İçeriğe atla

Fatih Sultan Mehmed Camii (Priştine)

Koordinatlar: 42°40′01″K 21°10′01″D / 42.66694°K 21.16694°D / 42.66694; 21.16694
Fatih Sultan Mehmed Camii
Harita
Temel bilgiler
KonumPrizren, Kosova
Koordinatlar42°40′01″K 21°10′01″D / 42.66694°K 21.16694°D / 42.66694; 21.16694
İnançSünni İslam
Mimari
Mimari türCami
Mimari biçimOsmanlı
Tamamlanma1461 (562 yıl önce) (1461)
Özellikler
Minare sayısı1

Fatih Sultan Mehmed Camii, Fatih Camii veya Hünkâr Camii, Kosova'nın başkenti olan Priştine şehrinde bulunan bir Osmanlı camisidir. 1461 yılında Fatih Sultan Mehmed tarafından inşa edilmiştir. Giriş kapısında bulunan Osmanlıca altı satırlık kitabesinde Hicri 865 (Miladi 1461) yılında tamamlandığı belirtilmektedir.[1]

Yapının anıtsal özelliği, mimari yapısı, inşaat tekniği ve süsleme unsurları göz önüne alındığında, Doğu Avrupa’daki İslam mimarisinin en önemli yapıları arasında yer almaktadır.[1]

Tarih

Fatih Camii, 1876-1900 yılları arası

Cami, Priştine kentinde anıtsal özellikli bir yapı olarak inşa edilmiştir. 17. yüzyılın sonunda Osmanlı-Kutsal İttifak savaşları sırasında geçici olarak Katolik kilisesine dönüştürülmüştür. En önemli Arnavut yazarlarından ve Avusturya yanlısı isyancıların aktif bir lideri olan Pjetër Bogdani burada defnedilmiştir. Osmanlılar kenti yeniden ele geçirdikten sonra, 1690 yılında Pjetër Bogdani'nin kemikleri Osmanlı askerleri tarafından mezarından çıkarılıp sokağa atılmıştır.[2]

1682-83 yılları arasında Sultan IV. Mehmed döneminde ve 1955 depreminden sonra restore edilmiştir. Anıt, kötü durumda olduğu için 1953 yılında Anıtların Korunması İl Müdürlüğü tarafından devlet koruması altına alınmıştır. 1955 ile 1990 yılları arasında kısmi koruma çalışmaları yapılmıştır. 2004 yılında, Türkiye'den uzman bir ekip tarafından daha kapsamlı restorasyon çalışmaları ve planları hazırlanmış ve bu planlar 2006 yılında Kosova ve Türkiye'nin kültürel miras yetkilileri tarafından onaylanmıştır.[2]

Galeri

Fatih Sultan Mehmed Camii

Ayrıca Bakınız

Kaynakça

  1. ^ a b "Database of Cultural Heritage of Kosovo". 4 Mart 2016. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Haziran 2023. 
  2. ^ a b "King's Mosque". dtk.rks-gov.net. Ministry of Culture of Kosovo. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Kasım 2015. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Fatih Camii</span> İstanbul, Fatihte Fatih Sultan Mehmed tarafından yaptırılmış olan cami ve külliye

Fatih Camii ve Külliyesi, İstanbul'un Fatih ilçesinde II. Mehmed tarafından yaptırılmış olan cami ve külliyedir. Külliye içinde 16 adet medrese, darüşşifa (hastane), tabhane (konukevi) imaret (aşevi), kütüphane ve hamam bulunmaktadır. Şehrin yedi tepesinden birinde inşa edilmiştir. Cami 1766 depreminde yıkıldıktan sonra onarılarak 1771'de bugünkü halini almıştır. 1999 Gölcük Depreminde zemininde kaymalar tespit edilen camide 2008 yılında Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından zemin güçlendirme ve restorasyon çalışmalarına başlandı ve 2012 yılında tekrar ibadete açılmıştır.

Liste, 453 yıl Osmanlı hâkimiyetinde kalan Kosova'da Priştine, Prizren, İpek, Yakova, Gilan, Vıçıtırın, Mitroviça, Ferizovik, Kaçanik, Dragaş, İstok, Deçan, Nobırda şehir ve köylerinde yapılan 229 Osmanlı mimari eserini kapsar. Listede günümüze kadar gelebilen esereler sıralanmıştır ve liste, eserlerin tamamını değil derlenebildiği kadarını ifade eder.

<span class="mw-page-title-main">Yeni Cami</span> İstanbulda bir cami

Yeni Cami ya da Valide Sultan Camii, İstanbul'da 1597 yılında Sultan III. Murad'ın eşi Safiye Sultan'ın emriyle temeli atılan ve 1665'te zamanın padişahı IV. Mehmed'in annesi Turhan Hatice Sultan'ın büyük çabaları ve bağışlarıyla tamamlanıp ibadete açılan camidir.

<span class="mw-page-title-main">Kosova</span> Güneydoğu Avrupada bir ülke

Kosova, resmî adıyla Kosova Cumhuriyeti, Balkanlar'da bulunan ve dünyada sınırlı tanınırlığa sahip denize kıyısı olmayan bir ülkedir. Kuzeyde ve doğuda Sırbistan, güneyde Kuzey Makedonya ve Arnavutluk, batıda ise Karadağ ile komşudur. 1999'da Birleşmiş Milletler kontrolü altına alınan Kosova, 2008'de Sırbistan'dan tek taraflı olarak bağımsızlığını ilan etti. Mart 2020 itibarıyla 97 ülke tarafından tanınmaktadır. Kosova'nın bağımsızlığını tanımayan Sırbistan, bölgeyi kendisine bağlı Kosova ve Metohiya Özerk Bölgesi olarak kabul etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Osmanlı mimarisi</span> Osmanlı mimarisine genel bakış

Osmanlı mimarisi, Osmanlı İmparatorluğu'nun beylik olarak kurulup, imparatorluk olarak yayıldığı ve hüküm sürdüğü dönemlerde inşa ettiği veya fikir öncülüğü yaptığı mimari üslupları ve eserleri kapsar. Osmanlı mimarisi kendinden önce gelen Erken dönem Anadolu Türk mimarisi, Selçuklu mimarisi, Bizans mimarisi, İran mimarisi ve Memlük mimarisi'nden etkilenmiştir. Osmanlı mimarisinin, Akdeniz ile Ortadoğu mimari geleneklerinin sentezi olduğunu düşünen mimarlık eleştirmenleri de vardır. Her ne kadar farklı dönemlerdeki ihtiyaca ve teknolojiye göre farklı yapı türleri inşa edildiyse de, genelde Osmanlı'nın hakim olduğu bölgelerde camiler ve çevresinde yapıların inşa edilmesi sıklıkla rastlanan bir olguydu. Camiler, çevrelerine yapılan sosyal yapılarla birlikte bir külliye teşkil ediyorlardı.

<span class="mw-page-title-main">Kosova Vilayeti</span>

Kosova Vilayeti 1877 yılında kurulan Osmanlı İmparatorluğu vilayeti. Vilayetin merkezi önce Priştine sonra Üsküp olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Kosova Ovası</span>

Kosova Ovası Kosova'nın orta kesiminde yer alan meşhur bir ova. 1389 yılında I. Kosova Muharebesi'nin yapıldığı yerdir.

<span class="mw-page-title-main">Meryem Ana Kilisesi, Prizren</span>

Bogoroditsa Levişka Kilisesi, Kosova'da Prizren'in Yeni Mahalle semtinde bulunan ve bugün kullanım dışı olan tarihî bir dinî yapıdır. X. yüzyılda kilise olarak kurulup XV. yüzyılda camiye dönüştürülmüştür. XX. yüzyılın ilk yarısından sonra kiliseye dönüştürülmüş; 1999 yılından sonra da kullanım dışı olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Salacak Fatih Camii</span> Osmanlı Döneminden kalma tarihi bir cami.

Salacak Fatih Camii, İstanbul'un Üsküdar ilçesinin Salacak Mahallesi'nde yer alan, Osmanlı Dönemi'nden kalma tarihi bir camidir. 7. Osmanlı Padişahı Fatih Sultan Mehmet tarafından yaptırılmıştır. Yapımına 1453 yılında başlanan cami, aynı sene 1453 yılında ibadete açılmıştır. Cami mimari olarak Osmanlı esintilerini yansıtmaktadır.

Kosova'da İslam, Kosova da dahil olmak üzere Balkanların Osmanlı fethine kadar uzanan köklü bir geleneğe sahiptir. 1389 yılında yapılan Kosova Muharebesi'nden önce tüm Balkan bölgesi hem Batı hem de Doğu Roma İmparatorluğu tarafından Hristiyanlaştırılmıştı. 1389'dan 1912 yılına kadar Kosova, resmi olarak Müslüman Osmanlı İmparatorluğu tarafından yönetildi ve bu nedenle, yüksek düzeyde bir İslamlaşma meydana geldi. II. Dünya Savaşı sonrası dönemde Kosova, Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'ndeki laik sosyalist yetkililer tarafından yönetildi. Bu dönemde, Kosovalılar giderek laikleşmeye başladı. Komünist dönemin sona ermesinden sonra din Kosova'da canlandı. Bugün, Kosova nüfusunun %90-92'si çoğu etnik Arnavut olan Müslümanlardır. Kosova'daki diğer Müslüman gruplar ise Boşnaklar, Goralılar ve Türklerdir.

<span class="mw-page-title-main">Kosova'nın kültürel mirası</span>

Kosova, Güneydoğu Avrupa'da Balkan Yarımadası'nda bulunan, kısmen tanınan bir devlet ve tartışmalı bir bölgedir. Kosovalıların çoğunluğu etnik olarak Arnavuttur. Kosova anıtlar, giyim eşyaları, müzeler ve geleneksel yemekleri içeren geniş bir kültürel mirasa sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Bayraklı Camii (İpek, Kosova)</span>

Bayraklı Camii, Çarşı Camii veya Fatih Camii, Kosova'daki İpek kentinde bulunan İpek Çarşısı'nın merkezinde bulunan bir camidir. 1471 yılında Sultan II. Mehmed tarafından inşa ettirilmiş tek kubbeli yapı aynı zamanda şehirdeki en eski ve en yüksek kubbeye sahiptir. Cami, II. Dünya Savaşı sırasında 1943 yılında İpek Çarşısı'nı tamamını yok eden İtalyan ordusu ve 1999 yılında Kosova Savaşı sırasında Sırp ordusu tarafından olmak üzere iki kez yakılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Çarşı Camii</span> Priştine, Kosovadaki bir cami

Çarşı Camii, Pazar Camii, Taş Cami, I. Murad Camii, Küçük Fatih Camii veya Cami-i Sagir, Kosova'nın Priştine kentinde bulunan bir Osmanlı camisidir ve şehirdeki en eski yapıdır. Yapının temeli Sultan I. Bayezid döneminde 1389 yılında atılmış ve inşası 15. yüzyılda Sultan II. Murad döneminde devam etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Gazi Ali Bey Camii</span> Vıçıtırın, Kosovadaki tarihi bir cami

Gazi Ali Bey Camii, Kosova'nın kuzeyindeki Vıçıtırın kentinin eski merkezinde yer alan Gazi Ali Bey Külliyesi'nin bir parçası olarak Gazi Ali Bey Hamamı'na 100 metre mesafede bulunan tarihi bir camidir. 15. yüzyılda inşa edilen cami Kosova'daki en eski kültürel miras anıtlarından biridir.

Hamam Camii, Hasan Bey Camii veya Molla Zade Hasan Camii, Kosova'nın kuzeybatısındaki İpek kentinde bulunan bir kültürel miras anıtıdır.

<span class="mw-page-title-main">Yaşar Paşa Camii</span> Priştine, Kosovadaki tarihi bir cami

Yaşar Paşa Camii, Kosova'nın başkenti Priştine şehrinde bulunan tarihi bir camidir. Cami, 1834 yılında Üsküp Mutasarrıfı olan Yaşar Mehmed Paşa tarafından inşa edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Sinan Paşa Camii (Kaçanik)</span> Kaçanik, Kosovadaki tarihi bir cami

Sinan Paşa Camii veya Koca Sinan Paşa Camii, Kosova'nın güneyindeki Kaçanik kentinde bulunan bir camidir. 1594-1595 yıllarında inşa edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Saraçhane Camii (Prizren)</span>

Kukli Mehmed Bey Camii, Kukli Bey Camii veya Saraçhane Camii, Kosova'daki en eski camilerden biri olan bir kültürel miras anıtıdır.

<span class="mw-page-title-main">Pirînaz Camii</span> Priştine, Kosovadaki tarihi bir cami

Pirînaz Camii veya Pîrî Nâzır Camii, Kosova'nın başkenti Priştine şehrinde yer alan bir Osmanlı camisidir. Cami 16. yüzyılın ikinci yarısında, iki Osmanlı Sultanı döneminde Vezir olarak görev yapan Piri Nazır tarafından inşa ettirilmiştir. Pirînaz Camii, Fatih Sultan Mehmed Camii'nden 100 yıl sonra aynı taş malzeme ile inşa edilmiştir. Caminin kültürel önemi, 1389'daki Kosova Muharebesi'nde ölen Sultan Murad'ın oğlu ve halefi olan Sultan Bayezid'in izniyle Prens Lazar'ın kalıntılarının bugünkü Pirînaz Camii'nin bulunduğu yere gömüldüğüne dair inançla beraber daha da artmaktadır. Daha sonra Lazar'ın kalıntıları Sırbistan'daki Ravanica Manastırı'na götürülmüştür. Ayrıca, yerel bir efsaneye göre Pirînaz Camii'nin bahçesinde bulunan "Lazar Taşı" Prens Lazar'ın başının kesildiği taş olarak kullanılmıştır. Ancak Lazar'ın ölümünün gerçekte nasıl olduğu bilinmemektedir.

İştimye Camii, Kosova'nın güneyindeki İştimye kentinde bulunan bir tarihi cami ve kültür anıtıdır.