İçeriğe atla

Filistin-İspanya ilişkileri

İspanya (Turuncu) ve Filistin (Yeşil)'i gösteren harita.

Filistinİspanya ilişkileri, bu iki ülkenin karşılıklı diplomatik ilişkileridir.

Filistin'in Madrid'de büyükelçiliği bulunmaktadır.[1] İspanya'nın Filistin'de ise Batı Şeria, Gazze ve Kudüs'e hizmet veren bir başkonsolosluğu bulunmaktadır.[2]

İspanya, 28 Mayıs 2024'te Filistin devletini resmi olarak tanıdı.[3] Haziran 2024'te İspanya'nın Ramallah'a büyükelçilik açma planı ise İspanyol diplomatların büyükelçiliğin güvenliği konusunda endişeye düşmesi sebebiyle ertelendi.[4][5]

Franco yönetiminin Filistin'e karşı tutumu

İspanyol İç Savaşı'nda galip gelen Franco ve onun yönetiminde olan İspanya, 1955 yılına kadar Birleşmiş Milletler'e alınmamıştı. Bu sebeple İspanya ve hükûmeti, Birleşmiş Milletler Filistin Paylaşım Planı'nda genel olarak aktif rol oynamadı.[6] Franco rejimi, Arapları destekleme eğilimindeydi. Ocak 1948'de Haganah'ın Kudüs'teki bir saldırısında İspanyol başkonsolos yardımcısını katletmesinin ardından bu duruş daha da güçlendi.[7]

Demokrasiye geçiş döneminde ilişkiler (1974-1979)

1974 yılına gelindiğinde İspanya, Franco döneminin sonuna yaklaşmak üzereydi ve demokrasiye geçiş döneminin başlamasına az kalmıştı. O dönem yapılan Birleşmiş Milletler 3236 ve 3237 oylamalarında İspanya, Filistin halkının ulusal haklarını destekledi.[8]

Demokrasiye geçiş sırasında İspanya, bir çok taraftan İsrail'i tanıması ve tanımaması yönünde baskıya maruz kaldı.[9]

Her şeye rağmen, Franco'nun ölümünün ardından demokrasi ile seçilen ilk başbakan olan Adolfo Suárez, İspanya'nın İsrail-Filistin çatışmalarında mevcut çizgiyi sürdürmeye çalıştı. Eylül 1979'da Filistin Kurtuluş Örgütü'nün başı Yaser Arafat'ın ziyaretine ev sahipliği yapan ilk Batı Avrupa lideriydi. Bu hareketi İspanyol Yahudileri tarafından tepkiyle karşılandı.[9]

Demokrasiye geçişin ardından ilişkiler ve günümüz (1979-2024)

1986'da İsrail'i tanıyan İspanya, sonunda çatışmada arabulucu olabilecek konuma gelmişti.[10] Demokrasiye geçişin ardından hem Filistin yönetimi hem de İsrail'in İspanya ile ilişkileri iyi durumdaydı. İspanya'nın hem Filistin hem de İsrail ile iyi ve sağlıklı ilişkilerinin bulunması, İsrail ve Filistin arasında barışın sağlanması için yapılan ilk denemelerden biri olan 1991 Madrid Konferansı'nı doğurdu.[2]

Filistin liderlerinin İspanya'ya sık sık yaptığı ziyaretler, iki ülkenin ilişkilerinin hala iyi olduğunu gösteriyor. Yasser Arafat, İspanya'yı ziyaret etmiştir. Günümüzde ise Mahmud Abbas ise yılda en az bir kere İspanya'yı ziyaret etmekte, İspanyol yetkililer ise ziyaretlerini kabul etmektedir. İspanya'da 1996 ile 2004 yılları arasında başbakanlık yapan José María Aznar, 1999 yılında Ramallah'ı ziyaret etmiştir. Onun ardından gelen başbakan José Luis Rodríguez Zapatero da aynı şekilde, 2009 yılında Ramallah'ı ziyaret etmiştir.

Nisan 2011'de İspanyol Asturias Prensliği'nin Prensleri, Ramallah'taki Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'ne ziyarette bulundu.[2] Ağustos 2011'de eski İspanya bakanı Trinidad Jiménez, El País'e İspanya'nın Filistin'i tanıma niyetinden bahsetti ve bunun gelecekte Filistin halkının gelecekteki devleti için ihtiyacı olan umudu vereceğini söyledi.[11] 20 Kasım 2014 yılında İspanya Parlamentosu, Filistin'in tanınmasına yönelik daha fazla adımın atılmasını öneren, bağlayıcı olmayan bir önergeyi 319 olumlu ve 2 olumsuz oy ile onayladı.[12]

27 Ekim 2023'te, İspanya, Filistin-İsrail savaşında ateşkesi öngören BM oylamasına evet veren 121 ülkeden biriydi.[13] Kasım 2023'te ise başbakanlığa tekrar seçilen Pedro Sánchez, Filistin devletini her an tanıyabileceklerini duyurdu ve bunu Netanyahu'ya da iletti.[14][15] Hamas-İsrail Savaşı başladığından bu güne, İspanya, Avrupa Birliği'nin Filistin'i tanıması gerektiğini en çok söyleyen ülkelerden biriydi.[16][17][18]

İspanya, 28 Mayıs 2024'te Filistin'i bağımsız bir ülke olarak resmen tanıdı.[19] İspanya ve İrlanda, diğer Avrupa ülkelerini en geç Temmuz 2024'e kadar Filistin'i tanıması için ikna etmeye çalışıyor.[20] Filistin devletini resmen tanıyan Bakanlar Kurulunın ardından İspanyol hükûmeti, Başkentinin Doğu Kudüs olduğu bir Filistin devleti görmek istediklerini ve Batı Şeria ile Gazze'nin bir koridor ile bağlanmasını ümit ettiklerini söyledi.[21]

İspanya hükûmeti, Haziran 2024'ten beri Ramallah'ta bir Filistin büyükelçiliği kurmayı planlasa da güvenlik sorunları olduğunu belirten İspanya muhalifleri, bu teklifi reddetti ve plan ertelendi.[4][5]

Kaynakça

  1. ^ "Madrid Filistin Büyükelçiliği". 29 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2024. 
  2. ^ a b c "Territorios Palestinos" (PDF). OFICINA DE INFORMACIÓN DIPLOMÁTICA. Şubat 2014. 11 Temmuz 2013 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2014. 
  3. ^ "İspanya, İrlanda ve Norveç Filistin devletini tanıyacak". 
  4. ^ a b "İspanya, büyükelçilik planını erteliyor:". 6 Haziran 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2024. 
  5. ^ a b "İspanya, büyükelçilik açma planını erteledi". 6 Haziran 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2024. 
  6. ^ Álvarez-Ossorio Alvariño 2019, s. 222
  7. ^ Álvarez-Ossorio Alvariño 2019, s. 222-223
  8. ^ Álvarez-Ossorio Alvariño 2019, s. 229
  9. ^ a b Álvarez-Ossorio Alvariño 2019, s. 230
  10. ^ Álvarez-Ossorio Alvariño 2019, s. 234
  11. ^ "İsrail, İspanyol bakanın Filistin duruşuna sinirli". 17 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2024. 
  12. ^ "İspanya, Filistin'i tanıma yolunda (2014)". 17 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2024. 
  13. ^ "BM, insancıl ateşkes öneriyor". 
  14. ^ "İspanya başbakanı ateşkes çağrısı yapıyor". 23 Mayıs 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2024. 
  15. ^ Datos, Ignacio Cembrero;Unidad de (22 Kas 2023). "Pedro Sánchez comunicará a Netanyahu que España reconocerá en breve a Palestina". elconfidencial.com. 16 Mayıs 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2024. 
  16. ^ "İspanya, İrlanda ve Slovenya, Filistin'i tanımaya hazır". 12 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2024. 
  17. ^ "İspanya Başbakanı, Filistin'i tanımanın Avrupa'nın ilgi alanı içerisinde olduğunu belirtti". 3 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2024. 
  18. ^ "İspanya, Filistin'i Temmuz'a kadar tanıyacak". 3 Mayıs 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2024. 
  19. ^ "İspanya, Norveç ve İrlanda, Filistin'i resmi olarak tanıdı:". 28 Mayıs 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2024. 
  20. ^ "İspanya ve İrlanda, Filistin'i tanıma ittifakının kurulması fikrini yineledi". 
  21. ^ "España reconoce el Estado de Palestina con las fronteras anteriores a 1967: "No es una decisión contra nadie"". RTVE.es. 28 Mayıs 2024. 16 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2024. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kudüs Yasası</span>

Kudüs Yasası veya tam adıyla Temel Yasa: Kudüs, İsrail'in Başkenti, 30 Temmuz 1980'de İsrail Parlamentosu (Knesset) tarafından kabul edilmiştir ve Kudüs'ün "bütün ve birleşik" olarak İsrail'in başkenti olduğunu ileri sürer. Bu durumun, muhalefet tarafından, yerel halkın rızası olmadığı için kabul edilemez olduğu savunulur.

<span class="mw-page-title-main">İzak Rabin</span> 5. İsrail başbakanı

İzak Rabin, İsrailli asker ve politikacı. İsrail’in 5. Başbakanı olan Rabin, 1974-77 yılları arasında ve 1992 ile 1995 yılındaki suikastına kadar olan süre olmak üzere iki dönem başbakanlık yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Filistin Devleti</span> Batı Asyada yer alan bir ülke

Filistin, resmî adıyla Filistin Devleti, Orta Doğu'da ve Batı Asya'da, Akdeniz kıyısındaki tarihî Kenan Bölgesi'nde bulunan ve Batı Şeria ile Gazze Şeridi'nde belirtilen bölgelerde de facto olarak hüküm süren bir Arap devletidir. Devletin başkenti her ne kadar Doğu Kudüs olarak belirlense de Kudüs tamamen İsrail'in kontrolünde olduğu için başkenti Ramallah'ta yani Batı Şeria'da bulunmaktadır. Filistin toprakları 1948'den 1967'ye kadar Mısır ve Ürdün tarafından ele geçirilmişken 1967'deki Altı Gün Savaşı'ndan sonra ise İsrail tarafından ele geçirilmiştir. Şubat 2020 itibarıyla 5.051.493 nüfusla dünyada en çok nüfusa sahip 121. devlet olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Oslo I Anlaşması</span>

Oslo I Anlaşması veya Oslo I, resmen Geçici Yönetim Düzenleme İlkelerinin Bildirgesi olarak adlandırılır ve Filistin-İsrail çatışması için bir dönüm noktasıdır. Bu görüşme, İsrail ile Filistin temsilcilerinin üst düzeyde ilk doğrudan yüz yüze anlaşma çabası olarak tarihe geçmiştir. Bu anlaşma görüşmeleri İsrail ve Filistinliler arasındaki çatışmaların iki taraf arasında kalan nihai olarak çözecek bir anlaşma ve gelecekteki ilişkiler için bir çerçeve olarak düşünülmüştü.

<span class="mw-page-title-main">Avigdor Liberman</span> İsrail savunma bakanı

Avigdor Levi Liberman, İsrailli siyasetçi, siyasi parti lideri eski bakan.

<span class="mw-page-title-main">Arjantin-Türkiye ilişkileri</span> ikili diplomasi ilişkiler

Türkiye-Arjantin ilişkileri, iki ülke elçiliklerince imzalanan 1909 tarihli bir anlaşma ile başlar. İki ülke arasında büyükelçilik düzeyinde ilişki vardır. Türkiye'nin Buenos Aires Büyükelçiliği Arjantin, Bolivya, Paraguay ve Uruguay ile ilişkilerden sorumlu iken Arjantin'in Ankara Büyükelçiliği Türkiye, Gürcistan ve Azerbaycan'la ilişkilerden sorumludur.

<span class="mw-page-title-main">Kudüs'ün statüsü</span>

Uluslararası platformda Kudüs'ün statüsü hakkında yasal ve diplomatik açıdan farklı görüşler görülmektedir. Devletler ve uzmanlar da aynı şekilde uluslararası kanunlar altında Kudüs'ün statüsü hakkında bölünmüşlerdir. İsrail ve Filistin Kudüs'ü başkent olarak kabul etmektedir. Fakat çoğu ülke Kudüs'ü İsrail ve Filistin'in başkenti olarak tanımamaktadır. Hatta çoğu tam anlamıyla İsrail ve Filistin'e ait olduğunu da düşünmemektedir. Birçok BM üye devleti resmi olarak bir BM önergesi olan Kudüs'ün uluslararası statüsüne sadık kalmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">İspanya-Türkiye ilişkileri</span> ikili ilişkiler

İspanya-Türkiye ilişkileri, tarihten itibaren süregelen Türkiye-İspanya ve Türk-İspanyol ilişkilerini içerir.

<span class="mw-page-title-main">Franco İspanyası</span> İspanyanın 1939 yılında sona eren İspanya İç Savaşından 1975 yılında Francisco Franconun ölümüne kadar geçen dönemi

Franco İspanyası, İspanya'da kullanılan adıyla Franco Diktatörlüğü, resmî adıyla ise İspanyol Devleti 1939 yılında sona eren İspanya İç Savaşı'ndan 1975 yılında Francisco Franco'nun ölümüne kadar geçen dönemde İspanya'nın yönetildiği diktatörlük rejimidir.

<span class="mw-page-title-main">Mart 2012 İsrail-Gazze çatışmaları</span>

Mart 2012 İsrail-Gazze çatışmaları (İbranice : (העימות בין ישראל לרצועת עזה Dokuz Mart 2012'de İsrail savunma kuvvetleri bakanı Ehud Barak, direniş kuvvetlerinin elinde bulunan füzelerin imhası için emir verir. Bir grup IDF askeri füzeleri imha etmek için Gazze'den içeri sızar. Ancak nöbet tutan direniş güçleri arasında uzak mesafeden çatışma çıkar. Ölen ya da yaralanan olmaz ve İsrail güçleri geri püskürtülür. Bunun üzerine hava kuvvetlerine talimat verilerek daha önce heronlar ile tespit edilmiş yerlere saldırı başlatılır. İsrail'in, kendi topraklarına yönelik büyük bir saldırı planı hazırlığını öne sürdüğü Filistin Halk Direniş Komiteleri adlı milis örgütün genel Sekreteri Züheir El Kaysi ve iki yardımcısının bulunduğu bir arabayı Gazze'de havaya uçurmasının üzerine Filistin milis örgütleri kısa süre sonra saldırıya Beerşeba, Aşdod ve Gan Yavne kentlerini roketler atarak yanıt verdi. İsrail Demir Kubbe adı verilen füze savar sistemiyle roketlerin bir kısmını durdurdu.

<span class="mw-page-title-main">Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin 478 sayılı kararı</span>

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin 478 sayılı kararı, İsrail'in Doğu Kudüs'ü işgali ve Kudüs'ü başkent ilan etmesi üzerine Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 20 Ağustos 1980 tarihinde aldığı 478 sayılı karar.

<span class="mw-page-title-main">Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun ES-10/L.22 sayılı kararı</span>

Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun ES-10/L.22 sayılı kararı, Amerika Birleşik Devletleri'nin Kudüs'ü İsrail'in başkenti olarak tanıması, Amerikan büyükelçiliğini Tel-Aviv'den Kudüs'e taşıma kararı ve Kudüs'ün statüsü üzerine Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun 21 Aralık 2017 tarihinde aldığı ES-10/L.22 sayılı karar.

<span class="mw-page-title-main">Romanya-Türkiye ilişkileri</span>

Romanya-Türkiye ilişkileri Romanya ve Türkiye arasındaki dış ilişkilerdir. İki ülke uzun süredir tarihsel, coğrafi ve kültürel ilişkilere sahiptir. Romanya'nın Ankara'da bir büyükelçiliği, İstanbul ve İzmir'de iki konsolosluğu bulunmaktadır. Türkiye'nin Bükreş'te bir büyükelçiliği ve Köstence'de bir başkonsolosluğu vardır. Her iki ülke de NATO, BLACKSEAFOR ve KEİ'nin tam üyesidir.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan-İsrail ilişkileri</span> iki devlet arasındaki ilişki

Azerbaycan-İsrail ilişkileri, Azerbaycan ve İsrail arasındaki politik, ekonomik ve diğer devletlerarası ilişkiler.

<span class="mw-page-title-main">İspanya-Özbekistan ilişkileri</span>

İspanya-Özbekistan ilişkileri, İspanya ve Özbekistan Cumhuriyeti arasındaki uluslararası ilişkilerdir. Özbekistan'ın Madrid'de bir büyükelçiliği, Barselona'da da bir fahri konsolosluğu vardır. İspanya'nın Moskova büyükelçiliği, Özbekistan için de akredite edilmiştir. Özbek Büyükelçisi Rakhmatulla Nurimbetov, iki ülke arasındaki ilişkilerin özellikle tarım, turizm ve bilimsel konularda "kullanılmayan büyük bir potansiyele" sahip olduğunu açıkladı. Bu yüzden İspanyol iş adamlarını ülkeye "yatırım yapmaya ve katkıda bulunmaya" davet etti.

<span class="mw-page-title-main">Filistin-Türkiye ilişkileri</span>

Filistin-Türkiye ilişkileri, Filistin ile Türkiye'nin sürdürdüğü uluslararası politikaları içerir.

<span class="mw-page-title-main">İsrail'deki diplomatik temsilcilikler listesi</span> Vikimedya liste maddesi

İsrail'deki diplomatik temsilcilikler listesi İsrail'deki dış büyükelçilik ve konsoloslukları kapsar. İsrail'de hâlihazırda 89 büyükelçilik bulunmaktadır; bunların 87'si Tel Aviv ve Tel Aviv Bölgesi'nde, 3'ü ise Kudüs'te bulunmaktadır. Bazı ülkeler bir büyükelçilik işletmenin yanı sıra Eilat, Hayfa ve Kudüs gibi şehirlerde konsolosluk da işletirler.

<span class="mw-page-title-main">İsrail-Rusya ilişkileri</span>

İsrail-Rusya ilişkileri, İsrail ve Rusya arasındaki ikili dış ilişkileri ifade etmektedir. Rusya'nın Tel Aviv'de büyükelçiliği ve Hayfa'da konsolosluğu bulunmaktadır. İsrail'in Moskova'da bir büyükelçiliği ve Yekaterinburg'da (açılacak) bir başkonsolosluğu var. Rusya, Ortadoğu Dörtlüsü üyesidir.

<span class="mw-page-title-main">İsrail-Yunanistan ilişkileri</span>

İsrail-Yunanistan ilişkileri, Yunanistan Cumhuriyeti ile İsrail Devleti arasındaki ikili ilişkidir. İki ülke arasındaki ilişkiler 20. yüzyılın sonlarında gerildi, ancak 2008'den beri Doğu Akdeniz'in en güçlüleri arasında yer aldılar. İsrail ve Yunanistan birbirlerini askeri, istihbari, ekonomi ve kültürel açıdan güçlü işbirlikçiler olarak görüyor. Her iki ülke de 2015 yılına kadar hem İsrail hem de Kıbrıs'tan petrol ve gaz çıkarılmasına atıfta bulunan ve Yunanistan üzerinden bir boru hattıyla Avrupa ana karasına teslim edilecek olan Enerji Üçgeni'nin bir parçasıdır. Gazze filosu saldırısının ardından İsrail'in Türkiye ile ilişkilerindeki bozulma, Yunanistan-İsrail ilişkilerinin güçlenmesine büyük katkıda bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Maldivler-Türkiye ilişkileri</span>

Maldivler ve Türkiye ilişkileri 1979 yılında tesis edilmiştir. Yeni Delhi Büyükelçiliği Maldivlere akredite, Maldivlerin Birleşmiş Milletler Cenevre Daimi Temsilciliği Türkiye'ye akreditedir.