İçeriğe atla

François Vatel

Vatel.

François Vatel (Şablon:IPA-fr ) (1631 - 24 Nisan 1671) Nicolas Fouquet ve Prens Louis II de Bourbon-Condé'nin majör (Fransızca, maître d'hôtel) idi.

Vatel, 1631'de Paris'te doğdu.[1] Tatlı, vanilya aromalı bir krem şanti olan Chantilly'nin mucididir. Çırpılmış vanilya aromalı kremşanti her ne kadar önceden biliniyor olsa da, mucidi Vatel olarak kabul edilir.[2]

Vatel, 17 Ağustos 1661'de Château de Vaux-le-Vicomte'daki açılış şöleninde Louis XIV'in başkomiseri Nicolas Fouquet'ye hizmet etti.

Vatel, Nisan 1671'de Grand Condé tarafından Louis XIV onuruna verilen ve öldüğü Château de Chantilly'de 2.000 kişilik abartılı bir ziyafetten sorumluydu. Madame de Sévigné'nin bir mektubuna göre, Vatel deniz ürünleri teslimatının gecikmesinden ve diğer aksiliklerden o kadar perişandı ki, kılıcını karnına saplayarak intihar etti ve birisi ona gelişini haber vermeye geldiğinde cesedi bulundu.[3]

Bu olayın, küçük bir hayal kırıklığı veya aksilik sonucu ölmek veya harap olmak anlamına gelen "ıstakoz sosu eksikliğinden öldü" deyiminin kökeni olduğu düşünülmektedir.[4]

Kaynakça

  1. ^ "Alternate birth name: Fritz Karl Watel". 22 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Ağustos 2022. 
  2. ^ see the whipped cream article for full documentation
  3. ^ James A. Harrison, ed., Letters of Madame de Sévigné, 1899, p. 35f
  4. ^ "Brewer, E. Cobham. Dictionary of Phrase & Fable. Lobster Sauce". www.bartleby.com. 9 Ekim 2000 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Haziran 2021. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Charles Perrault</span>

Charles Perrault, Fransız şair, yazar, edebiyat teorisyeni.

<span class="mw-page-title-main">XIV. Louis</span> Fransa kralı

Louis-Dieudonné de France veya XIV. Louis, Dünya'nın ve Fransa'nın en uzun süre hüküm süren kralıdır. 1643-1715 yılları arasında Fransa krallığı yapmıştır. Fransızlar tarafından Louis Le Grand veya le Roi-Soleil olarak da anılır. Devlet benim sözlerinden de anlaşılacağı gibi Fransa'yı mutlak monarşiyle yönetmiştir. Çok saldırgan ve yayılmacı bir politika izlemiştir. Karısı Kraliçe Marie Theresia'dır. Fransa Bilimler Akademisi ilk defa XIV. Louis tarafından kurulmuştur. Bir tiyatro oyununda Apollon'u oynamıştır. Klasik sanata yakından ilgi duymaktadır. Babasının bir av köşkü olarak inşa ettirdiği Versay'ı genişleterek Fransa Krallığı'nın yönetildiği bir saray haline getirmiştir. Dönemin aristokratlarını gene Paris'ten uzaklaştırıp, Versay'a taşımıştır. Versay Sarayı'nın bahçesini barok dönemi eserleriyle düzenletmiştir.

<span class="mw-page-title-main">XV. Louis</span> Fransa kralı (1715-1774; hd. 1715-1774)

XV. Louis, lakabı Sevilen Louis, 1715-1774 arasında Fransa kralı. Güçsüz yönetimiyle krallık otoritesinin zayıflamasına yol açmış, 1789 Fransız Devrimi'nin patlak vermesinde etkili olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Krem şanti</span> şekerli krema

Krem şanti, şekerli bir kremadır. Pasta süslemelerinde, meyve salatalarında, sıcak içeceklerin üstünde, sundae ve bazen profiterol yapımında kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Madame de Sévigné</span>

Marie de Rabutin-Chantal, marquise de Sévigné ya da kısaca Madame de Sévigné, yazdığı mektuplar ile tanınan Fransız aristokratı. Madame de Sévigné, incelikli espriler ve neşenin hakim olduğu mektuplarının çoğunu kızına yazmıştı.

<span class="mw-page-title-main">Charles Le Brun</span>

Charles Le Brun, Fransız ressam, Fransa Kralı XIV. Louis'nin saray ressamıdır.

<i>Si Versailles métait conté...</i>

Si Versailles m'était conté 1954 fransız yapımı tarihi drama filmi. Yönetmenliğini Sacha Guitry yapmıştır. Film Versay Sarayı'nda yaşayanların insanların karakterlerini anlatmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">École des Beaux-Arts</span>

École des Beaux-Arts tam adıyla École Nationale Supérieure Des Beaux-arts Paris'te 1671 yılında Académie Royale d’Architecture adıyla Jean-Baptiste Colbert tarafından kurulan güzel sanatlar okulu. 1793 yılında Académie Royale de Peinture et de Sculpture okuluyla birleştirilmiştir. Okul çizim, resim, heykel ve mimarlık gibi güzel sanat alanlarında eğitim vermektedir. 1935'ten itibaren okulun müfredatı Alman müfredatına yakınlık göstermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Sébastien Le Prestre de Vauban</span>

Sébastien Le Prestre de Vauban, Fransız general, mareşal ve XIV. Louis'in kale mimarıydı.

Christian Frémont, Fransız bürokrat.

<span class="mw-page-title-main">François Fénelon</span> Fransız piskopos (1651 – 1715)

François de Salignac de la Mothe-Fénelon, daha çok bilinen adıyla François Fénelon, Fransız Roma Katolik başpiskoposu, ilahiyatçı, klasik şair ve yazar. Bugün çoğunlukla, 1699'da yayınlanan Les Aventures de Télémaque adlı kitabının yazarı olarak anılmaktadır.

3 Musketeers, Mars şirketi'ne ait kalıp şeker markasıdır. Çikolata kaplı, kabarık, çırpılmış nugalardan oluşan bir şeker barıdır. Neredeyse Milky Way markasına özdeştir ve Amerikan versiyonu Milky Way çubuğuna benzer, sadece daha küçük ve eksi Karamel tepesidir. 3 Musketeers Bar, M & M / Mars tarafından 1932 yılında piyasaya sürülen ve üretilen üçüncü markadır. Orijinal olarak, bir paket içinde üç parçaya sahip, aromalı çikolata, çilek ve vanilya vardır. Üç Silahşörlerin anısına isimlendi. Artan maliyetler ve şeker üzerindeki savaş zamanındaki kısıtlamalar, vanilya ve çilek parçalarının sadece daha popüler çikolatayı bırakmasını önledi. Tanıtıldığı zaman beş kuruşa mal olan, arkadaşların paylaşabileceği en büyük çikolata barlarından biri olarak pazarlandı.

<span class="mw-page-title-main">Vaux-le-Vicomte Sarayı</span>

Vaux-le-Vicomte Sarayı, Fransa'nın Maincy kentinde bulunan bir barok sarayıdır. Saray, 1958-1661 yılları arasında inşa edilmiş olup Kral XIV. Louis'nin finans sorumlusu Nicolas Fouquet'e adanmıştır ve 17. yüzyılın ortalarında Avrupa'da etkili bir mimari eserdi.

<span class="mw-page-title-main">Zehir Davası</span>

Zehir Davası Kral XIV. Louis döneminde Fransa’da yaşanan büyük bir cinayet skandalıydı. 1677 ve 1682 yılları arasında, aristokrasinin bir dizi önde gelen üyesi zehirleme ve cadılık ile suçlandı. Skandal kralın iç çemberine girdi. 36 kişinin infaz edilmesine yol açtı.

<span class="mw-page-title-main">Châlons-en-Champagne (arrondissement)</span> Fransada arrondissement

Châlons-en-Champagne arrondissementi, Fransa'nın Grand Est bölgesine bağlı Marne departmanında bulunan bir arrondissementtir. Yüzölçümü 2.612,4 km² olan arrondissementin nüfusu Ocak 2018 tarihi itibarı ile 108.747'dir. Arrondissementin prefektörlüğü Châlons-en-Champagne'dır.

<span class="mw-page-title-main">Valenciennes (arrondissement)</span> Fransada arrondissement

Valenciennes arrondissementi, Fransa'nın Hauts-de-France bölgesine bağlı Nord departmanında bulunan bir arrondissementtir. Yüzölçümü 634,8 km² olan arrondissementin nüfusu Ocak 2018 tarihi itibarı ile 351.264'tür. Arrondissementin alt prefektörlüğü Valenciennes'dir.

<span class="mw-page-title-main">Château-Thierry (arrondissement)</span> Fransada arrondissement

Château-Thierry arrondissementi, Fransa'nın Hauts-de-France bölgesine bağlı Aisne departmanında bulunan bir arrondissementtir. Yüzölçümü 1.115,2 km² olan arrondissementin nüfusu Ocak 2018 tarihi itibarı ile 70.133'tür. Arrondissementin alt prefektörlüğü Château-Thierry'dir.

<span class="mw-page-title-main">Alençon (arrondissement)</span> Fransada arrondissement

Alençon arrondissementi, Fransa'nın Normandiya bölgesine bağlı Orne departmanında bulunan bir arrondissementtir. Yüzölçümü 1.548,5 km² olan arrondissementin nüfusu Ocak 2018 tarihi itibarı ile 85.790'dır. Arrondissementin prefektörlüğü Alençon'dur.

<span class="mw-page-title-main">Prades (arrondissement)</span> Fransada arrondissement

Prades arrondissementi, Fransa'nın Oksitanya bölgesine bağlı Pyrénées-Orientales departmanında bulunan bir arrondissementtir. Yüzölçümü 2.181,4 km² olan arrondissementin nüfusu Ocak 2018 tarihi itibarı ile 60.068'dir. Arrondissementin alt prefektörlüğü Prades'dır.

<span class="mw-page-title-main">Écouen Şatosu</span> Écouen, Fransada bir şato

Écouen Şatosu, Fransa'nın Paris kentinin yaklaşık 20 km kuzeyinde, Écouen komününde yer alan tarihî bir şatodur ve Fransız Rönesans mimarisinin kayda değer bir örneğidir. 1975'ten bu yana Musée National de la Renaissance'ın koleksiyonlarına ev sahipliği yapmaktadır.