İçeriğe atla

Fevzi Lütfi Karaosmanoğlu

Fevzi Lütfi Karaosmanoğlu
Türkiye İçişleri Bakanı
Görev süresi
2 Aralık 1951 - 17 Mayıs 1954
Başbakan Adnan Menderes
Yerine geldiğiHalil İbrahim Özyörük
Yerine gelenİbrahim Ethem Menderes
Türkiye Büyük Millet Meclisi
9., 10. ve 11. Dönem Milletvekili
Görev süresi
25 Ekim 1961 - 10 Ekim 1965
Seçim bölgesi1961Manisa
Görev süresi
22 Mayıs 1950 - 11 Eylül 1957
Seçim bölgesi1950Manisa
1954Manisa
Kişisel bilgiler
Doğum 1900
Manisa, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm 22 Ekim 1978 (78 yaşında)
İstanbul, Türkiye
Defin yeri Soğukkuyu Mezarlığı, İzmir
Partisi Demokrat Parti (1950-1955)
Hürriyet Partisi (1955-1958)
Cumhuriyet Halk Partisi
(1958-1962)

Fevzi Lütfi Karaosmanoğlu (1900, Manisa, Osmanlı İmparatorluğu - 22 Ekim 1978) Türk gazeteci ve siyasetçi, eski Türkiye İçişleri Bakanı.

Hayatı

Manisa'nın köklü ve itibarlı ailelerinden birine mensup olan Karaosmanoğlu, İstanbul Halkalı Yüksek Ziraat Okulu'nu bitirerek Yüksek Ziraat Mühendisi oldu.

Gençlik yıllarında Dergâh dergisinde yazarlığa başladı ve Son Telgraf'ta devam etti. Bu gazetede "Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası" lehine yazdığı bir yazı nedeniyle, Elazığ İstiklal Mahkemesi'nde yargılandı ve beraat etti. Ancak bu kısıtlı basın özgürlüğüne alınganlık göstererek yazı hayatını noktaladı, çiftliğe çekildi. Bir süre Manisa'da ziraatla uğraştı.

Fevzi Lütfi Karaosmanoğlu'nun Soğukkuyu Mezarlığındaki mezarı, 2024

DP'nin kurucularındandır. Menderes Kabinesi'nde Devlet Bakanı oldu. Ünlü Marshall Yardımı'nın akışını organize etti. Ayrıca İçişleri Bakanlığı yaptı.

Basına özgürlük ve ispat hakkı istiyordu. Olayı sahiplendi, mücadelesine girdi. Ancak "basına özgürlük" tartışmalarının öncülüğünü yaparken Menderes'le ters düştü, kurucusu olduğu DP'den atıldı. Arkadaşlarıyla birlikte Hürriyet Partisi'ni kurdu ve genel başkanlığını yaptı.

IX., X. ve 1. (XII) Dönem Manisa Milletvekilliği (İstifa: 4 Mart 1962) ile Kurucu Meclis Cumhuriyet Halk Partisi Temsilciliği (6 Ocak 1961 - 15 Ekim 1961) yaptı.[1]

2005 yılında Manisa/Salihli ilçesinde adına bir ilköğretim okulu yaptırıldı.[2]

Kaynakça

  1. ^ 20. HÜKÜMET ÜYELERİ[]
  2. ^ "MEB". 28 Mayıs 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Nisan 2010. 
Siyasi görevi
Önce gelen:
Halil İbrahim Özyörük
Türkiye İçişleri Bakanı
2 Aralık 1951 - 17 Mayıs 1954
Sonra gelen:
İbrahim Ethem Menderes

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Celâl Bayar</span> 3. Türkiye cumhurbaşkanı (1950–1960)

Mahmut Celalettin Bayar, Türk ekonomist, siyasetçi ve eski cumhurbaşkanı. Çağdaş Türkiye'nin siyasi yaşamının çeşitli dönemlerinde önemli roller oynamış olan Bayar, Meclis-i Mebusan üyesi, cumhuriyet döneminde iktisat vekili, Mustafa Kemal Atatürk'ün son başbakanı ve 1950-1960 arasında Türkiye'nin üçüncü ve asker kökenli olmayan ilk cumhurbaşkanı olarak görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Adnan Menderes</span> 9. Türkiye başbakanı

Ali Adnan Menderes, Türk siyasetçi. 1950-60 yılları arasında Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlığı görevinde bulundu. Ayrıca, aynı tarihler arasında kurucuları arasında yer aldığı Demokrat Parti (DP) Genel Başkanlığını yürüttü. Menderes, Türkiye siyasi tarihinde idam edilen ilk ve tek Türkiye Cumhuriyeti başbakanı olarak tarihe geçti. 1990'da Türkiye Büyük Millet Meclisi çıkardığı yasayla, Menderes ve onunla beraber idam edilen Maliye Bakanı Hasan Polatkan ve Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu'ya itibarlarını iade etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Demokrat Parti (1946)</span> Türkiyede bir siyasi parti (1946–1960)

Demokrat Parti, 7 Ocak 1946'da kurulan, kurulduğu yıl yapılan seçimlerde azınlıkta kalıp 4 yıl sonra yapılan seçimlerde 27 yıllık tek parti dönemini sona erdiren Türk siyasi partisi olarak bilinir. Sırasıyla 1950, 1954 ve 1957 seçimlerini kazanmış ve 10 yıl boyunca iktidar olmuştur. Demokrat Parti, 27 Mayıs 1960 askeri darbesi ile iktidardan düşürülmüş ve 29 Eylül 1960'ta kapatılmıştır. Demokrat Parti'nin kısaltması DP olarak yazılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Yakup Kadri Karaosmanoğlu</span> Türk yazar, diplomat

Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Türk yazar ve diplomattır. Türk Dil Kurumunun kurucularındandır.

<span class="mw-page-title-main">Hasan Polatkan</span> Türk siyasetçi ve maliyeci

Hasan Polatkan, Kırım Tatarı kökenli Türk siyasetçi ve maliyeci. Mayıs ile Aralık 1950 arasında kısa bir dönem Çalışma Bakanlığı görevine getirildi. 1950-60 yılları arasında ise Maliye Bakanlığı görevinde bulundu. 27 Mayıs Darbesi sonrası başlatılan Yassıada Yargılamaları sonrası Başbakan Adnan Menderes ve Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu ile birlikte İmralı adasında idam edildi.

<span class="mw-page-title-main">27 Mayıs Darbesi</span> Demokrat Parti hükûmetinin artan otoriterleşmesine karşı yapılan askerî darbe

27 Mayıs Darbesi, 27 Mayıs 1960 tarihinde yapılan ve Türkiye Cumhuriyeti tarihinde gerçekleşmiş ilk askerî darbe. Ayrıca 27 Mayıs Askerî Müdahalesi, 27 Mayıs İhtilali veya 27 Mayıs Devrimi olarak da anılır. Darbe emir komuta zinciri içinde yapılmamıştır, 37 düşük rütbeli subayın planları ile Tümgeneral Cemal Madanoğlu'nun komutanlığında icra edilmiştir. Kritik mevziler bu subayların ellerindeki asker ve silahlarla önce ordudaki Komuta Kademesinin etkisiz hâle getirilmesi ile ele geçirilmiştir. Cumhurbaşkanı Celal Bayar, Başbakan Adnan Menderes ve bazı hükûmet üyeleri tutuklanmıştır. 235 general ve 3.500 civarında subay emekliye sevk edilmiş, üniversitede bulunan 147 öğretim görevlisi görevden alınmış ve bazı üniversiteler kapatılmıştır. Bununla beraber 520 savcı ve yargıç görevden alınmıştır.

Vatan Cephesi, Demokrat Parti iktidarı döneminde başbakan Adnan Menderes tarafından kurulan siyasi oluşum. DP'nin il ve ilçe teşkilatları ile gençlik kollarını bir araya getiren oluşumda, DP destekçilerinin isimleri radyodan düzenli olarak halka açıklanmaktaydı. Bunun yapılmasındaki amacın gitgide güçlenen muhalefete karşı gövde gösterisi yapmak olduğu ve halkı kutuplaşmaya ittiği iddia edilmiş, bu uygulama 27 Mayıs 1960 Darbesi'nin de önemli gerekçelerinden biri olmuştur. Bu uygulamayı destekleyenlere göre Vatan Cephesi sadece iktidardan memnun olanların oluşturduğu bir sivil toplum örgütlenmesidir.

<span class="mw-page-title-main">1961 Türkiye genel seçimleri</span> TBMM 12. dönem milletvekillerini belirleyen seçim

1961 Türkiye genel seçimleri, 15 Ekim 1961 tarihinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi 12. yasama döneminde görev yapacak 450 milletvekilini belirlemek için yapılan genel seçim. 27 Mayıs Darbesi'nin ardından yapılan ilk genel seçimlerdir. 1961 Senato seçimleri ile aynı gün yapılan seçimlerde milletvekili seçimi zarfları "pembe", Cumhuriyet Senatosu seçimi zarfları ise "yeşil" renkli olarak belirlenmişti.

<span class="mw-page-title-main">Hayrettin Erkmen</span> Türk siyasetçi

Hayrettin Erkmen, Türk siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Hürriyet Partisi</span> Türkiyede bir siyasi parti (1955–1958)

Hürriyet Partisi, ispat hakkı tanınması meselesinde parti yönetimiyle ters düştükleri için DP'den ayrılan 19 muhalif milletvekili tarafından 20 Aralık 1955'te kurulan merkez partisi.

<span class="mw-page-title-main">Yassıada Yargılamaları</span> 1960 darbesinden sonraki mahkeme süreci

Yassıada Yargılamaları, 27 Mayıs 1960 Darbesi'nden sonra iktidardan uzaklaştırılan Demokrat Parti yönetiminin, darbeyi gerçekleştiren cunta tarafından kurulan özel bir mahkemede yargılandığı davalar dizisi. Yargılamalar Demokrasi ve Özgürlük Adası 'nda yapıldığı için bu isimle anılırlar. İki eski bakan ve bir başbakanın idam edilmesiyle sonuçlanan yargılamalar, Türk siyasi hayatında çok önemli bir yere sahiptir ve bu konudaki tartışmalar günümüzde de sürmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Şevket Raşit Hatipoğlu</span>

Mustafa Şevket Hatipoğlu, Türk devlet adamı, akademisyen.

<span class="mw-page-title-main">Ekrem Alican</span> Türk siyasetçi ve maliyeci

Ali Ekrem Alican, Türk siyasetçi ve maliyeci.

<span class="mw-page-title-main">Medeni Berk</span>

Mehmet Medeni Berk, Aksaraylı Türk siyasetçidir.

Ahmet Mükerrem Sarol, Türk doktor, siyasetçi, milletvekili ve devlet bakanı.

<span class="mw-page-title-main">Yeni Türkiye Partisi (1961)</span> Türkiyede bir siyasi parti (1961–1973)

Yeni Türkiye Partisi (YTP), 1961 ile 1973 arasında Türkiye'de faaliyet göstermiş siyasi parti.

<span class="mw-page-title-main">19. Türkiye Hükûmeti</span> I. Menderes Hükûmeti (1950–1951)

19. Türkiye Hükûmeti veya I. Menderes Hükûmeti, 22 Mayıs 1950 - 9 Mart 1951 tarihleri arasında görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">21. Türkiye Hükûmeti</span> III. Menderes Hükûmeti (1954–1955)

21. Türkiye Hükûmeti veya III. Menderes Hükûmeti, 17 Mayıs 1954 - 9 Aralık 1955 tarihleri arasında görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">22. Türkiye Hükûmeti</span> IV. Menderes Hükûmeti (1955–1957)

22. Türkiye Hükûmeti veya IV. Menderes Hükûmeti, 9 Aralık 1955 - 25 Kasım 1957 tarihleri arasında görev yaptı. Dördüncü Menderes Hükûmeti olarak bilinir.

Adnan Menderes, 27 Mayıs Darbesi sonrası Başbakanlık görevinden alındı ve Yüce Divanda yargılandı. Mahkemede suçlu bulunan 62 yaşındaki Menderes, İmralı Cezaevi'ne nakledilerek 17 Eylül 1961, Pazar günü asılarak idam edildi.