İçeriğe atla

FreeDOS

FreeDOS 1.1

FreeDOS, Microsoft'un 1999'da MS-DOS'u geliştirmeyi durdurması üzerine serbest DOS'u yaşatmak için doğmuş GNU Genel Kamu Lisansı kapsamında açık kaynaklı gelişmiş bir DOS tabanlı işletim sistemidir. Amacı DOS ile %100 uyumlu olmaktır ve bu hedefe neredeyse tümüyle ulaşılmıştır. Bu işletim sistemi ile yine açık kaynaklı Arachne web tarayıcısını kullanarak, çok eski bilgisayarlar ile internete bağlanmak mümkündür.

Piyasada herhangi bir işletim sistemi yüklenmeyerek satılan bilgisayarlar da FreeDos olarak sunulmaktadır. Bazı kullanıcılar FreeDos'un ücretsiz olmasından dolayı daha ucuz fiyata satılan FreeDos yüklü masaüstü bilgisayar ve dizüstü bilgisayarlara rağbet göstermektedir.

Tarihçe

Microsoft, MS-DOS'u artık satamayacağını veya desteklemeyeceğini açıkladıktan sonra FreeDOS projesi 29 Haziran 1994'te başladı. O zamanlar bir öğrenci olan Jim Hall, açık kaynak kodlu bir yedek geliştirmeyi öneren bir manifesto yayınladı. [verilen alıntıda değil] Birkaç hafta içinde, Pat Villani ve Tim Norman dahil olmak üzere diğer programcılar projeye katıldı. Aralarında, bir kernel (Villani tarafından), COMMAND.COM komut satırı tercümanı (Villani ve Norman tarafından) ve çekirdek araçları (Hall tarafından), yazdıkları veya mevcut bulunan kodları bir araya getirerek oluşturulmuştur. FreeDOS 1.0 dağıtımından önce FreeDOS'un resmî yayın öncesi dağıtımları yapıldı. FreeDOS'un gayriresmî bir dağıtımı olan GNU / DOS, 1.0 sürümü piyasaya sürüldükten sonra kaldırıldı.

Özellikleri

  • Ücretsizdir.
  • %100 açık kaynaklıdır. (GNU Lisansı ile dağıtılmaktadır.)
  • DOS tabanlıdır.
  • DOSBOX veya DOSEMU (GNU/Linux altında dos emülatörü) altında çalışabilmektedir.
  • İşletim sistemi yazmak isteyenler için 16 bitlik bir deneysel ortam ve örnek kaynak kodları vardır.
  • Eski DOS uygulamalarını sorunsuz çalıştırabilir.
  • Uzun dosya isimleri ve FAT32 desteği vardır.
  • 1.0 sürümünden itibaren HTML gösterici, HTML tarayıcı Arachne, dosya arşivleme programı ve müzik çalar bulunmaktadır.
  • USB desteği vardır.
  • 32 bitlik sürümü vardır.

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Linux</span> Bir işletim sistemi çekirdeği

Linux ; Linux çekirdeğine dayalı, açık kaynak kodlu, Unix benzeri bir işletim sistemi ailesidir. GNU Genel Kamu Lisansı versiyon 2 ile sunulan ve Linux Vakfı çatısı altında geliştirilen bir özgür yazılım projesidir. Linux ismi ilk geliştiricisi olan Linus Torvalds tarafından 1991 yılında verilmiştir. Günümüzde süper bilgisayarlarda, akıllı cihazların ve internet altyapısında kullanılan cihazların işletim sistemlerinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Bunlardan en popüler olanı Google tarafından geliştirilen Android işletim sistemidir.

<span class="mw-page-title-main">İşletim sistemi</span> bilgisayar donanım kaynaklarını yöneten yazılım

İşletim sistemi ya da işletim dizgesi, bir bilgisayarın donanım kaynaklarını yöneten ve uygulama yazılımlarına hizmet sağlayan yazılımların bir bütünüdür. İşletim sistemleri, bilgisayarın donanımı ile uygulama yazılımları arasında bir köprü görevi görerek kullanıcıların sistemle etkileşim kurmasını sağlar. Öne çıkan örnekler arasında Microsoft Windows, macOS, GNU/Linux dağıtımları, Android ve iOS yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Özgür yazılım</span> belirli kullanıcı kullanım, kopyalama, değiştirme, yeniden dağıtma özgürlüğünün (değiştirilmiş dahil) mevcut olduğu yazılım

Özgür yazılım, kullanıcısına yazılımı herhangi bir amaç için çalıştırma, inceleme, değiştirme ve dağıtma özgürlükleri tanıyan yazılım türüdür. Tersi, özel mülk yazılımdır.

<span class="mw-page-title-main">GNU</span> bilgisayar işletim sistemi

GNU; çekirdeği, sistem araçlarını, açıcılarını, kütüphanelerini ve son kullanıcı yazılımlarını içeren, GNU Tasarısı kapsamında geliştirilen bir işletim sistemidir. İsminin açılımı "GNU's Not Unix" dir. Bu ismi almasındaki sebep de tasarımının Unix'e benzerken kendisinin özgür yazılım olması ve herhangi bir UNIX kodunu içermemesidir.

Linux dağıtımı ; Linux çekirdeği, GNU araçları ve bir masaüstü ortamının bir araya gelmesiyle, bu birlikteliği sürdürülebilir şekilde yönetecek bir yapılandırma araçları seti, yazılım güncelleme araçları vb. ile oluşturularak tam teşekküllü bir işletim sistemi haline gelen uygulamalar bütününü ifade eder.

<span class="mw-page-title-main">DOS</span> bilgisayarlar için ufak ve basit işletim sistemi

DOS, bilgisayarlar için ufak ve basit bir işletim sistemi türü olup, ana görevi disket ve sabit disk gibi saklama ortamlarının yönetimidir.

<span class="mw-page-title-main">BSD</span>

BSD, Kaliforniya Üniversitesi, Berkeley'in kaynak kodu dağıtımı olan, AT&T'nin UNIX'i için bir eklentiler zinciridir. Birçok açık kaynak kodlu işletim sistemi projesi, 4.4 BSD-Lite olarak bilinen kaynak kodu dağıtımını temel kabul eder. Ek olarak bunlar, özellikle GNU projesi olmak üzere diğer birçok açık kod projesini de kapsar.

<span class="mw-page-title-main">Oracle Solaris</span>

Solaris, ilk olarak Sun Microsystems tarafından geliştirilmiş, UNIX tabanlı bir işletim sistemidir. 1993 yılında halefi olan SunOS işletim sisteminin yerini almıştır. Ocak 2010'da Oracle firmasının Sun firmasını satın almasıyla Oracle Solaris olarak anılmaya başlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Açık kaynak</span> ücretsiz dağıtım ve ürüne erişim hakkında felsefe

Açık kaynak, kaynak kodun; kopyalanması, değiştirilebilmesi ve yeniden dağıtım için serbestçe kullanıma sunulmasıdır. Açık kaynak yalnızca kaynak koda erişim anlamına gelmez. Kodların başkaları tarafından herhangi bir telif ücreti ödemeden kullanılabilmesi, değiştirilmesi ve yeniden dağıtımı gibi çeşitli haklar vermesi gerekir. Bunun için ürün, açık kaynak tanımına uyan bir lisans kullanmalıdır.

<span class="mw-page-title-main">Açık kaynak yazılım</span> açık kaynak lisansıyla yayınlanmış programlama kodu

Açık kaynak yazılım ya da açık kaynak kodlu yazılım, telif hakkı sahibinin kullanıcılara yazılımı ve kaynak kodunu herhangi bir amaç için kullanma, inceleme, değiştirme ve dağıtma haklarını verdiği bir lisans kapsamında yayınlanan bilgisayar yazılımıdır. Kullandıkları lisans gereğince isteyen kişi ve grupların yazılımı kendi kişisel ihtiyaçlarına uyarlamalarına ve sonunda değişikliği benzer tercihlere sahip kullanıcılar için bir çatal olarak yayınlamalarına olanak tanır.

Netscape Communications Corporation Mountain View, Kaliforniya ve daha sonra Dulles, Virginia merkezli Amerikan bağımsız bir bilgisayar hizmetleri şirketidir. Netscape web tarayıcısı bir zamanlar baskındı 1990'ların ortalarında pazar payı yüzde 90'ın üstündeyken 2006'da yüzde 1'in altına indi. Rakipleri Microsoft Internet Explorer ve diğer tarayıcılara yenik düştü. Aynı zamanda Netscape, en yaygın programlama dili JavaScript'i oluşturan şirkettir.

Maemo, Nokia'nın akıllı telefonlar ve tablet bilgisayarlar için geliştirdiği, açık kaynaklı ve Debian tabanlı bir mobil işletim sistemidir. Maemo, tabanında Linux ailesinden olan Debian üzerine ve GUI yani görsel kullanıcı arayüzü ise yine açık kaynaklı GNOME kütüphaneleri üzerine kurulmuştur. Maemo altında pencere yöneticisi olarak Matchbox ve görsel kullanıcı arayüzü için de GTK tabanlı Hildon kullanılır. Nokia 770, Nokia N800, Nokia N810 ve Nokia N900 modellerinde bulundu.

<span class="mw-page-title-main">Lynx (Web tarayıcısı)</span>

Lynx, grafik arabirimi olmayan Unix, FreeDOS ve benzeri işletim sistemleri için kullanılan, komut satırı tabanlı bir İnternet tarayıcısıdır. Kaynağı açık olup, GNU Genel Kamu Lisansı kapsamında dağıtılmaktadır.

Arachne DOS ya da açık kaynaklı FreeDOS işletim sistemleri ile kullanılmak için tasarlanmış, grafik arabirimli, GNU Genel Kamu Lisansı kapsamında özgür bir web tarayıcısıdır. HTML 4.0 dilinin eklentilerinin çoğu ile uyumludur. E-mail alış verişine, Usenet forumlarına katılmaya, IRC aracılığıyla sohbet etmeye ve FTP aracılığı ile veri indirmeye de olanak verir.

<span class="mw-page-title-main">Özgür ve açık kaynak kodlu yazılım</span> hem kullanımı özgür olan hem de açık kaynak kodlu olan yazılım

Özgür ve açık kaynak kodlu yazılım, kullanıcılara yazılımı ve kaynak kodunu herhangi bir amaç için kullanma, inceleme, değiştirme ve dağıtma özgürlükleri veren bir lisans kapsamında yayınlanan bilgisayar yazılımıdır.

<span class="mw-page-title-main">GNU Projesi</span> Özgür yazılım projesi

GNU Tasarısı, toplu işbirliğini temel alan bir özgür yazılım tasarısıdır. Richard Stallman tarafından Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nde 27 Eylül 1983 tarihinde kamuoyuna duyurulmuştur. Tasarının hedefi işbirliği yoluyla özgür yazılımlar geliştirip dağıtarak bilgisayar kullanıcılarının bilgisayarlarını ve benzeri araçlarını kendi istekleri doğrultusunda özgürce kullanmalarını sağlamaktır. Bu tasarının temelinde kullanıcıların yazılımı çalıştırma, paylaşma, inceleme ve değiştirme konularında özgür olmaları yatar. GNU yazılımları bu özgürlükleri dağıtıldıkları lisans ile yasal olarak güvence altına alır, dolayısıyla GNU yazılımları özgür yazılımlardır.

<span class="mw-page-title-main">OpenZaurus</span>

OpenZaurus Sharp Zaurus kişisel mobil araç PDA'ları için açık kaynaklı gömülü bir işletim sistemidir. Unix benzeri ailesine aittti. ARM mimarisi için yaratıldı. Monolitik çekirdek olan Linux çekirdeğine sahiptir. Lisansı GNU Genel Kamu Lisansıdır. Komut satırı, X Pencere Sistemi, GPE, OPIE varsayılan arayüzleri vardır. 26 Nisan 2007'de OpenZaurus projesinin bittiği açıklandı. Gelecekteki geliştirme çabaları, gömülü sistemler için Ångström dağıtımına odaklanmaktır.

<span class="mw-page-title-main">Yazılım kategorileri</span>

Yazılım kategorileri, yazılım gruplarıdır. Yazılımın bu kategoriler açısından anlaşılmasını sağlamaktadırlar. Farklı sınıflandırma şemaları, yazılımların farklı yönlerini dikkate alır.

<span class="mw-page-title-main">Godot (oyun motoru)</span>

Godot, MIT lisansı altında yayınlanan, platformalar arası, ücretsiz ve açık kaynaklı bir oyun motorudur. İlk olarak Arjantinli yazılım geliştiricileri Juan Linietsky ve Ariel Manzur tarafından halka açıklanmadan önce Latin Amerika'daki birkaç şirket için geliştirildi. Geliştirme ortamı, Linux BSD'ler, macOS ve Microsoft Windows dahil olmak üzere birden çok işletim sisteminde çalışır.

Hyperbola GNU/Linux-libre, i686 ve x86-64 mimarileri için tasarlanmış bir işletim sistemidir. Arch anlık görüntüleri ve Debian geliştirme sürümü temellidir. Genel Linux çekirdeği yerine GNU işletim sistemi bileşenlerini ve Linux-libre çekirdeğini içerir. Hyperbola GNU/Linux-libre, Özgür Yazılım Vakfı tarafından Ücretsiz Sistem Dağıtım Yönergeleri kıstaslarını karşıladığı için tamamen özgür bir işletim sistemi olarak listelenmiştir.