İçeriğe atla

Fiziksel nicelik

Fiziksel nicelik ya da büyüklük; görüngü, gövde ya da maddenin ölçümle sayılabilen fiziksel varlığıdır.

Temel Nicelikler

Temel nicelikler, diğer nicelikleri ifade etmede temel olan niceliklerdir. Örneğin: Zaman bir temel niceliktir. Hız, zaman ile ifade edilebilir.[1] Bu yüzden zaman temel niceliktir. Uluslararası Birimler Sistemi'nce belirlenen yedi temel nicelik ve karşılık gelen SI birimleri ve boyutları aşağıda listelenmiştir.[2]

SI Temel Nicelikleri
Nicelik Adı/s Yaygın Nicelik Sembolü/s SI Birim Adı SI Birin Sembolü Boyut Sembolü
Uzunluk, genişlik, yükseklik, derinlik a, b, c, d, h, l, r, s, w, x, y, zmetrem [L]
Zamantsaniyes [T]
Kütlemkilogramkg [M]
SıcaklıkT, θkelvinK [Θ]
Madde miktarı, mol sayısı nMolmol [N]
Elektrik akımıi, IamperA [I]
Işık şiddetiIvkandelacd [J]
Düzlem Açı α, β, γ, θ, φ, χradian rad boyutsuz
Katı açı ω, Ωsteradian sr boyutsuz

Türetilmiş Nicelikler


 NicelikSimgeBirimBoyutları 
Açıq, fradyan (rad)1
Açısal Frekans (Hız)wrad / sT−1
Açısal İvmearad / s2T−2
Açısal MomentumLkg m² / sM L2 / T
AkımIAmper (A)Q / T
Akım YoğunluğuJA / m²Q / T L2
AlanAL2
Atom NumarasıZ  
BasınçP, pPascal (Pa)M / L T2
DalgaboyulmL
Dielektrik Sabitik  
DirençROhm (W)M L2 / Q2 T
Elektrik AkısıFV mM L3 / Q T2
Elektrik AlanıEV / mM L / Q T2
Elektrik Dipol Momentipc mQ L
Elektromotor KuvveteVolt (V)M L2 / Q T2
EnerjiE, U, KJoule (J)M L2 / T2
EntropiSJ / KM L2 / T2 K
Elektrik Yüküq, Q, eCoulomb (c)Q
Eylemsizlik Momentilkg m²M L2
Frekansn, fHertz (Hz)T−1
GüçPWatt (W)M L2 / T3
HacimVL3
Hızum / sL / T
IsıQJoule (J)M L2 / T2
İletkenliks(W m)−1Q2 T / M L3
İndüktansLHenry (H)M L2 / Q2
İşWJM L2 / T2
İvmeam / s2L / T2
Kapasitans (Sığa)CFarad (F)Q2 T2 / M L2
KuvvetFNewton (N)M L / T2
Kütlem, MKiogram (kg)M
Madde Miktarınmol 
Manyetik AlanBTesla (T)M Q / T
Manyetik AkıFmWeber (Wb)M L2 / Q T
Manyetik Dipol MomentimN m / TQ L2 / T
Molar Özgül IsıCJ / mol K 
MomentumPkg m / sM L / T
Özgül IsıcJ / kg KL2 / T2 K
PeriyotTSaniye (s)T
Potansiyel (Voltaj)VVolt (V)M L2 / Q T2
TorktN mM L2 / T2
Uzayın Elektrik GeçirgenliğiÎ0c2 N / m²Q2 T2 / M L3
Uzayın Manyetik Geçirgenliğim0N / A2M L / Q2 T
Yerdeğiştirme - Mesafe - Uzunluks - d, h - l, LMetre (m)L
Yoğunlukrkg / m³M / L3
Yük Yoğunluğu l - s - rc / m - c / m² - c / m³Q / L - Q / L2 - Q / L3
ZamanTSaniye (s)T

Bilgisayar Uygulamaları

Kaynakça

Kaynakça

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 16 Ocak 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ocak 2014. 
  2. ^ Serway, Raymond A.; Beichner, Robert J. Fizik 1 / Fen ve Mühendislik İçin. Palme Yayıncılık. ISBN 9758624229. 

İlgili Araştırma Makaleleri

Kromatografi, bir karışımın bileşenlerini, bunlara seçimsel ilgi gösteren iki ya da daha çok evreden sistemler arasında farklı göçlerine bakarak tanımak, gerektiğinde niceliklerini belirlemek amacıyla yapılan ve ayırma işlemine dayanan analitik yöntemdir.

<span class="mw-page-title-main">Anadolu Üniversitesi</span> Eskişehirde kurulu devlet üniversitesi

Anadolu Üniversitesi ya da bilinen adıyla ANAÜ, Türkiye'nin Eskişehir şehrinde yer alan ve ikili modda eğitim veren bir devlet üniversitesidir. Üniversitenin temeli, 1958 yılında kurulan Eskişehir İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi, Eskişehir Devlet Mühendislik ve Mimarlık Akademisi ve Eskişehir Eğitim Enstitüsü'ne dayanır. 1982 yılında YÖK Kanunu ile birlikte EİTİA ve EDMMA Anadolu Üniversitesine dönüşmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Fedora Linux</span> GNU/Linux dağıtımı

Fedora Linux, açık kaynak kodlu ve özgür bir Linux dağıtımı. Dünya çapında bir özgür yazılım topluluğu olan Fedora Projesi tarafından geliştirilmekte ve yönetilmekte, Red Hat tarafından desteklenmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Kilogram</span> kütlenin temel birimi

Kilogram Uluslararası Birimler Sistemi'nde kütlenin temel birimidir. Kilogram, Uluslararası Kilogram Prototipi'nin kütlesine eşit olarak tanımlanmıştır, bu da bir litre suyun kütlesine neredeyse eşittir. Adında bir SI öneki (k) içeren tek SI temel birimidir. Ayrıca, farklı laboratuvarlarda ölçülebilecek temel fiziksel bir özellik yerine, insan yapımı bir cisme dayandırılmış tek SI birimidir.

Birim, fiziksel niceliklerin ölçülmesinde, ifade edilmesinde ve aynı tür niceliklerin birbiriyle karşılaştırılmasında kullanılan uluslararası standart büyüklüklerdir.

Metroloji, çalışma konusu ölçüm olan bilim dalı olup 20 Mayıs 1875'te Paris'te Metre Konvansiyonu'nun imzalanmasından sonra bir bilim dalı olarak kabul görmeye başlamıştır.

Temel birimler fiziksel büyüklükleri ölçmekte kullanılırlar ve bunlardan her biriyle diğer birim türetilebilir.

<span class="mw-page-title-main">Kuantum mekaniği</span> atom altı seviyede çalışmalar yapan bilim dalı

Kuantum mekaniği veya kuantum fiziği, atom altı parçacıkları inceleyen bir temel fizik dalıdır. Nicem mekaniği veya dalga mekaniği adlarıyla da anılır. Kuantum mekaniği, moleküllerin, atomların ve bunları meydana getiren elektron, proton, nötron, kuark, gluon gibi parçacıkların özelliklerini açıklamaya çalışır. Çalışma alanı, parçacıkların birbirleriyle ve ışık, x ışını, gama ışını gibi elektromanyetik ışınımlarla olan etkileşimlerini de kapsar.

Fiziksel tıp ve rehabilitasyon, temelde kas-iskelet sistemi hastalıklarının tanısı, konservatif tedavisi ve rehabilitasyonunu konu edinen bir tıbbi uzmanlık dalıdır. Bununla birlikte, yalnız kas-iskelet sistemi değil, diğer sistemlere ait doğumsal ya da edinilmiş hastalıklara bağlı fizyolojik ya da anatomik yetersizlikler de bu dalın alanına girer. Dolayısıyla FTR, her yaştan hastada; ağrı, işlev kaybı, yaşam kalitesinde bozulma ve bağımlılık nedeni olan nörolojik, ortopedik, romatizmal ve kardiyopulmoner hastalıkların birincil ya da destekleyici tedavisi ile uğraşır.

<span class="mw-page-title-main">Voyager Altın Plakları</span>

Voyager Altın Plakları 1977'de fırlatılan Voyager uzay araçlarında bulunan gramofon kayıtlarıdır. Plakta, dünya dışı akıllı yaşam formlarının ya da gelecekteki insanların bulması niyetiyle dünyadaki hayatın ve kültürlerin çeşitliliğini gösteren seçilmiş sesler ve görüntüler bulunmaktadır. Voyager-1 40.000 yıl sonra Zürafa takımyıldızındaki 17,6 ışık yılı uzakta bulunan AC+79 3888 yıldızına ulaşacaktır.

<span class="mw-page-title-main">Ölçü birimi</span> uluslararası sözleşmeyle tanımlanmış gerçek kütle miktarı. bu sayede aynı nicelikteki başka nicelikler karşılaştırılabilir.

Ölçü birimleri, fiziksel niceliğe sahip nesnelerin belirleyici bir kurala göre sayısal bir değer atanmasıdır.

Fizikte Planck zamanı (tP), Planck birimleri olarak bilinen doğal birimler sisteminde zaman birimidir. Işığın bir vakumda bir Planck uzunluğu mesafesini kat ettiği süredir. Birim, onu ilk kullanan Max Planck'ten sonra adlandırılmıştır.

Fizikte Planck kütlesi (mP), Planck birimleri olarak bilinen doğal birimler sisteminde kütle birimidir.

Fizikçi Max Planck'tan sonra adlandırılan Planck parçacığı, Compton dalga boyu ile Schwarzschild yarıçapının eşit olduğu parçacığın kara delik kadar sıkıştırılması varsayımı ile elde edilmiştir. Kütlesi yaklaşık olarak Planck kütlesine eşittir ve Compton dalga boyu ile Schwarzschild yarıçapı yaklaşık olarak Planck uzunluğu kadardır. Planck kütlesi ve Planck uzunluğunu tanımlamak için bazen Planck parçacıkları ifadesi kullanılır. Bu parçacıklar Planck çağında evrenin oluşmasındaki bazı modellerde rol oynadı.

Planck birimleri, aşağıdaki listede de gösterilen gibi SI tarafından kabul edilen ve yedi temel birimden türetilen fiziksel ölçü birimleridir. Bu yedi fiziksel sabit, eğer türetilen herhangi bir birimin sayısal değeri olarak kullanılırsa değeri 1 birim olur. Planck birimlerinin kuramsal fizikte derin anlamları vardır. Bunlar, fizik yasasının cebirsel ifadelerini, çok kolay biçimde basitleştirirler. Kuantum kütleçekimi gibi birleşik kuramların incelenmesi özel rol oynarlar.

Fizikte doğal birimler, evrensel fizik sabitleri kullanılarak elde edilen ölçü birimleridir. Örneğin temel yük (e), elektriksel yük ve ışık hızı (c), hız için kullanılan doğal birimlerdir. Herhangi bir evrensel fizik sabitini 1 birim olarak normalleştirmek için yalnızca evrensel ölçü sistemi kullanılır. Her ne kadar bu şekilde basitleştirme avantaj gibi görülüyor olsa bile, fizik yasalarının matematiksel ifadesinden elde edilen bu sabitlerin anlaşılması biraz zor olabilir.

Boyut analizinde boyutsuz nicelik veya bir boyutlu nicelik, hiçbir fiziksel boyutu olmayan bir niceliktir. Bundan dolayı "saf" sayıdır ve daima 1 boyutuna sahiptir. Boyutsuz nicelikler, matematik, fizik, mühendislik, ekonomi ve hayatın her alanında karşılaşılabilinir). π, e ve φ, iyi bilinen sayısal nicelikler boyutsuzdur. Bunun tersine boyutsuz olmayan nicelikler, uzunluk, alan, zaman gibi ölçü birimleri ile ölçülür.

İnce yapı sabiti ya da Sommerfeld sabiti (genelde α sembolüyle gösterilir), temel yüklü parçacıklar arasındaki elektromanyetik etkileşimim gücünü tanımlayan boyutsuz bir fiziksel sabittir. Temel yüklü bir parçacığın elektromanyetik alanla eşleşmesini ifade eden temel yükle (e) olan ilişkisi ε0ħcα = e2 formülüyle tanımlanmaktadır. Boyutsuz bir nicelik olduğundan, ölçü sistemi fark etmeksizin sayısal değeri yaklaşık 1/137'dir.

Siber-fiziksel sistemler (SFS), fiziksel bir mekanizmanın bilgisayar tabanlı algoritmalar tarafından kontrol edildiği veya izlendiği sistemlerdir. Siber-fiziksel sistemlerde, fiziksel ve yazılım bileşenleri derinlemesine iç içe geçmiştir, farklı mekansal ve zamansal ölçeklerde çalışabilir, çoklu ve farklı davranışsal modaliteler sergileyebilir ve bağlamla değişen şekillerde birbirleriyle etkileşime girebilir. SFS örnekleri arasında akıllı şebeke, otonom otomobil sistemleri, tıbbi izleme, endüstriyel kontrol sistemleri, robotik sistemler ve otomatik pilot aviyonik projeleri sayılabilir.

<span class="mw-page-title-main">Uzay (fizik)</span>

Uzay, boyutlara dayanan sonsuz bir alandır.