İçeriğe atla

Ferhunde Özbay

Ferhunde Özbay (1944 Sivas, 8 Nisan 2015, İstanbul) feminist, sosyolog, demograf, akademisyen.

1944'te Sivas'ta doğdu ve Ankara'da büyüdü. 1966'da Ankara'da Sosyal Hizmetler Akademisi'ni bitirdi (günümüzde Hacettepe Üniversitesi Sosyal Hizmetler Bölümü[1]). 1967 yılında Hacettepe Toplum Hekimliği Bölüm başkanı Prof. Dr. Nusret Fişek'in kurduğu, Nüfus Etütleri Enstitüsü'nde çalışmaya başladı. Özbay her zaman Nusret Fişek’le çalışmanın bir ayrıcalık olduğunu ve Fişek’in çalışkanlığı, dürüstlüğü, azmi ve mütevaziliği ile kendisine rol modeli olduğunu söylerdi.[2]

1969’da Hacettepe Nüfus Etütleri Enstitüsü’nden yüksek lisans derecesini aldı. O yıl yüksek lisansı dereceyle bitirenlere verilen bursla 1970’te Princeton Üniversitesi’ne gitti, orada demografi ve Michigan Üniversitesi yaz okulunda örnekleme sertifikaları aldı. Sosyoloji doktorasını Cornell Üniversitesi’nde yaptı. 1975’te doktorasını bitirip döndükten sonra Hacettepe’den ayrılarak Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi Davranış ve Toplumsal Bilim Bölümü’nde akademik hayata atıldı.[2] 1982 yılında İstanbul'a gelerek Boğaziçi Üniversitesi Sosyal Bilimler Bölümü'ne girdi.1983 yılında doçent, 1989 yılında profesör oldu.[2] 2006 yılında emekli olana dek Boğaziçi Üniversitesi Sosyoloji Bölümü’nde ders verdi. Emekli olduktan sonra da Boğaziçi’nde ders vermeyi sürdürdü.[3]

Göç, aile, ev içi emek ve sosyal tarih gibi alanlarda öncü araştırmalar yaptı. Çalışmalarında kadının sosyal demografik yapısını, aile kurumu içinde ve iş hayatındaki rollerini ve bu rollerin zamanla değişimlerini gözlemledi. Kadın İstihdamını Geliştirme Girişimi (KEİG) kurucularındandı.[4]

Türkiye’nin ilk kadın nüfusbilim uzmanları arasında sayılan Özbay, nüfusbilimin yanı sıra göç, aile, kadın emeği, kent, sosyal tarih alanlarında da çalışmalar yürüttü. 1979-2011 arasında yayımlanmış makalelerinden oluşan Kadın Emeği adlı kitabı,onun ölümünden sonra kolektif bir biçimde Saniye Dedeoğlu, Ayşe Durakbaşa, Yıldız Ecevit, İpek İlkkaracan ve Şemsa Özar’ın katkılarıyla 2019'da yayımlandı.[5]

Yayınları

  • Women, Family and Social Change in Turkey, (der. F. Özbay), UNESCO, Bangkok,1990.
  • Küresel Pazar Açısından Kadın Emeği ve İstihdamındaki Değişimler: Türkiye Örneği, KSSGM ve İKGV Yayını, Ankara, 1998.
  • Türkiye'de Evlatlık Kurumu: Köle mi Evlat mı? Boğaziçi Üniv. Yayınevi, Istanbul.1999.
  • "Gendered Space: A New Look at Turkish Modernisation" Gender & History. Leonore Davidoff et al. (eds.) Blackwell, Oxford, 2000.
  • Türkiye'de Nüfus Hareketleri, Devlet Politikaları ve Demografik Yapı, Özbay F. ve diğerleri, Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü. Ankara. 1-69, 2002.
  • "Evlerde Elkızları: Cariyeler, Evlatlıklar, Gelinler", Feminist Tarihyazımında Sınıf ve Cinsiyet, Leonore Davidoff, Ayşe Durakbaşa (eds.), İletişim, İstanbul, 2002.
  • Kadın Emeği : Seçme Yazılar, İletişim 2019.
  • Emek, Beden, Aile: Türkiye'de Kadınlık Halleri, Haz. Taylan Acar, Şemsa Özar, Metis, 2021.

Adına verilen ödüller

Özbay'ın anısına Nüfusbilim Derneği tarafından 2018 yılından bu yana Ferhunde Özbay Makale Ödülü veriliyor.[6]

Kaynakça

  1. ^ "Hacettepe Üniversitesi". www.shy.hacettepe.edu.tr. 25 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Kasım 2021. 
  2. ^ a b c "Ferhunde Özbay'ın Türk Sosyolojisi'ne Katkıları". Nilüfer Özcan Demir. Sosyoloji Konferansları No: 52 (2015-2) / 111-127 DOI: 10.18368/IU/sk.28109. 2015. Erişim tarihi: 10 Mart 2021. []
  3. ^ "Ferhunde Özbay". İletişim Yayınları. 11 Ekim 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2021. 
  4. ^ "Arkadaşları Ferhunde Özbay'laydı". Aslı Aygüneş. Bianet. 25 Aralık 2017. 20 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2021. 
  5. ^ "Kadın Emeği : Seçme Yazılar". İletişim. 13 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2021. 
  6. ^ "Ferhunde Özbay'ın anısına verilen makale ödülünü Dr. Taylan Acar kazandı". Boğaziçi Üniversitesi. 18 Şubat 2021. 21 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2021. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Nusret Fişek</span>

Hasan Nusret Fişek, Türk hekimdir.

<span class="mw-page-title-main">Sosyoloji</span> toplumun oluşum, işleyiş ve gelişim yasalarını inceleyen bilim dalı

Sosyoloji veya toplum bilimi, toplum ve insanın etkileşimi üzerinde çalışan bir bilim dalıdır. Toplumsal (sosyolojik) araştırmalar sokakta karşılaşan farklı bireyler arasındaki ilişkilerden küresel sosyal işleyişlere kadar geniş bir alana yayılmıştır. Bu disiplin insanların neden ve nasıl bir toplum içinde düzenli yaşadıkları kadar bireylerin veya birlik, grup ya da kurum üyelerinin nasıl yaşadığına da odaklanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Boğaziçi Üniversitesi</span> İstanbulda kurulu devlet üniversitesi

Boğaziçi Üniversitesi (BOÜN), İstanbul'da yer alan bir devlet üniversitesi.

Töre 1969-1985 yılları arasında Türkiye'de yayımlanmış aylık fikir ve sanat dergisidir.

<span class="mw-page-title-main">Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi</span> İktisadi ve idari bilimler fakültesi

Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi veya kısaca HÜ-İİBF; Hacettepe Üniversitesi'ne bağlı olarak eğitim veren 16 fakülteden bir tanesidir. Beytepe Kampüsü'nde, birkaç bloktan oluşan büyük bir binada konumlanmıştır.

Gündüz Vassaf, Türk yazar ve psikolog.

Mehmet Cihat Özönder, Türk milletvekili, sosyolog ve Türkolog.

Nüket Tezcan Esen, Türk akademisyen.

Nihat Nirun (1 Ocak 1925, İzmir - 6 Şubat 2007, Ankara), Türk sosyoloji profesörü. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nde uzun yıllar öğretim üyesi olarak görev yapan Nirun, Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nde Sosyoloji Bölümü'nü kurarak başkanlığını üstlenmiş ve ayrıca Edebiyat Fakültesi'nın dekanlığını da üstlenmiştir.

Hasan Ünal Nalbantoğlu, Türk sosyolog ve felsefeci.

Aksu Bora, Türk yazar, çevirmen ve Hacettepe Üniversitesi emekli öğretim üyesidir.

Havva Neşe Özgen, Türk akademisyen, sosyolog.

Ayşe Buğra, Türk ekonomist, akademisyen, sosyal bilimci ve yazar.

Mustafa Hamit Fişek, Türk bilim insanı ve sosyal psikologdur.

Kübra Güran Yiğitbaşı Türk bürokrat, akademisyen ve yazar. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakan Yardımcısı iken, 12 Mayıs 2022'de Afyonkarahisar valisi olarak atanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Sosyolojinin dalları</span>

Aşağıdakiler, sosyoloji disiplinine genel bakış ve güncel bir rehber olarak sunulmaktadır:

Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü, Türkiye'de başta tıp, sağlık ve demografi alanları ile ilgili olmak üzere nüfus sorunlarını araştırmak ve bu konularda personel yetiştirmek üzere 1967 yılında kurulmuş bir kurumdur.

<span class="mw-page-title-main">Aydın Uğur</span> Türk akademisyen

Aydın Uğur, Türk akademisyen.

Taha Parla, Türk siyaset bilimci, akademisyen, çevirmen ve yazardır.

<span class="mw-page-title-main">Yıldız Ecevit (sosyolog)</span>

Yıldız Ecevit, Türk sosyolog, akademisyen, feminist aktivist.