İçeriğe atla

Fiat 131

Fiat 131
Fiat 131 (series 1)
Genel Bakış
ÜreticiFiat
Diğer adıFiat Mirafiori
Fiat SuperMirafiori
Fiat Brava
Fiat SuperBrava
Polski FIAT 131p
Üretim1974–1984
MontajMirafiori, Torino, İtalya
Barselona, İspanya (SEAT 131)
Bogotá, Kolombiya[]
Kazablanka, Fas (SOMACA)
Bursa, Türkiye (TOFAŞ) (Murat 131)
Tasarımcı(lar)Italdesign Giugiaro
SelefiFiat 124
HalefiFiat Regata
Gövde ve Şasi
SınıfAlt orta sınıf otomobil
Gövde tipi4 kapılı sedan
2 kapılı coupe
5 kapılı panoroma
DüzenArkadan İtiş
BenzerleriSEAT 131
Tofaş Şahin
Tofaş Murat 131
Tofaş Doğan
Tofaş Kartal (station wagon)
Polonya FIAT 131p (CKD)
Teknik Özellikler
MotorI4
Şanzıman4 ve 5 ileri manuel şanzıman
3 ileri otomatik şanzıman[1]
Dingil mesafesi2.490 mm (98,0 in)[2]
Uzunluk4.230 ila 4.264 mm (166,5 ila 167,9 in)[2]
Genişlik1.644 ila 1.651 mm (64,7 ila 65,0 in)
Yükseklik1.381 ila 1.411 mm (54,4 ila 55,6 in)
Ağırlık950 ila 1.145 kg (2.094 ila 2.524 lb)
Fiat 131

Fiat 131 ("Mirafiori" olarak da bilinir) İtalyan araba imalatçısı Fiat tarafından 1974-1984 yılları arasında üretilen küçük/orta boy aile arabasıdır. İlk defa Kasım 1974 Torino Otomobil Fuarı'da sergilenmiştir.

Fiat'ın bu modeli Türkiye pazarında Murat 131, İspanya'da Seat 131, Amerika'da Fiat Brava olarak bilinir. Fiat 131, kendisinin yerine gelen Fiat Ritmo'nun sedan sürümü Fiat Regata'nın yanı sıra Şahin, Doğan ve Kartal modellerinin de öncüsüdür ve üretimi Türkiye'de 1987 yılı sonuna kadar devam etmiştir. Bu aracın Türkiye'de bulunmayan, Fiat'ın resmi modifiye şirketi Abarth tarafından geliştirilen 2000 motorlu sürümü 1970'li yıllarda Dünya Ralli Şampiyonasında boy göstermiş ve pek çok başarı elde etmiştir.

Türkiye'de 29 Aralık 1976'da üretimine başlanan Murat 131 serisi, 1981'de 131 Şahin (Fiat 131 Mirafiori CL karşılığı) ve 131 Kartal (Fiat 131 Panorama CL karşılığı) ve 1982'de 131 Doğan (Fiat 131 Supermirafiori) olarak sınıflandırılmaya başlanmıştır. 1985'te Murat 131 Kartal, sadece Türkiye'ye özgü bir tasarımla değiştirilmiş ve aracın arka kısmı, C sütunundan itibaren yükseltilip büyütülmüştür. Ana üretici Fiat'ın 1975 model yılı için tasarladığı ilk motorlar, Türkiye'de hiçbir modifikasyona tabi tutulmadan 131 kasası sona erene kadar kullanılmıştır. Oysa İtalya ve İspanya üretimlerinde 1978'den itibaren üstten egzantrikli (OHC) motorlar üretime alınmış ve seriye performanslı ve rekabetçi motorlar katılmıştır. (1.4 TC, 1.6 TC, 2.0 TC) 1974'ten beri opsiyon olarak seçilebilen otomatik şanzıman Türkiye üretimlerinde kullanılmamıştır. Aralık 1987 - Haziran 2002 arası üretilen Şahin/Doğan/Kartal Kuş serisi modellerde;

Doğan (1988-1990) Doğan L (1990-1992), Doğan SL (1992), Doğan SLX (1993-1998), Doğan 1.6 ie (1998-2002) Şahin (1988-1993) Şahin S (1993-1998), Şahin D (1989-1991), Şahin 1.4 (1998-2000) Şahin 1.4 ie (2000-2002) Kartal (1988-1993) Kartal L (1990-1992), Kartal SL (1992-1993), Kartal SLX (1993-1998), Kartal S (1993-1998), Kartal D (1989-1991), Kartal 1.6 ie (1998-2002), Kartal 1.4 (1998-2002)

olarak çeşitlendirilmiştir. Tofaş, Kuş serilerinin S, SL, SLX, 1.4ie ve 1.6ie modellerinde, Fiat'ın Tipo ve Tempra modellerinde kullanılan OHC tasarımlı modern motorları kullanılmıştır. Ancak Tipo ve Tempra modelleri gibi önden çekiş sistemi 131 ve kuş serilerinde hiçbir zaman kullanılmamıştır.

2002 yılında Tofaş Bursa'daki üretim bantları sökülerek Afrika'da Etiyopya Cumhuriyeti'nde bulunan Holland Otomotiv Firması'na satılmıştır. 2010 yılına kadar kuş serisi mamuller Afrika'da Holland adıyla üretilmeye devam etmiştir.

İtalya'da ise Fiat 131 Mirafiori modelleri 2 ve 4 kapılı sedan ve 5 kapılı SW (Panorama) olarak üretilmiştir. Tüm modeller 1978 ve 1981 olmak üzere iki kere revize edilmiş (facelifting) ve sedan üretimi 1983'te, Panorama SW üretimi ise 1985 yılına kadar Maratea adı altında devam etmiştir. Fiat, orta sınıftaki 131 serisi'nin yerini bir düşük sınıfta bulunan Ritmo modelinin sedan sürümü olan Regata ile doldurmuştur. Ritmo/Regata sonrasında çıkan Tipo/Tempra ise Bravo/Brava/Marea tarafından yeri doldurularak sürekli geliştirilmiş ve günümüze ulaştırılmıştır. Fiat 131'i günümüzde temsil eden Fiat modeli ise Fiat Linea'dır. Linea, atası 131'in iki sınıf altı olan Fiat 127'nin günümüzdeki temsilcisi Fiat Grande Punto bazıyla üretilen bir sedan olmasına rağmen, boyutları Fiat 131'i geçmiş, son teknolojilerle donatılmış bir modern sedan olarak dünyanın birçok ülkesinde ve Tofaş tesislerinde üretilmektedir.

Fiat 131 Abarth
Seat 131

Kaynakça

  1. ^ "Fiat 131". carsfromitaly.net. 31 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ekim 2007. 
  2. ^ a b Auto Katalog 1983. Stuttgart: Vereinigte Motor-Verlage GmbH & Co. KG. 1982. ss. 220-221. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Alfa Romeo</span> İtalyan otomobil üreticisi

Alfa Romeo, 1910 yılında İtalya'nın Milano şehrinde, Milanolu aristokrat bir aile tarafından kurulmuş olan bir otomobil üreticisidir. Özellikle 1960'lı yıllarda Avrupa'da popüler bir marka haline gelen Alfa Romeo, 1986 yılında Fiat'a katılmıştır. Yönetimi Fiat'ın elindedir. Ürettiği spor model otomobillerle dikkat çeken Alfa Romeo, ilk zamanlar kamyon, minibüs ve troleybüs gibi çeşitli vasıtaları da üretse de daha sonra sadece binek otomobil üretmeye karar vermiştir.

<span class="mw-page-title-main">Fiat</span> İtalyan otomobil şirketi

Fiat S.p.A. otomobil üreticisi, finansal ve endüstriyel grup. 11 Temmuz 1899'da Giovanni Agnelli Tarafından Torino'da kurulmuştur. İsmini Fabbrica Italiana Automobili Torino" kelimelerinin baş harflerinden almıştır. Bünyesinde Lancia, Alfa Romeo, Maserati, Chrysler, Dodge, Jeep, Yamaha Motor Company, Iveco, Ferrari gibi markaları barındırmaktadır. Yani bu markaların bir anlamda sahibidir. Dünyanın en büyük otomobil ve endüstriyel grupları arasında yer alır.

<span class="mw-page-title-main">TOFAŞ</span> Türk Otomotiv Firması

TOFAŞ , 1968 yılında Koç Topluluğu’nun kurucusu Vehbi Koç tarafından kuruldu. Üretim fabrikası Demirtaş, Osmangazi’de yer alan, Koç Holding ve Stellantis'in eşit hissedar olduğu kuruluş, bugün %37,8 Stellantis, %37,8 Koç Holding ve %24,3 diğer ortaklara ait ortaklık yapısıyla faaliyetlerine devam etmektedir. Tofaş, hem binek hem de hafif ticari araç üretebilen bir otomotiv şirketidir. Türk otomotiv sanayisinin büyük üreticilerinden biri olan Tofaş, yılda 450 bin araçlık üretim kapasitesine ve 10.000'den fazla çalışana sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">SEAT</span> İspanyol otomobil firması

SEAT, S.A., İspanya merkezli bir otomotiv şirketidir. Şirket, 9 Mayıs 1950 tarihinde bir devlet kurumu olan Instituto Nacional de Industria (INI) tarafından kurulmuş olup günümüzde Volkswagen AG'nin yan kuruluşudur. Şirketin merkezi Martorell'de yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Tofaş Murat 124/Serçe</span>

Tofaş Murat 124 ya da halk arasındaki yaygın ismiyle Hacı Murat, 1971 yılında TOFAŞ’ın Demirtaş, Osmangazi fabrikasında Fiat 124 şasesine oturtularak Türkiye’de yabancı lisansla üretilen ilk otomobildir.

<span class="mw-page-title-main">Fiat Regata</span> Araba modeli

Fiat Regata, Fiat firması tarafından 1983-1990 yılları arasında üretilen otomobil. Türkiye'de Tofaş firması tarafından Fiat 131 şasisi üzerine benzer karoser kullanılarak Kartal, Şahin ve Doğan otomobillerinin üretimine kaynak olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Türk otomotiv sanayii</span>

Türkiye’de ilk otomobil üretme girişimi 1929’da Ford tarafından İstanbul serbest bölgede denenmiş montaj hattı kurulmuş fakat 1930’lu yıllardaki ekonomik kriz ortamı içinde gelişim gösteremeden sona ermiştir.

<span class="mw-page-title-main">Fiat Tempra</span> Fiat tarafından üretilmiş araba modeli

Fiat Tempra, İtalyan üretici Fiat'ın 1990 ile 1998 yılları arasında ürettiği otomobildir. TOFAŞ 1992 yılının sonundan başlayarak 1999 yılına dek üretti ve çoğunu 1995 yılında ihraç etti. Brezilya'da ise 1991'den 1998'e kadar üretildi. Değişik motor seçenekleri zaman içinde otomobilde kullanıldı. 2.0 litre 148 beygir gücünde 16v modeli, Türkiye'de üretilen en güçlü binek otomobil unvanına da sahiptir. Ayrıca TOFAŞ fabrikasından çıkan 1.000.000. otomobil yine bir Fiat Tempra 2.0 i.e 16v'dir.

<span class="mw-page-title-main">Fiat 500</span>

Fiat 500, arkadan motorlu, dört koltuklu, 1957'den 1975'e kadar tek nesilde Fiat tarafından üretilip pazarlanan iki kapılı sedan ve station vagon gövde stillerinde küçük bir şehir arabasıdır.

<span class="mw-page-title-main">BMW 3 Serisi (E36)</span> bu araba için götümü siktiririm

BMW E36 , BMW 3 Serisi kompakt executive serisinin üçüncü neslidir ve 1990-2000 arasında üretilmiştir. İlk modeller, dört kapılı sedan gövde tarzındaydı, ardından sonraki yıllarda coupe, cabriolet, vagon ("Touring") ve hatchback ("Kompakt") gövde seçenekleri de üretildi.

<span class="mw-page-title-main">Opel Combo</span> Opel tarafından üretilen ticari ve binek araba

Opel Combo, Opel'in 1994'ün Kasım ayında Opel Corsa şasisi üzerine geliştirip satışa sunduğu hafif ticari araç modelidir.

<span class="mw-page-title-main">Fiat Croma</span>

Fiat Croma, üretimi 1985-1993 yılında notchback sedan olarak, 2004 yılından itibaren de station wagon/MPV olarak üretilen bir araçtır. Her iki otomobilin de tasarımcısı Giugiaro (Italdesign) olup, GM ile ortak bir platform kullanılarak üretildi. FIAT'ın son arkadan itişli otomobili olan Fiat 132/Argenta'nın önden çekiş kullanan ardılıdır.

<span class="mw-page-title-main">Anadol A8-16</span>

Anadol A8-16, Anadol tarafından 1981-1984 yılları arasında üretilen orta sınıf otomobil modelidir.

<span class="mw-page-title-main">Peugeot 306</span> Motorlu taşıt

Peugeot 306, Peugeot'un 1993 - 2002 yılları arasında peugeot 309'un yerine ürettiği orta sınıf otomobilidir.1998 yılında makyajlanmış ve 2001 mayısında yerini Peugeot 307 almıştır. Birçok model uzantısı vardır. Peugeot'un C segmenti otomobiller sınıfına giren ve 3xx serisinde olan son araçtır. Halefi 307, bu sınıftan yoksun kalmış, fakat daha iyi bir sınıfa, Şehir Otomobilleri'ne yükseltilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Tofaş Kuş Serisi</span> Tofaş tarafından 1981-2010 yılları arasında üretilen otomobil modeli

Tofaş Kuş Serisi olarak bilinen Şahin, Doğan ve Kartal, Tofaş tarafından 1981-2010 yılları arasında üretilen bir orta sınıf otomobil serisidir. 1981 yılında üretime başlanan seri, 2010 yılında Etiyopya'daki Holland Car firmasının DOCC adlı modelin üretimiyle son bulmuştur. Üretilen modeller 131 ve Regata'dan türetilmiş, motor ve aktarma organlarını İtalyan Fiat ve Lancia'dan almış olup önden motorlu, arkadan çekişli yapı ile sedan ve station wagon gövde tiplerine sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Fiat 900T</span>

900, İtalyan otomotiv üreticisi FIAT'ın geliştirdiği orta sınıf hafif ticari araç ve minivan modelidir. 1976-1986 yılları arasında üretimde kalmıştır. Birleşik Krallık'ta Fiat Citivan adıyla satılmıştır.

Nasr, Mısır merkezli bir devlet otomotiv şirketidir. Şirket 1960 yılında kurulmuş olup Fiat, FSO, Tofaş ve Zastava marka araçları lisans altında üretmiştir.

<span class="mw-page-title-main">BMW 5 Serisi (E39)</span>

BMW E39, 1995'ten 2004'e kadar satılan dördüncü nesil BMW 5 Serisi'dir. 1996 yılında tanıtılan vagon gövde stiliyle sedan gövde tarzında piyasaya sürüldü. E39, 2003 yılında E60 5 Serisi ile değiştirildi, ancak E39 Touring modelleri Mayıs 2004'e kadar üretimde kaldı.

<span class="mw-page-title-main">D segmenti</span>

D segmenti, Avrupa Komisyonu tarafından tanımlanan binek araç sınıflandırma sisteminde dördüncü kategoridir ve kompakt üst sınıf otomobiller için kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Fiat Marengo</span>

Marengo, İtalyan otomobil üreticisi Fiat'ın 1979 yılında "Fiat 131 Marengo" ile başlayan ve Regata, Tempra ve Marea modelleri ile devam eden, station wagon kasa tipine sahip otomobillerinin van türevlerine verdiği bir model adıdır. Marengo modelleri yalnızca iki koltuğa sahiptir ve yalnızca dizel motorlarla donatılmıştır.