İçeriğe atla

Feride Hayat

Feride Hayat
Doğumفریده هیئت
20 Haziran 1949 (75 yaşında)
Tahran, İran
MilliyetAzerbaycanlı
Kariyeri
DalıAntropoloji
Çalıştığı kurumlarSOAS, Londra Üniversitesi
Bişkek Amerika Orta Asya Universitesi

Feride Hayat (d. 20 Haziran 1949; Tahran, İran) İran Azerbaycanlıları'ndan olan Britanyalı antropolog ve yazar. O, Londra Üniversitesi, SOAS ve Bişkek'deki Amerika Orta Asya Universitesi'nde çalışmıştır.[1]

Feride Hayat Azerbaycan ve Kırgızistan'dakı kadınlarla ilgili birçok makalenin yazarıdır. Konuyla ilgili "Azeri kadını değişimde: Sovyet ve Post-Sovyet Azerbaycanında Kadın" ve "Kırk kabilenin toprağı" kitablarının da yazarıdır.[2]

Hayatının ilk yılları

Feride Hayat Tahran şehrinde İran Azerisi bir ailede doğmuştur. Çoçukluk yıllarını Tahran'da geçiren Feride hem fars, hem de Azerbaycan Türkçesini öğrenmiştir.

Eğitimi

Orta okulu bitirdikten sonra Türkiye'ye gelmiş ve Ankara Üniversitesi'nde fizik eğitimi almıştir. 1967 yılında ilde yüksek öğretim almak için Londra'ya taşınmıştır. Burada ilk eğitimini hesablama ve istatistikten alan Feride sonraki aşamada bilgisayar bilimi üzerine master yapmıştır. Bundan sonra alan değiştirerek SOAS, Londra Üniversitesi'nde, sosyal antropoloji üzerine master yapmıştır. Bu alanda aynı üniversitede doktora da yapmıştır.[3]

Çalışma Hayatı

1992-1997 yıllarında Azerbaycan kadınının keçirdiği değişimlerle ilgili araştırmalar yapmıştır. Bundan başka, onun araştırmaları Azerbaycan kadınının post-sovyet dönemindeki değişimini de kapsamaktadır. 2002 ve 2003 yıllarında Kırgızistan ve Özbekistan'a ziyaretler etmiş, bu ülkelerdeki kadınlar, ülkelerin kültürü ve bölgenin sosyal yaşamıyla ilgili araştırmalar yürütmüştür.

Bibliyografisi

Kitapları

  • Azeri Women in Transition: Women in Soviet and Post-Soviet Azerbaijan, Routledge, 2002 (WorldCata göre, bu kitap dünyanın 175 kütübhanesinde bulunmaktadır[4]
  • Land of Forty Tribes, Hertfordshire Press, 2015
  • Post-Soviet Islam in Azerbaijan, Cultural Archetypes and Political Change in the Caucasus, Nino Tsetsishvili (ed.), Nova Science Publishers, 2010
  • Women and the Culture of Entrepreneurship in Azerbaijan, Markets and Moralities: ethnographies of post-socialism, R. Mandell & C. Humphrey (eds.), London: Berg, 2002
  • Azeri Professional Women's Life Strategies in the Soviet Context, Gender and Identity Construction: Women of Central Asia The Caucasus and Turkey, F.Acar and A. Ayata (eds.), E.J. Brill, Boston, USA, 2000
  • The Azaris, Some Minorities in the Middle East, R. Tapper (ed.), Centre for Near and Middle Eastern Studies, SOAS, University of London, 1992

Makaleleri

  • New Veiling in Azerbaijan: gender and globalizing Islam, European Journal of Women's Studies, vol. 15, no.4, October 2008
  • Globalisation and Changing Gender Norms in Azerbaijan, International Feminist Journal of Politics, vol. 8, no.3, September 2006
  • Re-Islamisation in Kyrgyzstan: gender, new poverty, and the moral dimension, Central Asian Survey, vol.23, no.3-4, Dec. 2004

Kaynakça

  1. ^ "Farideh Heyat - Biweekly". biweekly.ada.edu.az. 22 Ağustos 2016. 22 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ "Farideh Heyat". Hertfordshirepress.com. 1 Aralık 2016. 13 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mayıs 2015. 
  3. ^ "About Farideh Heyat". www.faridehheyat.co.uk. 1 Aralık 2016. 9 Ekim 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  4. ^ "Azeri women in transition : women in Soviet and post-Soviet Azerbaijan". www.worldcat.org. 5 Ağustos 2016. 13 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Aralık 2016. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan</span> Güney Kafkasyada bir ülke

Azerbaycan, resmî adıyla Azerbaycan Cumhuriyeti, Batı Asya ile Doğu Avrupa'nın kesişim noktası olan Kafkasya'da yer alan bir ülkedir. Güney Kafkasya'nın en büyük yüz ölçümüne sahip ülkesi olan Azerbaycan'ın doğusunda Hazar Denizi, kuzeyinde Rusya, kuzeybatısında Gürcistan, batısında Ermenistan ve güneyinde İran ile komşudur. Kendisine bağlı olan Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'nin ise kuzey ve doğusu Ermenistan ile, güneyi ve batısı İran ile çevrilmiştir, Türkiye ile 17 km'lik sınırı bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Haydar Aliyev</span> 3. Azerbaycan cumhurbaşkanı

Haydar Alirıza oğlu Aliyev Azerbaycanlı siyasetçi, Azerbaycan Cumhuriyeti'nin üçüncü cumhurbaşkanı, Nahçıvan Yüksek Meclisi'nin 3. Başkanı. Aynı zamanda Azerbaycan'ın görevdeki cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in babasıdır. Azerbaycan'ın "ümummilli lider" ve "ulu önder" unvanlarını taşımaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Güney Azerbaycan</span> İranın kuzeybatı bölgesi

Azerbaycan, Güney Azerbaycan veya İran Azerbaycanı, İran'ın kuzeybatısında yer alan tarihi bölge. Günümüzde İran'ın Doğu Azerbaycan, Batı Azerbaycan, Erdebil və Zencan Eyaletlerini Kapsar.

<span class="mw-page-title-main">Talışlar</span> İranî etnik grup

Talışlar veya Talişler, Azerbaycan Cumhuriyeti'nin güneydoğu rayonları Lenkeran, Astara, Masallı ve Lerik), Baküde ve İran'ın kuzeydoğu eyaletleri Gilan ve Erdebil'de yaşayan İrani bir halktır.

<span class="mw-page-title-main">Birinci Dağlık Karabağ Savaşı</span> 1988-1994 yılları arasında Karabağ bölgesinde Azerbaycan ve Ermenistan arasında yaşanmış askeri bir çatışma

Birinci Dağlık Karabağ Savaşı, Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlı Dağlık Karabağ Özerk Oblastı'nın Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlanmasını isteyen Ermeniler ile bunu kabul etmeyen Azeriler arasında başlayan ve Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra Azerbaycan ile Ermenistan arasında çatışmaya dönüşen Şubat 1988-Mayıs 1994 tarihleri arasında süren savaştır. Savaş öncesinde ve etnik çatışmaların sıcak savaşa dönüşmesi sonrasında Sumqayıt Pogromu, Kirovabad Pogromu, Bakü Pogromu gibi pogromlar, Hocalı Katliamı, Malıbeyli ve Kuşçular Katliamı ve Maragha Katliamı gibi katliamlar yaşanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan tarihi</span> Azerbaycanın tarihi

Azerbaycan, Avrasya'nın Kafkasya bölgesinde bir ülke. Doğuda Hazar Denizi, kuzeyde Rusya'nın Dağıstan bölgesi, kuzeybatıda Gürcistan, güneybatıda Ermenistan ve Türkiye ve güneyde İran ile sınırlıdır. Azerbaycan Cumhuriyet'nin yaklaşık 10 milyona yaklaşan nüfusunu bir Türk etnik grubu olan Azerbaycanlılar ve çeşitli diğer etnik gruplar oluşturmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Mart Katliamı</span>

Mart Katliamı veya daha az yaygın olarak Mart Olayları, 30 Mart 1918 - 2 Nisan 1918 tarihleri arasında Bakü şehri ve civarında Bakü Sovyeti ve Ermeni Devrimci Federasyonu kuvvetlerinin Müsavat Partisi ve Kafkas Süvari Tümeni arasında meydana gelen çatışmalar. Çatışma sırasında Azeri sivillere yönelik katliam yaşanmış ve olayların sonucunda Azeri ve diğer müslüman halk mensuplarından 3.000 ila 12.000 kişinin öldürüldüğü aktarılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Bakü Katliamı</span>

Bakü Katliamı veya Bakü Pogromu, Ocak 1990'da Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'de Azeriler tarafından işlenen ve esasen Ermeni sakinleri hedef alan pogrom.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan hanlıkları</span> Güney Kafkasyada fiilen bağımsız olan Türk kökenli hanedanlarca yönetilen hanlıklar

Azerbaycan hanlıkları, Güney Kafkasya'da 1747-1844 yılları arasında fiilen bağımsız olan ve çoğunlukla Türk (Azerbaycanlı) kökenli hanedanlarca yönetilen hanlıklardır.

Azerbaycan Yahudileri Azerbaycan'da yaşayan Yahudilere denir.

<span class="mw-page-title-main">İran Azerileri</span> İran Azerbaycanı Türkleri

İran Azerileri, Kuzey İran Azerileri, Güney Azerileri, Güney Azerbaycanlılar, İran Azerbaycanlıları ya da İran Türkleri;, İran'da Güney Azerbaycan denen ve Türkiye, Ermenistan ve Azerbaycan sınırına yakın bölgelerde yaşayan ve İran Türklerinin büyük çoğunluğunu oluşturan Azerilerdir. 70 milyon nüfuslu İran'ın üçte birinden fazlasını oluştururlar. İran'da Azeriler en büyük Türk grubudur ve Farsçadaki İran Türkleri adı öncelikle İran Azerileri için kullanılmaktadır. Tebriz, Erdebil, Zencan ve Urumiye bölgelerinde de yoğun olarak yaşayan Azerilerin başkent Tahran'daki nüfusları da oldukça yüksek ve Tahran pazarına büyük oranda Azeri tüccarlar hakimdir. Çok heterojen etno-linguistik grubun üyeleri olan Azeriler, çok farklı sosyoekonomik koşullar altında yaşamlarını sürdürür.

<span class="mw-page-title-main">Çoğunluğu Müslüman olan ülkelerde kadınların oy hakkının zaman çizelgesi</span>

Bu zaman çizelgesi Müslüman çoğunluklu ülkelerde kadınlara oy hakkı verme tarih sıralamasına göre listelenmiştir.

Azerilerin Ermenistan'dan sürgün edilmesi, 20. yüzyıl boyunca zorla yerinden etme ve etnik temizlik eylemi olarak gerçekleşmiştir. Ekim Devrimi öncesinde, Azeriler Erivan nüfusunun yüzde 43'ünü oluşturuyordu. Tatar nüfusu, 20. yüzyılda Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti topraklarından ve daha sonra Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nden birkaç kez zorla göç sürecine katıldı. Stalin'in politikaları altında, 1948'de Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nden yaklaşık 100.000 Azeri sınır dışı edildi. Onların evleri daha sonra Sovyetler Birliği'ne yurt dışından gelen Ermeni göçmenler tarafından işgal edildi.

Anti-Azerizm, Azeri karşıtlığı, Azerbaycan Türklerine yönelik karşıtlık veya Azerbaycanofobi, Azerbaycan Türkleri'ne ve Azerbaycan'a karşı nefret ve korku olarak tanımlanır.

<span class="mw-page-title-main">Sakine Ahundzade</span>

Sakine Mirza Heybet kızı Ahundzade Azeri oyun yazarıdır. Azerbaycan edebiyatının bilinen ilk kadın oyun ve drama yazarıdır.

<span class="mw-page-title-main">Hamide Cavanşir</span> Azerbaycanlı hayırsever ve kadın hakları aktivisti

Hamide Cavanşir, Azeri hayırsever ve kadın hakları aktivistiydi. İkinci evliliği, yazar ve gazeteci olan Celil Memmedkuluzade ile oldu.

<i>Sevil</i> (piyes, 1928) Cafer Cabbarlı tarafından yazılmış bir piyes

Sevil, 1928 yılında Azerbaycanlı oyun yazarı Cafer Cabbarlı tarafından yazılmış bir piyes. Eserde kadınların toplumdaki rolü, çektikleri sıkıntılar, mücadeleleri ve geri kalmış ataerkil geleneklere karşı kazandıkları zaferleri konu alınmaktadır. Dönemin birçok kadını şehir tiyatrosunda bu oyunu izledikten sonra başörtüsü takmayı reddetti. Oyunun sonraki uyarlamalarının insanlar üzerinde orijinalinden daha az etkisi oldu. 1929'da aynı isimde bir film çekildi. Film, Orta Asya ve Kafkasya'daki birçok ülkede yayımlanmıştır.

Gugark pogromu, Gugark Faciası veya Gugark Katliamı, Sovyetler Birliği'nin cumhuriyetlerinden biri olan Ermenistan SSC'nin Gugark ilinde yaşayan etnik Azeri sivillere karşı yapılan pogromdur. Resmi Ermeni kaynaklarına göre, bölgede yaşayan yerli Ermeniler ve Azerbaycan'dan kaçan Ermeni mülteciler; bölgedeki Azerileri aşağıladı, onları öldürdü, soydu ve evlerini yağlamadı. Pogrom sırasında en az 18, en fazla ise 187 kişi öldürüldü.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan-İran ilişkileri</span>

Azerbaycan Cumhuriyeti ile İran İslam Cumhuriyeti arasında resmi diplomatik ilişkiler, Sovyetler Birliği'nin dağılmasının (1991) ardından kurulmuştur. İran ve Azerbaycan büyük ölçüde aynı tarihi, dini, etnik kökeni ve kültürü paylaşıyor. Şu anda Azerbaycan Cumhuriyeti olarak adlandırılan topraklar, İran'dan ancak 19. yüzyılın ilk yarısında, Rus-İran Savaşları ile ayrıldı. Aras nehrinin kuzeyindeki bölgede, çağdaş Azerbaycan Cumhuriyeti'nin toprakları, Rusya tarafından işgal edilene kadar İran topraklarıydı. İran ve Azerbaycan ayrıca çoğunluğu Şii Müslüman olan iki ülkedir. Sırasıyla dünyadaki en yüksek ve ikinci en yüksek Şii nüfus yüzdesine sahipler, ve her iki komşu milletin nüfusunun çoğunluğu ağırlıklı olarak Sünni iken tarihin tam olarak aynı anından itibaren her iki ülkede de Şiilik kök salmıştır. Ancak siyasi uyum zaman zaman değişebileceğinden iki ülke arasında bazı gerginlikler yaşanıyor. Azerbaycan Cumhuriyeti, İsrail, Türkiye ve Amerika Birleşik Devletleri ile müttefik olan Batı yanlısı bir hükûmete sahipken, İran ise ABD ile düşmanlığı nedeniyle sıkı bir şekilde Rusya ve Çin yanlısı desteğe sahip ve yaptırımlarla hedef alınıyor.