İçeriğe atla

Fazlurrahman Han

Fazlurrahman Han
Doğum3 Nisan 1929
Dakka, Britanya Hindistanı
Ölüm27 Mart 1982 (52 yaşında)
Cidde, Suudi Arabistan
MeslekMühendis
Fazlurrahman Han tarafından tasarlanan ve 1981'de tamamlanan Cidde Havalimanı'ndaki hac terminali (2012 )

Fazlurrahman Han (3 Nisan 1929, Dakka - 27 Mart 1982, Cidde), 1967'de ABD vatandaşlığına geçen inşaat mühendisi. Özellikle yüksek yapıların konstrüksiyonuna getirdiği yeniliklerle tanınmıştır.

1950'de Dakka Üniversitesi'nde mühendislik öğrenimini tamamladıktan sonra, Hindistan Karayolları Dairesi'nde mühendis yardımcısı olarak çalıştı ve Dakka Üniversitesi'nde ders verdi. 1952'de bursla gittiği Illinois Üniversitesi'nde uygulamalı mekanik ve yapı mühendisliği lisansüstü eğitimi gördü; ardından yapı mühendisliği konusunda doktorasını tamamladı.Kısa bir süre için gittiği Doğu Pakistan'da Karaçi İmar İdaresi'nde yönetici mühendis olarak önemli bir göreve getirildi.Yöneticiliğin tasarım çalışmalarını engellediği düşüncesilye ABD'ye döndü ve 1955'te Chicago'da ünlü mimarlık şirketi Skidmore, Owings ve Merrill'de (SOM) çalışmaya başladı; 1966'da da şirketin ortağı oldu.

Birçok tasarımı arasında dünyanın en yüksek binalarından olan Chicago'daki John Hancock Merkezi (1970) ve Sears Kulesi (1973) ile Houstan'daki Shell Plaza 1 Numara sayılabilir. Sears Kulesi, Khan'ın kendi geliştirdiği boru demeti sistemini kullanarak yaptığı ilk gökdelendir.Bu sistemde dar silindirlerin bir araya getirilmesiyle daha kalın bir kule biçiminde iskelet oluşturulmaktadır.Böylece yüksek yapılarda kullanılan çelik miktarı azalmakta, sütunlar rüzgar desteklerine gerek kalmamakta ve yapının içinde daha serbest bir düzenleme yapılabilmektedir. Fazlurrahman Han'ın 500 metrelik yapıları mümkün kılan boru şeklindeki çelik üstyapıları gökdelen tasarımlarda örnek olarak gösterilmektedir.[1]

Khan'ın daha sonraki tasarımları arasında Suudi Arabistan'da Cidde'deki Kral Abdülaziz Üniversitesi ve çok farklı bir yapı olan Cidde Uluslararası Havaalanı'nın Hac Terminali vardır.1981-82'de tamamlanan Cidde Uluslararası Havaalanı 1983'te SOM'a II. Ağa Han Mimarlık Ödülü'nü getirdi.

Kaynakça

  1. ^ "Gökdelenler nasıl yapılıyor? Gökdelen tasarımı nasıl yapılır?". GelGez. 13 Eylül 2020. 17 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ağustos 2022. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Gemi inşaatı ve deniz mühendisliği</span> Su taşıtları inşaatıyla ilgilenen bir mühendislik dalı

Gemi İnşaatı ve Deniz Mühendisliği gemilerin ve petrol platformları gibi açık deniz yapılarının tüm proje süreçlerini bilen ve gerekli tüm hesap ve analizleri yaparak tüm tasarım ve planlarının hem hazırlanmasını hem de sahada imalatını yürütülmesini içine alan ileri uzmanlık sahasıdır. Gemi İnşaatı en genel anlamıyla deniz yüzeyinde veya altında yüzebilen her türlü taşıtı ve onların sevk sistemlerini içine alır. Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği içine gemi makinelerini dahil eder ama açık deniz yapılarını almaz. Her iki saha gemi tasarımında ortak ama makine ve açık deniz yapılarında birbirleriyle ayrılırlar.

<span class="mw-page-title-main">İnşaat mühendisliği</span> altyapıların tasarımı, planlanması, inşası ve yönetimi ile ilgilenen profesyonel disiplin

İnşaat mühendisliği, malzeme ve tekniği en iyi şekilde bir araya getiren, yapıların plan, proje, yapım ve denetlenmesiyle uğraşan temel mühendislik dalıdır. İnşaat mühendisleri her türlü bina, baraj, havaalanı, köprü, yol, su kemerleri, liman, kanalizasyon, su şebekesi, tünel, konvansiyonel ve yüksek hızlı demiryolu projeleri, metro vb. hizmet ve endüstri yapılarının planlanması, projelendirilmesi, yapımı ve denetimi konuları ile ilgili eğitim ve araştırma yapar. Mühendisliğin anası olarak da kabul edilen inşaat mühendisliği askerî mühendislikten sonra gelen en eski temel mühendislik dalıdır ve İngilizce kelime anlamı civil engineering ilk olarak 18.yy. da askerî olmayan mühendislik çalışmalarını askerî mühendislikten ayırabilmek için kullanılmıştır. İnşaat mühendisliği kurucu mühendislik alanlarının başında gelir. İnşaat mühendisliği geniş bir alanı kapsadığından çeşitli dallarda uzmanlaşma gereği duyulmaktadır. Bu alanların başlıcaları, çevre mühendisliği, geoteknik, belediye ya da kentsel mühendislik, kıyı mühendisliği, ölçme bilgisi, yapı mühendisliği, temel mühendisliği, su mühendisliği, malzeme bilimi, ulaştırma mühendisliği vb. konulardır.

<span class="mw-page-title-main">Petronas İkiz Kuleleri</span>

Petronas Kuleleri, Malezya'nın başkenti Kuala Lumpur'da bulunan ikiz kuleler. 1998 ve 2004 arasında dünyanın en yüksek ikiz gökdeleni olan Petronas İkiz Kuleleri, Petronas Petrol Holdingin de yönetim binasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Willis Kulesi</span>

Willis Kulesi veya önceki adıyla Sears Kulesi Amerika Birleşik Devletleri'nin Chicago şehrinde bulunan, ABD'nin üçüncü ve dünyanın yirmi ikinci en yüksek gökdeleni. 3 Mayıs 1973 yılında yapımı tamamlanmıştır. 1998 yılına kadar dünyanın en yüksek gökdeleni unvanına sahipken Malezya'da inşa edilen Petronas İkiz Kuleleri birinciliği ele geçirdi.

Tasarım bir planın, bir nesnenin ya da bir inşa sürecinin meydana getirilmesine denir. Elizabeth Adams Hurwitz tarafından kısa ve öz olarak “gerekli olanın araştırılması” şeklinde tanımlanmıştır. Genellikle tatbikî sanatlar ve görsel sanatlar, mühendislik, mimarî, peyzaj ve diğer yaratıcı işler çerçevesinde ele alınır. Hem bir isim, hem de bir fiil (tasarlamak) olarak kullanılır. Tasarlamak, yeni bir nesne veya ürün, mekân ve alan için bir plan oluşturma ve geliştirme sürecine işaret eder. Tasarı ise hem son plan veya taslak ya da bir plan veya taslağın sonucu için kullanılır.

Dünyanın en yüksek yapıları belirlenirken genellikle doğrudan tanım yapmak mümkünse de, dünyanın en yüksek binasını ya da kulesini belirlemek o kadar kolay olmamaktadır. Bunun nedenleri ya bina ve kule dendiği zaman tam olarak ne kastedildiğinin ya da bunların ölçümlerinin nasıl yapıldığının tartışmalı olmasıdır. Ulusal ve yerel prestij sorunları farklı insanların farklı cevapları kabul etmesine neden olmaktadır. Yani nesnel bir yaklaşım belirlemek oldukça zordur.

<span class="mw-page-title-main">İnşaat</span> bir bina veya altyapının inşası veya montajı süreci

İnşaat ya da yapım, bina, altyapı, endüstriyel sanayi yapıları gibi insan ihtiyaçlarına karşılık gelen, üretime dayalı her çeşit yapının amacına uygun inşa edilme sürecidir. İnşaat tipik olarak bilinen bir müşteri için yerinde gerçekleşirken, imalattan imalata farklı olarak, belirlenmiş bir alıcı olmadan benzer ürünlerin seri üretimini de gerektirir. Sanayi yapıları gelişmiş ülkelerdeki gayrisafi yurtiçi hasılanın % 6 ila % 9'unu oluşturur. İnşaat planlama, tasarım ve finansman ile başlar; proje inşa edilinceye ve yapı kullanıma hazır oluncaya kadar devam eder.

<span class="mw-page-title-main">Mimar Kemaleddin</span> Türk mimar (1870–1927)

Ahmed Kemaleddin, 20. yüzyılın başlarındaki çalışmalarıyla tanınan ve Birinci Ulusal Mimarlık Akımı'nın önde gelen isimlerinden olan Türk mimar.

<span class="mw-page-title-main">Cengiz Bektaş</span> Türk yüksek mimar, mühendis, ozan ve gazete yazarı

Cengiz Bektaş Türk mimar, şair, yazar.

<span class="mw-page-title-main">Bank of America Kulesi (New York)</span>

Bank of America Kulesi, Manhattan’ın ortasındaki Midtown bölgesinde ve Bryant Park’ın hemen karşısında yer almaktadır.

Santiago Calatrava Valls uluslararası üne ve ödüllere sahip Valencia doğumlu İspanyol mimar, inşaat mühendisi, heykeltıraş ve ressamdır. Dünyanın önde gelen mimarlarından birisi olup Zürih, Paris ve Valencia’da ofisleri vardır.

<span class="mw-page-title-main">Skidmore, Owings and Merrill</span>

Skidmore, Owings and Merrill veya kısa adıyla SOM ABD’nin Illinois eyaletinin Chicago şehrinde 1936 yılında Louis Skidmore ve Nathaniel A. Owings tarafından kurulmuş bir mimarlık ve mühendislik firmasıdır. 1939 yılında John O. Merrill firmaya ortak olarak katılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">CIS Kulesi, Manchester</span>

CIS Kulesi, İngiltere, Manchester'da bir sigorta şirketinin idare merkezi ofisleri olarak kullanılan bir gökdelen binasıdır. Yapının konuş yeri Manchester şehir merkezinde "Miller Street"tedir. Yapının tasarımına 1958'de planlama izni verilmiş; yapıya 1959'da başlanmış ve 1962'de yapı bitirilmiştir. Yapı ilk yapıldıktan sonra değiştirilmeden 40 yıl kullanılmıştır ama yıllar geçtikçe bakım sorunları gayet artınca 2006'da yapı, yapıların alışılmış enerji kullanımı prensiplerini değiştirmeye yönelik büyük bir renovaysona tabi tutulmuştur.

Peyzaj mühendisliği, ekolojik ölçütler doğrultusunda araziyi ve suyu şekillendirmek için matematik ve bilimin uygulamasıdır. Ayrıca yeşil mühendislik diye tariflenebilir ama peyzaj mühendisliği için bilinen en iyi tasarım profesyonelleri peyzaj mimarıdır. Peyzaj mühendisliği, antropojenik peyzajın yaratılması ve tasarlanması için mühendislik ve diğer bilimlerin disiplinler arası uygulamasıdır. Bu farklılık geleneksel olarak alanın, arazinin yeniden ıslahı, iyileştirilmesi, yeniden kullanımını ve geri kazanımını kapsamaktadır. Bunu yaparken Peyzaj mühendisliği;

<span class="mw-page-title-main">Fazlurrahman Malik</span> Pakistanlı filozof

Fazlurrahman Malik, Pakistanlı akademisyen, ilim ve fikir adamı. Kendisini eğitim reformuna ve içtihadın farklı bir anlayışla yeniden canlanmasına adayan, İslam'ın önde gelen bir reformcusu olarak ve tarihselci görüşleriyle bilinir. Eserleri Pakistan, Malezya, Endonezya ve Türkiye gibi ülkelerde büyük ilgi görüyor.

Jörg Schlaich ; köprüler, uzun açıklıklı çatılar ve diğer karmaşık yapılar için geliştirdiği çığır açan yaratıcı tasarım çalışmalarıyla uluslararası platformda ünlü bir Alman yapı mühendisidir. Öncü firmalardan Schlaich Bergermann & Partner'ın kurucu ortağıdır.

<span class="mw-page-title-main">Dünyanın en yüksek binaları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Bu liste, dünyanın en yüksek binaları listesidir. Liste, en az 350 metre yüksekliğinde ve sürekli olarak yaşanılabilen yapıları kapsamakta olup kule gibi bina dışı yapılar kapsam dışındadır.

<span class="mw-page-title-main">Proses tasarımı</span>

Kimya mühendisliğinde maddelerin istenilen fiziksel ve kimyasal dönüşümü için ünitelerin seçimi ve sıralanmasına proses tasarımı adı verilir. Proses tasarımı kimya mühendisliğinin esasını oluşturan merkezidir. Bu alanın tüm unsurlarını bir araya getirdiğinden kimya mühendisliğinin zirvesi olarak düşünülebilir.

<span class="mw-page-title-main">Çok katlı bina</span>

Çok katlı bir bina, düşük katlı binanın aksine yüksek bir binadır ve yetki alanına bağlı olarak yükseklik açısından farklı olarak tanımlanır. Apartman, ev, konut, konak, rezidans, ofis binası veya otel, perakende veya çok amaçlı işlevler olarak kullanılır. Yüksek katlı binalar aynı zamanda Kule blokları olarak da bilinir ve "çok daireli birim" anlamına gelen "MDU" olarak adlandırılabilir. Çok yüksek bir yüksek bina gökdelen olarak adlandırılır. Emporis Standards yüksek katlı yapıyı "35-100 metre boyunda çok katlı bir yapı veya 12-39 katlı yüksekliği bilinmeyen bir bina olarak tanımlar.

<span class="mw-page-title-main">Bina tasarımı</span>

Bina tasarımı, binaların tasarımına yönelik geniş tabanlı mimari, mühendislik ve teknik uygulamaları ifade etmektedir. Tüm bina projeleri, genellikle lisanslı bir mimar olan bir yapı tasarımcısının hizmetlerini gerektirmektedir. Daha küçük, daha az karmaşık projeler genellikle lisanslı bir profesyonel gerektirmez ve bu tür projelerin tasarımı genellikle bina tasarımcıları, taslakçılar, iç mimarlar veya yükleniciler tarafından üstlenilmektedir. Daha büyük, daha karmaşık bina projeleri, genellikle bir mimar tarafından koordine edilen uzman disiplinlerde eğitilmiş birçok profesyonelin hizmetlerini gerektirmektedir.