İçeriğe atla

Fatima Gailani

Fatima Gailani, 1954 yılında Kabil'de doğmuş, Afgan Kızılayı'nın başkanı olarak görev yapmış bir siyasi lider ve kadın hakları aktivistidir. BBC 2021 yılı 100 Kadın listesine girmiştir.[1][2]

Biyografi

Fatima Gailani, Sovyet-Afgan Savaşı'nda Sovyetlere karşı savaşmış olan Afganistan Ulusal İslam Cephesi'nin (NIFA) kurucusu olan Ahmed Gailani'nin kızıdır. Ortaokul eğitimini Centre d'Enseignement Français en Afghanistan'da almıştır. İran Ulusal Üniversitesi'nden Fars Edebiyatı alanında yüksek lisans derecesi ve Londra'daki Müslüman Koleji'nden İslami Araştırmalar derecesi aldı. 1980'lerde Londra'da sürgündeyken Batı'da NIFA Partisi'nin sözcüsü olarak görev yaptı.[3][4]

Taliban 1996'da Afganistan'ın kontrolünü ele geçirdikten sonra, El-Ezher'in Büyük İmamı Muhammed Seyyid Tantavi'yi Taliban'ın kız çocuklarına eğitim yasağını kınayan bir fetva yayınlamaya ikna etti. 2001'de Taliban rejimi düştükten sonra, 2002 loya Jirga'da delege olarak ve ardından yeni anayasa taslağının hazırlanmasına katılmak için Afganistan'a döndü.[5]

2005-2016 yılları arasında Afgan Kızılayı'nın başkanlığını yaptı.  2017 yılında Kızıl Haç Konferansı başkanı olarak görev yaptı.[6]

2018'den sonraki Afgan barış sürecinde, Afgan hükümetinin müzakere ekibinin bir üyesi olarak görev yaptı. Kanserden kurtulurken, 2020'de Katar, Doha'da Taliban ile görüşmelere katılan dört kadından biriydi.[7]

BBC'nin 2021 yılındaki 100 Kadın listesine girmeye hak kazanmıştır.[2]

Kaynakça

  1. ^ "Interview with Fatima Gailani" (PDF). International Review of the Red Cross. Mart 2011. 13 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 4 Mayıs 2023. 
  2. ^ a b "BBC'nin 2021 yılı 100 Kadın listesi yayımlandı: Bu yılki listede Sevda Altunoluk ve Elif Şafak da var". BBC News Türkçe. 18 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2023. 
  3. ^ Qazi, Shereena. "Who are the Afghan women negotiating peace with the Taliban?". www.aljazeera.com (İngilizce). 7 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2023. 
  4. ^ Rabbani, Tanya Goudsouzian,Fatima. "'Imported values' fail women". www.aljazeera.com (İngilizce). 13 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2023. 
  5. ^ Juanola, Marta Pascual (29 Nisan 2021). "Meet the Afghan woman staring down the Taliban". The Sydney Morning Herald (İngilizce). 29 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2023. 
  6. ^ "Can this woman help make peace with the Taliban? – DW – 10/09/2020". dw.com (İngilizce). 9 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2023. 
  7. ^ ""This peace process is about women's rights": Afghan female negotiators push for more representation". www.cbsnews.com (İngilizce). 12 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2023. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Afganistan İslam Cumhuriyeti</span> Afganistanda hüküm sürmüş eski bir devlet

Afganistan İslam Cumhuriyeti, Afganistan Savaşı sırasında 2004-2021 yılları arasında Afganistan'da var olan bir İslam cumhuriyetiydi. 2001'de ABD'nin Afganistan'ı işgal etmesinin ardından Taliban liderliğindeki Afganistan İslam Emirliği'nin ele geçirilmesi sonrası 2004 yılında kuruldu. 15 Ağustos 2021'de ülkenin büyük bölümünün kontrolü Afganistan İslam Emirliği'ne geçti. Afganistan'ın uluslararası olarak tanınan tek meşru devleti olduğu iddia edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Eşref Gani</span> Afgan siyasetçi

Muhammed Eşref Gani Ahmedzay, Eylül 2014-Ağustos 2021 tarihleri arasında Afganistan'ın 5. cumhurbaşkanı ve Afganistan İslam Cumhuriyeti'nin 2. ve son cumhurbaşkanı olarak görev yapmış Afgan politikacı, ekonomist ve antropolog. Hükûmeti Taliban tarafından devrildi.

<span class="mw-page-title-main">Negin Khpalwak</span>

Negin Khpolwak, Afgan orkestra şefi.

Lima Aafshid Afganistan kökenli bir şairdir ve yazardır. 2021 yılında BBC tarafından her yıl tekrarlanan 100 Kadın listesinde ismi yer almıştır. Lima Aafshid Afganistan'ın başkentinde bulunan Kabil Üniversitesinden mezundur ve bu üniversiteye ait olan "Sher-e-daneshgah" adlı derneğin üyesidir.

Muqadasa Ahmedzai, 1992 yılında Afganistan'da doğmuştur. Ahmedzai, siyaset bilimi alanında lisans sahibidir.Afganistan’da toplumsal cinsiyet eşitliğini, eğitimi ve kadınları harekete geçirmek için çalışan sosyal aktivist,politikacı ve şairdir.N-Barış Ödülü sahibidir. Aynı zamanda 2021 yılında BBC’nin yayınladığı 100 Kadın listesinde yer almıştır.

Wahida Amiri, kütüphaneci, hukuk mezunu ve protestocudur. Taliban hükûmetinin kadınlara karşı uyguladığı zorlu politikaları protesto etmek için Amira ve arkadaşları tarafından "Afganistan'ın Mücadeleci Kadınları Hareketi"'ni kurmuşlardır. 2017 yılından beri kadınları okumaya motive etmek için içinde 5.000'den fazla kitaptan oluşan kütüphanesi Kabil'de bulunmaktadır.2021 yılında BBC'nin yayınladığı 100 Kadın listesinde yer almıştır.

Zuhal Atmar, Afgan girişimci ve çevre aktivistidir. Afganistan'ın ilk kağıt geri dönüşüm fabrikası Gul-e-Mursal'ı(Şam Gülü) 2016 yılında kurdu. BBC'nin 2021 için etkili ve ilham veren 100 kadın listesine dahil edildi.

<span class="mw-page-title-main">Salima Mazari</span>

Salima Mazari, Afgan bir siyasetçi. Afganistan'ın Belh vilayetinin Çar Kent İlçesinin Kaymakamıdır. Aynı zamanda Afganistan'daki üç kadın kaymakamdan biri olarak görev yapmış olmasıyla adından söz ettirmiştir.

Halima Sadaf Karimi, Afgan politikacı ve eski milletvekili.

Zala Zazai, bir Afgan polis memurudur.Taliban'ın yeniden iktidara gelmesinin ardından 2021'de ülkesini terk etmek zorunda kalmıştır.

Laila Haidari, 1978 yılında doğmuş, Afgan aktivist ve restoran işletmecisidir. 2010 yılında Afganistan'ın Kabil kentinde kurduğu bir uyuşturucu rehabilitasyon merkezi olan Mother Camp'i işletiyor. Ayrıca Mother Camp'i finanse eden bir Kabil kafesi olan Taj Begum'un da sahibi. Taj Begum bir kadın tarafından işletiliyor ve bekar erkek ve kadınların birlikte yemek yemesine izin veriyor. Kafe, tabuları yıktığı için sık sık baskınlara uğruyor. Haidari, 2018 tarihli Laila Köprüde adlı belgesel filmin konusudur.

Nasrin Husseini, Afgan doğumlu Kanadalı bir mülteci savunucusu, veteriner araştırmacı ve gıda sistemini yeniden yapılandırmak için çalışan bir gıda aktivistidir. Araştırmaları, çiftlik hayvanlarından elde edilen gıdaların üreme ve üretkenliğini artırma yoluyla hayvan sağlığını geliştirmeye odaklanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Hoda Khamosh</span> Afgan muhabir

1996 doğumlu olan Hoda Khamosh, Afgan gazeteci, şair ve kadın hakları aktivistidir.

<span class="mw-page-title-main">Crystal Bayat</span>

Crystal Bayat, Afgan kökenli kadın hakları savunucusu,Afganistan'ın içinde de dışında da siyasi aktivizmle uğraşmaktadır. Taliban'ın tekrar iktidara gelmesiyle birlikte değişen olaylara karşı protestolar yapmıştır. Hayatının büyük bir bölümünü demokrasi ve toplumsal değişimler için uğraşmıştır. 2021 yılında BBC'nin yayınladığı en ilham veren 100 Kadın'dan biri olmuştur.

Razia Barakzai, Afgan üniversite profesörü, aktivist ve protestocudur. Taliban'ın tekrar iktidara gelmesiyle kadınların çalışma ve eğitim hakkı için birçok yürüyüş organize etmiştir. Hayatları riskte olan Afgan kadınlarının verdikleri mücadeleleri anlatan "We Are Still Here" isimli romanda yer almıştır. 2021 yılında BBC'nin yayınlandığı en ilham veren 100 kadından biri olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Nilofar Bayat</span>

Nilofar Bayat, Afganistan Tekerlekli Sandalye Basketbol Milli Takımı'nın kaptanı ve engelli kadınların haklarının savunucusudur.Taliban'ın iktidara gelmesiyle eşiyle birlikte İspanya'ya sığınmıştır. 2021 yılında BBC'nin yayınladığı 100 Kadın'dan biri olmuştur.

Mahera, Afganistan doğumlu bir doktordur. BBC 2021 yılı 100 Kadın listesinde yer almıştır.

Masouma, Afganistan doğumlu bir Afgan bir hukukçu. Masouma aslında bir takma ad olarak kullanılmaktadır, çünkü gerçek adı güvenlik nedeniyle gizli tutulmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Rehana Popal</span>

Rehana Popal, göçmenlik ve medeni hukuk konusunda uzmanlaşmış bir Afgan avukat.

2002 Kabil- Afganistan doğumlu Fatima Sultani, Noshaq zirvesine tırmanan en genç dağcı kadın olarak kabul edilir.