İçeriğe atla

Fraktin Kaya Kabartması

Hava tanrısı, Hattušili III, Güneş tanrıçası Hebat, Puduhepa

Hitit kaya rölyefi Fıraktın Rölyefi (veya Fraktin) Türkiye'nin İç Anadolu Bölgesi'nde, kabaca Kayseri'nin yaklaşık 50 km güneyinde, Zamantı Irmağı'nın bir kolu olan Enzel Deresi'nin kıyısında yer alan bir kaya kabartmasıdır. Strabo orayı Dastarkon olarak adlandırmıştır. Kaya kabartmaları Hitit sanatının önemli bir parçasıdır.

Konumu

Kabartma, Develi'nin doğusunda, Erciyes Dağı ile Aladağlar arasında, dik bir vadide yer almaktadır. Vadi tarihsel olarak Kilikya'ya (ve oradan da Gezbeli ve Küçük Gezbeli geçitleri üzerinden Suriye'ye) giden önemli bir rotaydı. Yakınlarda muhtemelen Kilikya üzerinden gelen bir Miken vazo bulundu.[1] 1880 ile 1939 yılları arasında bu bölgede Hitit dönemine ait beş kabartma bulunmuştur. Diğer dört rölyef Hanyeri, İmamkullu ve Taşçı I ve II'dir.[2]

Kaynakça

  1. ^ Albrecht Goetze: Kulturgeschichte Kleinasiens. C. H. Beck, München 1974, S. 182. 9783406013515 bei GoogleBooks
  2. ^ Horst Ehringhaus: Götter, Herrscher, Inschriften. Die Felsreliefs der hethitischen Großreichszeit in der Türkei. Zabern, Mainz 2005, pp. 59–65.

Bibliyografya

  • Kay Kohlmeyer . "Felsbilder der hethitischen Großreichszeit." Açta Praehistorica et Archaeologica 15 (1983) s. 67–74.
  • Eberhard P. Rossner. Die hethitischen Felsreliefs in der Türkei. 2. Baskı, 1988,3-924390-02-9 .
  • Horst Ehringhaus . Götter, Herrscher, Inschriften. Die Felsreliefs der hethitischen Großreichszeit in der Türkei. Zabern, Mainz 2005,3-8053-3469-9, s. 59–65.

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Hititler</span> Tunç Çağında Anadolu yarımadasının büyük çoğunluğunu egemenliği altına alan bir Hint-Avrupa kavmi

Hititler ya da Etiler, Tunç Çağı'nda Anadolu, Levant ve Kıbrıs'ta varlık göstermiş bir halk.

Ord. Prof. Dr. Sedat Alp, Türkiye'nin ilk hititoloğu olan tarihçi ve arkeolog Türk akademisyen ve akademik idareci. 1982-1983 yılları arasında Türk Tarih Kurumu başkanı olarak görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Ernst Emil Herzfeld</span> Alman arkeolog

Ernst Emil Herzfeld, İslam kültürü, özellikle de İran sanatı üzerine araştırmalarıyla tanınmış Alman arkeolog, mimar ve sanat tarihçisi.

<span class="mw-page-title-main">Luviler</span>

Luviler, Anadolu'da yaklaşık olarak M.Ö. 2300'e doğru ortaya çıkmış bir halktır. Benzersiz bir yerli hiyeroglif yazısı ve Mezopotamya'dan ithal edilmiş çivi yazısı ile yazılmış olan Anadolu dillerine mensup Luvice dilini konuştukları da bilinmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Karabel Geçidi</span>

Karabel Geçidi, İzmir iliinin Kemalpaşa ve Torbalı ilçeleri arasındaki yol üzerinde ve Bozdağlar sıradağlar kütlesi içinde, bu dağ silsilesinin en batıdaki kısmını oluşturan Nif Dağı ile daha doğuda uzanan kalan kısmı arasında yer alan bir geçittir. İzmir'den yaklaşık 20 km uzaklıktadır.

Nasyonal sosyalizm döneminde tehdit altındaki yüzlerce kişi Nazi Almanyası'ndan Türkiye'ye sığınmacı olarak geldi. Naziler tarafından yurttaşlıktan atılanlar veya başka nedenlerle vatansız olanların pasaportlarına kısmen "heimatlos" damgası vuruldu. Bu da sığınmacı statüsüyle eş anlamlıydı ve Türkçeye "haymatlos" terimi olarak girdi.

<span class="mw-page-title-main">II. Muvatalli</span>

II. Muvatalli, yıllarında hüküm sürmüş ve Mısır kralı II. Ramses'le Kadeş Savaşı'nı yapmış olan Hitit kralıdır.

Kurunta MÖ 13. yüzyılın sonlarında yaşamış Hitit prensi ve Tarhuntassa ülkesi kralıdır. Hitit kralı IV. Tuthaliya'nın hükümdarlığı sırasında çok kısa bir süre için Hitit başkentini ele geçirip kendini büyük kral ilan etmiş olabileceği ileri sürülmüştür.

Barad ya da Kaprobarada, Kuzey Suriye'de antik bir yerleşim. Erken Bizans döneminde önemli bir merkezdi. 5. ve 6. yüzyılda en parlak dönemini yaşadığı bilinen yerleşimin bu döneminden günümüze kilise, manastır ve konut harabeleri kalmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Boppard Kalesi</span>

Boppard Kalesi Roma İmparatorluğu'nun geç dönemlerinde Ren nehri kıyısındaki Boppard şehrinde kurulmuş askeri bir kaledir. Kalenin surları günümüze çok iyi şartlarda ulaşabilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Dendera Ampulleri</span>

Dendera Ampulleri ya da Dendera Kabartmaları yahut Dendera Lambaları, Denderah Tapınağı içerisindeki bazı kabartmalarda tasvir edilen alışılmadık bazı nesneleri tanımlamak için kullanılmış popüler bir tanımdır. Denderah Tapınağı, Orta Krallık döneminde kurulmuş olsa da, bugün görülen yapı Ptolemaios Hanedanı döneminden kalmadır. Ptolemaios Hanedanı'nın hüküm sürdüğü dönemde Mısır sanatında büyük yeniliklerin yaşandığı bilinmektedir. Böylesi bir dönemde yapıldığı düşünülen bu kabartmalar yaklaşık milattan önce 30'lu yıllara ve dolayısıyla da Firavun XII. Ptolemaios dönemine tarihlenmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Hava arkeolojisi</span> Gökyüzünden fotoğraf çekilmek suretiyle çalışan bir arkeolojik araştırma ve keşif yöntemi

Hava arkeolojisi veya havadan arkeoloji, arkeolojik kalıntıların daha yüksek bir irtifadan incelenerek araştırılmasıdır. Günümüzde bu genellikle uydu görüntüleri veya insansız hava araçları kullanılarak gerçekleştirilmektedir. Arkeolojik eserlerin, sit alanlarının ve peyzajların anlaşılması için gerçekleştirilen saha araştırmalarında hava fotoğraflarının yorumlanmasını ve analizini içerir. Diğer arkeolojik yöntemlerle kıyaslanamayacak bir ölçekte kapsamın ve geniş arazi alanlarının keşfedilmesini ve incelenmesini sağlar.

<span class="mw-page-title-main">İmamkullu kaya kabartması</span> Hitit İmparatorluk Çağına tarihlenen ve günümüzde Kayseri il sınırları içerisinde bulunan kaya kabartması

Hitit İmamkullu kaya kabartması, Türkiye'nin Kayseri ilinin Tomarza ilçesine bağlı İmamkullu ilçesine yakın bir kaya kabartmasııdır. Yazılı Kaya ve Şimşekkaya olarak da bilinir. Kaya kabartmaları Hitit sanatının önemli bir parçasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Hanyeri Kaya Anıtı</span> Hitit İmparatorluk Çağına tarihlenen ve günümüzde Adana il sınırları içerisinde bulunan kaya kabartması

Hanyeri kabartması, Türkiye'nin Adana ilinin Tufanbeyli ilçesinde, Kayseri'nin yaklaşık 80 km güneydoğusunda, Tufanbeyli'den Develi'ye giden yol üzerinde, Hanyeri yakınlarındaki bir Hitit kaya kabartmasıdır. Hitit döneminde Kızılırmak Nehri üzerindeki Hitit kalbi ile Kilikya'yı birbirine bağlayan Toros Dağları üzerinden 1960 m yüksekliğindeki Gezbeli Geçidi üzerinden geçen rota buradan geçiyordu. Geçidin diğer ucunda, kuzeybatıda İmamkullu kabartması yer almaktadır. Kaya kabartmaları Hitit sanatının önemli bir parçasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Taşçı kabartmaları</span> Hitit İmparatorluk Çağına tarihlenen ve günümüzde Kayseri il sınırları içerisinde bulunan kaya kabartmaları

İki Taşçı kabartması, Hitit imparatorluğu döneminden kalma kaya kabartmalarıdır. Türkiye'de, Kayseri ilinin Develi ilçesine bağlı Taşçı'nın iki kilometre güneyinde yer almaktadır. Yazılı Kaya olarak da bilinirler. Kaya kabartmaları Hitit sanatının önemli bir parçasıdır.

Tārukka veya Tarukka, Kuzey Anadolu'da İlluyanka mitinde de bahsi geçen bir Hitit şehriydi.

Studien zu den Bogazköy-Texten, 1965'ten beri Alman Akademie der Wissenschaften und der Literatur, Mainz tarafından düzenlenen, Hitit metinlerinin edisyonları ve Anadolu dillerinin konuları üzerine monografilerden oluşan bir seridir. Serinin amacı Hattuşa'da kazılmış olan Hititçe metinleri yayımlamaktır.

<span class="mw-page-title-main">Eutaxia ve Artemisios için Mezar Kabartması</span>

Eutaxia ve Artemisios için Mezar Kabartması Hannover'deki August Kestner Müzesi antik koleksiyonunda bulunan Helenistik dönem mezar rölyefidir.

<span class="mw-page-title-main">Karatepe-Aslantaş Açık Hava Müzesi</span>

Karatepe-Aslantaş Açık Hava Müzesi, Türkiye'nin Osmaniye ilinde bulunan bir açık hava arkeoloji müzesidir. Müze, Karatepe antik kentinde yer almakta olup Karatepe mekânı, Aslantaş ise taş heykellerdeki aslan figürünü tanımlamaktadır. Alan aynı adı taşıyan bir millî parkın içinde yer almaktadır.

Serra Durugönül, Türk arkeolog.