kilometrelik boğazdır. Boğaz Güney Çin Denizi'nin bir parçasıdır ve kuzeydoğusunda Doğu Çin Denizi bulunur. En dar yeri 130 kilometre genişliğindedir.

Çin'in eyaletleri, Çin'in en üst düzey idari bölümleridir. Toplam 34 adet eyalet düzeyi bölüm bulunmakta olup bunlardan 23'ü eyalet, dördü doğrudan yönetilen şehir, beşi özerk bölge ve ikisi özel idarî bölgedir.

<span class="mw-page-title-main">Fuzhou</span>

Fuzhou Çin'in eyaletlerinden Fujian'ın başkenti ve en büyük şehirlerinden birisidir. Ningde şehrinin birçok ilçesi ile birlikte Fuzhou'nun; Mindong dilsel ve kültürel alanını oluşturduğu kabul edilir.

Tayvan tarihi, Tayvan adasının ve halkının tarihidir. Tayvan'da insan yerleşimine ait kanıtlar on binlerce yıl geriye uzanır. MÖ 3000 civarında bir tarım kültürünün aniden ortaya çıkmasının, günümüz Tayvan aborjinlerinin atalarının gelişini yansıttığına inanılır. Ada, 17. yüzyılda Hollandalılar tarafından sömürgeleştirildi. Bunu Çin anakarasının Fujian ve Guangdong bölgelerinden Tayvan Boğazı üzerinden gelen Hakka göçmenleri de dahil olmak üzere Han Çinlilerinin akını izledi. İspanyollar da kısa süreliğine kuzeyde bir yerleşim inşa ettiler, ancak 1642 yılında Hollandalılar tarafından sürüldüler. Adanın Çince adı, "臺灣" ("Tayvan"), bir aborjin terimden türemiştir. Geçmişte adaya batıda "Formosa" adı verilmiştir. 1644 yılında Çin anakarasında hakimiyetini kaybeden Ming Hanedanı'na sadık olan Koxinga, 1662 yılında Hollandalıları mağlup etti ve adada operasyonel bir üs kurdu. Zheng'in güçleri daha sonra 1683 yılında Qing Hanedanı tarafından yenilgiye uğratıldı. O zamanda itibaren, Tayvan'ın bazı kısımları Qing Hanedanı'na daha da entegre oldu. Ada, Birinci Çin-Japon Savaşı ardından 1895 yılında Penghu ile birlikte Japon İmparatorluğu'na dahil edildi. Tayvan, Japon İmparatorluğu'na ihraç edilecek pirinç ve şeker üretti. Aynı zamanda II. Dünya Savaşı sırasında Japonya'nın Güneydoğu Asya ve Pasifik'te sömürgeci genişlemesi için bir üs olarak kullanıldı. Bu dönemde Tayvan'da Japon imparatorluk eğitimi uygulandı ve birçok Tayvanlı savaş sırasında Japonya için savaştı.

<span class="mw-page-title-main">Nanping</span>

Nanping, Çin'in Fujian eyaletinde bulunan bir il düzeyi şehirdir. Şehir, güneydoğuda eyalet merkezi Fuzhou, doğuda Ningde ve güneyde Sanming il düzeyi şehirleri ile kuzeyde Zhejiang ve batıda Jiangxi eyaletleri komşudur. Yüzölçümü 26,278 km² olan şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 2,645,548'dur.

<span class="mw-page-title-main">Ningde</span>

Ningde, Çin'in Fujian eyaletinde bulunan bir il düzeyi şehirdir. Şehir, güneyde eyalet merkezi Fuzhou ve batıda Nanping il düzeyi şehirleri ile kuzeyde Zhejiang eyaleti komşudur. Yüzölçümü 13,452 km² olan şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 2,821,996'dır.

<span class="mw-page-title-main">Tayvan'ın idari bölümleri</span>

Yaygın olarak Tayvan adıyla bilinen ve Tayvan, Pescadores, Kinmen, Matsu olmak üzere dört ana adayı ve bazı küçük adaları yöneten Çin Cumhuriyeti'nin idarî bölümleri, iki il ve altı özel şehirden oluşmakta olup illerde 3 il şehri ile 13 ilçeye ayrılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kinmen</span>

Kinmen veya Quemoy, resmi adıyla Kinmen ilçesi, Tayvan'a bağlı bir takımada ve Tayvan'ın ilçelerinden biridir. Tayvan Boğazı'nın batısında, Çin'in Fujian eyaleti kıyısı yakınlarında ve Xiamen'den 1.5 km uzaklıkta yer almaktadır. Yüzölçümü 153.1 km² olan ilçenin nüfusu Aralık 2014 tarihi itibarı ile 127,723'tür. İlçenin merkezi Jincheng beldesidir.

Min ya da Miin, 70 milyondan fazla kişi tarafından konuşulan Çin dilidir. Güneydoğu Çin Fujian eyaletinin yanı sıra Guangdong 'da, Hainan'da, Zhejiang'in güneyindeki üç ilde, Ningbo'nun dışındaki Zhoushan takımadasında, Liyang'daki bazı kasabalarda, Jiangsu-Jiangyin şehrinde ve Tayvan'da yaşayan Fujianli göçmenler tarafından konuşulur. Dilin ismi Fujian'deki Min Irmağı'ndan türetilmiştir. Min lehçelerinin diğer Çin dilleriyle karşılıklı anlaşılabilirliği yoktur.

<span class="mw-page-title-main">İlçe düzeyi şehir</span>

İlçe düzeyi şehir, Çin'in ilçe düzeyi idari bölümleridir. İlçe düzeyindeki şehirler genellikle il düzeyi idari bölümler tarafından yönetilir, ancak bazıları doğrudan eyalet düzeyindeki idari bölümlere bağlıdırlar.

<span class="mw-page-title-main">Matsu Adaları</span>

Matsu Adaları, Doğu Çin denizinde 36 ada ve adacıktan oluşan bir takımada. Henüz Çin Cumhuriyeti (Tayvan)'ne ait Fujian iline bağlı Lienchiang İlçesi olarak yönetilir. Tayvan'ın en küçük ilçesidir.

<span class="mw-page-title-main">Fujian mutfağı</span>

Fujian mutfağı ya da Çin'de daha yaygın kullanımda olan kısa ismi ile Min mutfağı, Çin'in Fujian Eyaleti'nin bölgesel mutfağıdır. Çin'in "Sekiz Büyük Mutfağı" 'ndan birini oluşturur.

Amoy Körfezi olarak da bilinen Xiamen Körfezi, Çin'in Fujian eyaletindeki Xiamen kıyılarında kısmen kapalı bir körfezdir. Kinmen Adaları ve Tayvan Boğazı ile bağlantılıdır.