İçeriğe atla

Fevziye Abdullah Tansel

Fevziye Abdullah Tansel
Doğum23 Şubat 1912(1912-02-23)
Muş, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm4 Ağustos 1988 (76 yaşında)
Ankara, Türkiye
Eğitimİstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi
MeslekEdebiyat tenkitçisi
ÖdüllerTürkiye Yazarlar Birliği Üstün Hizmet Ödülü (1984)

Fevziye Abdullah Tansel (23 Şubat 1912, Muş - 4 Ağustos 1988, Ankara), Türk edebiyat tenkitçisi. Babası muhtelif doğu vilayetlerinde kadılık yapmış Abdullah Hulûsi Efendi annesi ise Dobriç müftüsü Yörükoğlu Mustafa Efendi sülalesinden Sârâ Hanım'dı. Fevziye Abdullah 1921'de kız kardeşleriyle beraber Fatih'e taşındı. 1931 yılında İstanbul Kız Lisesi’nden mezun oldu. 1934'te İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nde Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü ve Yüksek Muallim Mektebi’nden mezun olduktan sonra Konya Kız Öğretmen Okulu, Ankara Erkek Lisesi (1935-1936) ve Ankara Atatürk Lisesi’nde (1936-1963) edebiyat muallimliği yaptı. Akademi yaşantısında ilk görev yerleri Gazi Eğitim Enstitüsü ve (1963) Ankara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi'ydi (1964). Kasım 1936 - Haziran 1941 tarihleri arasında Ülkü'nün yazı işleri müdürlüğü görevini yürüttü. Columbia Üniversitesi ve Near and Middle East Institute'de misafir öğretim üyeliğinde bulundu ve burada modern Türk edebiyatı üzerine derler verdi. Tansel 1978 yılında ise emekliye ayrıldı.[1]

Tansel Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı, Türk Tarih Kurumu, Türk Dil Kurumu, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü, Türk Ocağı'nda görev aldı ve Kubbealtı Akademisi Kültür ve Sanat Vakfı'nın kurucuları arasında yer aldı.[2] TYB tarafından 1984 yılında üstün hizmet ödülüne layık görüldü.[1]

Tansel'in hocası Mehmet Fuad Köprülü'ydü. İslam Ansiklopedisi'nde muhtelif makaleler neşretti. Türk dili ve Türk edebiyatı üzerine çok sayıda tenkit ve monograf yayımladı. Abdullah Uçman Tansel hakkında "Fevziye Abdullah divan edebiyatı, halk ve tasavvuf edebiyatı ve özellikle Tanzimat sonrası döneme ait gerçekleştirdiği çalışmalarıyla Türkiye’de üniversite dışında da ilmî çalışmalar yapılabileceğini göstermiş, kadın araştırmacılar arasında en verimli isimlerin başında gelmiştir" yorumunda bulunmuştur.[1]

Eserleri

Abdullah Uçman'ın verdiği Tansel külliyatı şöyledir:[1]

Şiir
  • Duyuşlar (F. A. Erinç imzasıyla, Konya 1935)
İnceleme
  • Mehmed Âkif-Hayatı ve Eserleri (İstanbul 1945)
  • Hususî Mektuplarına Göre Namık Kemal ve Abdülhak Hâmid (Ankara 1949)
  • İstiklâl Harbinde Mücahit Kadınlarımız (Ankara 1988)
Yayımları
  • Ziya Gökalp Külliyatı-I: Şiirler ve Halk Masalları (Ankara 1952)
  • Şinasi-Makaleler (Ankara 1960)
  • Şinasi-Şair Evlenmesi (Ankara 1960)
  • Ziya Gökalp Külliyatı-II: Limni ve Malta Mektupları (Ankara 1965)
  • Namık Kemal’in Husûsî Mektupları (I-IV, Ankara 1967, 1969, 1973, 1986)
  • Mehmet Emin Yurdakul’un Eserleri-I (Ankara 1969)
  • Ömer Seyfettin’in Şiirleri (Ankara 1972),
  • Günebakan (Hamdullah Suphi Tanrıöver, eleştirel basım, Ankara 1986).
Antoloji
  • Çocuklar İçin Dinî Şiirler (Ankara 1961)
  • Tanzimat Devri Edebiyatında Dinî Şiirler (Ankara 1962)
  • Servet-i Fünun ve Son Devir Edebiyatında Dinî Şiirler (Ankara 1962)
  • Türk-İslâm Edebiyatı: Türkçe Dinî Metinler (I-II, Ankara 1967, 1971)
Ders kitapları
  • İyi ve Doğru Yazma Usulleri (örnekleri ile, Ankara 1949)
  • İyi ve Doğru Yazma Usulleri (I-II, Ankara 1962, 1963)
  • İyi ve Doğru Yazma Usulleri (kompozisyon, tashih ve müracaat el kitabı, İstanbul 1975)

Kaynakça

  1. ^ a b c d Abdullah Uçman. "TANSEL, Fevziye Abdullah" (PDF). TDVİA. 24 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 17 Nisan 2020. 
  2. ^ "Vakıf Hakkında". Kubbealtı. 7 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Nisan 2020. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Ahmet Hamdi Tanpınar</span> Türk şair, romancı, deneme yazarı, edebiyat tarihçisi, siyasetçii

Ahmet Hamdi Tanpınar ; Türk şair, romancı, deneme yazarı, edebiyat tarihçisi, siyasetçi ve akademisyendir.

<span class="mw-page-title-main">İbrahim Şinâsî</span> Türk gazeteci, yazar ve şair

İbrahim Şinasi Efendi, Türk gazeteci, yayımcı, şair ve oyun yazarı.

<span class="mw-page-title-main">Abdülhak Hamit Tarhan</span> Türk şair, oyun yazarı, diplomat, milletvekili

Abdülhak Hamit Tarhan, Türk şair, oyun yazarı ve diplomat.

<span class="mw-page-title-main">Recaizade Mahmud Ekrem</span> Türk şair ve yazar (1847-1914)

Recaizade Mahmud Ekrem, Türk şair ve yazardır. 19. yüzyıl Osmanlı dönemi Türk edebiyatının önde gelen isimlerindendir.

Kenan Akyüz,, Türk, akademisyen, edebiyat tarihçisi ve yazarı.

<span class="mw-page-title-main">Enis Behiç Koryürek</span> Türk şair, öğretmen, diplomat ve bürokrat (1891- 1949)

Enis Behiç Koryürek, Türk şair, öğretmen, diplomat ve bürokrat.

<span class="mw-page-title-main">Faruk Nafiz Çamlıbel</span> Türk şair, siyasetçi, öğretmen (1898 - 1973)

Ahmet Faruk Çamlıbel, Türk şair, siyasetçi, öğretmendir.

<span class="mw-page-title-main">Ziya Paşa</span> Osmanlı Türkü şair, mütefekkir ve devlet adamı

Ziya Paşa doğum adıyla Abdülhamid Ziyâeddin, Tanzimat devri devlet ve fikir adamı, gazeteci ve şairdir. Osmanlı İmparatorluğu'nda 19. yüzyılın en önemli devlet adamlarından birisidir ve Tanzimat edebiyatının en fazla eser veren yazarlarındandır. Şinasi ve Namık Kemal ile birlikte “Batılılaşma” kavramını ilk defa ortaya atan Osmanlı aydınları arasında yer alır.

Tanzimat edebiyatı, Tanzimat döneminin kültürel ve siyasi hareketlerinin sonucu olarak ortaya çıkmış edebiyat akımı. 3 Kasım 1839'da Mustafa Reşid Paşa tarafından ilan edilen Gülhane Hattı Hümayunu da denilen yenileşme beratının yürürlüğe konmuş olmasından doğmuştur. Bu olay daha sonraları Tanzimat Fermanı olarak adlandırılacak, gerek siyasi alanda gerek edebî ve gerekse toplumsal hayatta batıya yönelmenin resmi bir belgesi sayılacaktır. Şinasi ile Agah Efendi'nin birlikte çıkarmış olduğu Tercüman-ı Ahval bu edebiyatın başlangıcı olarak kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Namık Kemal</span> Osmanlı yazar ve gazeteci

Namık Kemal, Türk milliyetçiliğine esin kaynağı olmuş, Genç Osmanlı hareketine bağlı yazar, gazeteci, devlet adamı ve şairdir.

"Asker Duası", Ziya Gökalp'in, 1912'de gerçekleşen I. Balkan Savaşı sırasında Türk askerleri için yazdığı şiirdir. 1913 yılında Halka Doğru dergisinde yayımlanmıştır.

<i>XIX. Asır Türk Edebiyatı Tarihi</i>

XIX. Asır Türk Edebiyatı Tarihi, Ahmet Hamdi Tanpınar'ın, Tanzimat Fermanı'nın 100. yıldönümü olan 1939 tarihinde yazdığı bir kitaptır.

<span class="mw-page-title-main">Türk edebiyatı</span> Türkçe yazılmış edebî eserler

Türk edebiyatı, Türk yazını veya Türk literatürü; Türkçe olarak üretilmiş sözlü ve yazılı metinlerdir.

<span class="mw-page-title-main">Vasfi Mahir Kocatürk</span>

Vasfi Mahir Kocatürk. Türk şair, oyun yazarı, öğretmen, edebiyat araştırmacısı, politikacı.

Mehmet Kaplan,, Türk edebiyat kuramcısı, eleştirmen, edebiyat tarihçisi, yazardır.

Necmettin Halil Onan, Türk şair, öğretmen, akademisyen ve edebiyat tarihçisidir. Türk edebiyatının artık klasikleşmiş eseri olan ve Türk ordusunun Çanakkale Savaşı'ndaki savunmasını anan "Bir Yolcuya" şiirini kaleme alan şairdir.

Salih Zeki Aktay, Türk öğretmen, şair ve yazar.

Akif Paşa, devlet adamı, divan şairi ve yazarıdır.

<i>Küçük Mecmua</i> Ziya Gökalpin 1922–1923 yıllarında yayımlanan haftalık dergisi

Küçük Mecmua, Ziya Gökalp tarafından 1922-1923 yıllarında yayımlanan haftalık fikir, edebiyat ve siyaset dergisi. Diyarbekir'de neşredilen derginin toplam otuz üç sayısı çıktı. İlk sayısı 5 Haziran 1922'de, son sayısı 18 Mart 1923'te yayımlandı. Küçük boyda ve iki sütun üzerine toplam on altı sayfadan oluşan dergi, "Haftada bir çıkar, ilmî, edebi, siyâsî, iktisâdî mecmuadır." sloganını kullandı. İmtiyaz sahibi ve sorumlu müdürü Gökalp'tir. Pek az nüshası günümüze kadar gelen derginin Türkçeye çevirisi Şahin Filiz tarafından yapılmış olup yaklaşık altı yüz sayfayı bulmuştur ve üç cilt şeklinde yayımlandı.

Abdullah Uçman, Türk akademisyen.