İçeriğe atla

Filistin'de Yahudilerin toprak satın alması

31 Aralık 1944 itibarıyla, tamamına sahip olunan, bölünmemiş topraklarda paylaşılan ve imtiyazlı Devlet Toprakları da dahil olmak üzere, Yahudilere ait toprakları gösteren harita.

Yahudilerin Filistin'de toprak satın almaları, 1880'lerden 1948'de İsrail Devleti'nin kuruluşuna kadar Yahudilerin Osmanlı ve Filistin Mandasından toprak satın almalarıydı. Şimdiye kadar bu tür en büyük satış Sursock Satın Alımları olarak biliniyordu. 1944 itibarıyla Yahudiler Filistin topraklarının %6'sını satın almıştı.[1][2]

Arazi

Filistin tarım arazisi mülkiyeti (1945)

19. yüzyılın sonlarına doğru, Siyonist hareketin kurulması, birçok Avrupalı Yahudi'nin Filistin'e göç etmesine neden oldu. 1880'lerin sonları ile 1930'lar arasındaki arazi alımlarının çoğu, "Kuzeyde Akka ve Güneyde Rehovoth, Esdraelon (Yizreel) ve Ürdün Vadileri ve daha az ölçüde Celile'de" dahil olmak üzere kıyı ovasında bulunuyordu. Göç, Filistin'i ekonomik, sosyal ve politik olmak üzere birçok yönden etkiledi.

Filistin Mandası etnik haritası 1947
BM Filistin paylaşım planı.

Talmud, İsrail Diyarı'na yerleşmenin dini bir görev olduğundan bahseder.[3]

Arazi Alımları

Filistin'deki arazi alımlarını finanse etmek için KKL toplama kutuları 1904'ten itibaren Yahudiler arasında dağıtıldı.

19. yüzyılın ilk yarısında Filistin'de hiçbir yabancının toprak satın alınmasına izin verilmiyordu. Bu, 1856'ya kadar resmi bir Osmanlı politikasıydı ve 1867'ye kadar uygulamadaydı.[4] Siyonist hareketin ulusal özlemlerine gelince, Osmanlı İmparatorluğu, yakın zamanda çeşitli Avrupa güçlerine diğer topraklarını kaybettikten sonra Filistin'in kontrolünü kaybedebileceğinden korkarak Filistin'de Yahudilerin kendi kendini yönetmesi fikrine karşı çıktı. Aynı zamanda, imparatorluğun sonunu isteyen Rusya'dan gelen pek çok Yahudi olduğu için, Yahudilerle de sorun yaşadı.[5] 1881'de Osmanlı hükûmet idaresi (Bâb-ı Âli), yabancı Yahudilerin Filistin hariç Osmanlı İmparatorluğu içinde herhangi bir yere göç edebileceklerini ve yerleşebileceklerini kararlaştırdı ve 1882'den 1918'deki yenilgilerine kadar, Osmanlılar Filistin'deki Yahudi göçünü ve toprak satın almalarını sürekli olarak kısıtladı.[5] 1892'de Osmanlı hükûmeti, Filistin'deki toprakların Osmanlı vatandaşı olsalar bile Yahudilere satışını yasakladı.[6] Bununla birlikte, 19. yüzyılın sonlarında ve 20. yüzyılın başlarında, Filistin Yahudi Kolonizasyon Derneği (PJCA), Filistin Arazi Geliştirme Şirketi ve Yahudi Ulusal Fonu gibi kuruluşlar aracılığıyla birçok arazi alımı yapıldı.

Bir Arap toprak sahibinden toprak satın alan Yahudi hahamlar, 1920'ler.

1858 tarihli Osmanlı Toprak Kanunu, "Beyrut, Şam ve daha az ölçüde Kudüs ve Yafa ile diğer nahiye başkentlerinin nüfuzlu ve zengin aileleri tarafından Suriye ve Filistin'deki geniş arazilere el konulmasını ve bunların tescil edilmesini sağladı. Bu ailelerin adlarının tapu kayıtlarına kaydedilmesini de beraberinde getirmiştir. Birçok fellah, defterlerin önemini anlamamış ve bu nedenle defteler varlıklı ailelerin eline geçmiştir ve varlıklı aileler bundan faydalanmıştır. Geniş araziler arayan Yahudi alıcılar, varlıklı ailelerden bu arazileri satın almayı uygun bulmuşlardır.[] Ayrıca birçok küçük çiftçi zengin ailelere borçlanmışlardı ve bu da arazinin varlıklı ailelere ve sonunda Yahudi alıcılara devredilmesine yol açmıştır.

1918'de İngilizlerin Filistin'i ele geçirmesinden sonra askeri yönetim Tapu Sicilini kapattı ve her türlü arazi satışını yasakladı. Tapu Sicili Kayıtları 1920'de yeniden açıldı, ancak spekülasyonları önlemek ve fellahların geçimini sağlamak için, 300 dönümden fazla arazinin veya 3000 Filistin poundunun üzerinde arazinin, hükümetin onayı olmadan satılmasını yasaklandı.[7]

1880'lerden 1930'lara kadar, çoğu Yahudi toprak alımı kıyı ovasında, Jezreel Vadisi'nde, Ürdün Vadisi'nde ve daha az ölçüde Celile'de yapıldı. Bunun nedeni, ucuz ve kiracısız arazi tercihinden kaynaklanıyordu. Bu bölgelerin seyrek nüfuslu olmasının iki ana nedeni vardı. Birinci neden, 17. yüzyılda kırsal alanlardaki Osmanlı gücünün azalmaya başlamasıyla, birçok insanın kanunsuz Bedevi aşiretlerine karşı korumak için daha merkezi bölgelere taşınmasıydı. Kıyı ovalarının seyrek nüfuslu alanlarının ikinci nedeni toprak tipiydi. Bir kum tabakasıyla kaplı toprak, Filistin'in temel mahsulü olan mısırın yetiştirilmesini imkansız hale getirdi. Sonuç olarak, bu topraklar ekilmemiş ve seyrek nüfuslu kalmıştır. "Yahudilerin genellikle topraklarını satın aldıkları bölgelerdeki seyrek Arap nüfusu, Yahudilerin büyük bir yer değiştirme ve Arap kiracıların tahliyesine yol açmadan satın almalarını sağladı".

1930'larda arazilerin çoğu toprak sahiplerinden satın alındı. Yahudilerin satın aldığı toprakların %52,6'sı Filistinli olmayan toprak sahiplerinden, %24,6'sı Filistinli toprak sahiplerinden, %13,4'ü hükûmet, kiliseler ve yabancı şirketlerden ve sadece %9,4'ü fellahlardan (çiftçilerden) satın alındı. [8]

31 Aralık 1944'te Filistin'de büyük Yahudi Şirketler ve özel mülk sahiplerinin sahip olduğu 1.732.63 yaklaşık % 44'ü Yahudi Ulusal Fonu'na aitti. Aşağıdaki tablo, 31 Aralık 1945'te büyük Yahudi Şirketlerinin (kilometre kare olarak) Filistin'deki toprak mülkiyetini göstermektedir.

31 Aralık 1945'te büyük Yahudi Şirketleri tarafından Filistin'in toprak mülkiyeti (kilometre kare olarak)
Şirketler Alan
JNF 660.1
PİKA 193.7
Filistin Arazi Geliştirme Ltd. 9.7
Hemnuta Ltd 16.5
Afrika Filistin Yatırım Ltd. 9.9
Bayside Land Corporation Ltd. 8.5
Filistin Kupat Am. Banka Ltd. 8.4
Toplam 906.8
[9][10]

Filistin Manda yönetiminin son dönemlerinde, Yahudilerin sahip olduğu toprakların yarısından fazlası en büyük iki Yahudi fonu olan Yahudi Ulusal Fonu ve Filistin Yahudi Kolonizasyon Derneği'nin elindeydi .

1948'de İngiliz Mandası döneminin sonunda, Yahudi çiftçiler 425.450 dönüm araziye sahipken, Filistinli çiftçiler 5.484.700 dönüm araziye sahipti.[11]

Şam Kapısı'nda Siyonist karşıtı gösteri, 8 Mart 1920

Ekonomik etki

"Sebze tarlalarını narenciye bahçesine çevirmek için arazi satan çiftçiler, dünya pazarlarına ve deniz taşımacılığının mevcudiyetine bağımlı hale geldi. Dünya pazarının narenciye talebinin azalması ve ulaşım araçlarının yetersizliği bu insanların ekonomik durumunu ciddi şekilde tehlikeye attı.

Nüfus üzerindeki etkisi

Kalkınma Direktörü Lewis French, 1931'de topraksız Araplar için bir şirket kurdu.[12] 3.271 başvurudan sadece 664'ü kabul edildi ve geri kalanı reddedildi.[12]

Kaynaklar

  1. ^ "Palestine: Land ownership by sub-district (1945) - Map (1 August 1950)". 11 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ağustos 2022. 
  2. ^ {Village Statistics, April 1945 10 Mayıs 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  3. ^ Isaac Herzog (1967). The Main Institutions of Jewish Law: The law of obligations. Soncino Press. s. 51. 17 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ağustos 2022. 
  4. ^ Ruth Kark (1984). "Changing patterns of landownership in nineteenth-century Palestine: the European influence". Journal of Historical Geography. 10 (4): 357-384. doi:10.1016/0305-7488(84)90069-0. 
  5. ^ a b Jonathan R. Adelman (2008). The rise of Israel: a history of a revolutionary state. Taylor & Francis. s. 58. ISBN 978-0-415-77509-0. 5 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Haziran 2011. 
  6. ^ Murat Ocak (2002). The Turks: Ottomans (2 v.). Yeni Türkiye. ISBN 9789756782590. 17 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ağustos 2022. Even though the Ottoman government was disturbed by this decision, it was compelled to take it, in order to close all doors to the Jews in 1891 and to prohibit the sale of Palestinian land to Jews, even if they were Ottoman citizens, in 1892. 
  7. ^ Aryeh L. Avneri (1982). The Claim of Dispossession: Jewish Land-Settlement and the Arabs, 1878-1948. Transaction Publishers. s. 117. ISBN 9781412836210. 17 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ağustos 2022. ... the High Commissioner promulgated an edict forbidding the sale of more than 300 dunams of land or the sale of land worth more than 3000 Palestinian Pounds (LP.), without his prior permission. 
  8. ^ Hallbrook 1981.
  9. ^ Table 2 showing Holdings of Large Jewish Lands Owners as of December 31st, 1945, British Mandate: A Survey of Palestine: Volume I - Page 245. Chapter VIII: Land: Section 3., prepared by the British Mandate for the United Nations 18 Haziran 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Survey of Palestine Retrieved 4 July 2015
  10. ^ Anglo-American Committee of Inquiry on Jewish Problems in Palestine and Europe, J. V. W. Shaw, General Assembly, Special Committee on Palestine, United Nations (1991). A Survey of Palestine: Prepared in December, 1945 and January, 1946 for the Information of the Anglo-American Committee of Inquiry. 1. Institute for Palestine Studies. ISBN 0-88728-211-3. 
  11. ^ Facts and Fables (RLE Israel and Palestine): The Arab-Israeli Conflict. Routledge. 2015. s. 38. ISBN 978-1-317-44775-7. 25 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ağustos 2022. 
  12. ^ a b Porath, pp. 87–88

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Filistin Ulusal Yönetimi</span> Batı Şeria ve Gazze Şeridini yöneten bir idari örgüt

Filistin Ulusal Yönetimi, Batı Şeria ve Gazze Şeridi'ni yöneten bir idari örgüt ve devlet yapılanmasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Siyonizm</span> Yahudilerin ana vatanına dönüş projesi

Siyonizm, tarihî İsrail Toprakları olarak tanımlanan topraklarda bir Yahudi devletinin asırlar sonra yeniden kurulmasını destekleyen, savunan ve Yahudi milliyetçiliğini temel alan ideolojik fikir hareketidir. Modern Siyonizm, 19. yüzyılın sonlarında Orta ve Doğu Avrupa'da ulusal bir canlanma hareketi olarak hem şiddetlenen antisemitizm dalgalarına tepki olarak hem de "Yahudi Aydınlanması" olarak da bilinen Haskala'ya bir cevap olarak ortaya çıktı. Kuruluşundan çok kısa bir süre sonra varlıklı Yahudi soyluların ilgisini çeken hareket, Osmanlı İmparatorluğu'nun kontrol ettiği Filistin'de sürdürülebilir bir Yahudi devletini, 1900 yıl sonra tekrar yaratmayı amaçlıyordu.

<span class="mw-page-title-main">Arap-İsrail savaşları</span> Arap ülkeleri ve İsrail Devleti arasındaki savaşlar

Arap-İsrail savaşları, Arap Birliği ülkeleri ve İsrail arasındaki politik gerilim ve askeri savaşlar dizisidir. Modern Arap-İsrail savaşlarının kökenleri, 19. yüzyıl sonlarına doğru ortaya çıkan Siyonizm ve Arap milliyetçiliğine dayanır. Yahudiler tarafından tarihi anavatan olarak adlandırılan toprakları, Pan-Arap hareketi, Filistinli Araplara ait olarak görür ve Pan-İslamist bağlamda ise, bu toprakların, Müslümanlara ait olduğuna inanılır. Filistinli Yahudiler ve Araplar arasındaki savaş; 20. yüzyılın başlarındaki Nebi Musa ayaklanması (1920), Jaffa ayaklanması, 1929 yılında Filistin ayaklanması ve 1947 yılında büyük bir sivil savaşa dönüşen ve 1948 yılında İsrail Devleti'nin kurulmasıyla bütün Arap Ligi ülkelerine sıçrayan Arap başkaldırışıyla ortaya çıktı.

<span class="mw-page-title-main">1948 Arap-İsrail Savaşı</span> İsrail ile Arap ülkeleri arasında yapılan ilk savaş

1948 Arap–İsrail Savaşı veya Birinci Arap–İsrail Savaşı, Filistin'de İngiliz manda rejiminin sona ermesinin hemen ardından 14 Mayıs 1948'de Tel-Aviv'de toplanan Yahudi Millî Konseyi'nin, İsrail Devleti’nin kurulduğunu ilan etmesinden birkaç saat sonra Arap Birliği'nin İsrail'e savaş ilanıyla başlayan savaştır. Yeni kurulan devletin sınırlarıyla ilgili, “Eretz İsrail” dışında hiçbir bildiri yoktu. Bunun hemen ardından ABD ve ertesi gün de Sovyetler Birliği İsrail'i tanıdığını açıkladı. Bu gelişmelerin öncesinde ise İngiliz birlikleri bölgeyi terk etmeye başlamışlardı.

<span class="mw-page-title-main">Balfour Deklarasyonu (1917)</span> Arthur Balfour tarafından kaleme alınan ve 1917 yılında İngiliz hükûmeti tarafından yayımlanan, o zamanlar Osmanlı toprağı olan Filistinde "Yahudi halkı için ulusal bir yurt" kurulmasını destekleyen bildiri

Balfour Deklarasyonu, Lloyd George'un başbakanlığındaki Britanyalı savaş kabinesinde dışişleri bakanı olan Arthur Balfour'un girişimiyle başlatılan ve sonuçta Filistin'de bir Yahudi devletinin -İsrail- kurulmasıyla sonuçlanan girişimdir. 1917 yılındaki bu deklarasyon, ilk Balfour Deklarasyonudur. Balfour'un girişimiyle 1926 yılında, Britanya sömürgeleri hususunda ikinci bir Balfour Deklarasyonu yapılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Irgun</span>

Irgun, 1931-1948 arasında Filistin Mandası'nda faaliyet gösteren siyonist bir milis örgütüdür. Eski ve büyük Yahudi paramiliter örgüt Haganah'ın bir koluydu. Grup Haganah'tan ayrıldıktan sonra Haganah Bet veya alternatif olarak haHaganah haLeumit ya da Hama'amad olarak tanınmaya başlandı. Irgun üyeleri, 1948 Arap-İsrail savaşının başlangıcında İsrail Silahlı Kuvvetleri'ne dahil edildi. Irgun ayrıca İbranice harflerin bir kısaltması veya IZL kısaltması Etzel olarak da bilinmektedir.

Haganah, Birleşik Krallık Filistin Mandası'ndaki Yahudi yerleşimlerini korumak amacıyla kurulan ve 1920–48 yılları arasında faaliyeti gösteren Yahudi paramiliter örgüttür.

<span class="mw-page-title-main">Filistin Devleti</span> Batı Asyada yer alan bir ülke

Filistin, resmî adıyla Filistin Devleti, Orta Doğu'da ve Batı Asya'da, Akdeniz kıyısındaki tarihî Kenan Bölgesi'nde bulunan ve Batı Şeria ile Gazze Şeridi'nde belirtilen bölgelerde de facto olarak hüküm süren bir Arap devletidir. Devletin başkenti her ne kadar Doğu Kudüs olarak belirlense de Kudüs tamamen İsrail'in kontrolünde olduğu için başkenti Ramallah'ta yani Batı Şeria'da bulunmaktadır. Filistin toprakları 1948'den 1967'ye kadar Mısır ve Ürdün tarafından ele geçirilmişken 1967'deki Altı Gün Savaşı'ndan sonra ise İsrail tarafından ele geçirilmiştir. Şubat 2020 itibarıyla 5.051.493 nüfusla dünyada en çok nüfusa sahip 121. devlet olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Filistin Mandası</span> 1920-1948 yılları arasında varlığını sürdüren Birleşik Krallık yönetimi

Birleşik Krallık Filistin Mandası, Birleşik Krallık'ın Filistin'deki Osmanlı Devleti hakimiyetine son vermesiyle İtilaf Devletleri tarafından kararlaştırılan ve Milletler Cemiyeti tarafından Haziran 1922'de resmen onaylanarak kurulan manda cumhuriyeti.

<span class="mw-page-title-main">Emin el-Hüseynî</span> Filistinli Müslüman lider

Muhammed Emin el-Hüseyni, Filistinli bir Arap milliyetçisi ve Filistin Mandası'nda Müslüman liderdi. 1921-1948 yılları arasında Kudüs başmüftüsü olarak görev yapmış ve Arap Yüksek Komitesi'nin kurucusudur.

<span class="mw-page-title-main">Ürdün'deki Yahudilerin tarihi</span>

Ürdün'deki Yahudilerin tarihi, bugünkü Ürdün coğrafyasının büyük bir bölümü bir zamanlar İsrail Diyarı'ndaki Yahudilerin tarihi ile çakıştığı için antik döneme kadar uzanır.

<span class="mw-page-title-main">Dört Kutsal Şehir</span>

Dört Kutsal Şehir, Yahudi geleneğinde Kudüs, El Halil, Taberiye ve Safed'in dördüne birden verilen genel isimdir. 16. yüzyıl'dan beri Filistin'in kutsallığı, başta gömü olmak üzere, bu dört şehre yayılmıştır.

Filistin Yahudileri, tarihin herhangi bir anında Filistin'de yaşamış Yahudilere denir. İsrail devleti kurulmadan önce Filistin Yahudilerine "Yahudi cemaati" anlamına gelen Yişuv denmekteydi. 1881'de Yahudilerin Filistin'e olan göçleri başlamadan önce bölgede yaşayan Yahudilere "Eski Yişuv", 1881'den sonra göç edenlere "Yeni Yişuv" denmeye başlandı. Modern İsrail devleti 1948'de kurulduktan sonra, Filistinli Yahudiler İsrail vatandaşı olduğundan, "Filistinli Yahudi" terimi kullanılmamaya başlandı.

Filistin'de İslam, Filistin nüfusunun çoğunluğunun dinidir. Batı Şeria nüfusunun % 85'ini Müslümanlar oluşturur, geri kalanını da, İsrail yerleşimcilere aittir.Gazze Şeridi nüfusunun % 99 Müslümandır. Filistinli Müslümanlar genellikle Sünni İslam'ın bir kolu olan Şafidirler.

<span class="mw-page-title-main">Tulkarim</span>

Tulkarim, Filistin'in Batı Şeria bölgesinin kuzey batısında bulunan bir şehir.

<span class="mw-page-title-main">1936-39 Arap ayaklanmaları</span> 01

1936-39 Arap ayaklanmaları veya Büyük ayaklanma, Filistin Mandası'ndaki Filistinli Arapların İngilizlerin manda idaresine karşı Arap bağımsızlığı ve açık uçlu Yahudi göç ve toprak alımları yoluyla Yahudi ülkesi oluşturulması politikalarının sona ermesi hedefiyle gerçekleşmiş geniş ölçekli ayaklanmalardır.

<span class="mw-page-title-main">İsrail Diyarı</span>

İsrail Diyarı, Kenan bölgesinde bulunan ve sınırları kesin olarak belli olmayan coğrafî bölgeye Yahudiler tarafından verilen bir isimdir. Tanah metinleri dini ve tarihi terimleri, Kenan Diyarı, Vaadedilmiş Topraklar, Kutsal Topraklar ve Filistin'i içeriyor. Bu bölgenin sınırlarının tanımları, İbrani Kutsal Kitabı'ndaki pasajlar arasında değişiklik gösterir ve Yaratılış 15, Çıkış 23, Sayı 34 ve Hezekiel 47'de özel olarak bahseder. Kutsal Kitap'ın başka yerlerinde dokuz kez, yerleşik topraklar "Dan'dan Beerşeba'ya" ve üç kez "Hamat'ın girişinden Mısır çayına kadar" olarak anılır.

<span class="mw-page-title-main">Arap Kurtuluş Cephesi</span> Filistinde bir siyasi parti

Arap Kurtuluş Cephesi, daha önceleri Irak liderliğindeki Baas Partisi tarafından kontrol edilen küçük bir Filistin siyasi partisidir. AKC, Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) üyesidir.

<span class="mw-page-title-main">1948 Filistin Savaşı</span>

1948 Filistin Savaşı, savaşın başlangıcında İngiliz yönetiminde olan Filistin Mandası topraklarında gerçekleşmiştir. İsrail'de Bağımsızlık Savaşı ve Arapçada Nakba 'nın merkezi bir bileşeni olarak anılır. Bu savaş İsrail-Filistin çatışması ve daha geniş kapsamlı Arap-İsrail çatışması'nın ilk savaşıdır. Savaş sırasında, İngilizler Mandası'nı sona erdirdi ve 1917'de Birinci Dünya Savaşı sırasında başlayan bir yönetim dönemini sona erdirerek geri çekildi. Öncesinde bölge Osmanlı İmparatorluğu'nun bir parçasıydı. Mayıs 1948'de, İsrail Devleti Yahudi Yişuv tarafından kuruldu, kuruluşu Mandanın son gününde ilan edilmişti. Savaş sırasında, yaklaşık 700.000 Filistinli Arap yerinden edildi.

<span class="mw-page-title-main">Nahalal</span> İsrail Devletinde kooperatif köyü (moşav)

Nahalal kuzey İsrail'de bir moşavdır. Jezreel Vadisi Bölge Konseyi'nin yetkisi altındadır. 2022 yılında nüfusu 1,351 idi.