İçeriğe atla

Frine

Phryne at the Poseidonia in Eleusis - Henryk Siemiradzki, c. 1889. Phryne, denize adım atmaya hazırlanırken çıplak olarak gösterilir.

Phryne (/ˈfrni/; Eski Yunanca: Φρύνη) (doğum c. 371) MÖ dördüncü yüzyılda yaşayan bir Antik Yunan fahişesiydi (hetaira). En çok, hatip Hypereides tarafından savunulduğu dinsizlik davasıyla tanınır.

Phryne'nin gerçek adı Mnesarete (Μνησαρέτη, "erdem anısına") idi, ancak sarımsı teninden dolayı Phrinē ("kurbağa") olarak adlandırıldı. Bu, diğer fahişelere de sıklıkla verilen bir takma addı. Böotya bölgesinde bulunan Thespiae şehrinde Epicles'in kızı olarak doğdu, ancak Atina'da yaşadı. Doğum ve ölüm tarihleri tam olarak bilinmemekle birlikte, İstefe'nin Thespiae'yi yerle bir ettiği ve sakinlerini kovduğu yıl olan M.Ö 371 yılında dünyaya gelmiştir.

Hayatı

Şöhret

Athenaeus, Phryne hakkında birçok anekdot sunar. Güzelliğini över, Eleusinia ve Poseidonia festivalleri sırasında saçlarını saldığını ve çıplak denize adım attığını yazar. Bu, ressam Apelles'e ünlü Afrodit Anadyomene resmini çizmesi için ilham vermiş olmalıdır. Söylendiğine göre, sevgilisi olan heykeltıraş Praksiteles, Knidos Afroditi (antik Yunan'da bir kadının ilk çıplak heykeli) heykeli için onu model olarak kullanmıştır.[1]

Athenaeus'a göre, Praksiteles onun için iki heykel daha yaptı: Thespiae tapınağında kutsanan bir Eros heykeli ve som altından yapılmış ve Delphi tapınağında kutsanan Phryne'nin bir heykeli.

Athenaeus'a göre Phryne o kadar zengindi ki, M.Ö 336'da Büyük İskender tarafından yıkılan Thebes surlarının yeniden inşası için finansman sağlama teklifinde bulundu. (Surun üzerine "İskender tarafından yıkıldı, fahişe Phryne tarafından restore edildi" ibaresinin yazılması şartıyla.)

Duruşma

Phryne before the AreopagusJean-Léon Gérôme, c. 1861
Phryne, José Frappa tarafından. Phryne jürinin önünde göğüslerini açmış olarak tasvir edilmiştir.

Phryne'nin hayatındaki en bilinen olay onun yargılanmasıdır. Athenaeus, bir ölüm cezası nedeniyle yargılandığını ve aşıklarından biri olan hatip Hypereides tarafından savunulduğunu yazar. Athenaeus suçlamanın niteliğini belirtmez, ancak Pseudo-Plutarch onun dinsizlikle suçlandığını yazar. Diodorus Periegetes göre dava için konuşma Lampsakoslu Anaximenes tarafından yazılmıştır. Karar aleyhte çıkacakmış gibi göründüğünde Hypereides, Phryne'nin cübbesini çıkardı ve yargıçların ona merhamet göstermesini sağlamak için göğüslerini açtı. Güzelliği, yargıçlara batıl bir korku aşıladı, kendilerini "Afrodit'in bir peygamberi ve rahibesini" ölüme mahkûm etmeye ikna edemediler. Acıdıkları için onu beraat ettirmeye karar verdiler.

Bununla birlikte Athenaeus, Posidippus'un Ephesia'sında duruşmanın başka bir versiyonuna dair söylentiyi aktarır. Phryne'nin her jüri üyesinin elini sıkarak ve ağlayarak gözyaşlarıyla hayatı için yalvardığını tanımlar. Craig Cooper, Posidippus hikâyesinin gerçek versiyon olduğunu ve Phryne'nin duruşması sırasında mahkeme önünde göğüslerini asla açmadığını savunuyor.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ Women and Girls in Classical Greek Religion. 2002. s. 195. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Heykel</span> taş, tunç, bakır, kil, alçı vb. maddelerden yontularak, kalıba dökülerek veya yoğrulup pişirilerek biçimlendirilen eser, yontu

Heykel ya da yontu, sanatsal bakış açısıyla meydana getirilmiş üç boyutlu formlara denir. Heykel temelde mekânın kapsanması, kavranması ve mekân ile ilişki kurulması ile ilgilenir.

<span class="mw-page-title-main">İskender</span> MÖ 336–323 yılları arasındaki Makedonya kralı

İskender, asıl adıyla III. Aleksandros veya yaygın adıyla Büyük İskender, Yunan Antik Makedonya Krallığı'nın M.Ö. 336–323 yılları arasındaki kralıdır. M.Ö. 356 yılında Pella'da doğdu ve 20 yaşında babası II. Filip'in yerine tahta geçti. İktidarının uzun yıllarını Güneybatı Asya ve Kuzeydoğu Afrika'da eşi benzeri görülmemiş büyük askerî seferlerle geçirdi ve 30 yaşına geldiğinde Yunanistan'dan Kuzeybatı Hindistan'a kadar uzanan antik dünyanın en büyük imparatorluklarından birini oluşturdu. Hükümdarlığı süresince girdiği hiçbir muharebede yenilmeyen Büyük İskender, pek çok uzman kişi tarafından tarihin en başarılı askerî komutanlarından birisi olarak kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Efes</span> Anadoluda bir antik kent

Efes, Anadolu'nun batı kıyısında, bugünkü İzmir ilinin Selçuk ilçesinin üç kilometre güneybatısında yer alan antik bir Luvi şehriydi. Şehir Anadolu'da Yunan sömürgeciliğinin başlamasıyla birlikte İyonya ve daha sonra Roma dönemlerinde de önemini korumuştur. Kuruluşu Cilalı Taş Devri'ne yani MÖ 6000 yıllarına dayanır. MÖ 10. yüzyılda eski Arzava başkentinin yerine Attik ve İyonyalı Yunan kolonistleri tarafından inşa edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Knidos Afroditi</span>

Knidos Afroditi ya da Çıplak Aphrodit, Datça Yarımadasının batı ucunda yer alan antik Knidos şehrinde bulunan ünlü Afrodit heykelidir. Atinalı heykeltıraş Praksiteles’in beyaz, sert mermerden yaptığı heykel, dünyadaki ilk çıplak kadın heykeli olması bakımından önemlidir. Heykelde tanrıça Afrodit, sol elinde kıyafetini tutar ve sağ eliyle de cinsel bölgesini kapar biçimde betimlenmiştir. Heykeli görmek için diğer birçok şehirden Knidos'a ziyaretçi geldiği anlatılır.

<span class="mw-page-title-main">Knidos</span> Muğlanın Datça ilçesinde bulunan, Karya dönemine ait antik yerleşim

Knidos, Muğla'nın Datça ilçesinde bulunan, Karya dönemine ait antik yerleşimdir.

<span class="mw-page-title-main">Priene</span>

Priene, Aydın Söke'de Selçuk-Efes'e yaklaşık 100 km uzaklıkta kurulmuş bir İyon şehridir. Şehir Menderes nehrinin 10 km kuzeyindedir. Şehir kurulduğunda deniz kıyısındaydı. Menderesin alüvyonu nedeniyle şehir şimdi kilometrelerce kara içerisindedir.

<span class="mw-page-title-main">İstefe</span> Yunanistanın Orta bölgesi, Böotya ilçesi, İstefe belediyesine bağlı kent

İstefe veya İstefa, Antik Yunanistan'da kurulan bir şehir devletidir. Atina'nın kuzeybatısındaki Böotya bölgesinde bulunmaktaydı. Tebai, Doğu Yunanistanda, Böotia'nın ortasında verimli bir yerde kurulmuştur. Tebai'nin ilk zamanlarına ait bilgiler efsanelere dayanır. Şehrin kuvvetli surlarla çevrili oluşu, buranın Böotia'nın merkezi olmasını sağladı.

<span class="mw-page-title-main">Polikleitos</span>

Polykleitos, MÖ 480'de Argoz'ta doğmuş 5. yüzyılın sonuna doğru ölmüştür. yaşamış çok ünlü bir heykeltıraştır. Eserlerinin çoğunun Roma kopyaları yapılmıştır. Genelde atlet heykelleri yapmıştır. En ünlü eseri Doryphros (Mızrak taşıyan atlet) ve diademini başına takarken betimlenen Diadumenos heykelidir. Doryphros ise mızrak taşıyan anlamına gelmektedir. Polyklet heykellerini kanon denen bir düzen içinde yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Sfenks</span> Antik yapı, Antik Dünyanın 7 harikasından biridir

Sfenks, kafası koç, kuş veya insan, gövdesi ise uzanan bir aslan biçimini alan heykel. İlk önce Antik Mısır'da rastlanan Sfenks, antik Yunan mitolojisinde büyük kültürel önem taşımıştır ve ismini buradan almıştır. Sözcüğün Mısırca’daki orijinal biçimi kepes ankh ya da “yaşayan heykel” anlamında şeşep (sheshep) ankh'tır. Sfenkslerin en tanınmışı Büyük Gize Sfenksi'dir.

<span class="mw-page-title-main">Sardis</span> Türkiyede bir antik kent

Sardis, Manisa'nın Salihli ilçesine bağlı Sart kasabası yakınlarında bulunan ve Lidya (Lydia) devletine başkentlik yapmış antik kent. MÖ 1300'de kurulup MS 1200'de yıkılmıştır. Salihli merkezine 9 km, İzmir'e 82 km uzaklıkta olup, İzmir-Ankara karayolunun iki yanına yayılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Antik Yunanistan</span> İlk Çağdaki Yunan medeniyeti

Antik Yunanistan, bugünkü Yunanistan toprakları ile Küçük Asya'da (Anadolu) yaşayan toplumların kurduğu devlet ve uygarlıkların, MÖ 756 ile MÖ 146 tarihleri arasında hüküm sürdükleri bölgenin adı.

<span class="mw-page-title-main">Antik Yunan sanatı</span>

Bugünkü Yunanistan topraklarına Yunanlar ayak basmadan önce, Girit, kültürel gelişimin öncülerindendi. Burada Neolitik'ten son Tunç Çağına kadar sürekli bir gelişim izlenilebilir. Minos kültürü; Girit'teki Bronz Çağ kültüründeki kral Minos'a bağlanarak adlandırılmaktadır. Bununla birlikte bir tür akraba olarak tanımlayabileceğimiz Yunan topraklarındaki kültür için "Hellas" terimi kullanılmıştır. Ayrıca "Kiklad" terimi de Kiklad'larda bulunan 3000 yıllık mermer heykelcikleri ve çömlekleri için kullanılmıştır. Bu adlandırmalar dönemi inceleyen arkeologlar tarafından verilmiştir. Kiklad yapıtları, Minos ve Hellas kültürü ile ilişkili değildir. Tam tersine bu yapılar yerel olarak sınırlanmış ve bugüne dek az tanınmış bir kültür çevresine bağlıdır. Erken Minos kültürünün en önemli kalıntıları Girit'in doğu bölümünde, özellikle Gurnia, Vasiliki, Palaikastro gibi küçük kentlerle komşu adalardan Pseira ve Mochios'da bulunmuştur. Akdeniz çevresiyle de karşılıklı ilişkiler kurduğu açıkça bellidir.

<span class="mw-page-title-main">Praksiteles</span> antik Yunan heykeltıraş

Atinalı Praksiteles, Büyük Kephisodotos'un oğlu olup MÖ 4. yüzyılın en tanınmış heykeltıraşlarından biriydi. Çıplak kadın figürünü gerçek boyutlarda heykellere uygulayan ilk heykeltıraştı. Tartışmasız biçimde Praksiteles'e atfedilen herhangi bir heykel bugüne ulaşmamış olsa da, eserlerinin birçok kopyası halen mevcuttur. Büyük Plinius gibi o dönemin yazarları, Praksiteles'in eserlerinden bahsetmiştir. Ayrıca heykeltıraşın pek çok ünlü eserinin resimlerini içeren, o dönemden kalma sikkeler de bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Lausus Sarayı</span>

Lausus Sarayı ya da Lausos olarak da bilinir, Konstantinopolis'te bulunan 5. yüzyıldan kalan bir tarihi Bizans yapısıdır ve hadım Lausus'a aittir.

<span class="mw-page-title-main">Kizikos</span> Türkiyenin Balıkesir ili sınırları içinde, Kapıdağ Yarımadasının güneyinde yer alan Mysia antik kenti

Kizikos, günümüz Erdek ilçesi yakınlarında, Marmara Denizi kıyısındaki Misya antik kentidir. Aslen Marmara Denizi'nde bir ada olduğu söylenen ve eskiden anakaraya ya yapay yollarla bağlanan klasik dönemde Arctonnesus adıyla anılan bugünkü Kapıdağ Yarımadası'nın güney kıyı tarafında bulunuyordu.

<span class="mw-page-title-main">Perperene</span> İzmir ili Bergama ilçesinin sınırları içinde bulunan Kozak Yaylasında bulunan bir antik kent

Perperene İzmir ili Bergama ilçesinin sınırları içinde bulunan Kozak Yaylasında bulunan bir antik kenttir. Aşağıbey köyü, çakıl kayası mevkindedir.

<span class="mw-page-title-main">Erithrai</span> İzmir, Türkiyede bir antik şehir

Erythrae, Erythrai veya Litri 12 İyon şehrinden biridir. İzmir ili 60 km, Çeşme'nin 22 km doğusunda Ildırı Köyü’nde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Magnesia (Aydın)</span>

Magnesia veya Menderes Magnesia'sı, tarihi İyonya bölgesinde yer almış bir Antik Yunan kenti. Kent kalıntıları günümüzde Aydın ilinin Germencik ilçesinde yer alan Ortaklar-Söke kara yolu üzerinde, Ortaklar'a 4 km mesafede bulunmaktadır.

Mallus ya da Mallos Kilikya'da Pyramos Nehrinin ağzında yer almış antik bir Anadolu şehridir. Antik zamanlarda şehir Ceyhan'ın ağzında, onun limanı vazifesini gören Magarsa şehrinin karşısındaki bir tepede durmakta olduğu düşünülmekteydi. Şehrin kalıntıları Akdeniz sahilinden birkaç km içeride Adana'nın Karataş ilçesinin merkezinden birkaç km uzaktaki bir tepede yer almaktadır. Ancak şehrin tam konumu hâlen belirsizliğini korumakta olup bir tahmine göre Karataş'ın 25 km kuzeyindeki Kızıltahta köyündedir, bir diğerine göreyse Mallus ve Magarsa aynı yerdir.

<span class="mw-page-title-main">Thespiae</span> Antik Yunan şehri

Thespiae, Boeotia'da bulunan bir Antik Yunan şehriydi (polis). Modern İstefe'nin yakınında, Helicon Dağı'nın eteğinden Thebes'e doğru uzanan, alçak tepelerin bulunduğu düz bir zeminde bulunuyordu.