İçeriğe atla

Fransız Kamboçyası

Fransız Kamboçyası
Kmerceព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា
Preăh Réachéanachâkr Kâmpŭchéa
FransızcaRoyaume du Cambodge
1863-1954
Fransız Kamboçyası bayrağı
Bayrak
{{{arma_açıklaması}}}
Arma
Millî marş
Kmerceនគររាជ
Nôkôr Réach
FransızcaRoyaume majestueux
Fransız Kamboçyası diğer Fransız Hindiçini devletlerinin haritası
Fransız Kamboçyası diğer Fransız Hindiçini devletlerinin haritası
TürProtektora
BaşkentOudong (1863-1886)
Punom Pen (1886-1953)
Resmî dil(ler)Fransıca

Yaygın dil(ler)Kmerce
Resmî din
Theravada
Katolik Kilisesi
DemonimKmer, Kamboçyalı
HükûmetSeçimli mutlak monarşi, Fransız himayesi altında
(1863-1947)
Seçimli tek baskın partili parlementer meşruti monarşi, Fransız Birliği dahlinde
(1847-1953)
Kral 
• 1863-1904
Norodom (ilk)
• 1904-1927
Sisowath
• 1927-1941
Sisowath Monivong
• 1941-1953
Norodom Sihanuk (son)
Résident-Supérieur 
• 1863-1866
Ernest Doudart de Lagrée[a] (ilk)
• 1953
Jean Risterucci[b] (son)
Başbakan 
• 1945
Norodom Sihanuk (ilk)
• 1953
Penn Nouth (son)
Yasama organıParlamento
Tarihî dönemYeni Emperyalizm
• Kuruluş
11 Ağustos 1863
17 Ekim 1887
• 1904 Fransız-Siyam Antlaşması
13 Şubat 1904
• 1907 Fransız-Siyam Antlaşması
23 Mart 1907
Ekim 1940 - Ocak 1941
• Bağımsızlık
13 Mart 1945
• Yeniden kurulma
16 Kasım 1945
• Anayasa
6 Mayıs 1947
• Bağımsızlık
9 Kasım 1953
21 Temmuz 1954
Nüfus
• 1931
2.803.000
Para birimi
  • tikal
  • franc
  • Kuruş
Öncüller
Ardıllar
Post-ankoriyan Kamboçya
Kamboçya Krallığı (1945)
Kamboçya Krallığı (1945)
Kamboçya Krallığı (1953-1970)
  1. ^ Temsilci olarak
  2. ^Yüksek Komiser olarak

Fransız Kamboçyası veya Fransız Kamboçya Protektorası (FransızcaProtectorat français du Cambodge), Fransız Kolonyal İmparatorluğunun Fransız Hindiçininde bulunan ve günümüzde devamı olan Kamboçya Krallığının tarihi bir dönemini ifade eden bir ülkedir. Protektora, 1863 yılında Kamboçya Kralı Norodom'un Fransızları davet etmesi üzerine kurulur ki bu Siyam'ın egemenlik iddialarından vazgeçmesine neden olur ve Siyam Fransız idaresini resmen tanır.

1887 senesinde Fransız Laosu ve Vietnamı(Koşinşin, Annam, Tonkin) ile Fransız Hindiçini birliğine entegre edilir. 1947 senesinde Fransız Birliği içinde otonomluk kazanır ve 1949 yılında protektoralıktan çıkar. Ardından 9 Kasım 1953 gününde bağımsızlığını kazanır ve bu gün her yıl Bağımsızlık Günü olarak kutlanmaktadır.[1]

Kaynakça

  1. ^ French protectorate of Cambodia (İngilizce), 30 Ağustos 2024, 25 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 9 Eylül 2024 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Senegal</span> Batı Afrikada bulunan bir ülke

Senegal, resmî adıyla Senegal Cumhuriyeti, Senegal Nehri'nin güneyinde, Batı Afrika'da yer alan bir ülkedir. Batıda Atlas Okyanusu 531 km, kuzeyde Moritanya 813 km, doğuda Mali 419 km, güneyde ise Gine 330 km ve Gine-Bissau 338 km sınırı bulunan Senegal'in toplam sınır uzunluğu Atlas Okyanusu dahil 3171 km'dir. Yeşil Burun Adaları Senegal kıyılarının 560 km ötesindedir. Gambiya bu ülkenin 300 km içerisine kadar ilerleyen bir anklav halindedir.

<span class="mw-page-title-main">Kongo Cumhuriyeti</span> Orta Afrikada bir ülke

Kongo Cumhuriyeti, Afrika kıtasının orta batı bölümünde yer alan bir ülkedir. Kongo-Brazzaville olarak da adlandırılan ve 1969 ile 1991 yılları arasında Kongo Halk Cumhuriyeti olarak varlığını sürdüren ülkenin sınır komşularını Kamerun, Orta Afrika Cumhuriyeti, Kongo DC, Angola'ya bağlı olan ancak anakara ile fiziki bağlantısı bulunmayan Cabinda bölgesi, Gabon ve Atlas Okyanusu oluşturmaktadır. Ülkenin başkenti Brazzaville'dir.

<span class="mw-page-title-main">Tayland</span> Güneydoğu Asyada bir ülke

Tayland, resmî adıyla Tayland Krallığı, eski adıyla Siyam, Hindiçin yarımadasının orta kısmında bulunan Güneydoğu Asya ülkesi. Batıda Myanmar (1.800 km), doğuda Kamboçya (803 km), kuzeyde Laos (1.754 km) ve güneyde Malezya (506 km) ile sınırları bulunmaktadır. Güney kısmında Tayland Körfezi, batı kısmında ise Andaman Denizi yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kamboçya</span> Güneydoğu Asyada bir ülke

Kamboçya, resmî adıyla Kamboçya Krallığı, Güneydoğu Asya anakarasının güneyinde yer alan bir ülkedir. 181,035 km² alana yayılan ülke, kuzeybatıda Tayland, kuzeydoğuda Laos, doğuda Vietnam ve güneybatıda Tayland Körfezi ile çevrilidir.

<span class="mw-page-title-main">Laos</span> Güneydoğu Asyada bir ülke

Laos resmî adı ile Laos Demokratik Halk Cumhuriyeti, denize kıyısı olmayan bir Güneydoğu Asya ülkesidir. Başkenti Vientiane'dir. Luang Prabang, Savannakhet ve Pakse diğer büyük şehirleridir. Laos, tek partili sosyalist bir cumhuriyet olarak yönetilir. Batıda Tayland ve Myanmar, doğuda Vietnam, kuzeyde Çin, güneyde Kamboçya tarafından çevrelenmiştir. Myanmar 235 km, Çin 423 km, Vietnam 2.130 km, Kamboçya 541 km ve Tayland'a 1.754 km sınırı vardır.

<span class="mw-page-title-main">Yeni Kaledonya</span> Fransa Denizaşırı Bölgeler Topluluğu üyesi bölge

Yeni Kaledonya, Melanezya ada öbeği içerisinde, Büyük Okyanus'un güneybatısında yer alan, Fransa'ya bağlı bir bölge olarak özel bir statü ile kendine özgü bölge konumunda olan Fransa Denizaşırı Bölgeler Topluluğu üyesi bölge. Yeni Kaledonya'nın başkenti Nouméa'dır.

<span class="mw-page-title-main">Mayotte</span> Fransada il (département)

Mayotte adası, Afrika kıtasına bağlı bir ada konumunda olup, kıtanın doğu kesiminde, Mozambik Kanalı'nın kuzey bitim noktasında, Mozambik'in açıklarında, Hint Okyanusu'nun batı, Madagaskar'ın ise kuzeybatısında yer alan Fransa Denizaşırı ili. 1976 yılından bu yana Fransa Cumhuriyeti'ne tamamen bağlı bir bölge olan Mayotte üzerinde Komorlar hak iddia etmektedir. Coğrafî açıdan ada, Komor Takımadaları'nın bir parçasıdır. 31 Mart 2011 tarihinde Fransa'nın denizaşırı ili haline gelmiştir. Avrupa Birliği üyesi bir ülkedir.

<span class="mw-page-title-main">Punom Pen</span> Kamboçyanın başkenti

Phnom Penh : Türkçeye Punom Pen olarak geçmiştir. Bu şehir, Kamboçya'nın başkentidir. Mekong Nehri kıyısında yer alan Punom Pen, Kamboçya'nın Fransa tarafından sömürgeleştirilmesinden itibaren Kamboçya'nın başkenti konumunda olup, en büyük şehri olma vasfını haizdir. Punom Pen zamanla gelişerek, ülkenin ekonomik, kültürel, siyasi, diplomatik ve sınai merkezi haline gelmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Jules Rimet</span> Fransız futbolcu

Jules Rimet, Fransız futbol yöneticisidir. FIFA'nın 3.başkanı olmakla beraber 1921 senesinden 1954 senesine kadar yönetimde kaldığından başkanlığı en uzun süren isim olmuştur. Ayrıca 1919'dan 1942'ye kadar Fransa Futbol Federasyon başkanlığını üstlenmiştir. Ayrıca Red Star Paris takımını kurmuştur. İlk Dünya Futbol Kupası 1930'da verilmiştir. Jules Rimet Kupası onuruna adlandırılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Birinci Çinhindi Savaşı</span> 1946 ile 1954 yılları arasında, Fransa ve destekçileri ile Kuzey Vietnam ve destekçileri arasında, Çinhindinde meydana gelen savaştır

Birinci Çinhindi Savaşı ya da Fransa-Vietnam Savaşı, 1946 ile 1954 yılları arasında, Fransa ve destekçileri ile Kuzey Vietnam ve destekçileri arasında, Çinhindi'nde meydana gelen savaştır. 1954'teki Cenevre Konferansı sonucunda Fransa; Vietnam, Kamboçya ve Laos'tan çekilmiş ve bu devletler bağımsızlıklarına kavuşurken Vietnam, 17. Enlem sınır olmak üzere Kuzey ve Güney olarak ikiye bölünmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Mısır Sultanlığı</span> Mısır Sultanlığı veya Mısır İngiliz Protektorası, bugünkü Mısır topraklarında 1914-1922 yılları arası varlığı sürdürmüş olan devlet

Mısır Sultanlığı veya Mısır İngiliz Protektorası, bugünkü Mısır topraklarında 1914-1922 yılları arası varlığı sürdürmüş olan devlet. Fransız Ekvatoral Afrikası, Birleşik Krallık Filistin Mandası, Trablusgarp ve Sirenayka ile komşu idi.

<span class="mw-page-title-main">Tarafsız ülke</span> Tarafsız Bölge

Tarafsız ülke, savaş sırasında diğer ülkelerin yanında yer almayan ülkelerdir. Tarafsızlık politikası gereğince, silahlı çatışmalarda tarafsızlık ilkesinin korunmasına dayanmaktadır. Tarafsız bir ülke ayrıca uluslararası meselelerde de tarafsız davranır.

<span class="mw-page-title-main">Muay Thai</span>

Muay Thai, Tayland'da ortaya çıkan ve özgün adı Muay Thai olan dövüş sporu. Tayland Boksu da denir. Başta Tayland olmak üzere Myanmar, Kamboçya, Laos gibi Güneydoğu Asya ülkelerinde uygulanır. Yumruk, diz, dirsek ve tekmelerin kullanıldığı oldukça sert bir dövüş sanatıdır.

<span class="mw-page-title-main">Norodom Sihanuk</span>

Norodom Sihanuk, 1941-1955 ve 1993-2004 yılları arasında iki defa Kamboçya Kralı olarak tahtta kalmıştır. 7 Ekim 2004 yılında tahtı kendi isteğiyle oğlu Norodom Sihamoni'ye devretmiştir. Tahta ilk çıkışından itibaren ‘Baba-Kral’ olarak bilinmekteydi. Uzun kariyeri boyunca Kamboçya'yı çeşitli unvanlar ile yönetti, Kamboçya'nın hem Kralı hem de Başbakanı olarak görev yaptı. Sihanuk'un yaşamı boyunca Kamboçya, Fransız sömürge yönetimi, bağımsız krallık (1953–1970), cumhuriyet (1970–1975), Kızıl Kmer rejimi (1975–1979), komünist bir rejim (1979–1989), bir eyalet (1989–1993) ve yine krallık rejimlerini yaşamıştı.

Önceleri Çin'in güneybatısında yaşayan Taylar ilerleyen dönem içinde Güneydoğu Asya'ya göç etmişlerdir. "Koyu kahverengi" anlamındaki siyam sözcüğüyle betimlenen Tayland halkına ait ilk buluntulara Kamboçya sınırları içindeki Angkor Vat tapınağında rastlanmıştır. Siyamın Sanskritçe syam sözcüğünden türediğine ilişkin görüşler de bulunmaktadır. Batılıların siyam sözcüğünü kullanmaları ise 15. yüzyılda bölgeye gelen Portekizlilerle başlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Fransız Sudanı</span>

Fransız Sudanı, Batı Afrika'da bir Fransız sömürgesiydi. Bölge, iki farklı dönemde oluşturulmuştu; 1890 ile 1902 yılları arası ilk dönemi, 1920 ile 1960 yılları arası da ikinci dönemi teşkil eder. Fransız Sudanı, 22 Eylül 1960 tarihinde Mali Cumhuriyeti adı ile bağımsızlığa kavuştu.

<span class="mw-page-title-main">Çad devlet başkanları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Bu liste, Çad'ın 1960 yılında Fransa'dan bağımsızlığını kazanmasından günümüze kadar görev yapmış devlet başkanlarının listesidir.

Sisowath Monivong, . 1927'den, öldüğü 1941 yılına kadar Fransa himayesindeki Kamboçya'nın krallığını yapan kişi. Şair kral Ang Duong'un torunu, Norodom Sihanouk'un büyükbabası ve şimdiki kral Norodom Sihamoni'nin büyük büyükbabası.

<span class="mw-page-title-main">Kral Sisowath</span> 1904ten 1927ye kadar Kamboçya Kralı

Sisowath' ; 7 Eylül 1840 – 9 Ağustos 1927) 1904 yılından öldüğü 1927 yılına kadar Kamboçya Kralı. Kral Ang Duong'un oğlu, Prens Si Votha ve Kral Norodom'un üvey kardeşi.

<span class="mw-page-title-main">Lon Nol</span>

Lon Nol Kamboçya Başbakanı olarak iki kez görev yapan Kamboçyalı bir politikacı ve generaldi. Milliyetçi ve muhafazakar olarak Norodom Sihanuk'a karşı 1970 askeri darbesine liderlik etti, monarşiyi kaldırdı ve Kmer Cumhuriyeti'ni kurdu. Anayasal olarak yarı başkanlıklı bir cumhuriyetti. Kamboçya İç Savaşı sırasında Khmer Ulusal Silahlı Kuvvetlerinin başkomutanıydı. Kızıl Kmerler Phnom Penh'i ele geçirdikten sonra Lon Nol, Amerika Birleşik Devletleri'ne kaçtı, önce Hawaii gitti ardından Michigan'a son olarak Kalifornya'ya gitti ve ölümüne kadar orada kaldı.