İçeriğe atla

Fosfor Mustafa Sıdkı Paşa

Fosfor Mustafa Sıdkı Paşa (1823 - 1889) 19. yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı ordusunun yüksek kademelerinde komutanlık yapmış ve Bahriye Nazırlığına kadar yükselmiş bir askerdir. Ayrıca başta Erzurum olmak üzere birçok Osmanlı vilayetinin valiliğini yapmıştır.[1]

Hayatı

Fosfor Mustafa Paşa 1823 yılında Manisa'ya bağlı Soma'da doğdu. Babası ayakkabı satıcısı Hacı Osman Ağa idi. 1843 yılında askerlik okuluna girdi.[2] Yeni açılan Mekteb-i Fünun-u Harbiye-i Şahane'nin ilk öğrencilerinden biri oldu. 1848 yılında Erkan-ı Harbiye yüzbaşısı oldu. 1853 yılında mezun olduğu Harbiye Mektebine öğretmen olarak atandı ve uzun yıllar topçuluk, topoğrafya, arazi taksimi dersleri verdi.[3] Rütbesi önce Miralaylığa, sonra liva ve ferikliğe yükseltildi.

1863 yılında Anadolu İstihkamatı Komisyonu Reisliğine atanarak Erzurum'a gönderildi. 1869 yılında 4. Ordu müşirliği ve aynı zamanda Erzurum valiliğine getirildi. Valiliği sırasında 93 Harbi'nde Kafkasya Cephesi'nin savunmasında büyük bir rol oynayacak olan Erzurum Tabyaları'nı inşa ettirdi.[4] 1871 yılında Tophane müşiri ve aynı zamanda Bahriye Nazırı oldu. 1874 yılında Şura-yı Devlet üyesi tayin edildi. 1893 yılında önce İşkodra valisi, sonra da Erzurum valiliğine ikinci bir defa getirildi. 1875 yılında önce Konya, sonra da Trablusgarp valisi oldu. 1877-1878 yıllarında yapılan 93 Harbi sırasında seraskerlik yaptı. Savaştan sonra 1878 yılı sonunda 4. kez Erzurum valisi oldu. Bu görevi 19 Ocak 1890 tarihinde ölene kadar sürdürdü. Mezarı Erzurum'da bulunmaktadır.

Fosfor Mustafa Paşa'nın savaş sanatıyla ilgili Fransızcadan yaptığı birçok tercüme kitapları bulunmaktadır.

Kaynakça

  1. ^ Son Dönem Osmanlı Erkan ve Ricali (1839 - 1922) Prosopografik Rehber, Sinan Kuneralp, ISIS Press, İstanbul, ISBN 9784281181, 1999.
  2. ^ Sicil-i Ahval Kayıtlarına göre Osmanlı Devleti'ndeki Manisalı Mülki Amirler, Cengiz Çakaloğlu, A.Ü.Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Sayı 25,Erzurum 2004.[]
  3. ^ Sicil-i Osmani, Mehmet Süreyya, Yayına Hazırlayan: Nuri Akbayar, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, 1996, Sayfa: 1194, ISBN 975-333-038-3.
  4. ^ Abideleri ve kitabeleri ile Erzurum tarihi, İbrahim Hakkı Konyalı, Ercan Matbaası, Erzurum, 1960.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Mehmed Emin Rauf Paşa</span> 168. Osmanlı sadrazamı

Mehmet Emin Rauf Paşa iki kez II. Mahmud ve üç kez Abdülmecid döneminde toplam 5 kez 14 sene 7 ay 36 gün sadrazamlık yapmış olan Osmanlı devlet adamıdır.

Kör Yusuf Ziyaeddin Paşa (d. ? - ö. 1819, Sakız Adası), III. Selim saltanatında 30 Ağustos 1798-24 Nisan 1805 ve II. Mahmud saltanatında Mart 1809-10 Nisan 1811 tarihleri arasında toplam sekiz yıl on bir ay dört gün sadrazamlık yapmış Gürcü asıllı bir Osmanlı devlet adamıdır.

Laz Aziz Ahmet Paşa II. Mahmud saltanatında 10 Nisan 1811 - 5 Eylül 1812 tarihleri arasında bir yıl dört ay yirmi beş gün sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır.

Mehmet Sait Galip Paşa, Osmanlı diplomatı, yerel idarecisi ve II. Mahmud saltanatında 13 Aralık 1823 - 14 Eylül 1824 tarihleri arasında dokuz ay iki gün sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Mahmud Nedim Paşa</span> 189. Osmanlı sadrazamı

Mahmud Nedim Paşa, Abdülaziz saltanatında 2 değişik dönemde toplam bir yıl yedi ay on bir gün sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Mehmed Sadık Paşa</span> 197. Osmanlı sadrazamı

Mehmet Sadık Paşa (Karavezir), Osmanlı Devletinin son yıllarında hükûmette nazırlık, valilik ve sadrazamlık görevlerinde bulunmuş bir devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Tunuslu Hayreddin Paşa</span> 199. Osmanlı sadrazamı

Tunuslu Hayrettin Paşa II. Abdülhamit saltanatında 4 Aralık 1878 - 29 Temmuz 1879 dōneminde sadrazamlık yapmış Çerkes kökenli bir Osmanlı devlet adamıdır.

Köprülüzade Numan Paşa veya Köprülüzade Damat Numan Paşa, III. Ahmed saltanatında, 16 Haziran 1710 - 18 Ağustos 1710 tarihleri arasında iki ay sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamı.

<span class="mw-page-title-main">Mahmud Muhtar Paşa</span> Osmanlı devlet adamı

Mahmut Muhtar Paşa ya da Soyadı Kanunu sonrasında Mahmut Muhtar Katırcıoğlu,, Osmanlı İmparatorluğu'nda valilik, nazırlık gibi önemli devlet görevlerinde bulunmuş asker ve bürokrat.

Mehmed Sabri Paşa, Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde çeşitli valilik görevlerinde bulunmuş bir Osmanlı devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">İsmail Fazıl Paşa</span>

İsmail Fazıl Paşa (Cebesoy) Türk asker ve siyasetçidir.

<span class="mw-page-title-main">Çırpanlı Abdülkerim Nadir Paşa</span>

Abdülkerim Nâdir Paşa ,93 Harbi sırasında Rumeli Ordusu komutanlığı yapmış Osmanlı Türkü asker.

<span class="mw-page-title-main">Ahmed Muhtar Paşa</span> 211. Osmanlı sadrazamı

Ahmed Muhtar, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın Kafkasya cephesi komutanı, asker, gök bilimci, yazar, eğitimci ve devlet adamıydı. 1912 yılında kısa bir süreyle Osmanlı Devleti'nin sadrazamlığını da yapmıştır. Darüşşafaka Cemiyeti'nin kurucularındandır.

<span class="mw-page-title-main">Aleksandır Karatodori Paşa</span> Osmanlı devlet adamı

Aleksandır Karatodori Paşa, Fenerli Rum kökenli Osmanlı devlet adamı ve diplomat. Muhtelif ülkelerde Osmanlı İmparatorluğu adına elçi olarak bulunmasının yanında; Hariciye ve Nâfia nazırı, Sisam beyi ve Girit valisi olarak da görev yaptı. Hariciye nazırlığı yapmış ilk gayrimüslim Osmanlı vatandaşıdır.

<span class="mw-page-title-main">Ethem Paşa</span> Türk asker

Ethem Paşa, Türk asker ve devlet adamı. 1897 Osmanlı-Yunan Savaşı'nda Osmanlı Orduları Başkomutanı, 1909 yılında 2 hafta süreyle Harbiye Nazırı olarak görev yaptı.

Ramazanoğlu Hüseyin Rıza Paşa (1838-1904) Osmanlı Devleti'nin son döneminde valilik ve nazırlık yapmış devlet adamı ve yazardır. Türkçe, Arapça ve Farsça eserleri mevcuttur.

<span class="mw-page-title-main">Moralı İbrahim Halil Paşa</span>

Moralı İbrahim Halil Paşa, Osmanlı döneminde iki kez Bahriye Nazırlığı, valilik ve meclis üyeliği yapmış bir devlet adamıdır.

İngiliz Said Paşa veya Eğinli Said Paşa veya Büyük Said Paşa, Askeri mühendis okulu öğretmeni, siyasetçi, mabeyn müşiri, Bahriye nazırı. Eyalet valisi.

<span class="mw-page-title-main">İsmail Hakkı Paşa (1818)</span> Osmanlı devlet adamı

Hatunoğlu Kurt İsmail Hakkı Paşa, Osmanlı ordusuna hizmet etmiş asker ve dönemin Diyarbakır ve Erzurum Valisi.

Hasan Samih Paşa, 19. yüzyılda çeşitli Osmanlı vilayetlerinde valilik yapmış olan bir devlet adamı.