İçeriğe atla

Fevziye Kûfî

Fevziye Kûfî
فوزیه کوفی
Kişisel bilgiler
Doğum 1975
Bedahşan, Afghanistan

Fawzia Koofi (d. 1975), Afganistan uyruklu bir politikacı ve kadın hakları savunucusudur. Aslen Badakhshan ilinden olan, parlamento üyesi olarak hizmet etmiş ve aynı zamanda Ulusal Meclis'in vekil başkanıdır.

Biyografi

Gençlik ve eğitimi

Yedi eşi olan çok eşli bir ailede dünyaya gelen Koofi en başta cinsiyeti yüzünden ailesi tarafından reddedilmiştir. Bir parlamento üyesi olan babası oldukça genç bir kadınla evlenmiştir ve annesi kocasının sevgisini devam ettirmek için erkek çocuğuna sahip olmaya çabalamıştır. Hatta Koofi'nin doğduğu gün, güneşte ölmesi için ölüme terk edilmiştir.

Kızını okula göndermek için ailesini ikna etmeyi başarmıştır, ailesinde okula gönderilen tek kızdır. Akabinde Fawzia iş ve yönetim dalında mastır derecesiyle üniversiteden mezun olmuştur. Babası 25 yıldır parlamento üyesidir ama ilk Afganistan savaşının sonunda Mücahitler tarafından öldürülmüştür.

Fawzia önceleri doktor olmayı istemiştir ama politik bilimi araştırmayı seçmiş ve Unicef’in üyesi olmuştur. Hassas gruplar örneğin; ülke içinde yerinden olmuş insanları yakından araştırmış ve kadınları ve çocukları ayrı tutmuş, 2002’den 2004’e kadar organizasyonda çocuk koruma yetkilisi olarak hizmet etmiştir.

Politik kariyeri

Koofi Taliban’dan sonra 2001’de ‘“Okula Dönüş” kampanyasıyla kızların eğitim hakkını destekleyerek ilk politik kariyerine başlamıştır. Unicef de Çocuk Koruma Yetkilisi olarak çocukları şiddet, taciz ve istismardan korumak için 2002'den 2004'e kadar çalışmıştır. 2005'teki parlamento seçimlerinde, Wolesi Jirga'ya ki Afganistan Ulusal Meclisi'nin alt evi olarak bilinen ülkesinin kuzey doğusunun bir bölümü olan Badakhshan semti için seçilmiştir ve o alt evin meclis başkanı olarak aynı zamanda oranın başkanına Ulusal Meclis'in Cumhurbaşkanı ismini de taşıyarak ülkesine hizmet etmiştir. Afganistan tarihindeki Parlamentonun ilk kadın İkinci Meclis Başkanıdır. Parlamentonun 2010'daki seçimlerinde yeniden seçilmiştir ve daha sonra meclisin toplam 69 kadın üyelerinden milletvekili olarak seçilmiştir.

Parlamentoda, her şeyden önce kadın haklarına odaklanmıştır fakat ayrıca, uzaktaki köylere eğitim ve sağlıkla ilgili tesislere bağlanmaları için yollar inşa edilmesi hakkında da yasa yaptı. Kadına karşı şiddetin önlenmesi kanununu tasarladı. Tasarının anayasasının resmî belgesi olması için oylanmasına gerek duyuldu bu yüzden kararname olarak imzalandı.2013'te Parlamentoya sunuldu, yasa maddelerinin İslama karşı gittiğini iddia eden muhafazakârlar yasayı engellediler. Yasa, Afganistan'ın 34 eyaletinde yürürlüğe koyuldu ve davanın yasalara bağlı olmasına karar verildi.

8 Mart 2010'da olan Tora Bora şehrinin yanındaki saldırı da dahil olmak üzere yapılan birçok suikast saldırısında hayatta kaldı.

Koofi, 2014'te Afgan cumhurbaşkanı seçiminde kadınlar için eşit haklar platformunda, yaygın eğitime katkıda bulunarak ve siyasal yozlaşma karşıtı olarak Afganistan cumhurbaşkanlığına adaylığını koydu. Ama temmuz 2014'te, seçim komisyonunun kayıt gününü Ekim 2013'e taşıdıklarını söyledi, bunun sonucunda hayatının 40 yılının ihtiyaçlarını minimum seviyeye sınırlandırdı.

Fawzia Koofi, 2014'te parlamento üyesi olarak tekrar seçildi ama daha fazla başkan vekili olarak hizmet etmedi. Şimdi, Afganistan kadınlarının, sivil halkın ve İnsan Hakları Komisyonu'nun genel başkanı olarak hizmet vermektedir.

Kadın Hakları Sözleşmesi

Afganistan'da kadın haklarını savunmaya öncelik verdi. Parlamentodaki milletvekilliği kadrosu süresince Afgan hapishanelerindeki kadınların yaşam koşullarının gelişimini, çocuklara karşı şiddete (özellikle cinsel şiddet) savaş açma komisyonunu ve Şi Mezhebinin özel statü kurallarındaki yasa değişikliğini savunan önemli kadınlardandır.

Ayrıca, Koofi, Badakhshan'daki seçmenleri için yaygın eğitim fırsatlarını ve  onların iyi okullara geçişlerini destekleyerek kadınları ve çocukları eğitime teşvik etti. 2015'te başkan vekili olarak çalışırken Koofi uzak şehirlerin okullarındaki kızların eğitimi için özel fonları yükseltti.2009'da Dünya Ekonomik Forum’u tarafından Genç Küresel Lider olarak seçildi.

2014'te, Talibandaki kurban olan öğrencilerini ziyarete gitti ve onları eğitimlerine devam etmeleri için cesaretlendirdi.

Özel hayatı

Koofi, kimya öğretmeni ve mühendis olan Hamid ile evlendi. Evliliği görücü usulü bir evlilikti. Fakat ailesinin kararına karşı çıkmadı. Evliliklerinden 10 gün sonra Taliban askerleri kocasını tutukladılar ve esir aldılar. Hapishanede tüberküloz hastalığına yakalandı. 2003'te serbest bırakıldıktan kısa süre sonra öldü. Koofi 2 kızıyla birlikte Kabil de yaşıyor.

Çalışmaları

  • Kızıma Mektuplar (Nisan 2011)
  • Seçilmiş Kız: Gelecekte Afganistan'a Yön Veren Bir Kadının Savaşı. (3 Ocak 2012) 

Seçilmiş Kız: Gelecekte Afganistan’a Yön Veren Bir Kadının Savaşı

Fawzia Koofi'nin anı yazısı ‘Seçilmiş Kız: Gelecekte Afganistan’a Yön Veren Bir Kadının Savaşı’, Nadane Ghouri’nin yardımıyla Fawzia Koofi tarafından yazılan otobiyografik bir anı yazısıdır. Aslında Kızıma Mektuplar adlı eserin başlığı altında yayımlanan bu eser resmen 2012'de Palgrave Macmillan Yayınevleri tarafından yayınlanmıştır. Bu eser baştan başa Koofi'nin çocukluğunu, aldığı eğitimi ve politikadaki gelişimini anlatır. Ayrıca kızlarına yazılmış mektuplarla hayatı hakkında öyküleri de içerir.

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Türkiye'de kadın hakları</span>

Türkiye'de kadın hakları konusu, Batı dünyasındaki gelişmelere paralel olarak 19. yüzyıl ortalarından itibaren gündeme gelmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Hamid Karzai</span> Afganistanlı siyasetçi

Hamid Karzai Peştun asıllı Afgan siyasetçi. Afganistan eski devlet başkanıdır. Taliban sonrası ilk devlet başkanıdır. 2001-2004 yılları arasında halk tarafından desteklenen Karzai, 2004 seçimleri sonrası dönemde yönetimde yolsuzluğun artması, ülke çapında Taliban ve El-Kaide militanların tekrar güç kazanmasıyla birlikte hem Karzai'nin hükûmetine karşı hem de ülkenin geleceğine karşı bir şüphe ve güvensizlik ortamı oluştu. 2009 yılı Kasım ayında bir kez daha devlet başkanı seçilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Afganistan Devrimci Kadın Birliği</span>

Afganistan Devrimci Kadın Birliği veya kısaca RAWA, İngilizce: Revolutionary Association of the Women of Afghanistan), 1977 yılında Afganistan’ın başkenti olan Kâbil’de Meena Keshwar Kamal liderliğinde kurulmuştur. RAWA, feminist, köktendincilik karşıtı, seküler demokrasi için çalışan ve laiklik yanlısı bir organizasyondur.

<span class="mw-page-title-main">Kadın hakları</span>

Kadın hakları, kadınların erkeklerle eşit şekilde sahip olduğu sosyoekonomik, siyasi ve yasal hakların tamamına verilen isim.

<span class="mw-page-title-main">Nakiye Elgün</span> Türk siyasetçi ve eğitimci

Nakiye Elgün, Türk siyasetçi ve eğitimcidir.

<span class="mw-page-title-main">Fatma Şahin</span> Türk siyasetçi ve Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı

Fatma Şahin, Türk siyasetçi ve Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı. Eski Aile ve Sosyal Politikalar bakanı ve Gaziantep'in ilk kadın milletvekilidir. Türkiye Belediyeler Birliği (TBB) eski başkanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Tezer Taşkıran</span>

Tezer Taşkıran, Azerbaycan kökenli Türk öğretmen, siyasetçi, yazar.

<span class="mw-page-title-main">İstanbul Sözleşmesi</span> kadına karşı ve aile içi şiddetin önlenmesiyle ilgili uluslararası sözleşme

İstanbul Sözleşmesi ya da tam adıyla Kadınlara Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye İlişkin Avrupa Konseyi Sözleşmesi, Avrupa Konseyi tarafından hazırlanan, 45 ülke ve Avrupa Birliği tarafından imzalanan, kadına yönelik şiddet ve aile içi şiddeti önleme ve bununla mücadelede temel standartları ve devletlerin bu konudaki yükümlülüklerini belirleyen uluslararası insan hakları sözleşmesidir.

<span class="mw-page-title-main">Leszek Miller</span> 10. Polonya başbakanı

Leszek Cezary Miller 2001-2004 yılları arasında Polonya Başbakanı olarak görev yapan Polonyalı bir solcu siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Elizabeth Garrett Anderson</span>

Elizabeth Garrett Anderson, İngiliz hekim ve kadın hakları savunucusu. İngiltere'nin hekim ve kadın hakları savunucusu olan ilk kadını. Kadınlarla çalışan ilk hastanenin kurucu ortağı, İngiliz tıbbı okulunun birinci dekanı, Fransa'da tıbbın ilk kadın doktoru, İngiltere'deki bir okul yönetim kuruluna seçilen ilk kadın ve İngiltere'nin ilk kadın belediye başkanı ve hakimi olan Aldeburgh belediye başkanı.

<span class="mw-page-title-main">Maria Başir</span>

Maria Başir, Afganistanlı savcı.

Kadın sığınmaevi, kadına yönelik şiddet olaylarına karşı kadınların varsa çocukları ile birlikte, şiddetten geçici olarak korunmasını sağlamak, bu dönemde şiddet mağdurlarının psikolojik, sosyal ve ekonomik sorunlarının çözülmesi için açılmış sosyal hizmet kuruluşlarıdır. Türkiye'de Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, belediyeler ve Sivil Toplum Kuruluşları'na bağlı toplam 143 kadın sığınmaevi bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Derya Yanık</span> Türk avukat ve siyasetçi

Derya Yanık Türk avukat ve siyasetçi. Eski Türkiye Cumhuriyeti Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Taliban yönetiminde kadın hakları</span> Afganistanda Taliban yönetimi altında kadınlara uygulanan davranışlar

Taliban, Afganistan'da iktidardayken kadın düşmanlığı ve kadınlara yönelik şiddetle uluslararası üne kavuşmuştur. Belirttikleri amaca göre "kadınların iffet ve haysiyetinin bir kez daha kutsal olabileceği güvenli bir ortam" yaratmaktır. Günümüzde Taliban'ın Afganistan'ın çoğu yerini ele geçirmesiyle kadınlara yönelik bu endişeler artmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Afganistan'da kadın</span> Afganistanda kadın haklarına genel bakış

Afganistan'da kadın hakları tarih boyunca çeşitlilik göstermiştir. 1964'teki Afganistan anayasasıyla kadınlar resmen eşitlik kazandı. Ancak bu haklar, 1990'larda ortaya çıkan iç savaş sırasında Taliban gibi farklı geçici yöneticiler tarafından kadınların elinden alındı. Özellikle Taliban yönetimi sırasında kadınlar, özellikle sivil özgürlükler açısından çok az özgürlüğe sahip olmuş ya da bu haklardan tamamen mahrum kalmıştır. 2001 sonlarında Taliban rejiminin kaldırılmasıyla Afganistan İslam Cumhuriyeti'nde kadın hakları kademeli olarak iyileştirildi ve büyük ölçüde 1964'teki anayasaya dayanan 2004 anayasasında kadınlar bir kez daha hukuken erkeklerle eşit oldu. Bununla birlikte özellikle de kırsal kesimde yaşayan ve uluslararası endişe yaratmaya devam eden kadınlara yönelik gerici bir bakış açısından ötürü hakları hâlâ belli değildir. Taliban 2021'de Afganistan'ın çoğunu kontrol altına aldığında ise ülkedeki kadınların geleceğiyle ilgili endişeler arttı.

<span class="mw-page-title-main">Roya Sadat</span> Eren Kıvam "Türk Ünlü Geometrici"

Roya Sadat, Afgan film yapımcısı ve yönetmendir.

Muqadasa Ahmedzai, 1992 yılında Afganistan'da doğmuştur. Ahmedzai, siyaset bilimi alanında lisans sahibidir.Afganistan’da toplumsal cinsiyet eşitliğini, eğitimi ve kadınları harekete geçirmek için çalışan sosyal aktivist,politikacı ve şairdir.N-Barış Ödülü sahibidir. Aynı zamanda 2021 yılında BBC’nin yayınladığı 100 Kadın listesinde yer almıştır.

Pashtana Durrani, öğretmen ve LEARN Afganistan'ın kurucusudur. LEARN Kandahar'da okullar kurmuş öğretmenlere eğitim vermiş, öğrencilere de danışmanlık yapmıştır. Durrani Birleşmiş Milletler'de Afgan Gençlik Temsilcisi ve Afgan kızlarının eğitime ulaşması için gösterdiği çabalardan dolayı Malala Fonu Eğitim Savunucusu Ödülü'nü aldı. Ayrıca 2021 yılında BBC'nin yayınladığı 100 ilham veren kadınlardan biri oldu.

Roshanak Wardak Afgan bir jinekolog olmasının yanında Maidan Vardak Eyaletinden eski bir politikacıdır. 2021 yılında diğer elli Afgan kadınla birlikte BBC'nin 100 Kadınından biri seçildi.

Maryam Durani, 1987 yılında doğan Afgan aktivist ve kadın savunucusudur. 2012 yılında Uluslararası Cesur Kadınlar Ödülü'ne layık görülmüştür.