İçeriğe atla

Fezleke-i Tarih-i Osmânî

Fezleke-i Târihi Osmânî, Ahmet Vefik Paşa’nın yazdığı, ilk baskısı 1869’da (kimi kaynaklara göre 1863/1864) yapılan bir tarih kitabıdır.

Eser, 36 yıl boyunca Osmanlı rüştiyelerinde (orta dereceli okullarda) ders kitabı olarak okutulmuştur. Kitapta Osmanlı Devleti’nin kuruluşundan padişah Abdülaziz zamanına kadar olan tarihi altı bölüme ayrılarak incelenir; bu dönemlerdeki devlet örgütü ve çağın uygarlığı konu edilir.

Ahmet Vefik Paşa bu eseri, 1864’te Bursa valiliğinden alınıp açıkta kaldığı dönemde kaleme aldı. Daha önce “Târih-i Osmânî” adıyla yayımlanan ve Vaka-i Hayriye olayı ile son bulan kitabına eklemler yapması ile bu kitap ortaya çıktı.[1]

Eser, Oğuz boylarının Maveraünnehir'den Batı'ya doğru göç etmelerini anlatarak Osmanlı Beyliği'nin kuruluşuna giriş yapar. Her yüzyıl ayrı bölümlerde anlatılır. O yüzyılda yönetimde bulunan padişahlar, saltanat süreleri, babalarının isimleri, toplam ömürleri bir çizelgede gösterilir. Her padişah döneminde meydana gelen olaylar ve ardından o dönemin kültürel konuları işlenir.[1] III. Selim'den sonraki her padişaha bir bölüm ayrılmışken; III. Selim ve ondan sonraki padişahların dönemlerindeki olaylar özet olarak anlatılmıştır.[2] Osmanlı-Rus savaşlarının yaşandığı bir dönemde kaleme alınan kitabın daha sonraki tarih ders kitaplarından önemli bir farkı, Rus tarihi ve kültürüne daha çok yer vermesidir.[2]

170 sayfadan oluşan kitap, birçok defa izinli ve izinsiz basılmıştır.[1]

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">V. Murad</span> 33. Osmanlı padişahı (1840–1904)

V. Murad, 33. Osmanlı padişahı ve 112. İslam halifesidir. 93 gün tahtta kalmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Ahmed Vefik Paşa</span> 196. Osmanlı sadrazamı

Ahmet Vefik Paşa, Yunan asıllı Osmanlı devlet adamı, diplomat, çevirmen ve oyun yazarı. İlk ilmî Türkçülerden biridir. İki defa Maarif Nazırlığı yaptı; ilk Osmanlı Meclis-i Mebusanı'nda, İstanbul vekili olarak yer aldı ve başkanlığı üstlendi. 4 Şubat 1878–18 Nisan 1878 ve 1 Aralık 1882–3 Aralık 1882 tarihleri arasında iki defa sadrazamlık görevine getirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Ahmed Cevdet Paşa</span> Osmanlı devlet adamı

Ahmed Cevdet Paşa veya Lofçalı Ahmed Cevdet Paşa, Osmanlı Devleti'nde on dokuzuncu asırda yetişen Türk devlet ve ilim adamı, tarihçi, hukukçu, şair.

<span class="mw-page-title-main">Said Halim Paşa</span> 213. Osmanlı sadrazamı

Said Halim Paşa,, 12 Haziran 1913 - 3 Şubat 1917 tarihleri arasında, fiili gücün İttihat ve Terakki ve özellikle de Talat Paşa - Enver Paşa - Cemal Paşa üçlüsü elinde olduğu bir dönemde sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Ahmed Cevad Paşa</span> 205. Osmanlı sadrazamı

Kabaağaçlızade Ahmed Cevad Paşa Osmanlı Devleti'nin 19. yüzyıl kumandan ve sadrazamlarındandır. II. Abdülhamit saltanatında 4 Eylül 1891 - 9 Haziran 1895 tarihleri arasında sadrazamlık yaptı; devrin en önemli konusu olan Ermeni sorunu ile ilgilendi. Askerlik ve devlet adamlığının yanı sıra devrinin bir aydını olarak tarih yazarlığı yapan ve çeşitli bilimsel konularda eserler veren Ahmet Cevat Paşa'nın en önemli eseri "Tarih-i Askeri Osmani" ’dir.

<span class="mw-page-title-main">Muallim Naci</span> Türk tanzimat dönemi yazarı ve şairi

Muallim Naci, Türk yazar, şair, öğretmen ve eleştirmen.

Sünbülzade Vehbî, 18. yüzyılın dîvan şairlerindendir. Asıl adı Mehmet olup, Maraş'ta 'Sünbülzadeler' olarak anılan ailenin bireylerindendir.

Osmanlılarda tarih yazıcılığı, Osmanlı Beyliği'nin kuruluşundan 100-150 yıl sonra başlamıştır. Osmanlı tarih yazıcılığının geç başlaması, Anadolu’da Osmanlılardan önce tarih yazıcılığının gelişmemesi ile bağlantılıdır.

Darülfünun, Arapça dar ve fünun (fenler) sözcüklerinden türetilmiş, "üniversite" anlamında kullanılan bir sözcüktür. Aynı zamanda 1900 yılında Avrupa üniversiteleri tarzında kurulan Darülfünun-ı Şahane veya İstanbul Darülfünununu ifade eder. Bu kurum 1933 reformuyla İstanbul Üniversitesi'ne dönüştürülmüştür.

Emine Semiye Önasya veya Emine Semiye Hanım, Türk edebiyatçı, öğretmen, kadın hareketi öncüsü.

Ahmet Sadık Ziver Paşa, Ziver Efendi, Osmanlı devlet adamı, şair.

Veysî, şair ve yazardır.

<i>Tevârîh-i Âl-i Osman</i> (Âşıkpaşazâde)

Âşıkpaşazâde Tarihi ya da Tevârîh-i Âl-i Osman, 1400 ila 1484 yılları arasında yaşamış bir Vefai dervişi olan Âşıkpaşazâde’nin yazdığı Osmanlı tarihi kitabıdır.

Bulgarzade Yahya Naci Efendi, Osmanlı tercüman.

<i>Târîh-i Devlet-i Aliyye-i Osmâniyye</i>

Tarih-i Devlet-i Aliyye-i Osmaniyye, tıp ve ilahiyat âlimi Hayrullah Bey tarafından yazılan ve 1854-1864 yılları arasında yayımlanan Osmanlı tarihi kitabıdır.

<span class="mw-page-title-main">Abdurrahman Vefik Sayın</span>

Abdurrahman Vefik Sayın, Osmanlı devlet adamı, iktisatçı, eğitimci ve yazardır.

<span class="mw-page-title-main">Şeyh Vasfi</span>

Şeyh Vasfî adıyla tanınan Kefevî Tekkesi şeyhi Ali Vasfî Efendi Türk yazar, şeyh ve mutasavvıf şairi.

Ferik Tevfik Paşa Türk asker, ressam. İlk Türk ressamlarındandır. Osmanlı'da Batılı anlamda resim sanatını başlatan öncü isimlerin en başında anılabilecek Ferik Tevfik Paşa sarayda yetişmiştir. "Asker ressamlar" olarak anılan, Ferik İbrahim Paşa, Tevfik Paşa, Servili Ahmet Emin ve Osman Hamdi, Osmanlı'da Batı anlam ve tekniğindeki resim sanatının ilk temsilcileri, bir bakımdan da klasikleri olmuştur.

Mustafa Nuri Paşa Osmanlı devlet adamı ve tarihçi.

Cemiyeti-i İlmiye-i Osmaniye, Avrupa'da gelişen modern bilimleri genç aydınlara tanıtmak üzere Tanzimat döneminde İstanbul'da Osmanlı devlet adamlarının kişisel gayretleriyle kurulmuş bir dernektir.