İçeriğe atla

Fiat Turbina

Fiat Turbina
Genel Bakış
ÜreticiFiat
Üretim yıl(lar)ı1954
Gövde ve Şasi
Karoser2 kapılı Berlinetta
ŞasiUzay kafes
Teknik Özellikler
MotorFiat Tipo 8001 gaz türbin motoru
Kapasite300 PS (220 kW)
Maksimum hız250 km/sa (155,3 mph)
Hava direnç katsayısı0,14 cx
Dingil mesafesi2.400 mm (94,5 in)[1]
Uzunluk4.370 mm (172,0 in)[1]
Genişlik1.610 mm (63,4 in)[1]
Yükseklik1.255 mm (49,4 in)[1]
Boş ağırlık1.050 kg (2.315 lb)[1]
Rekabet Tarihi
SürücülerCarlo Salamano

Fiat Turbina, İtalyan otomobil şirketi Fiat'ın 1954 yılında tanıttığı konsept otomobil modelidir.

Rover'ın 1949 yılında tanıttığı Rover Jet 1 konsept otomobilinden sonra üretilen ilk gaz türbin motorlu otomobil olup, "kıta Avrupası'nın ilk gaz türbinli otomobili" olarak tanıtılmıştır. 1948'de etüt çalışmalarıyla başlayan proje 14 Nisan 1954 tarihinde Lingotto fabrikasının çatısındaki test pistinde yapılan ilk deneme sürüşüyle tamamlanmıştır.[2] Araç 9 gün sonra 23 Nisan 1954'te Fiat üst düzey yöneticileri Gianni Agnelli, Vittorio Valletta ve projeden sorumlu başmühendis Dante Giacosa'nın da katıldığı ve Torino-Caselle Havalimanı'nda firmanın test pilotu Carlo Salamano[3] tarafından yapılan test sürüşüyle kamuoyuna tanıtılmıştır. Araç daha sonra 36. Torino Otomobil Fuarı'nda basına tanıtılmıştır.[4]

Teknik bilgi

Aracın gaz türbin motoru şasinin ortasında, sürücü kabininin arkasındadır. Tipo 8001 gaz türbin motorunda iki aşamalı santrifüj kompresör aracın ön tarafından araç boyunca giren havayı sıkıştırarak yukarıda konumlandırılmış üç adet konserve tipi yanma odacığına yönlendirir. Kerosen yakıtı yakıt distribütörüyle yanma odacıklarından verilerek yanma reaksiyonu oluşturulur. Motorda kompresöre tahrik veren iki aşamalı bir türbin ve redüksiyon dişli setiyle arka tekerleklere ve yakıt distribütörüne tahrik ileten tek aşamalı bir türbin şaftı bulunmaktadır. Aracın iki adet yakıt deposu sürücü ve yolcu koltuklarının yanına konulmuştur. Elektrik sistemi için 6 adet seri bağlı akü bulunmakta olup, aküler aracın ön tarafına konulmuştur. Araçta kavrama ve vites kutusu bulunmamakta olup, ileri geri hareketler motorun gaz kumandasıyla yapılmaktadır. Motor 22000 devir/dakika'da 300 PS (220 kW) güç üretmekte olup, aracı yaklaşık 250 km/sa (155,3 mil/sa) hıza çıkarmaktadır. Gövdenin, Torino Politeknik Üniversitesi'nin rüzgar tünelinde yapılan aerodinamik testlerinde 0,14 cx'lik hava sürtünme katsayısı elde edilmiştir. Araç bu en düşük hava sürtünme katsayı rekorunu 30 yıl boyunca korumuştur.[5] Çelik boru profilden uzay kafes mimaride yapılan şasisi, Fiat 8V modelinden alınan dört tekerlekte bağımsız süspansiyon sistemi üzerindedir.

Aşırı ısınma ve yakıt tüketimi sorunlarından dolayı proje rafa kaldırıldı. Araç şu anda Torino Ulusal Otomobil Müzesi'nde sergilenmektedir.[6]

Kaynakça

  1. ^ a b c d e Fiat—Tutti i modelli del Novecento. II. Editoriale Domus. 2010. ss. 294-295. 
  2. ^ ""Turbo-araçla yarının otomobili doğdu."". 19 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  3. ^ "Turbine Speed With Style". 6 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  4. ^ "La Fiat ha realizzato una vettura a turbina". 19 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  5. ^ "Turbine Speed With Style". 28 Eylül 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  6. ^ "Fiat Turbina". 13 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Otomobil</span> yolcu veya yük taşımak üzere tasarlanmış, motorlu ve tekerlekli kara ulaşım aracı

Otomobil, yolcu veya yük taşımak üzere tasarlanmış, motorlu ve tekerlekli kara ulaşım aracı. Otomobil, yakıtla çalışan bir motor sayesinde hayvan gücü kullanılmadan, itmeden veya çekmeden hareket edebilen ve üzerindekileri de taşıyabilen bir taşıttır. Halk arasında -ve bundan sonra bu maddede de- "araba" olarak isimlendirilir ve bilinir.

<span class="mw-page-title-main">İçten yanmalı motor</span> yakıtın yanma odasında oksitleyici ile yandığı motor

İçten yanmalı motorlar, yakıt'ın motor içinde yanma odası adı verilen sınırlı bir alan içinde yakılması ile oluşan basıncın, piston denen parçayı hareket ettirmesi ile oluşan makinelerdir.

Motorlu taşıtların çalışmasında temel madde yakıttır. Ulaşım masraflarının büyük bir bölümünü yakıt oluşturmaktadır. Bu nedenle yakıt en yüksek ekonomi ile kullanılmalıdır. Otomobillerde yakıt ekonomisini etkileyen birçok faktör vardır. Bunlar taşıtın tasarımından, teknik durumuna, yol ve iklim şartlarından, sürücü deneyimine kadar çeşitli faktörleri içine alır. Ulaşım organizasyonu durumu da bunlara eklenebilir. Her geçen gün taşıtların performansı, sürüş kolaylığı ve konforu artırılmaya çalışılmakta bunları sağlarken de yakıt ekonomisini en üst düzeyde tutmak için taşıtın toplam verimini yükseltilmeye yönelik çalışmalarda yapılmaktadır. Yüksek oktan, yüksek sıkıştırma oranı, geliştirilmiş yanma odası, geliştirilmiş ateşleme sistemleriyle daha fakir karışımlar ateşlenebilmekte yüksek verimli tork konvektörü ve aktarma organlarıyla sürtünme kayıpları en aza indirilmektedir. Ayrıca yol kalitelerindeki artış da önemlidir.

Brayton çevrimi, genel olarak gaz türbinlerinde kullanılan, periyodik bir prosestir. Günümüzde geçerli olan gaz akışkanlı güç çevrimleri içinde önemli bir yer tutar. Diğer içten yanmalı güç çevrimleri gibi açık bir sistem olmasına rağmen; termodinamik analiz için egzoz gazlarının ikinci bir ısı değiştirgecinden geçtikten sonra içeri alınıp tekrar kullanıldığı farzedilir ve kapalı bir sistem gibi analize uygun hale gelir. İsmini, mucidi olan George Brayton’dan almıştır. Aynı zamanda Joule çevrimi olarak da bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Common rail</span>

Common Rail, “tutuculu püskürtme” veya “ortak boru” anlamına gelen, dizel motorlarda kullanılan bir yakıt enjeksiyon sistemidir. Bugüne kadar kullanılan aynı türdeki sistemlere göre yakıt sarfiyatı, egzoz gazı emisyonu, çalışma sistemi ve gürültü oluşumunda daha üstün bir sistemdir. Direkt tahrik edilen blok veya tek pompalı sistemlerden farklı olarak Common-Rail'de basınç oluşumu ve püskürtme ayrılmaktadır. Geleneksel dizel direkt püskürtücüleri yaklaşık 900 bar'lık basınç ile çalışırken, Common-Rail Sistemi, yakıtı 1500 bar'a kadar yükselen bir basınç ile ortak bir boru üzerinden enjektörlere dağıtır. Elektronik motor kumandası, bu yüksek basıncı, motorun devir sayısına ve yüküne bağlı olarak ayarlar.

<span class="mw-page-title-main">Turbofan</span> jet motor türü

Turbofan, itişi egzoz gazıyla beraber, ön kısımdaki geniş fanla da sağlanan güvenilir ve bakımı kolay jet motoru tipidir. Ön kısmı büyük, arka kısmı koni şeklinde ve daha küçüktür. Genelde yolcu uçaklarında kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">TDI</span> Dizel Motor

TDI , Volkswagen Grubu'nun turbo kompresöre ek olarak bir ara soğutucuya sahip common rail doğrudan enjeksiyonlu turbo dizel motor serisi için kullandığı terimdir.

<span class="mw-page-title-main">Gaz türbini</span> içten yanmalı motor tipi

Gaz türbini, bir tür sürekli ve içten yanmalı motordur. Bütün gaz türbinlerinde ortak bulunan ana bileşenler aşağıdaki gibidir:

<span class="mw-page-title-main">Jet motoru</span> fosil yakıtlı motor türü

Jet motoru veya diğer adıyla tepkili motor, atmosferden aldığı havayı sıkıştırıp jet yakıtıyla yakarak ısıtan havacılık motoru. Bu ısıtma sonucunda ortaya çıkan gazları, hızla dışarı püskürterek, ters yönde bir itiş gücü oluşturur ve bu güçle, motorun bağlı olduğu aracın hareket etmesi sağlanır. Bu motorlar, Newton'ın hareket yasalarına bağlı olarak geliştirilmiştir. Bu yasaya göre; her etki eşit büyüklükte ve ters yönde bir tepki doğurur.

<span class="mw-page-title-main">Turboşaft</span> jet motor türü

Turboşaft, jet itme yerine şaft gücü üretmek üzere tasarlanmış bir tür gaz türbini motorudur.

<span class="mw-page-title-main">Motor freni</span> fren türü

Motor freni, sürtünme freni veya manyetik fren gibi ek harici frenleme mekanizmaları kullanmak yerine, bir motorlu taşıtın motorunun içindeki yavaşlatma kuvvetleri kullanıldığında meydana gelir.

Mikrotürbinler, pistonlu motor turboşarjlarından, uçak yardımcı güç ünitelerinden (APU) veya küçük jet motorlarından, buzdolabının boyutundan geliştirilen 25 ila 500 kilowatt gaz türbinidir. 30-70 kW olan ilk türbinler, 200-250 kW'a kadar geliştirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Turbo dizel</span>

Turbo dizel, basitçe turboşarj ile donatılmış bir sıkıştırma ateşlemeli motor anlamına gelir. Diğer motor türlerinde olduğu gibi, bir dizel motora turboşarj uygulamak, motorun güç ve tork çıkışını büyük ölçüde artırabilir.

<span class="mw-page-title-main">Fiat 8V</span>

Fiat 8V, İtalyan otomobil üreticisi Fiat tarafından 1952'den 1954'e kadar üretilen V8 motorlu bir spor otomobildir. Otomobil 1952 Cenevre Otomobil Fuarı'nda tanıtıldı. 114 adet üretilen otomobil ticari olarak bir başarı olmasa da, yarışta başarılı oldu. Diferansiyelin dışında, otomobil diğer Fiat'lar ile herhangi bir parçayı paylaşmadı. 8V, Dante Giacosa ve stilist Luigi Rapi tarafından geliştirildi. Motor başlangıçta lüks bir sedan için tasarlanmış bir V8 idi, ancak bu proje durduruldu.

<span class="mw-page-title-main">Pratt & Whitney J57</span> 1950lerin başında Pratt & Whitney tarafından geliştirilen eksenel akışlı bir turbojet motoru

Pratt & Whitney J57, 1950'lerin başında Pratt & Whitney tarafından geliştirilen eksenel akışlı bir turbojet motorudur. J57, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki ilk 10.000 lbf (45 kN) itme sınıfı motordu. J57 / JT3C, J75 / JT4A turbojet, JT3D / TF33 turbofan ve PT5 / T57 turboprop olarak geliştirildi. J57 ve JT3C, onlarca yıldır savaş uçakları, uçaklar ve bombardıman uçakları üzerinde yoğun bir şekilde kullanıldı.

<span class="mw-page-title-main">Pratt & Whitney JT8D</span>

Pratt & Whitney JT8D, Pratt & Whitney tarafından Şubat 1963'te Boeing 727'nin ilk uçuşu ile tanıtılan düşük baypaslı bir turbofan motorudur. ABD Donanması A-6 Intruder saldırı uçağına güç veren Pratt & Whitney J52 turbojet motorunun bir modifikasyonuydu. Volvo RM8, Saab 37 Viggen avcı uçağı için İsveç'te lisanslı olarak üretilmiş bir son yakma sürümüdür. Pratt & Whitney ayrıca FT8 olarak elektrik santrali ve gemi tahrik sistemi için statik versiyonlar satıyor.

<span class="mw-page-title-main">HAL HTSE-1200</span>

HAL HTSE-1200, Hindistan'ın Hindustan Aeronautics Limited (HAL) tarafından geliştirilmekte olan bir turboşaft motorudur. 3.5 ton tek motor sınıfı ve 5-8 ton çift motor sınıfı helikopter konfigürasyonları hedefleniyor. Hindistan'ın 2020'lerde faaliyet göstermesi için 5.000-6.000 helikoptere ihtiyacı olacak. Bu, HAL tarafından geliştirilen LUH, ALH ve LCH için motor alternatifleri sunan özgün bir tasarım olacak. Motorun ilk çalışması, gereken devrin %76'sına ulaştığı Şubat 2018'de gerçekleştirildi.

<span class="mw-page-title-main">MTR390</span>

MTU Turbomeca Rolls-Royce MTR390, MTU Turbomeca Rolls-Royce (MTR) tarafından hafif helikopter uygulamaları için geliştirilmiş bir turboşafttır. Motor, hem tek hem de çift motor konfigürasyonlarında 5-7 ton ağırlık aralığındaki helikopterlere güç sağlamak için tasarlanmıştır. Şimdiye kadar tek uygulama Eurocopter Tiger'dır. MTR390'ın test sürüşleri 1989'da başladı ve ilk test uçuşu 1991'de yapıldı. MTR390, Mayıs 1996'da askeri, Haziran 1997'de sivil onay aldı.

<span class="mw-page-title-main">Honeywell AGT1500</span> Türbin motoru

Honeywell AGT1500, bir gaz türbini motorudur. M1 Abrams tank serisinin ana güç kaynağıdır. Motor esas olarak Stratford Ordu Motor Fabrikası'ndaki Lycoming Türbin Motor Bölümü tarafından tasarlanmış ve üretilmiştir. 1995 yılında, Stratford Ordu Motor Fabrikası kapatıldıktan sonra üretim, Anniston, Alabama'daki Anniston Ordu Donatım'a taşındı.

<span class="mw-page-title-main">Europrop TP400</span>

|} Europrop International TP400-D6, Airbus A400M Atlas askeri nakliye uçağına güç verebilmek üzere Europrop International tarafından tasarlanmış, 11,000 shp (8,200 kW) güç sağlayabilen bir motordur. TP400, tek bir pervane seti kullanarak itki sağlayan dünyadaki en güçlü turboprop motordur.