İçeriğe atla

Finnmarksvidda

Koordinatlar: 69°19′K 23°49′D / 69.317°K 23.817°D / 69.317; 23.817
Finnmarksvidda'nın doğu kesimi deniz seviyesine en yakın bölgesidir. Resimde Karasjok ve Tana görünüyor. Bölgedeki nehir vadileri deniz seviyesinin sadece 100 - 250 m üstündedir.

Finnmarksvidda (Finnmárkkoduottar) ya da Türkçe adıyla Finnmark platosu; 22,000 km²'lik alanıyla Norveç'in en geniş platosudur.[1] Deniz seviyesinin 300-500 metre yükseğindedir. Finnmark ilinin aşağı yukarı 36%'sı Finnmarksvidda platosunda yer almaktadır.

Coğrafya

Alta yakınlarında Finnmarksvidda. Arka planda Altaelva vadisi

Batıdaki Alta'dan başlayarak, doğudaki Varanger Yarımadası'na kadar uzanan plato 300 km'lik bir hat oluşturuyor. Platonun güneydoğu bölümü Øvre Anárjohka Milli Parkı adı altında korumaya alınmıştır. 1409 km²'lik park 1976 yılında açıldı.[2]

Fauna ve flora

Platoda yoğun olarak huş ağaçları, çam ormanları, bataklıklar ve buzulların oluşturduğu göller bulunmaktadır. Finnmarksvidda Kuzey Kutup Dairesi'nin kuzeyinde bulunmaktadır. Bölgenin en tanınmış özelliği burada yaşayan göçebe Sami halkı ve besledikleri ren geyikleridir. Tundra'daki sığınıklar hala kış zamanında kullanılmaktadır.

İklim

Kautokeino belediyesi alan bakımından Norveç'in en büyük belediyesidir. Sınırları içerisinde Norveç'in en soğuk köyü olan Sihcjavri bulunmaktadır.

Ülkenin iç kesiminde yer alan Finnmarksvidda, kıtasal iklime sahiptir ve Norveç'in en soğuk kışları burada geçmektedir. Kaydedilen en düşük ısı derecesi 1 Ocak 1886'da, Karasjok'da -51.4 °C (-60.5 °F)'dir. Ocak-Temmuz arası 24 saatlik ortalama ısı -17.1 °C (1.2 °F) andve13.1 °C (55.6 °F)'dir. Yıllık ortalama ise yalnızca -2.4 °C (28 °F)'dir. Alanın aldığı yıllık yağış miktarı yalnızca 366 mm'dir.[3] Karasjok'de hava ısısının 32.4 °C (90.3 °F)'ye kadar çıktığı görülmüştür. Platonun yıllık ortalama ısısı -3 °C (27 °F)'dür. Bu ısı derecesi Norveç'teki -dağ dorukları dışında- en düşük yıllık ortalama ısı derecesidir. Hatta daha kuzeydeki Jan Mayen and Bjørnøya'nın ısısının bile altındadır.

Kaynakça

  1. ^ "Turistforeningen: About Finnmark". 24 Kasım 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Kasım 2010. 
  2. ^ Leif Ryvarden. Stabbursdalen, Øvre Pasvik og Øvre Anárjohka. Gyldendal, 2007 (Norges nasjonalparker; 3) ISBN 978-82-05-37638-0
  3. ^ "The Norwegian Meteorological Institute". 20 Kasım 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Kasım 2010. 


İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Akdeniz Bölgesi</span> Türkiyenin Akdeniz kıyısındaki coğrafi bölgesi

Akdeniz Bölgesi, Türkiye'nin yedi coğrafi bölgesinden biridir. Anadolu'nun güneyinde Akdeniz kıyısı boyunca uzanır. Genişliği 120–180 km arasında değişir. Batı ve kuzey batısında Ege Bölgesi, kuzeyinde İç Anadolu Bölgesi, doğusunda Güneydoğu Anadolu Bölgesi, güneyinde ise Akdeniz bulunur. Güneydoğudan Suriye ile komşudur. Türkiye'nin başka bölgelerinde olduğu gibi Akdeniz Bölgesi'nde de bölge sınırları ile yönetim birimleri olan illerin sınırları tümüyle çakışmaz.

<span class="mw-page-title-main">Georgia</span> Amerika Birleşik Devletlerinde eyalet

Georgia, Amerika Birleşik Devletleri'nin güneyinde bulunan bir eyalettir. 153,952 km²'lik yüzölçümüyle Doğu ABD'nin en büyük eyaletidir. 2020 verilerine göre nüfusu 10.711.908 kişidir. Eyalet kuzey dağları, Piedmont Platosu ve kıyı düzlüğü olarak üç bölgeye ayrılır. Savannah Nehri, St. Marys Nehri ve Chattahoochee Nehri başlıca nehirlerdir. Başkenti ve en büyük şehri Atlanta'dır. 6 milyon nüfusuyla Atlanta metropolitan alanı eyalet nüfusunun %57'sini kapsamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Yayla</span> yüksek yerlerdeki derin akarsu vadileriyle yarılmış, deniz yüzeyinden yüksekte kalan, düz arazi şekli

Yayla veya plato, yüksek yerlerdeki derin akarsu vadileriyle yarılmış, deniz yüzeyinden yüksekte kalan, düz arazi şeklidir. Yükseklikleri beş yüz metreden birkaç bin metreye kadar çıkabilir. Örneğin Türkiye'deki Erzurum-Kars Yaylası'nın yüksekliği 2000 metre civarında olmasına rağmen Orta Asya'da bulunan Pamir Yaylası'nın yüksekliği 4000 m civarındadır.

<span class="mw-page-title-main">Ilıman kuşak iklimleri</span> Iklim türü

Ilıman kuşak iklimi, tropikal bölgeler ile tundralar arasında kalan bölümde görülen iklim çeşididir. İklim özelliklerinin çeşitliği ve aşırı sıcak veya soğuk olmayışı en önemli özelliğidir. Dünya'nın yüzde 15'ini oluşturan bu kuşakta toplam nüfusun %48'i yaşar. Ekonomik ve teknolojik açıdan en güçlü ülkeler bu kuşak üzerinde yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Yezd (eyalet)</span>

Yezd Eyaleti, İran'ın 31 eyaletinden birisidir.

<span class="mw-page-title-main">Kutup tilkisi</span> Arktik bölgesinde yaşayan küçük bir köpekgil türü

Kutup tilkisi, köpekgiller (Canidae) familyasına dahil Vulpes cinsi içinde yer alan, arktik bölgelere özgü küçük bir tilkidir.

<span class="mw-page-title-main">Soğuksu Millî Parkı</span> Milli Park (02.0003)

Soğuksu Millî Parkı, Ankara'nın Kızılcahamam ilçesinde yer alan ve 19 Şubat 1959'da kurulan bir millî parktır. Ankara şehir merkezine 80 kilometre uzaklıktadır. Parkın volkanik bölge olmasından dolayı, çevresindeki sıcak ve soğuk su kaynakları kaplıca olarak değerlendirilmektedir. Parkın yüksekliği 1.030-1.800 m (3.380-5.910 ft) arasında değişmektedir. Arhut Tepesi 1.789 m (5.869 ft) ve Tolubelen Tepesi 1.776 m (5.827 ft) ile parkın en yüksek zirveleridir.

<span class="mw-page-title-main">Obruk Platosu</span>

Konya iline bağlı Karapınar ilçesi sınırlarında bulunan, Tuz Gölü havzası (950m) ile Konya Ovasını (1000m) birbirinden ayıran Obruk Platosu, doğu-batı yönünde yaklaşık 75–80 km uzunluğa, kuzey-güney yönünde 35–65 km genişliğe sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Köppen iklim sınıflandırması</span> iklim sınıflandırma sistemi

Köppen iklim sınıflandırması, tüm dünyada en sık kullanılan iklim sınıflandırma yöntemlerinden biridir. Bu yöntem 1900'lü yıllarda Alman klimatolog Wladimir Köppen tarafından ortaya atılmış ve 1918 ile 1936 yılları arasında yine Köppen tarafından büyük ölçüde geliştirilmiştir. Köppen'ın sınıflandırma yönetimine göre bir çevrenin doğal bitki örtüsü, o yörenin iklimini açıklamak için en iyi değerlendirme aracıdır. Bu nedenle Köppen iklim bölgelerini ayırırken bitki örtüsünün dağılışını göz önüne almıştır. Köppen sınıflandırması bir bölgenin yıllık ve aylık sıcaklık ortalaması ile yağış miktarını hesaplayarak iklim bölgelerinin sınırlarını çizer. Köppen iklim sınıflandırması, en yaygın kullanılan iklim sınıflandırma sistemlerinden birisidir. İlk olarak Alman - Rus bilimci Wladimir Köppen 1884' te Köppen tarafından, özellikle 1918 - 1936' da yapılan birkaç değişiklikle yayınlandı. Daha sonra, iklim bilimci Rudolf Geiger sınıflandırma sisteminde bazı değişiklikler yaptı ve bu nedenle bazen Köppen - Geiger iklim sınıflandırma sistemi olarak adlandırıldı.

<span class="mw-page-title-main">Kargapazarı Dağları</span>

Kargapazarı Dağları Doğu Anadolu Bölgesi'nde, Erzurum sınırlarındaki sıradağlardır. 8–10 km genişliğe, 30–35 km uzunluğa sahip dağın en yüksek yeri 3288 m'dir. Pasinler, Oltu, Narman, Tortum, Yakutiye topraklarında, KD–GB doğrultusunda uzanır.

<span class="mw-page-title-main">Tahran (eyalet)</span>

Tahran Eyaleti (Farsça : استان تهران; Ostān-e Tehrān), İran'ın 31 eyaletinden biri.

<span class="mw-page-title-main">Dayton, Ohio</span> ABDnin Ohio eyaletinde bir şehir

Dayton, Ohio; Amerika Birleşik Devletleri'nin Ohio eyaletinin altıncı büyük şehri.

<span class="mw-page-title-main">Avigliano</span> Potenza iline bağlı komün (Basilicata, İtalya)

Avigliano, güney İtalya'nın Basilicata bölgesinde Potenza ili'ne bağlı 11.933 kişi nüfuslu bir yerleşim yeri ve bir komündür.

<span class="mw-page-title-main">Chieti</span> İtalyanın Abruzzo bölgesinde, Chieti iline bağlı ilçe (komün)

Chieti, Orta İtalya'daki Abruzzo bölgesinin ve Chieti ili'nin merkezi olan şehir. Şehrin antik Grekçe ismi Theate olup şehirde oturanlar "Theatine" olarak anılırlar.

<span class="mw-page-title-main">Milankoviç döngüsü</span>

Milankovitch (Milankoviç) teorisi, 1. Dünya Savaşındaki gözaltı sürecinde Sırp jeofizikçi ve gök bilimci Milutin Milankoviç'in Dünya'nın hareketlerindeki değişikliklerin iklim üzerindeki kolektif etkilerini açıklamaya çalıştığı bir kuramıdır. Milankovitch; Yerkürenin devinimi, eksen eğikliği ve eksen kaymasındaki değişimlerin yörüngesel baskı ile birlikte Yeryüzündeki iklim oluşumlarını belirlemiş olduğunu matematiksel olarak teorize etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Zion Ulusal Parkı</span> Utah, ABDdeki bir milli park

Zion Ulusal Parkı Amerika Birleşik Devletleri güneybatısında bulunan Utah eyaletinde, Springfield, Utah şehri yakınlarında bulunan, 593,26 km2 yüzölçümünü kapsayan, ABD Ulusal Park Hizmeti tarafından idare edilen bir millî park'tır.

<span class="mw-page-title-main">Cheyenne, Wyoming</span>

Cheyenne ABD'nin Wyoming eyaletinin başkenti ve eyaletin en yüksek nüfuslu şehridir. Cheyenne aynı zamanda Laramie County'nin de yönetim merkezidir.

<span class="mw-page-title-main">Aracaju</span> Brezilyada belediye ve Sergipe eyaletinin başkenti

Aracaju, (Şablon:İPA-pt) Brezilya'nın Kuzeydoğu Bölgesi'nde bulunan Sergipe eyaletinin başkenti ve eyaletin en büyük şehri. Şehir Salvador (Bahia)'un 350 km kuzeyindedir ve Atlas Okyanusu kıyısındadır. Nüfusu, 2012 nüfus tahminlerine göre 570,937 kişi olup Sergipe eyaletinin nüfusunun %33'ünü oluşturmaktadır. Aracaju'da insanlar tarafından bozulmamış birçok plaj bulunmaktadır. Bunlar arasında Santa Luzia Adası plajları ve şehirsel alan içinde bulunan Atalaia plajı sayılabilir.

<span class="mw-page-title-main">Anamur Çayı</span> Mersinde akarsu

Anamur Çayı , Mersin ili, Anamur ilçesinde bulunan akarsu. Toros Dağları'ndan yeraltı akarsuyu olarak doğar, 35 km sonra Anamur merkezden Akdeniz'e dökülür.

<span class="mw-page-title-main">Oymyakon Platosu</span>

Oymyakon Platosu Rusya'nın Uzak Doğu Federal Bölgesi'ndeki Saha Cumhuriyeti'nde yer alan bir dağ platosudur.