İçeriğe atla

Finlandiya Sosyalist İşçi Cumhuriyeti

Suomen sosialistinen työväentasavalta
Finlandiya Sosyalist İşçi Cumhuriyeti
29 Ocak 1918-5 Mayıs 1918
bayrağı
Bayrak
{{{arma_açıklaması}}}
Arma
Fin İç Savaşı başlangıcında bölünme. Kırmızı renkli taraf Finlandiya Sosyalist İşçi Cumhuriyeti topraklarınına aittir.
Fin İç Savaşı başlangıcında bölünme. Kırmızı renkli taraf Finlandiya Sosyalist İşçi Cumhuriyeti topraklarınına aittir.
BaşkentHelsinki
Yaygın dil(ler)Fince
HükûmetSosyalist Cumhuriyet
Başkan 
• 1918
Kullervo Manner
Yasama organıFin Halk Delegasyonu
Tarihçe 
• Kuruluşu
29 Ocak 1918
• Devletin kuruluşu
29 Ocak 1918
• Devletin yıkılışı
5 Mayıs 1918
• Dağılışı
5 Mayıs 1918
Para birimiMarkka
Öncüller
Ardıllar
Pehr Evind Svinhufvud'un İlk Senatosu
Finlandiya Grandüklüğü
Finlandiya Krallığı
Günümüzdeki durumuFinlandiya'nın parçası
Rusya'nın bir parçası

Finlandiya Sosyalist İşçi Cumhuriyeti 29 Ocak 1918 - 5 Mayıs 1918 tarihleri arasında var olmuş devlet. Ekim Devrimi'nden etkilenerek kurulan kısa süreli sovyet cumhuriyetlerindendir. Fin Beyaz Muhafızlarının Fin İç Savaşı'ndan galip çıkmasıyla dağılmıştır.

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Çekoslovakya</span> Orta Avrupada 1918 ile 1992 arasında varlığını sürdürmüş devlet

Çekoslovakya, Orta Avrupa'da 1918 ile 1992 arasında varlığını sürdürmüş ülke. 1 Ocak 1993'te Slovakya ve Çek Cumhuriyeti adlı iki bağımsız devlete bölünmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Kış Savaşı</span> 1939-1940 yılları arasında Finlandiya ile Sovyetler Birliği arasında geçen savaş

Kış Savaşı ya da Fin-Sovyet Savaşı, II. Dünya Savaşı'nın başlarında Finlandiya ile Sovyetler Birliği arasında yaşanan savaştır. Savaş, II. Dünya Savaşı ve Sovyetlerin Polonya İstilasından iki ay sonra, 30 Kasım 1939'da Sovyetlerin saldırısıyla başladı ve 13 Mart 1940'ta Moskova Barış Antlaşması'yla sona erdi. Milletler Cemiyeti saldırıyı yasa dışı olarak kabul etti ve 14 Aralık 1939'da Sovyetler Birliği'ni cemiyetten attı.

<span class="mw-page-title-main">Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti</span> Sovyetler Birliğinin nüfus ve yüzölçümü bakımından en büyük ve kurucu cumhuriyeti

Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti (RSFSC) (Rusça: Росси́йская Сове́тская Федерати́вная Социалисти́ческая Респу́блика; Rossiyskaya Sovetskaya Federativnaya Sotsialistiçeskaya Respublika), Sovyetler Birliği'nin nüfus ve yüzölçümü bakımından en büyük ve kurucu cumhuriyetidir.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti</span> ilk Azerbaycan cumhuriyeti (28 Mayıs 1918-28 Nisan 1920)

Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti, Azerbaycan Halk Cumhuriyeti veya kısaca Azerbaycan Cumhuriyeti, Doğu Kafkasya'da yerleşmiş ve yüzölçümü 147.629 km2 olan, Müslüman ve Türk toplumlarında kurulan ilk laik ve demokratik devlet. Nüfusu 2 milyon kişiye ulaşan cumhuriyetin sınırları kuzeyde Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti, kuzeybatıda Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti, batıda Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti ve güneyde İran'la belirlenmiştir. Azerbaycan'da en büyük şehir olan Bakü'nün Bolşevik Bakü Sovyeti'nin kontrolünde olması nedeniyle, AHC'nin geçici başkenti Gence olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Lahti</span>

Lahti, Finlandiya'nın Päijät-Häme bölgesinin merkezi olan şehirdir. Şehir, Vesijärvi Gölü'nün kıyısında yer almaktadır. Yüzölçümü 517.63 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibari ile 119,395'tir.

<span class="mw-page-title-main">Carl Gustaf Emil Mannerheim</span> 6. Finlandiya cumhurbaşkanı

Carl Gustaf Emil Mannerheim, Fin asker ve devlet adamı. II. Dünya Savaşı'nda çok üstün Sovyet güçleri karşısında Finlandiya'nın savunulmasına başarıyla önderlik etmiş ve 1944-1946 arasında cumhurbaşkanlığı yapmıştır. Mannerheim'ın savaş suçları davasında yargılanması gerektiği talep edildi, ancak Sovyetler Birliği yargılanmayacağını belirtti.

<span class="mw-page-title-main">Fin İç Savaşı</span> 1918 yılı Fin İç Savaşı

Fin İç Savaşı, sürmekte olan I. Dünya Savaşı sırasında bağlı bulunduğu Rus İmparatorluğunda Çarlık rejiminin devrilmesinin ardından yaşanan Ekim Devrimi sonrasında bağımsızlığını kazanan Finlandiya'da 27 Ocak-15 Mayıs 1918 tarihleri arasında yaşanan iç savaştır. Solcularla sağcılar arasında yaşanan iç savaş sırasında sosyalistler Kızıllar olarak, karşı taraftaki anti-sosyalistler ise Beyazlar olarak adlandırılmıştır. Kızıllar Sovyetler Birliği, Beyazlar ise Alman İmparatorluğu tarafından askeri ve ekonomik olarak desteklenmişlerdir.

<span class="mw-page-title-main">Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti</span> 1918 - 1921 yılları arası var olmuş ülke

Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti, Gürcistan'ın 1918-1921 arasında bağımsız olduğu dönemdeki adıdır.

<span class="mw-page-title-main">Fin-Ugor kavimleri</span>

Fin-Ugor halkları, bugün Kuzeydoğu Avrupa'da yaşayan ve aynı dil ailesini oluşturan halklar topluluğu. Fin-Ugor halklarının konuştuğu diller ve lehçeler Samoyed dilleri dışındaki tüm Ural dilleri değişkelerini kapsayan Fin-Ugor dilleri grubuna girmektedir. Bu kavimlerin toplam nüfusu 30 milyon civarındadır. Fin-Ugor halklarının en bilinenleri Macarlar, Finler ve Estonlardır.

<span class="mw-page-title-main">Karelo-Fin Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti</span>

Karelo-Fin Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti, kısa süreli bir Sovyet cumhuriyetidir. 1940'ta Karelo-Fin SSC adını alarak Sovyetlerde bağlı kalmıştır. 1956'ya kadar Sovyetlerin yönetiminde kalmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Transkafkasya Demokratik Federatif Cumhuriyeti</span> Güney Kafkasyada eski bir devlet

Transkafkasya Demokratik Federatif Cumhuriyeti (TDFC), Transkafkasya Federasyonu veya Kafkasardı Federatif Cumhuriyeti, Rus İmparatorluğu'nun çöküşü sonucunda, 1918'in Ocak ayından itibaren başlayan hazırlıkların ardından 22 Nisanda bugünkü Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan topraklarında oluşturulmuş federatif devlettir. 26 Mayıs 1918 tarihinde Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti'nın ve 28 Mayıs 1918 tarihinde Azerbaycan Halk Cumhuriyeti ve Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti'nin ilan edilmesi ile TDFC'nin varlığı sona ermiştir.

<span class="mw-page-title-main">Kaarlo Juho Ståhlberg</span> Finlandiyanın ilk cumhurbaşkanı

Kaarlo Juho Ståhlberg (IPA: ˈkɑːrlɔ ˈjuhɔ ˈstoːlbærj), Finlandiya Cumhuriyeti'nin ilk devlet başkanı.

<span class="mw-page-title-main">Finlandiya Krallığı</span> Eski ülke

Finlandiya Krallığı, Finlandiya Bağımsızlık Bildirgesinden sonraki günlerde ilan edilen rejimdir. Alman İmparatorluğu’nun desteklerine karşılık tahta Prens Frederik Charles Hesse getirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Belarus Halk Cumhuriyeti</span>

Belarus Halk Cumhuriyeti (BHC), Belarus Demokratik Cumhuriyeti veya tarihsel adıyla Beyaz Rutenya Halk Cumhuriyeti, 1918 yılında bağımsızlığını ilan eden ve bir yıldan az bir süre yaşayan devlet. 25 Mart 1918 tarihinde kurulan Belarus Halk Cumhuriyeti, 5 Ocak 1919 tarihinde ortadan kalktı.

<span class="mw-page-title-main">Rus İç Savaşı'nda bağımsızlık yanlısı hareketler</span>

Rus İç Savaşı'nda bağımsızlık yanlısı hareketler, Ekim Devrimi'nin ardından başlayan Rus İç Savaşı yıllarında eski Rus İmparatorluğu topraklarında Bolşevik olmayan ulus devlet tarzında şeklinde isteyen gruplardır. Ayrılıkçı görüşlere sahip bu grupların birçoğu İtilaf Devletleri tarafından askeri ve politik olarak desteklenmişlerdir. Bununla birlikte Beyaz Ordu'da İtilaf Devletlerini destekleyen bazı gruplar da bu hareketlere destek vermişlerdir, fakat sayısı sınırlıdır.

<span class="mw-page-title-main">Heimosodat</span> Fin topraklarında iki savaş arası dönem çatışmaları

Heimosodat aralarında Fin akrabalığı olan halkarın bağımsız ve büyük bir Finlandiya kurmak için yaptıkları savaşları anlatan bir terimdir. Genellikle Rusya'da ya da Rusya sınırlarındaki diğer baltık Fin halklarının yaşadığı bölgelerdeki çatışmaları ifade eder. 1918-1922 yılları arasında bu harplere katılan yaklaşık 9000 Finlandiya gönüllüsü ya ilgili Fin halklarının yaşadığı alanları kontrol etmeye ya da bağımsızlık kazanmalarına yardımcı olmak için muharebelere katılmıştır. Gönüllü askerlerin çoğu Büyük Finlandiya fikrinden esinlenmiştir. Çatışmaların bir kısmı Finlandiya'dan gelen saldırılardır ve bazıları da gönüllülerin ya bağımsızlık mücadelesinde halka yardım etmeyi ya da bölgeyi Finlandiya'ya katmayı amaçlayan yerel ayaklanmalardı.

Orman Gerillaları, 1920 yılında Tartu Antlaşması'nın imzalanması sonrası bu antlaşmaya karşı çıkan bazı Beyaz Ordu mensupları ile antlaşma sonrası Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'e bırakılan Repola ve Porosozero şehirlerindeki Fin halkının geliştirdiği antikomünist direniş hareketi. Çatışmalar Doğu Karelya ayaklanması ve 1921-22 Sovyet-Fin çatışması kapsamında gerçekleşmiştir. Yaklaşık 2.000 kişilik Metsäsissit kuvvetleri 1921'de Sovyet yöneticilerine karşı başlattıkları isyan sırasında Doğu Karelya'nın büyük bölümünü ele geçirmeyi başarmıştır. Ele geçirilen bölgeler yeni kurulan Finlandiya ile birleştirmeyi amaçlanmışsa da, yiyecek ve cephane sıkıntısı çekmeleri ve Sovyet güçlerine göre sayıca az olmaları nedeniyle Metsäsissit birlikleri yenilerek 1922'de Finlandiya'dan çekilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Finlandiya hükümdarları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Bu liste, 1919'da cumhuriyet kurulana kadar Finlandiya hükümdarlarının listesidir. Bu listede ayrıca İsveç kralları, Kalmar Birliği hükümdarları ve Finlandiya Büyük Dükleri de yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Letonya Millî Kütüphanesi</span>

Letonya Millî Kütüphanesi, Riga merkezli bir ulusal kütüphanedir. 1918'de bağımsızlığını kazanan Letonya Cumhuriyeti'nin ilk resmî kurumlarından biri olarak 1919'da kurulmuştur. Kütüphanenin bugünkü binasının mimarı Gunnar Birkerts'tir.