İçeriğe atla

Fransa'nın Vietnam'ı Fethi

Fransa'nın Vietnam'ı Fethi
SaigonThuan An
Üstte: Fransız ve İspanyol donanmaları Saygon'a saldırıyor, 18 Şubat 1859.
Altta: Fransız denizcileri 20 Ağustos 1883'te Thuận An (Huế) kıyısında Vietnamlı savunuculara saldırıyor.
Tarih1 Eylül 1858 – 9 Haziran 1885 (26 yıl, 9 ay, 1 hafta ve 1 gün)
Bölge
Sonuç

Fransız zaferi

Taraflar
İkinci Fransız İmparatorluğu (1858–71)
Üçüncü Fransız Cumhuriyeti (1871–85)
İspanya Krallığı (1858–62)
Nguyễn (1858–83)
Çing Hanedanı(1883–85)
Siyah Bayrak Ordusu (1873–85)
Komutanlar ve liderler
III. Napolyon
Charles Rigault de GenouillyŞablon:Br François Page
Léonard Charner
Louis Adolphe Bonard
Francis Garnier  (ölü)
Jules Ferry
Henri Rivière  (ölü)
Amédée Courbet
Sébastien Lespès
Louis Brière de l'Isle
Jacques Duchesne
II. Isabel
Carlos Palanca y Gutierrez
Tự Đức
Dục Đức
Hiệp Hòa
Kiến Phúc
Nguyễn Tri Phương
Hoàng Diệu  (ölü)
Hoàng Kế Viêm
Tôn Thất Thuyết (sürgün edildi)
Cixi
Guangxu
Yixin
Zuo Zongtang
Zhang Peilun
Feng Zicai
Su Yuanchun
Liu Yongfu


Fransa'nın Vietnam'ı Fethi1 (1858-1885), 19. yüzyılın ortalarında İkinci Fransız İmparatorluğu'nu, daha sonra Üçüncü Fransız Cumhuriyeti'ni Vietnam'ın Đại Nam imparatorluğuna karşı karşı karşıya getiren bir dizi askeri seferdi. Nihai sonuçları, Fransızların 1885'te Vietnamlıları ve Çinli müttefiklerini mağlup etmeleri, Vietnam, Laos ve Kamboçya'yı birleştirmeleri ve nihayet 1887'de Anakara Güneydoğu Asya üzerinde Fransız Çinhindisi'ni oluşturan bölgeler üzerinde Fransız egemenliği kurmaları ile elde edilen zaferlerdi.

1858'de Eylül 1858'de Tourane'nin (günümüz Da Nang) ve beş ay sonra Saygon'un işgal edilmesiyle ortak bir Fransız-İspanyol seferi başlatıldı. Bu dört yıllık sefer, Kral Tu Duc'un Haziran 1862'de Fransızlara Güney'deki üç eyaletin egemenliğini veren bir anlaşma imzalamasıyla sonuçlandı. Fransızlar 1867'de Koşinşin'i oluşturmak için güneybatıdaki üç eyaleti ilhak etti. Koşinşin'de ki güçlerini pekiştirdikten sonra, 1873 ile 1886 yılları arasında Tonkin'de düzenlenen bir dizi sefer aracılığıyla Vietnam'ın geri kalanını fethettiler. Fransızların Tonkin'e boyun eğdirme hırslarına, bölge Çin'in etki alanının bir parçası olan Çing Hanedanı karşı çıktı.

Fransızlar sonunda Çin birliklerinin çoğunu Vietnam'dan çıkardı, ancak bazı Vietnam eyaletlerinde kalan gruplar Fransa'nın Tonkin üzerindeki kontrolüne direnmeye devam etti. Fransız hükûmeti, Çin'in Annam ve Tonkin üzerindeki Fransız otoritesini tanıdığı ve Vietnam üzerindeki hükümdarlık iddialarından vazgeçtiği Tientsin Anlaşması'nı müzakere etmesi için Fournier'i Tientsin'e gönderdi. 6 Haziran 1884'te Vietnam'ı üç bölgeye ayıran Huế Antlaşması imzalandı: Tonkin, Annam ve Koşinşin, her biri üç farklı ayrı rejim altında. Koşinşin bir Fransız kolonisiydi, Tonkin ve Annam ise himaye altındaydı ve Nguyễn sarayı Fransız denetimi altına alındı.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Laos</span> Güneydoğu Asyada bir ülke

Laos resmî adı ile Laos Demokratik Halk Cumhuriyeti, denize kıyısı olmayan bir Güneydoğu Asya ülkesidir. Başkenti Vientiane'dir. Luang Prabang, Savannakhet ve Pakse diğer büyük şehirleridir. Laos, tek partili sosyalist bir cumhuriyet olarak yönetilir. Batıda Tayland ve Myanmar, doğuda Vietnam, kuzeyde Çin, güneyde Kamboçya tarafından çevrelenmiştir. Myanmar 235 km, Çin 423 km, Vietnam 2.130 km, Kamboçya 541 km ve Tayland'a 1.754 km sınırı vardır.

<span class="mw-page-title-main">Kubilay Han</span> Moğol İmparatorluğunun kağanı, aynı zamanda Çindeki Yuan Hanedanlığının kurucusu ve ilk imparatoru

Kubilay Han Moğol İmparatorluğunun kağanı, aynı zamanda Çin'deki Yuan Hanedanlığı'nın kurucusu ve ilk imparatorudur. Tuluy ve Sorghaghtani Beki'nin ikinci oğlu; Cengiz Han'ın torunudur. Moğol hanı Möngke'nin kardeşi; İran'daki Moğol İlhanlılar devletinin kurucusu Hülâgû'nün ağabeyidir.

<span class="mw-page-title-main">Vietnam</span> Güneydoğu Asya ülkesi

Vietnam (Vietnamca: Việt Nam (

<span class="mw-page-title-main">Çing Hanedanı</span> Doğu Asyada kurulan Çinin son imparatorluk hanedanı

Çing Hanedanı, 1644-1911 yılları arasında Çin'de hüküm sürmüş hanedandır. Kurucusu, Çin'in kuzeydoğusunda yaşayan Mançuların Aisin Gioro klanıdır; bu nedenle Mançu Hanedanı olarak da adlandırılır. Çin'in son imparatorluk hanedanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Mançurya</span> Doğu Asyadaki coğrafi bir bölge

Mançurya, Doğu Asya'da bugünkü Çin'in kuzeydoğu bölgesi ve Rusya'nın Primorski bölgesini kapsayan tarihî bir bölge.

<span class="mw-page-title-main">Sömürgecilik</span> Bir devletin başka toplumları siyasal ve ekonomik olarak egemelik altına alma politikası

Sömürgecilik; kolonicilik, kolonyalizm ya da müstemlekecilik, genellikle bir devletin başka ulusları, devletleri, toplulukları, siyasal ve ekonomik egemenliği altına alarak yayılması veya yayılmayı istemesidir.

<span class="mw-page-title-main">Ho Chi Minh</span> Vietnam bağımsızlık hareketinin önderi ve Vietnam Demokratik Cumhuriyetinin ilk başkanı

Ho Chi Minh, Vietnam bağımsızlık hareketinin önderi ve Vietnam Demokratik Cumhuriyeti'nin ilk başkanı. Gerçek adı Nguyễn Tất Thành, Nguyễn Ái Quốc, Bác Hồ' 'dur

<span class="mw-page-title-main">Birinci Çinhindi Savaşı</span> 1946 ile 1954 yılları arasında, Fransa ve destekçileri ile Kuzey Vietnam ve destekçileri arasında, Çinhindinde meydana gelen savaştır

Birinci Çinhindi Savaşı ya da Fransa-Vietnam Savaşı, 1946 ile 1954 yılları arasında, Fransa ve destekçileri ile Kuzey Vietnam ve destekçileri arasında, Çinhindi'nde meydana gelen savaştır. 1954'teki Cenevre Konferansı sonucunda Fransa; Vietnam, Kamboçya ve Laos'tan çekilmiş ve bu devletler bağımsızlıklarına kavuşurken Vietnam, 17. Enlem sınır olmak üzere Kuzey ve Güney olarak ikiye bölünmüştür.

Taştan aletler, bundan yaklaşık 1.8 milyon yıl önce Fransa'da ilkel insanın bulunduğunu kanıtlamaktadır. Bölgede ilk modern insan 40.000 yıl önce ortaya çıkmıştır. Fransa tarihi için ilk yazılı kayıtlar Demir Çağı'ndan itibaren bulunmaktadır. Günümüzdeki Fransa, Galya olarak bilinen bir Roma İmparatorluğu eyaletinin üstüne kuruludur. Romalı tarihçiler, bölgede, dil farkıyla ayrılan üç büyük etnik grubun varlığını ortaya koymuşlardır: Galyalılar, Akuitanlar ve Belgalar. En büyük ve bölgeye en hakim grup olan Galyalılar, Galyaca konuşan Keltlerdi.

<span class="mw-page-title-main">Yongle</span>

Yongle, Wade-Giles yazımında Yung-Le, soy sıfatı (Ming) Cheng-Zu ya da (Ming) Ch'eng Tsu ya da (Ming) T'ai Tsung, ös sıfatı (shi) Wen Di, Wade-Giles yazımında Wen Ti, asıl adı Zhu Di, Wade-Giles yazımında Chu Ti, Ming Hanedanının üçüncü imparatoru (1402-1424). Hanedanın gücünü doruk noktasına çıkarmış, başkenti Nanjing'den Pekin'e taşımıştır.

<span class="mw-page-title-main">Võ Nguyên Giáp</span>

General Võ Nguyên Giáp Vietnam Halk Ordusundan emekli eski asker ve politikacı. Katıldığı belli başlı savaşlar, I. Hindiçini Savaşı (1946-1954) ve Vietnam Savaşı'dır (1960-1975). Katıldığı belli başlı muharebeler ise Lang Son (1950); Hoa Binh (1951-1952); Dien Bien Phu (1954); Nguyen Hue Saldırısı (1972); ve son Ho Chi Minh harekâtıdır (1975). Giap aynı zamanda bir gazetecidir ve Ho Chi Minh’in Viet Minh hükûmetinde içişleri bakanlığı yapmıştır. Viet Minh ve Vietnam Halk Ordusu komutanıdır, savunma bakanlığı yapmıştır, Lao Dong Partisinin Politbüro üyesi olmuştur. Vietnam Bağımsızlık Savaşı'nda Ho Chi Minh’den sonra en tanınan askeri komutandır ve savaşın sonuna dek gerçekleşen bütün askerî operasyonlara önderlik etmiştir.

Maslahatgüzar genellikle çeşitli sebeplerden büyükelçi atanmayan veya atanamayan bir ülkeyle diplomatik ilişkileri yürütmek üzere görevlendirilen veya misyon şefinin yokluğunda ona vekalet eden diplomattır. Bu son durumda, genellikle, misyondaki misyon şefinden sonra en yüksek rütbeli ikinci kişidir. Görev başında bulunamadığı zamanlarda büyükelçinin ya da diğer düzeydeki misyon şefinin makamına vekalet eder. Buna "geçici maslahatgüzar" denir. Bunun yanı sıra, iki ülke arasındaki ilişkilerin zayıf olduğu durumlarda bir "sürekli maslahatgüzar" misyon şefi olarak atanabilir. Sürekli maslahatgüzar, görevlendirme mektubunu görev yapacağı ülkenin dışişleri bakanına sunar.

<span class="mw-page-title-main">II. Afyon Savaşı</span> 1856-1860 yılları arasında Büyük Britanya-Fransa ve Çin arasında geçen savaş

II. Afyon Savaşı veya Arrow Savaşı, 1856 – 1860'ta Çin ile Birleşik Krallık ve Fransa İmparatorluğu arasında gerçekleştirilen savaş.

<span class="mw-page-title-main">Fransız Hindiçini</span> Fransız Sömürge İmparatorluğunun Güneydoğu Asyadaki bir parçasıydı

Fransız Hindiçini,, Fransız Sömürge İmparatorluğu'nun Güneydoğu Asya'daki bir parçasıydı. Kamboçya ve Tonkin, Annam ve Koşinşin bölgelerinden ibaret olarak 1887'de kuruldu. Laos 1893'te ve Kouang-Tchéou-Wan 1900'de Fransız Hindiçini'ne dahil oldu. Başkent 1902 yılında Saigon'dan Hanoi'ye taşındı. II. Dünya Savaşı sırasında Japon İmparatorluğu sömürgeyi 4 parçaya böldü. Bir kısmını Tayland'a verdi. Geri kalanı Vietnam İmparatorluğu, Kampuçya Krallığı ve Lao Issara arasında pay etti. Bölge de jure olarak Vichy Fransası tarafından yönetilmekteydi.

Moğolların Vietnam seferleri, Yuan Hanedanı'nın imparatoru Kubilay Han tarafından günümüzdeki Vietnam topraklarındaki Dai Viet'de hüküm süren Trần Hanedanına ve günümüzdeki Kamboçya topraklarındaki Champa Krallığına karşı düzenlenmiş olan askeri seferleri anlatır. 1257-1258, 1284-1285 ve 1287-1288 yıllarındaki askeri seferlerde Moğollar yenilmiş ve bölgeden atılmıştır. Ancak askeri işgal altında olmamalarına rağmen Dai Viet ve Champa, Yuan Hanedanına bağlılıklarını bildirmişlerdir.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey Vietnam</span> Güneydoğu Asyada eski devlet (1945-1976)

Kuzey Vietnam, resmî adıyla Vietnam Demokratik Cumhuriyeti, 1945-1976 yılları arasında Güneydoğu Asya'da var olmuş komünist devlet.

<span class="mw-page-title-main">Koşinşin</span> tarihi bölge, Vietnamın güney yarısı veya üçte biri

Koşinşin, 18. yüzyıldan önce bütün Vietnam'a, 18. yüzyıldan sonra da Vietnam'ın güney kesimindeki verimli Mekong Deltası bölgesinde kurulan Fransız sömürgesine verilen addır.

Annam, Güneydoğu Asya'da bir bölge.

Huế Antlaşması, 25 Ağustos 1883'te Fransa ile Vietnam arasında çıkan Fransa'nın Vietnam'ı Fethi sırasında imzalandı, Annam ve Tonkin üzerinde bir Fransız himayesi tanıdı. Fransızların Thuận An kalelerini ele geçirmesinin ardından Fransız yönetici François-Jules Harmand tarafından Vietnamlılara dikte edilen antlaşma, genellikle Harmand Antlaşması olarak bilinir. Fransız diplomatik çevrelerinde aşırı derecede sert kabul edilen anlaşma, Fransa'da hiçbir zaman onaylanmadı ve 6 Haziran 1884'te, bir sonraki yetmiş yıl boyunca Vietnam'daki Fransız yönetiminin temelini oluşturan Koruyuculuk Antlaşması veya Patenôtre Antlaşması ile değiştirildi.

<span class="mw-page-title-main">Fransız Kamboçyası</span>

Fransız Kamboçyası veya Fransız Kamboçya Protektorası, Fransız Kolonyal İmparatorluğunun Fransız Hindiçininde bulunan ve günümüzde devamı olan Kamboçya Krallığının tarihi bir dönemini ifade eden bir ülkedir. Protektora, 1863 yılında Kamboçya Kralı Norodom'un Fransızları davet etmesi üzerine kurulur ki bu Siyam'ın egemenlik iddialarından vazgeçmesine neden olur ve Siyam Fransız idaresini resmen tanır.