İçeriğe atla

Fatma Elif Genceli Güner

Fatma Elif Genceli Güner
DoğumFatma Elif Genceli
11 Mart 1976
İstanbul, Türkiye
MilliyetTürk
EğitimDelft Teknik Üniversitesi (doktora)
İstanbul Teknik Üniversitesi (lisans ve yüksek lisans)
Kariyeri
DalıKimya mühendisliği, Ayırma işlemleri, Kristalizasyon, Mineraloji
Çalıştığı kurumlarİstanbul Teknik Üniversitesi

Fatma Elif Genceli Güner, Türk kimya mühendisi ve akademisyen. İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) kimya mühendisliği bölümü mezunudur. Hollanda'da Delft Teknik Üniversitesi'nde doktora yapmıştır. Günümüzde İstanbul Teknik Üniversitesi'nde doçent doktor olarak görev almaktadır. Meridianit ve ernstburkeite minerallerinin keşfiyle tanınmaktadır.

Biyografi

Eğitimi

Fatma Elif Genceli 1976 yılında İstanbul'da doğmuştur. 1998 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi'nde kimya mühendisliği lisans eğitimini tamamlamıştır.[1] Aynı yıl İTÜ Kimya Mühendisliği Bölümü'nde yüksek lisansa başlamış ve 2000 yılında Bulgar Bilimler Akademisi ile beraber yürütülen "Kayısı çekirdeği katranı, zifti ve sıcaklık modifikasyonlarının karakterizasyonu" adlı NATO projesini tamamlayarak mezun olmuştur.[2][3] Doktorasını 2008 yılında Delft Teknik Üniversitesi Proses & Enerji Departmanı'nda, "Ötektik Nokta Kristallenmesi teknolojisinin geliştirilmesi ve tasarımı" üzerine yazdığı tez ile tamamlamıştır.[4][5][1]

Meridianit ve ernstburkeite minerallerini keşfi

2007 yılında gerçekleştirdiği doktora çalışmaları sırasında, MgSO4 bileşiğinin 0 °C altındaki kristalizasyonu sırasında 1837 yılından beri bilinen dodekahidrat formunda (MgSO4·12H2O) değil, undekahidrat formunda (MgSO4·11H2O) kristallendiğini keşfetti.[6][7][8] Genceli, Laboratuvar ortamındaki keşfini doğal yollarla oluşup oluşmadığının keşfi için Antarktika buzullarında ve Hokkaido Adası'nda magnezyum sülfat undekahidrat (MgSO4·11H2O) mineralinin varlığını araştırdı ve iki bölgede de varlığını keşfetti.[9][10][11] Aynı keşif, Ron Peterson ve çalışma grubu tarafından Kanada'daki donmuş bir gölün yüzeyindeki ağaçta gerçekleştirilmiştir.[12] Mineral, Uluslararası Mineraloji Birliği (IMA) Mineral İsimlendirme ve Sınıflandırma Komisyonu'nun onayıyla "meridianit" ismiyle kayıt altına alındı.[1][13][14]

2010 yılında gerçekleştirdiği çalışmalar kapsamında, 0 °C altında yeni bir mineral daha bulmuştur. Mg(CH3SO3)2·12H2O formülü ile tanımlanan ve yapay olarak elde edilebilen magnezyum metansülfonat mineralinin, Antarktika'daki araştırmalarında doğal olarak bulunduğunu kanıtlamıştır.[15][16][17] Bu minerale Belçika doğumlu mineralog Ernst A. J. Burke'nin isminden esinlenilerek IMA tarafından "ernstburkeite" adı verilmiştir.[14][18]

Başarılar ve ödüller

  • 2017: Yılın Akademisyeni Ödülü - ANTİKAD Yılın Kadını Ödülleri[19]
  • 2015: Yılın Bilim Kadını Ödülü - Elele-Avon Kadın Ödülleri[20][21]
  • 2009: Enerji Tezi Ödülü - Hollanda Kraliyet Sanat ve Bilim Akademisi (KNAW) - Dow[22]
  • 2009: TOYP Bilimsel Önderlik Ödülü - Genç Liderler ve Girişimciler Derneği[23]
  • 2008: Yüksek Onur Derecesi (cum-laude) - Delft Teknik Üniversitesi[9]

Kaynakça

  1. ^ a b c "Öğretim Üyemiz "Yılın Bilim Kadını" Seçildi". İTÜ. 22 Ocak 2016. 8 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ocak 2021. 
  2. ^ Genceli, E., Apak, E., Razvigorova, M., Petrov, N., Minkova, V., & Ekinci, E. (2002). Preparation, modification, and characterization of pitches from apricot stones. Fuel Processing Technology, 75(2), 97-107. doi:10.1016/s0378-3820(01)00259-4
  3. ^ "İstanbul Teknik Üniversitesi Akademik Veri Yönetim Sistemi - Doç.Dr. Fatma Elif Genceli Güner - Eğitim Bilgileri". İTÜ. 2021. 19 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ocak 2021. 
  4. ^ "İTÜ Kimya Mühendisliği Bölümü - Doç Dr. Fatma Elif Genceli Güner". İTÜ. 2021. 21 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ocak 2021. 
  5. ^ Genceli, F., Gärtner, R., & Witkamp, G. (2005). Eutectic freeze crystallization in a 2nd generation cooled disk column crystallizer for MgSO4·H2O system. Journal of Crystal Growth, 275(1-2). doi:10.1016/j.jcrysgro.2004.11.172
  6. ^ Genceli, F. E., Lutz, M., Spek, A. L., & Witkamp, G. (2007). Crystallization and Characterization of a New Magnesium Sulfate Hydrate MgSO4·11H2O. Crystal Growth & Design, 7(12), 2460-2466. doi:10.1021/cg060794e 2 Haziran 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  7. ^ Sakurai, T., Ohno, H., Horikawa, S., Iizuka, Y., Uchida, T., Hirakawa, K., & Hondoh, T. (2011). The chemical forms of water-soluble microparticles preserved in the Antarctic ice sheet during Termination I. Journal of Glaciology, 57(206), 1027-1032. doi:10.3189/002214311798843403
  8. ^ Voigt, Wolfgang. "Chemistry of salts in aqueous solutions: Applications, experiments, and theory" Pure and Applied Chemistry, vol. 83, no. 5, 2011, pp. 1015-1030. doi:10.1351/PAC-CON-11-01-07
  9. ^ a b "Freezing salts and hunting for minerals". TU Delta. 24 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mart 2021. 
  10. ^ "Dr. Elif Genceli Antarktika'da Mineral Keşfetti". Bianet. 30 Ekim 2008. 7 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mart 2017. 
  11. ^ Elif Genceli, F., Horikawa, S., Iizuka, Y., Sakurai, T., Hondoh, T., Kawamura, T., & Witkamp, G. (2009). Meridianiite detected in ice. Journal of Glaciology, 55(189), 117-122. doi:10.3189/002214309788608921
  12. ^ R.C. Peterson, W. Nelson, B. Madu, H.F. Shurvell; Meridianiite: A new mineral species observed on Earth and predicted to exist on Mars. American Mineralogist 2007;; 92 (10): 1756–1759. doi:10.2138/am.2007.2668
  13. ^ "Meridianiite". mindat.org. 18 Ekim 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2021. 
  14. ^ a b "The official IMA-CNMNC List of Mineral Names - Updated list of IMA-approved minerals (March 2021)". Uluslararası Mineraloji Birliği. Mart 2021. 1 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2021. 
  15. ^ Güner, F. E., Sakurai, T., & Hondoh, T. (2013). Ernstburkeite, Mg(CH3SO3)2·12H2O, a new mineral from Antarctica. European Journal of Mineralogy, 25(1), 78-83. doi:10.1127/0935-1221/2013/0025-2257
  16. ^ Huskić, I., & Friščić, T. (2018). Understanding geology through crystal engineering: Coordination complexes, coordination polymers and metal–organic frameworks as minerals. Acta Crystallographica Section B Structural Science, Crystal Engineering and Materials, 74(6), 539-559. doi:10.1107/s2052520618014762
  17. ^ Williams, P., Hatert, F., Pasero, M., & Mills, S. (2011). New minerals and nomenclature modifications approved in 2011. Mineralogical Magazine, 75(4), 2535-2540. doi:10.1180/minmag.2011.075.4.2535
  18. ^ Nauta, A. (2011). Nieuw mineraal vernoemd naar Ernst Burke. GEA, 44(2), 58-58.
  19. ^ "ANTİKAD Geleneksel 8 Mart Dünya Kadınlar Günü Ödül Töreni 21/03/2017 Tarihinde Yapıldı". ANTİKAD. 18 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mart 2021. 
  20. ^ "Elele - Avon Kadın Ödülleri 2015 Ödül Töreni". Elele. 24 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mart 2021. 
  21. ^ "Elele Avon Kadın Ödülleri 2015 sahiplerini buldu". Elele. 15 Şubat 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mart 2021. 
  22. ^ "Dow Energy Disseratation Prizes". KNAW. 30 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mart 2021. 
  23. ^ "TOYP Türkiye Birincileri". TOYP. 18 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mart 2021. 

Dış bağlantılar

Fatma Elif Genceli Güner, Google Akademik tarafından dizinlenen yayınlar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Bakır</span> Atom numarası 29 olan, 1B geçiş grubundaki metalik element

Bakır, Cu sembollü ve 29 atom sayılı bir kimyasal elementtir. Çok yüksek termal ve elektrik iletkenliği olan yumuşak, dövülebilir ve sünek bir metaldir. Yeni açığa çıkmış saf bakır yüzeyi pembemsi-turuncu renklidir. Bakır, ısı ve elektrik iletkeni olarak yapı malzemelerinde, çeşitli metal alaşımların bileşiminde, som gümüş gibi kuyumculukta, kupronikel denizcilik donanımı ve madenî para yapımında ve konstantan yük ölçerlerde ve sıcaklık ölçen termokupllarda kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Mineral</span> inorganik kristalleşmiş katı madde

Mineral, doğal şekilde oluşan, homojen, belirli kimyasal bileşime sahip inorganik kristalleşmiş katı bir maddedir. Buna göre minerallerin özellikleri şöyledir; doğal olarak oluşur, herhangi bir parçası bütününün özelliklerini taşır, belirli bir kimyasal formülü vardır, katı hâlde olup nadiren sıvıdır ve inorganiktir.

<span class="mw-page-title-main">Niyobyum</span>

Niyobyum, sembolü Nb, atom numarası 41 olan kimyasal elementtir.

<span class="mw-page-title-main">Çinko</span> Element

Çinko, sembolü Zn, atom numarası 30 olan kimyasal bir elementtir. Oda sıcaklığında hafif kırılgan bir metaldir ve oksidasyon giderildiğinde parlak gri bir görünüme kavuşur. Periyodik tablonun 12. (IIB) grubunun ilk elementidir. Bazı açılardan çinko kimyasal olarak magnezyuma benzer: her iki element de yalnızca bir normal oksidasyon durumu (+2) gösterir ve Zn2+ ve Mg2+ iyonları benzer boyuttadır. Çinko, Dünya kabuğundaki en bol bulunan 24. element olup beş kararlı izotopu vardır. En yaygın çinko cevheri, bir çinko sülfür minerali olan sfalerittir.

<span class="mw-page-title-main">Magnezyum</span> atom numarası 12 olan kimyasal element

Magnezyum (Mg), gümüş beyazlığında bir metaldir ve genellikle alaşım maddesi olarak, yani başka metallerle karıştırılarak kullanılır. Kimyasal simgesi Mg, atom numarası 12; atom ağırlığı 24,312 olan bu element en hafif metallerden biridir ve bu özelliğiyle önem kazanmıştır. Toz halindeki magnezyum kolayca tutuşur ve parlak bir alevle yanar. Bu özelliği nedeniyle, elektrikli fotoğraf makinesi flaşları çıkmadan önce, magnezyum yakılarak flaşlı fotoğraflar çekilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Olivin</span>

Olivin, yüksek sıcaklık silikat minerali ailesidir. Rengi siyahtan zeytin yeşiline değişir. Olivin adını, tephroit (Mn2SiO4), monticellit (CaMgSiO4), larnit (Ca2SiO4) ve kirschsteinite (CaFeSiO4)içeren mineraller grubuyla ilgili bir yapıya denir. Ortorombik simetride kristalleşen olivin grubu minerallerden (Mg,Fe)-olivinlerde Mg2SiO4 ve Fe2SiO4 uç üyeleri arasında tam bir katı çözelti oluştururlar. Ayrıca Fe ve Mn olivinler arasında da sürekli bir seri bulunmaktadır.. Ultrabazik ve bazik kayaçlarda görülen önemli bir mafik mineraldir. Dünit adı verilen ultrabazik kayalar %90,100 olivinden oluşur. Dolomitik Kireç taşı bölgesel ve kontak metamorfizmaları sırasında yüksek dereceli metamorfizma koşullarında forsterit bakımından zengin olivinler oluşur. Olivinlerin kimyasal bileşimleri -plajioklaslarda An (anortit) cinsinden olduğu gibi- içerisinde barındırdığı forsterit (Fo) yüzdesi ile ifade edilir. Örneğin Fo47 şeklindeki bir ifade mineralin % 47 forsteritten, % 53 fayalitten oluştuğunu gösterir.

<span class="mw-page-title-main">Jacobus Henricus van 't Hoff</span>

Jacobus Henricus van 't Hoff, Nobel Kimya Ödülü sahibi Hollandalı kimyacı.

<span class="mw-page-title-main">Delft Teknik Üniversitesi</span>

Delft Teknik Üniversitesi, Hollanda'nın Delft şehrinde yer alan ve 14.000 öğrenci, 2500 bilim insanıyla Hollanda'nın en büyük ve en geniş kapsamlı teknik üniversitesidir. Üniversite IDEA League'in üyesidir.

<span class="mw-page-title-main">Magma</span> yeraltında bulunan, erimiş haldeki kayaçlar

Magma, yeraltında bulunan, ergimiş haldeki kayaçlar. Kayaçların basınç düşmesi, sıcaklık yükselmesi, H2O ilavesi gibi etkenler altında erimesi sonucu oluşan silikat hamuru durumundaki eriyiklerdir. Yeryüzüne ulaşarak yanardağlardan püsküren magmaya lav denir. Magma, dünya yüzeyinin altında bulunur ve diğer karasal gezegenlerde ve bazı doğal uydularda da magmatizmanın kanıtı keşfedilmiştir. Erimiş kayanın yanı sıra, magma ayrıca kristaller ve volkanik gazlar içerebilir.

Selma Güneri Türk oyuncu ve ses sanatçısı.

<span class="mw-page-title-main">Bakır(II) sülfat</span>

Küprik sülfat ya da sadece bakır sülfat olarak da bilinen Bakır (II) sülfat, kimyasal formülü CuSO4 olan bir kimyasal bileşiktir. Bu tuzun hidrasyon derecelerine bağlı olarak bir dizi farklı bileşikleri mevcuttur. Susuz formu soluk yeşil ya da grimsi beyaz bir toz olmasına karşın en çok bilinen pentahidrat (CuSO4•5H2O) formu, parlak mavi renktedir. Çok az miktardaki CuSO4•5H2O çevreye çok zehirlidir, gözleri ve cildi tahriş eder ve yutulduğunda zararlı da olabilir. Oktahedral moleküler geometriye ve paramanyetik özelliğe sahip olan bakır (II) sülfat ekzotermik olarak suda çözünürek [Cu(H2O)6]2+ kompleksini oluşturur. Bakır (II) sülfat "mavi vitriyol", "göztaşı" ve "göktaşı" olarak da bilinmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Fatma Şahin</span> Türk siyasetçi ve Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı

Fatma Şahin, Türk siyasetçi ve Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı. Eski Aile ve Sosyal Politikalar bakanı ve Gaziantep'in ilk kadın milletvekilidir. Türkiye Belediyeler Birliği (TBB) eski başkanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Richard Synge</span>

Richard Laurence Millington Synge Britanyalı biyokimyacı. 1952 yılında, Archer John Porter Martin ile birlikte, "partisyon kromatografisini icat ettikleri için" Nobel Kimya Ödülü'nü kazanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Carl Bosch</span>

Carl Bosch Nobel Ödülü bulunan Alman kimyager ve mühendis. Endüstriyel kimya alanının öncülerindendir. Dünyanın en büyük kimya şirketi olan IG Farben'nin kurucusudur.

Burcu Biricik Yetkin, Türk oyuncu.

<span class="mw-page-title-main">Kaolinit</span>

Kaolinit, Al2Si2O5(OH)4, bir çeşit kil mineralidir. Kaolinit açısından zengin olan kayalar kaolin şekilde bilinmektedir. Kaolinit, birçok kilin ana bileşenidir. Kaolinizasyon sırasında oluşur (feldspat kayalarının ayrışma ve hidrotermal alterasyonu). Çoğu kaolinit, asidik (SiO2 bakımından zengin) granitik kayaçların asitle süzülmesiyle feldispatlar ve mikalardan oluşur.

<span class="mw-page-title-main">Karin Aurivillius</span>

Karin Aurivillius (1920-1982), İsveç'teki Lund Üniversitesi'nde çalışmış olan İsveçli bir kimyager ve kristalograftır. Birçok cıva bileşiğinin kristal yapılarını ortaya çıkarmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Demir(II) sülfat</span> kimyasal bileşik

Demir (II) sülfat veya demir sülfat FeSO4xH2O formülüne sahip bir dizi tuz anlamına gelir. Bu bileşikler en yaygın olarak heptahidrat (x = 7) olarak bulunursa da x için birkaç değer bilinmektedir. Hidratlı form tıp alanında demir eksikliğini tedavi etmek ve ayrıca endüstriyel uygulamalar için kullanılır. Antik çağlardan beri, Zaç-ı Kıbrıs ve yeşil vitriyol (vitriyol, sülfat için eski bir isimdir) olarak bilinen, mavi-yeşil heptahidrat (7 molekül su içeren hidrat) bu maddenin en yaygın şeklidir. Tüm demir (II) sülfatlar suda çözünerek oktahedral moleküler geometriye sahip ve paramanyetik olan aynı akua kompleksi [Fe(H2O)6]2+ verir.

<span class="mw-page-title-main">Magnezyum klorür</span> İnorganik tuz: MgCl2 ve hidratları

Magnezyum klorür, MgCl
2
formülüne sahip kimyasal bileşiğin adıdır. Susuz şekline ek olarak, MgCl
2
çeşitli hidratlar MgCl
2
·nH
2
O
şeklinde olur. Bu tuzlar, suda oldukça çözünür olan tipik iyonik halojenürlerdir. Magnezyum klorür tuzlu su veya deniz suyundan ekstrakte edilebilir. Kuzey Amerikada, magnezyum klorür esas olarak Büyük Tuz Gölü tuzlu suyundan üretilir. Ürdün Vadisi'ndeki Lut Gölü'nden benzer bir işlemle çıkarılır. Mineral bişofit olarak magnezyum klorür de eski deniz yataklarından, örneğin kuzeybatı Avrupa'daki Zechstein deniz yatağından çıkarılır. Bu, ilk okyanustaki yüksek magnezyum klorür içeriği ile açıklanabilir. Bazı magnezyum klorür deniz suyunun buharlaşmasından yapılır. Susuz magnezyum klorür, büyük ölçekte üretilen magnezyum metalinin başlıca öncüsüdür. Hidratlı magnezyum klorür en kolay bulunabilen formdur.

<span class="mw-page-title-main">Kobalt(II) sülfat</span>

Kobalt(II) sülfat; CoSO4(H2O)x formülüne sahip inorganik bileşiklerden herhangi birine verilen isimdir. Genellikle sırasıyla kobalt sülfat, heksa- veya heptahidratları (CoSO4.6H2O or CoSO4.7H2O) tanımlar. Heptahidrat, suda ve metanolde çözünen kırmızı bir katıdır. Kobalt(II) tek sayıda elektrona sahip olduğu için tuzları paramanyetiktir.