İçeriğe atla

Friedrich Fromm

Friedrich Fromm
Doğum8 Ekim 1888(1888-10-08)
Charlottenburg, Berlin
Ölüm12 Mart 1945 (56 yaşında)
Brandenburg an der Havel hapishanesi, Brandenburg
Bağlılığı
Hizmet yılları1906 - 1945
RütbesiGeneraloberst
KomutasıErsatzheer
Çatışma/savaşlarıI. Dünya Savaşı
II. Dünya Savaşı
ÖdülleriDemir Haç (2. Sınıf) Demir Haç (1. Sınıf) Şövalye Demir Haçı

Friedrich Fromm (8 Ekim 1888, Charlottenburg, Berlin - 12 Mart 1945, Brandenburg an der Havel, Brandenburg), Almanya'nın topçu subayı ve Generaloberst'i.

İlk yılları ve Askeri kariyeri

Berlin Üniversitesi'nde okudu. 1906'da Alman Ordusu'na girdi. 1908'de Teğmen, 1914'te Üsteğmen oldu ve çeşitli kurmay görevlerinde bulundu. I. Dünya Savaşı yıllarında, 1917'den itibaren 30. Piyade Tümeni'nde görev yaptı.

Savaştan sonra 1919'da Reich Ordusu'na alındı. 1920'de batarya komutanı oldu. 1922'den itibaren yeniden kurmay görevleri yaptı. 1928'de Reich Savunma Bakanlığı'nda görev yaptı. 1931'de Yarbay, 1934'te Albay ve Reich Savunma Bakanlığı'nda Kara Kuvvetleri Genel Müdürlüğü Daire Başkanı (Allgemeines Heeresamt) oldu. 1935'te Tümgeneral, 1938'de Korgeneralliğe terfi etti. Silahlı Kuvvetler Silahlanma Komutanı oldu. 1940'ta Orgeneralliğe yükseldi.

Korgeneral Friedrich Fromm (sol), Birleşik Krallık'ın Berlin Büyükelçisi Nevile Henderson (orta) ve Spordan sorumlu Devlet Bakanı Hans von Tschammer und Osten ile birlikte (1938)

Yedek Ordu komutanı

1939'da Fromm Ordu Teçhizatı Şefi ve Yedek Ordu Komutanı oldu.[1]

Barbarossa Harekatı Aralık 1941'de Moskova dışında durdurulunca ve Rus karşı saldırısı başlayınca, Hitler Ordunun doğrudan komutasını aldı ve silahlı kuvvetlerin komuta yapısını yeniden düzenledi. Ordu Silahlanma Başkanlığı ve Generaloberst Friedrich Fromm yönetimindeki Yedek Ordu bürosu, baş komutana (OKH başkanı, Hitler) bağlı olarak kuruldu. Fromm, Alman devletini kontrol etmek için emrinde yeterli güce sahipti çünkü konumu ordu tedarikini ve üretimini kontrol ediyordu ve Almanya içindeki tüm ordu birliklerine komuta ediyordu.[2]

1942'nin başında, Fromm, 1941 yazında Barbarossa Harekâtı'nın ilk başarılarından sonra, tükenmiş ordu stokları ve üretimin yön değiştirmesi nedeniyle tüm yıl boyunca savunmaya geçmeyi önerdi.[2]

20 Temmuz Suikast Girişimi'ndeki rolü

İkinci Dünya Savaşı'nda Fromm, Yedek Ordu'nun (Ersatzheer) başkomutanıydı ve savaşın çoğunda işgal ettiği bir pozisyon olan Alman Ordusu'nun eğitiminden ve personel değişiminden sorumluydu. Fromm, astlarından bazılarının, özellikle de kurmay başkanı Claus von Stauffenberg'in, Adolf Hitler'e karşı bir suikast girişimi planladığından haberdar olmasına rağmen, sessiz kaldı ve darbeden sonra yeni hükûmetin en üst düzey yetkilisi olması karşılığında buna katılmayı kabul etti. Ancak, Fromm'un komploya doğrudan bir ilgisi yoktu. 15 Temmuz 1944'te isyan çıkarma girişimi başarısız olunca, isyanda daha fazla yer almayı reddetti.[3]

Friedrich Fromm'un Wehrmacht içindeki Nazi karşıtı hareketinden haberdar olmakla birlikte Fromm'un bu hareketle ne kadar ilgilendiği tartışılmalıdır. "Walküre Operasyonu"nun başlatılmasına karşı çıkmıştır. Walküre Operasyonu'ndaki komploculara katılmayı reddettikten sonra (komplocular operasyonu başlatmak için Fromm'un imzasını taklit etmişlerdi)[4] Yedek Ordu'nun Berlin karargahı olan Bendlerblock'taki bir hapishane hücresine kapatıldı.

20 Temmuz suikast girişiminde Wilhelm Keitel'i telefonla arayarak Adolf Hitler'in öldürülmediğini öğrenince, Albay Claus von Stauffenberg'in Ersatzheer (Yedek Ordusu)'i harekete geçirme talebini reddederek intihar etmesini emretti.

Fakat Joseph Goebbels'in emriyle Bendlerblock'a yollanan Binbaşı (Albaylığa terfi edildi) Otto Ernst Remer komutasındaki Ersatzheer birlikleri tarafından kurtarıldı. Fromm, darbe girişimi başarısız olduktan sonra Hitler'in komplocuları canlı yakalamaya yönelik doğrudan emirlerine rağmen, karargahında tespit edilen veya darbenin bir parçası olduklarından şüphelenilen aktif askerleri askeri mahkemeye çıkardı. Baş görevli olan Fromm, subayları ölüme mahkûm etti ve kurşuna dizilerek derhal infaz edilmelerini emretti.[5] Ludwig Beck intihar etmeyi istediği için kendini vurmayı iki kez denemiş ancak intiharı başaramayınca onu da vurdurtmuştur.[6]

Friedrich Olbricht, Olbricht'in kurmay başkanı Albay Albrecht Mertz von Quirnheim, Claus von Stauffenberg, Stauffenberg'in yaveri Teğmen Werner Karl von Haeften'i idama mahkûm ederek aynı günün gecesi Bendlerblock'un avlusunda infaz ettirmiştir. Ancak Hitler, Friedrich Fromm'un Stauffenberg ve arkadaşlarını çabucak idam ettirmesinden dolayı öfkelenmiştir. Çünkü Fromm aylardan beri Hitler'i öldürmek için hazırlanan komployu bildiği halde komploculara yataklık etmiş ve planlarını haber vermemişti. İşlediği bu suçun izlerini böylece örtmek, isyanı bastıran adam olarak Hitler'in gözüne girmek istiyordu. Ama bunlar için çok geç kalmıştı.

Tutuklanması, yargılanması ve infazı

Fromm, 22 Temmuz 1944 sabahı, Nazi yetkilileri tarafından tutuklanmış ve yargılanmayı beklemesi üzerine hapse konmuştur. Darbenin bastırılmasından hemen sonra yaptığı eylemlerin, Hitler'in aksine kesin emirlerine rağmen, onun yetkisini kullanma girişimi olmamasından çok, doğrudan operasyonel komutası altındaki subayları susturmak için olduğu açıktı. Fromm, 14 Eylül 1944 tarihinde Alman Ordusundan çıkarıldı. Artık sivil olan Fromm, 7 Mart 1945 tarihinde Volksgerichtshof (Halk Mahkemesi) tarafından askeri göreve layık görülmemiş, idama mahkûm edilmiş[7] ve 12 Mart 1945'te Brandenburg an der Havel'deki Brandenburg-Gorden Cezaevi'nde idam mangası tarafından kurşuna dizilerek idam edilmiştir.[7] İdam mangası önündeki son sözleri: Ölüyorum çünkü emredildi. Almanya için her zaman sadece en iyisini istedim olduğu bildirildi.

Mahkeme, Fromm'un 20 Temmuz komplocuları ile doğrudan bir ilişkisi olduğunu kanıtlayamadığı için, düşmanın önünde korkaklıkla suçlanmış ve idama mahkûm etmişti. Ancak komplocuları el altından infaz ettiği için ince bir iple asılarak işkence ve infazdan kurtulmuş ve askeri infaza mahkûm edilmiştir.[8]

İlgili filmler

Kaynakça

  1. ^ Obermüller, Benjamin (13 Ocak 2006). "Friedrich Fromm - nicht nur eine Figur um den "20. Juli"". rezensionen.ch. 15 Mart 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mart 2014. 
  2. ^ a b Ziemke, Earl F.; Bauer, Magna E. (1985). Moscow To Stalingrad: Decision In The East. U.S. Army Center of Military History. ISBN 9780160019425. 19 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Haziran 2021. 
  3. ^ "Attack of the 20 of July of 1944". 26 Şubat 2017. 15 Ocak 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2019. 
  4. ^ Gregory, Don Allen (2018). After Valkyrie: Military and Civilian Consequences of the Attempt to Assassinate Hitler. McFarland. s. 36. ISBN 978-1476671529. 24 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Haziran 2021. 
  5. ^ Clark, Alan (1965). Barbarossa. Cassell & Co. s. 478. ISBN 0304358649. 
  6. ^ Simkin, John. "Ludwig Beck". spartacus.schoolnet.co.uk. Spartacus Educational. 29 Ağustos 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Haziran 2011. 
  7. ^ a b "1945: General Fromm executed for plot against Hitler". History. 7 Mart 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2019. 
  8. ^ Mueller, Gene: Generaloberst Friedrich Fromm. In: Gerd R. Ueberschär (ed.): Hitlers militärische Elite. Vol. 1, Primus Verlag, Darmstadt 1998, 3-89678-083-2, p. 76.
  • Hitler Kitabı Sh:391, Yazarlar: Henrik Eberle / Matthias Uhl (ed.)

Ayrıca bakınız


İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Claus von Stauffenberg</span> Hitlere karşı 20 Temmuz suikast girişiminin baş mimarı Alman albay

Claus von Stauffenberg, Nazi Almanyası'nın kurmay subayı (Albay). 20 Temmuz suikast girişiminin baş mimarlarındandır.

<i>Operasyon Valkyrie</i> 2008 ABD-Almanya ortak yapımı politik gerilim, savaş filmi

Operasyon Valkyrie, 2008 ABD-Almanya ortak yapımı politik gerilim, savaş filmdir. Özgün adı Valkyrie olan film 30 Ocak 2009 tarihinde Türkiye'de de gösterilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Helmuth Weidling</span> Nazi Almanyası Wehrmacht Generali

Helmuth Otto Ludwig Weidling, II. Dünya Savaşı'nda Alman general.

<span class="mw-page-title-main">20 Temmuz suikast girişimi</span> 20 Temmuz 1944te Führer Adolf Hitlere karşı yapılan suikast ve darbe girişimi

20 Temmuz suikast girişimi ya da Hitler'e suikast girişimi, 20 Temmuz 1944'te Almanya'da Adolf Hitler'e yönelik Schwarze Kapelle üyelerince yapılan suikast ve darbe teşebbüsüdür. Doğu Prusya'da Rastenburg yakınlarındaki Wolfsschanze'de gerçekleştirilen suikast girişiminde komplocular Hitler'i orada düzenlenen bir toplantı sırasında bombalı saldırı ile öldürme girişiminde bulunmuş ve aynı gün Albay Claus von Stauffenberg ile diğer komplocular Berlin'de Hitler'in öldüğünü duyurup daha önceden planlanmış "Valkür" (Walküre) operasyonunu uygulamaya koyarak hükûmeti devirmeyi denemiş, yeni bir hükûmet kurmaya çalışmışlardır. Hitler, başarısız darbe girişiminin ardından komplocuları "suç çetesi" olarak tanımlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Erwin von Witzleben</span>

Job-Wilhelm Georg Erwin von Witzleben, Almanya'nın piyade subayı ve Nazi Almanyası'nın mareşali.

<span class="mw-page-title-main">Ludwig Beck</span>

Ludwig Beck, Alman subay. Nazi Almanyası döneminde Truppenamt Başkanı (1933-1935) ve OKH Başkanı (1935-1938).

<span class="mw-page-title-main">Carl-Heinrich von Stülpnagel</span>

Carl-Heinrich von Stülpnagel, Almanya'nın subayı ve Nazi Almanyası döneminde OKH İkinci Başkanı, Barbarossa Harekâtında 17. Ordu Komutanı ve Fransa Bölgesinde Wehrmachtsbefehlshaber (Paris).

<span class="mw-page-title-main">Henning von Tresckow</span>

Henning von Tresckow, , Almanya ve Nazi Almanyası'nın kurmay subayı, tümgenerali ve Fedor von Bock'un yeğeni. Gerd von Rundstedt'in emrinde Ordular Grubu A'nın kurmayı, Günther von Kluge'nin emrinde Doğu Cephesi'nde Merkez Ordu Grubu harekât birinci kurmayı, Batı Cephesi'nde Oberbefehlshaber West kurmay başkanı. Henning von Tresckow, 1941'de Ordu Grubu Merkez'de bir direniş örgütlemeye başlar. 13 Mart 1943'te Tresckow'un Hitler'in uçağına yerleştirdiği saatli bomba patlamaz ve Hitler'e yaptığı suikast başarısız olur. Ardından Von Stauffenberg ile 20 Temmuz Suikastini planlar fakat sonuç başarısız olur. Başarısız suikast girişiminin ardından von Tresckow ertesi gün intihar etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Friedrich Olbricht</span>

Friedrich Olbricht, Alman subay. Nazi Almanyası'nda OKH Normal Kara Kuvvetleri Dairesi Başkanı ve OKW Yedek Savunma Dairesi Başkanı.

<span class="mw-page-title-main">Erich Hoepner</span>

Erich Hoepner, Alman subay ve Nazi Almanyası döneminde panzer birliklerinin önde gelen komutanlarından (Generaloberst) biri.

<span class="mw-page-title-main">Günther von Kluge</span>

Hans Günther von Kluge, Almanya'nın subayı ve Nazi Almanyası'nın Generalfeldmarschall'i.

<span class="mw-page-title-main">Albrecht Mertz von Quirnheim</span>

Albrecht Mertz von Quirnheim, Nazi Almanyası subayı.

<span class="mw-page-title-main">Werner von Haeften</span>

Werner Karl von Haeften, Alman hukukçu, banka memuru ve Nazi Almanyası'nın subayı (Üsteğmen). Claus von Stauffenberg'in yaveri.

<span class="mw-page-title-main">Hellmuth Stieff</span>

Hellmuth Stief, Alman kurmay subay ve Nazi Almanyası'nın tümgenerali.

Fabian von Schlabrendorff, Almanya'nın hukukçu. Nazi Almanyasının üsteğmen'i.

<span class="mw-page-title-main">Bendlerblock</span>

Bendlerblock, Berlin'in Tiergarten semtinin doğusunda Stauffenbergstraße'de bulunan tarihi bina kompleksi.

<i>Stauffenberg</i> (film)

Stauffenberg, Das Erste tarafından Claus Schenk Graf von Stauffenberg ve 20 Temmuz 1944'te Adolf Hitler'e suikast planı hakkında 2004 tarihli bir Alman-Avusturya ortak yapımı filmdir. Film ilk olarak 25 Şubat 2004'te Alman TV'de (ARD) yayınlandı.

<span class="mw-page-title-main">Joachim von Kortzfleisch</span>

Joachim Otto August Achatius von Kortzfleisch, 2. Dünya Savaşı'nda bir Wehrmacht generaliydi. III. Wehrkreis (Berlin)'ın komutanı olarak 20 Temmuz Komplosu'nu takiben Kortzfleisch'ın uzaktan öz kuzeni olan Claus von Stauffenberg tarafından yönetilen darbe girişiminin başarısız olmasında rol oynadı.

<span class="mw-page-title-main">Valkür Harekâtı</span> 2.Dünya Savaşı Alman Acil Planı

Valkür Harekâtı, II. Dünya Savaşı'nda Alman hükûmetinin hükûmet sürekliliği için Yedek Ordu'ya tebliğ edilen ve Müttefiklerin Alman şehirlerini bombalaması nedeniyle ulusal sivil düzende genel bir bozulma veya Alman fabrikalarında çalışan milyonlarca yabancı zorunlu işçinin ayaklanması durumunda uygulanacak acil harekât planlarıydı.
Alman Kara Kuvvetleri (Heer) subayları General Friedrich Olbricht, Generalmajor Henning von Tresckow ve Oberst Claus von Stauffenberg, planı Alman şehirlerinin kontrolünü ele almak, SS'i silahsızlandırmak ve Hitler 20 Temmuz Komplosu'nda suikaste uğradığında Nazi liderliğini tutuklamak amacıyla planı değiştirdiler. Hitler'in ölümü, Alman askerlerinin kendisine ettiği sadakat yemininden (Reichswehreid) kurtulmaları için gerekliydi.
Uzun süren hazırlık sürecinin ardından komplo 1944'te aktif edildi fakat başarısızlığa uğradı.

<span class="mw-page-title-main">Berthold Schenk Graf von Stauffenberg</span>

Berthold Alfred Maria Schenk Graf von Stauffenberg, küçük kardeşi Albay Claus von Stauffenberg ile birlikte 20 Temmuz 1944'te Adolf Hitler'e düzenlenen suikast planında kilit bir komplocu olan Alman aristokrat ve avukattı. Berthold, komplo başarısız olduktan sonra, Nazi rejimi tarafından yargılandı ve idam edildi.