İçeriğe atla

Francesco Paolo Cantelli

Francesco Paolo Cantelli
Francesco Cantelli
Doğum20 Aralık 1875(1875-12-20)
Palermo, İtalya
Ölüm21 Temmuz 1966 (90 yaşında)
Roma, İtalya
Vatandaşlıkİtalya (1946-1966)
İtalya Krallığı (1875-1946)
EğitimPalermo Üniversitesi
Tanınma nedeniBorel-Cantelli lemması
Glivenko-Cantelli teoremi
Cantelli eşitsizliği
Kariyeri
DalıMatematik, istatistik, ekonomi
Çalıştığı kurumRoma La Sapienza Üniversitesi (1931-1951)
University of Naples Federico II (1925-1931)
University of Catania (1923-1925)
Istituto Nazionale della Previdenza Sociale (1903-1923)
Palermo Astronomik Gözlemevi (1900-1903)
TezSulla parentesi di Lagrange con applicazione al moto perturbato dei pianeti[1] (1899)
Doktora
danışmanı
Filippo Angelitti

Francesco Paolo Cantelli (20 Aralık 1875 - 21 Temmuz 1966) bir İtalyan matematikçiydi.

Cantelli Palermo'da doğdu. Matematik doktorasını 1899'da Palermo Üniversitesi'nden gök mekaniği üzerine teziyle aldı ve 1903 yılına kadar, Annibale Riccò tarafından yönetilmekte olan Palermo'daki "osservatorio astronomico cittadino" (Ulusal Astronomik Gözlemevi)'nde çalışarak astronomiye olan ilgisini sürdürdü.[2] Cantelli'nin ilk makaleleri astronomi ve gök cisimlerinin mekaniği ile ilgili problemler üzerineydi.

1903'ten 1923'e kadar Cantelli, "Istituto di Previdenza della Cassa Depositi e Prestiti" (Devlet Mevduatı ve Kredi Bankası Emekli Sandığı)'nda çalıştı. Bu yıllarda finans teorisi ve aktüerya biliminin matematiği ile ünlü olduğu olasılık teorisi üzerine araştırmalar yaptı. Cantelli'nin sonraki çalışmaları olasılık üzerineydi ve bu alanda onun adı Borel-Cantelli lemması ve Glivenko-Cantelli teoremi'nde göze çarpmaktadır. 1916-1917'de stokastik yakınsama teorisine katkıda bulundu. 1918'de Émile Borel ile birlikte Cantelli eşitsizliğine dayanarak büyük sayılar yasasını genişletti. 1923'te Catania Üniversitesi'nde aktüeryal matematik profesörü olarak atandığında aktüeryal görevinden istifa etti. Oradan Napoli Üniversitesi'ne profesör olarak gitti ve daha sonra 1931'de Roma Sapienza Üniversitesi'ne giderek 1951'de emekli olana kadar burada kaldı. Roma'da öldü.

Matematik ve olasılığın ekonomi'ye uygulanması çalışmaları için Istituto Italiano degli Attuari adında bir enstitü kurdu. Cantelli, 1930'dan 1958'e kadar Giornale dell'Istituto Italiano degli Attuari’nin (GIIA) editörüydü.[3] 1950'den itibaren Accademia Nazionale dei Lincei'nin ulusal bir üyesiydi.

Astronomiye olan ilgisinin bir parçası olarak İlahi Komedya'da bulunan astronomik bilgileri kullanarak Dante'nin hayali yolculuğunun 1301 yılında gerçekleştiğini gösterdi.

Çalışmaları

  • 1905: Sull'adattamento delle curve ad una serie di misure o di osservazioni, Palermo
  • 1914: Genesi e costruzione delle tavole di mutualità
  • 1916: Sulla legge dei grandi numeri
  • 1916: La tendenza a un limite nel senso del calcolo delle probabilità
  • 1917: Sulla probabilità come limite della frequenza in "Rendiconti della Reale Accademia dei Lincei"
  • 1932: Una teoria astratta del calcolo delle probabilità, GIIA, vol. 3, pp. 257–265, Roma
  • 1933: Considerazioni sulla legge uniforme dei grandi numeri e sulla generalizzazione di un fondamentale teorema del Sig. Paul Levy
  • 1933: Sulla determinazione empirica delle leggi di probabilità
  • 1939: Su una teoria astratta del calcolo delle probabilità e sulla sua applicazione al teorema detto "delle probabilità zero e uno"

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ O'Connor, John J.; Robertson, Edmund F., "Francesco Paolo Cantelli", MacTutor Matematik Tarihi arşivi 
  2. ^ Giorgia Foderà Serio. ""On the history of the Palermo National Observatory"". 10 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ağustos 2022. 
  3. ^ Regazzini, Eugenio (Mart 2005). "Probability and statistics in Italy during the First World War" (PDF). Journ@l Électronique d'Histoire des Probabilités et de la Statistique. 1 (1). 24 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 17 Ağustos 2022. 

İlave okumalar

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Giulio Cesare Vanini</span> İtalyan keşiş, filozof ve ateizm kuramcısı

Giulio Cesare Vanini, İtalyan keşiş, filozof ve ateizm kuramcısı.

<span class="mw-page-title-main">Costanzo Preve</span> İtalyan filozof (1943-2013)

Costanzo Preve İtalyan Marksist düşünür ve siyaset kuramcısı.

Pozzale Luigi Russo Ödülü, 1948'de Pozzale Komünist Partisi'nce kurulmuştur. Ödül, 1952 yılında seçici kurul üyeliğine çağrılan eleştirmen Luigi Russo'nun katkılarının anısına Pozzale Luigi Russo Ödülü adını almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Giancarlo Giannini</span> İtalyan oyuncu

Giancarlo Giannini, dünya çapında tanınmış ödüllü İtalyan sinema oyuncusu, seslendirme sanatçısı, yönetmen ve senaristtir. Sinemada 1970'lerden beri aktif olarak çalışan aktör bugüne kadar 100'ün üzerinde filmde rol almış, 2 filmin senaryosunu yazıp bir filmi de yönetmiştir. Aynı zamanda usta bir seslendirme sanatçısı olan Giannini birçok filme de sesiyle katkıda bulunmuştu.

<span class="mw-page-title-main">Accademia (Venedik)</span>

Accademia Sanat Galerisi Kuzey İtalya, Venedik'te 19. yüzyıl öncesi resim ve heykel güzel sanat eserlerini sergileyen müze galerisidir. Büyük Kanal'ın güney kıyısında konumlanır. İsmini kanal üzerindeki üç köprüden birine Accademia Köprüsü olarak verir ve kanalda çalışan deniz taksilerinin yanaşma iskelesidir.

<span class="mw-page-title-main">Émile Borel</span> Fransız matematikçi ve siyasetçi (1871 – 1956)

Félix Édouard Justin Émile Borel Fransız bir matematikçi ve politikacıydı. Bir matematikçi olarak, ölçü teorisi ve olasılık alanlarında kurucu çalışmalarıyla tanınıyordu.

<span class="mw-page-title-main">Ruđer Bošković</span>

Roger Joseph Boscovich (Hırvatça: Ruđer Josip Bošković, Sırp-Hırvatça telaffuz: [rûd͡ʑer jǒsip bôʃkoʋit͡ɕ] ;, Ragusa'lı fizikçi, astronom, matematikçi, filozof, diplomat, şair, teolog, Cizvit rahip ve bilge

<span class="mw-page-title-main">Guido Zappa</span> İtalyan matematikçi (1915-2015)

Guido Zappa İtalyan bir matematikçi ve tanınmış bir grup teorisyeniydi: diğer ana araştırma alanları geometri ve ayrıca matematik tarihiydi. Zappa, özellikle Francesco Severi'nin fikirlerini güçlü bir şekilde etkileyen bazı cebirsel eğri örnekleriyle tanınıyordu.

<span class="mw-page-title-main">Giovanni Papini</span> İtalyan gazeteci

Giovanni Papini İtalyan bir gazeteci, denemeci, edebiyat eleştirmeni, şair ve romancıydı. Aykırı düşüncelere sahip ateşli bir polemikçi olan Giovanni Papini, 20. yüzyılın ilk yarısının tartışmalı edebi kişiliklerinden biridir. "Il Crepuscolo dei Filosofi'de, çağdaş batı kültürünün altı büyük düşünürü olan Kant, Hegel, Schopenhauer, Comte, Spencer ve Nietzsche'ye eleştiriler getirir. 1931 yılında yayımlanan Gog'da I. Dünya Savaşı sırasında büyük bir servet edinen ve dünyayı gezmekte olan Amerikalı bir milyarderin hikâyesini anlatır. Dünyada olup bitenin nedenini arayan bu saf ve cahil Amerikalı, Bernard Shaw'dan Gandhi'ye, Freud'dan Einstein'a kadar birçok ünlü kişiyle karşılaşır.

<span class="mw-page-title-main">Palazzo Natoli</span>

Natoli Sarayı (İngilizce: Palazzo Natoli, Palermo tarihi merkezinde bulunan, 18. yüzyıldan kalma bir barok saray. Vigo Sarayı olarak da bilinir. Sicilyalı bir yargıç olan Vincenzo Natoli tarafında Barok tarzı ve rokoko tarzında inşa edilmiştir. 1765 tarihinde yapılan saray aslen Fransız Militler dizisinin soyundan gelen Natoli ailesinin ikametgâhıdır.

<span class="mw-page-title-main">Paolo Ferrari</span> İtalyan aktör.

Paolo Ferrari, İtalyan oyuncu. 1938'de başlayıp 2018 yılına kadar sürdürdüğü kariyerinde 45'in üzerinde yapımda rol almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Leonida Tonelli</span> İtalyan matematikçi (1885-1946)

Leonida Tonelli, Fubini teoreminin bir varyasyonu olan Tonelli teoremini oluşturmak ve varyasyonlar hesabında doğrudan yöntem için ortak bir araç olarak yarı süreklilik yöntemlerini tanıtmakla tanınan İtalyan bir matematikçidir.

<span class="mw-page-title-main">Tullio Levi-Civita</span> İtalyan matematikçi ve fizikçi (1873–1941)

Tullio Levi-Civita, ForMemRS, İtalyanca telaffuz: [ˈtulljo ˈlɛːvi ˈtʃiːvita]; 29 Mart 1873 - 29 Aralık 1941), mutlak diferansiyel hesap üzerine çalışmaları ve görelilik teorisine uygulamaları ile ünlü, ancak diğer alanlarda da önemli katkılarda bulunan İtalyan bir matematikçidir. Tensör hesabının mucidi Gregorio Ricci-Curbastro'nun öğrencisi idi. Çalışmaları hem saf hem de uygulamalı matematik, gök mekaniği, analitik mekanik ve hidrodinamik konularında temel makaleler içeriyordu.

<span class="mw-page-title-main">Guido Fubini</span> İtalyan matematikçi (1879-1943)

Guido Fubini, Fubini teoremi ve Fubini–Study ölçüsü ile tanınan İtalyan matematikçidir.

<span class="mw-page-title-main">Chiara Frugoni</span> İtalyan tarihçi

Chiara Frugoni, Orta Çağ ve kiliseler tarihi konusunda uzmanlaşmış İtalyan tarihçi. 1994 yılında Francesco e l'invenzione delle stimmate başlıklı makalesiyle Viareggio Ödülü'ne layık görüldü.

<span class="mw-page-title-main">Agostino Todaro</span>

Agostino Todaro, İtalyan botanikçidir.

<span class="mw-page-title-main">Baldassarre Boncompagni</span> İtalyan matematikçi ve matematik tarihçisi (1821-1894)

Prens Baldassarre Boncompagni-Ludovisi, İtalyan matematik tarihçisi ve aristokrat.

<span class="mw-page-title-main">Ettore Bortolotti</span> İtalyan matematikçi (1866-1947)

Ettore Bortolotti, İtalyan bir matematikçiydi. Bortolotti, analizin çeşitli alanlarında çalışmış ve matematik tarihi ile de ilgilenmiştir. Özellikle de Bolonya cebir okulu (Bombelli), E. Torricelli ve P. Ruffini üzerine çalışmıştır.

Umberto Bottazzini, matematik tarihi ve matematiğin temelleri üzerine yazan İtalyan bir matematik tarihçisidir.

<span class="mw-page-title-main">Francesco Severi</span> İtalyan matematikçi (1879-1961)

Francesco Severi İtalyan bir matematikçi. 1936'da ilk defa verilen Fields Madalyasının komite başkanıydı.