İçeriğe atla

Fikrimin İnce Gülü (roman)

Fikrimin İnce Gülü
Adalet Ağaoğlu'nun romanı "Fikrimin İnce Gülü"nün 1976 Remzi Kitabevi baskısı.
YazarAdalet Ağaoğlu
ÜlkeTürkiye
DilTürkçe
TürRoman
Yayım1976
YayımcıRemzi Kitabevi

Fikrimin İnce Gülü, Adalet Ağaoğlu'nun ilk baskısı 1976'da yapılan romanı.

Almanya'da otomobil fabrikasında işçi olan ve 1975 yılında bir yaz günü arabasıyla Kapıkule Sınır Kapısı’ndan Türkiye’ye giren Bayram’ın doğup büyüdüğü köy olan Ballıhisar’a gittiği 7 saatlik zaman dilinde yaşadıklarını hikâye eden[1] romanda insanların yabancılaşması ve içe yolculuğu anlatılır.[2] Bayram’ın serüveninin yanına 12 Mart Muhtırası sonrası Türkiyesinin resimleri okuyucuya sunulur.[3] Türk edebiyatının “ilk yol romanı” olarak kabul edilmektedir.[4]

Roman ismini, roman kahramanı Bayram’a sevgilisi Kezban’ın hediye ettiği plakta yer alan “Fikrimin İnce Gülü” adlı şarkıdan alır. Cehalet, ihanet, zenginlik tutkusu, yalnızlık, ezilmişlik, sevgi temaları işlenir. Yazarın ikinci romanıdır. Eserde hem objektif anlatım (yazarın sesi) hem de sübjektif anlatım (Bayram’ın ve diğer karakterlerin iç sesleri) tekniği uygulanmıştır.[1]

Kitap, 12 Eylül Darbesi’nden sonra 4. baskısındayken “Türk Silahlı Kuvvetleri’ni gözden düşürdüğü” gerekçesiyle toplatılmış; iki yıl süren yargılama süreci sonunda aklanarak kitap ve yazarı serbest kalmıştır.[5]

Sarı Mercedes ismiyle Tunç Okan tarafından sinemaya da uyarlanmıştır.

Başlıklar

  • Giriş
  • 1 Numaralı Devlet Yolu
  • Yalova Vapuru
  • 40 Numaralı Yoldan Öteye
  • Daha Öteye
  • Kavşak

Özeti

Roman kahramanı Bayram, Münih’te BMW fabrikasında, montaj hattında çalışan bir işçidir. Üç yılık çalışmanın sonunda biriktirdiği para ile bal rengi bir Mercedes araba alır. “Balkız” dediği otomobili ile 1975 yılının bir yaz günü memleketine dönüş yoluna çıkar. Yolculuk boyunca geçmişini anımsar.

Eskişehir’in Ballıhisar Köyü’nde büyüyen Bayram, öksüzdür; onu amcası yetiştirmiştir. Yokluk ve sefalet içinde geçen çocukluğu sırasında hor görülmüştür. O yıllarda köye Ford marka bir otomobille gelen Adalet Partisi yöneticisine köylülerin gösterdiği abartılı saygıdan çok etkilenen Bayram, saygı görmek için lüks otomobil sahibi olmak gerektiğine inanır. Zamanla otomobile sahip olmak isteği tutku halini alan Bayram bu amacına ulaşmak için köyden kaçacaktır. Bu kaçışla amcasına olan vefa borcunu ve köyündeki Kezban’ın aşkını hiçe saymıştır. Bayram, köyünden ayrıldıktan sonra Polatlı ve Ankara’da çeşitli işlerde çalışmış; ardından Almanya’ya işçi olmak için başvurmuş ve arkadaşı İbrahim’e ihanet ederek Almanya’ya gidiş için onun sırasını kapmıştır.

Üç yıl sonra rüyalarındaki otomobille memleketine dönerken kendine güveni büyüktür. Bir an önce köyüne ulaşıp arabasıyla hava atmak için sabırsızlanır. Sahip olduğu otomobil nedeniyle herkesten ilgi, saygı, kıskançlık görmeyi beklemektedir. Sınırda gümrük görevlileri ona sıradan insan muamelesi yapınca hayal kırıklığına uğrar.

Üzerinde “Güldenhouse” yazılı bir kamyonetin tacizi yolda Bayram’ın canını sıkar. Sınır geçince polise şikâyette bulunur; bir yabancı olarak kendisinin Almanya’da yaşadıklarını Türkiye’de bu kamyonet şoförüne yaşatmak ister ama başaramaz. Tersine, kendisi ceza ödemek zorunda kalır. Üstüne üstlük Mercedes’inin yıldızının çalınması ve stop lambasının camının düşmesi ile içinde derin yaralar açılır.

Bayram, Balkız’ına gereksiz yük olmasın diye kimseye armağan getirmemiş; Almanya’da yakınlaştığı Solmaz adlı kadını dahi arabasına almayı reddetmiştir; Münih’ten arkadaşı olan ve yolda karşılaştığı Veli, kendisinin aşırı yüklü aracından bir televizyonu almasını rica ettiğinde bu ricayı da reddeder. Gençliğinde, askerlik günlerinde vicdanını yitirmiştir; yolculuğuna devam ederken geçmişin anıları da onunla gelir. Diyarbakır - Siirt Sıkıyönetim Komutanlığı’nda cip şoförlüğü yaptığı yıllarda siyasilere yapılan baskılara tanıklık edişi; kendisinin de keyfî olarak kimilerine vuruşu aklından çıkmaz. Bu arada karayolunda Veli’nin arabasını yolda savrulmuş görür ama durup yardım etmez.

Karayolunda hızla ilerlerken “Fikrimin İnce Gülü” şarkısını dinleyip durmaktadır. Bu, yıllar önce Kezban'ın ona hediye ettiği plaktaki şarkıdır. Sürekli ümit verdiği Kezban uzun zaman onu beklemiş, ardından Ankara'ya gelmiş; ağabeyinin yanında yaşayıp evlere temizliğe giderken Bayram'ı görmeye devam etmiştir ama Bayram ona bir çay veya simit bile ısmarlamamıştır. Çünkü kendisini Mercedes hayalinden uzaklaştıracak tek bir kuruş dahi harcamak istemez. Kezban'ı yüzüstü bırakıp Almanya'ya gittikten sonra onun Beyşehirli bir balıkçı ile evlenmek üzere olduğu Bayram'ın kulağına gelir ama köye vardığında arabasını gören kızın kendisine tekrar vurulacağına inanmaktadır. Ölüm döşeğinde olduğunu duyduğu amcası ise onunla gururlanacak ve kendisini affedecektir. İbrahim'i ise kuzu çevirme yemeğe götürerek kendini affettirecektir.

İyi giyimi ve lüks otomobili ile güzel kadınları tavlayabileceğini sanan Bayram; Bursa'ya giderken Yalova feribotunda tanıştığı kadını arabasına davet eder ve kadın daha yanındaki koltuğa oturur oturmaz ona saldırır. Kadının çığlıklarla kaçması üzerine feribottaki herkese rezil olur. Bursa yolunda aksilikler peşini bırakmaz; arabasının susturucusu patladığı gibi sıçrayan bir taşla ön camı kırılır. Taş sıçratan kamyonun şoförü ile kavga edip yaralanır. Köy halkını büyüleyecek görüntüden iyice uzaklaşmıştır.

Sivrihisar'a çok yaklaşmışken kaza geçirir, aracının ön tamponu göçer. Köyünün girişinde karşılaştığı genç çobandan kötü haberleri alır: İbrahim Bayram'ın ihanetini çoktan öğrenmiş ve herkese anlatmıştır; Kezban Beyşehirli balıkçıyla evlenmiş, amcası ise hayatını kaybetmiştir. Köyde onu seven ve bekleyen hiç kimse yoktur. Hurda hâline dönmüş aracıyla bir dörtyol ağzında kendini ispatlayamamış olmanın ezikliği içinde nereye gideceğini bilemez durumda kalır.

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

Ferrari S.p.A., merkezi ve kuruluş yeri İtalya'nın Modena şehrinin yakınındaki Maranello'da olan İtalyan bir lüks spor otomobili, coupe, süperspor otomobil, spor otomobil üreticisidir. 1929'da Alfa Romeo'nun yarış takımı olarak kurulmuş, 1947'de pist dışına da yasal olarak uygun otomobil üretimine başlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Formula 1</span> Tek kişilik, açık tekerlekli otomobil yarışlarının en yüksek düzey organizasyonu

Formula 1 ; Uluslararası Otomobil Federasyonu (FIA) tarafından onaylanmış, tek koltuklu açık tekerlekli araba'lar için en yüksek uluslararası yarışlar dizisidir.

<span class="mw-page-title-main">Gustave Flaubert</span> Fransız romancı (1821 – 1880)

Gustave Flaubert, Fransız roman yazarı. Edebiyat eleştirmenleri tarafından modern romanın kurucusu kabul edilir. En tanınmış eseri, 19. yüzyıl toplumsal gerçekliğini çarpıcı biçimde aktaran ve dünya klasikleri arasına giren Madame Bovary'dir. 1857'de yayımlanan ve Fransa'da ciddi tartışmalara neden olan bu eserden sonra realist akımı başlatan kişi olarak gösterilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Fakir Baykurt</span> Toplumcu gerçekçi Türk yazar

Fakir Baykurt, Türk yazar ve sendikacı.

<span class="mw-page-title-main">İlyas Salman</span> Türk oyuncu, yönetmen ve yazar

İlyas Salman, Türk sinema, tiyatro, dizi oyuncusu ve yönetmen.

<span class="mw-page-title-main">Adalet Ağaoğlu</span> Türk yazar

Adalet Ağaoğlu, Türk yazar.

Adnan Binyazar, Türk yazar, eleştirmen, eğitimci.

<span class="mw-page-title-main">Füruzan</span> Türk yazar (1932–2024)

Füruzan doğum adı ile Feruze Çerçi, Türk yazar, senarist ve yönetmen.

<i>Sarı Mercedes</i> Tunç Okanın yönettiği 1992 tarihli Türk-Fransız-Alman-İsviçre ortak filmi

Sarı Mercedes, Adalet Ağaoğlu'nun Fikrimin İnce Gülü (1976) adlı romanının uyarlaması olan sinema filmi. Yönetmenliği ve senaristliği Tunç Okan'a ait olan, Türk-Fransız-Alman-İsviçre ortak yapımı filmin çekimleri 1987 yılından 1992 yılına dek sürdü.

Ayşenil Şamlıoğlu, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu ve yönetmen.

<span class="mw-page-title-main">Erich Kempka</span> Nazi Almanyasında yarbay (1910-1975)

Erich Kempka, Nazi Almanyası'nda bir yarbay. 1934'ten itibaren Adolf Hitler'in şoförü ve aynı zamanda Allgemeine SS üyesiydi.

<i>Dönüş</i> (film, 1972) 1972 filmi

Dönüş, yönetmenlik koltuğunda ve başrolde Türkan Şoray'ın yer aldığı, Kadir İnanır ve Bilal İnci'nin oyuncu kadrosunda bulunduğu 1972 yılı yapımı dram türündeki sinema filmi.

<i>Tütün Zamanı</i> Necati Cumalının 1959 yılında yayımlanan romanı

Tütün Zamanı, Necati Cumalı'nın 1959 yılında yayımlanan romanı. Roman gene aynı yıl içerisinde Orhon M. Arıburnu'nun yönetmenliğinde beyaz perdeye aktarılmıştır. Eser 1971 yılında "Zeliş" adıyla tekrar basılmıştır.

<i>Güzel Köylü</i> Türk televizyon dizisi

Güzel Köylü, Gold Film imzalı, ilk bölümü 25 Haziran 2014 tarihinde yayımlanan aile ve romantik komedi türündeki Türk televizyon dizisidir. Dizi, 17 Haziran 2015 tarihinde yayımlanan 52. bölümü ile final yaparak sona ermiştir.

O/Hakkâri'de Bir Mevsim, Ferit Edgü'nün 1977'de yayımlanan romanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Adolf Hitler'in koruması</span> Adolf Hitlerin güvenliğinin sağlanması

Nazi Almanyası'nın diktatörü Adolf Hitler, Avrupa'daki II. Dünya Savaşı'nın ve Holokost'un merkezindeydi. Zulüm gören düşmanlarından ve hatta kendi ordu komutanlarının birçoğundan nefret ediyordu, ancak 25 yıl içinde kimse onu öldürmeyi başaramadı. Bir ana koruma birimi olan İngiltere'nin başbakanı Winston Churchill'in aksine, Hitler'in koruması binlerce kişiyi de içine alacak şekilde büyüdü.

Yer Demir Gök Bakır, Yaşar Kemal'in Dağın Öte Yüzü üçlemesinin ikinci romanıdır. 1963 yılında yayımlandı. Üçlemede, Yalak köylülerinin yaklaşık olarak on üç aylık bir süreyi kapsayan yaşam mücadeleleri anlatılır. Yer Demir Gök Bakır'da köylülerin Adil Efendi'ye olan borçlarını ödeyemeyecek olmalarının onlarda yarattığı korku ve bu durumdan kurtulmak için bir ermişe dönüştürdükleri Taşbaş'ın öyküsü anlatılır. Bu yapıtta Muhtar Sefer ile Taşbaş arasındaki mücadele anlatının odağını oluşturur.

<span class="mw-page-title-main">Adalet Yürüyüşü (2017)</span> CHP tarafından düzenlenen sivil yürüyüş

Adalet Yürüyüşü, Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu öncülüğünde başlayan, çeşitli isimlerin ve grupların katılımıyla büyüyen, Ankara'dan İstanbul'a kadar "adalet" talebiyle gerçekleşen sivil yürüyüş olayıdır. Kılıçdaroğlu yürüyüş kararını, 14 Haziran 2017'de Millî İstihbarat Teşkilatı'na ait TIR'ların görüntülerini Cumhuriyet gazetesinin eski genel yayın yönetmeni Can Dündar'a verdiği suçlamasıyla yargılanan CHP İstanbul Milletvekili Enis Berberoğlu'nun yirmi beş yıl hapis cezası alması ve tutuklanmasına kararı verilmesi sonrasında aldı. Yürüyüşün nedenleri arasında 15-16 Temmuz 2016 tarihleri arasında Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde kendilerini Yurtta Sulh Konseyi olarak tanımlayan bir grup asker tarafından gerçekleştirilen darbe girişiminden sonra çıkarılan kanun hükmünde kararnamelerin uzun süreli olması, bu yetkinin FETÖ ile mücadelenin önüne geçilip bütün muhalif kesimlerle mücadeleye dönüşmesi, milletvekillerin tutuklanması, üniversite hocalarının meslekten atılması da gösterildi. Yürüyüş, 15 Haziran 2017'de Ankara'da Güvenpark'ta başladı ve 9 Temmuz 2017'de Maltepe'de sonlandı. 420 kilometrelik yolu 25 günde yürüyen Kılıçdaroğlu, yürüyüşün sonunda Maltepe'de bir miting de düzenledi.

<span class="mw-page-title-main">2014 Almanya Grand Prix</span>

2014 Almanya Grand Prix, 20 Temmuz 2014 tarihinde Almanya'nın Hockenheim kentinde düzenlenmiş Formula 1 otomobil yarışı. 2013'te Nürburgring GP-Strecke'de yapılan yarış, Almanya'nın Baden-Württemberg eyaletindeki Hockenheimring'de en son 2012'de düzenlenmişti. 2014 Formula 1 sezonunun onuncu ayağı olan yarış Almanya Grand Prix'sinin 75. koşusu oldu ve Formula 1 Dünya Şampiyonası'nın bir turu olarak 61. kez gerçekleştirildi. Yarışı pol pozisyonundan başlayan Nico Rosberg kazandı. Etkinliğe katılımın düşük olması dikkat çekti.

<span class="mw-page-title-main">Ekmek ve Güller</span> Slogan

"Ekmek ve Güller" adil ücretler ve onurlu çalışma koşulları için verilen mücadeleyle özdeşleşmiş bir deyimdir. Amerikalı kadınların oy hakkı aktivisti Helen Todd'un "herkes için ekmek ve güller" ihtiyacından bahsettiği bir konuşmasından ortaya çıkmıştır. Bu dize James Oppenheim'a ilk kez 1911 yılında The American Magazine'de yayınlanan "Ekmek ve Güller" başlıklı bir şiir yazması için ilham vermiştir. Şiir o zamandan beri başka dillere çevrilmiş ve çeşitli besteciler tarafından müziğe uyarlanmıştır. Bu ifade özellikle 1912 yılında Lawrence, Massachusetts'te gerçekleşen ve "Ekmek ve Güller grevi" olarak bilinen tekstil greviyle ilişkilendirilmektedir. Ekmeğin güllerle eşleştirilmesi, işçilerin sadece temel ihtiyaçlarının karşılanması değil, aynı zamanda saygı ve saygınlıkla muamele görmeleri gerektiği fikrini yansıtmaktadır.